روباتیک و انتقال اطلاعات محیطی روبات به کامپیوتر ( قسمت 11 )

 

تیر ماه 85 شماره 23

اشاره :
بحث مقدماتی ورودی کردن پورت پرینتر را در مقاله گذشته آغاز کردیم و در این شماره آنرا به پایان خواهیم برد. امیدوارم مثل همیشه به آزمایش عملی آزموده های خود بپردازید. متاسفانه علیرقم اظهار لطف و محبت دوستان، در این شماره نمی توانم قسمت پرسش و پاسخ را قرار دهم، اما در شماره آینده حتما آن را خواهید دید. در شماره های قبلی تمامی مراحل ارسال اطلاعات به پورت موازی را همراه با کد، مورد بررسی قرار داریم. در صورتی که احساس می کنید، برخی از موارد را فراموش کرده اید، سری به چند مقاله قبلی بزنید. علاوه بر این، در این مقاله به تکمیل برنامه ناظر Online پورت موازی نیز خواهیم پرداخت که می تواند بعنوان یک برنامه کمکی، بر تمامی کارهایی را که بر روی پورت پرینتر انجام می دهید، نظارت داشته باشید. همانطور که قبلا نیز اشاره نموده بودیم، علاوه بر امکان نظارت، امکان تغییر داده ها را نیز به برنامه اضافه کرده ایم.


تکمیل برنامه ناظر Online پورت موازی
نکته: فراموش نکنید که فایل inpout32.dll را در پوشه System32 که در پوشه Windows قرار دارد، کپی نمایید.

در شماره های قبل تنها بر روی بیت های داده ای کار کرده بودیم. در اینجا برای تکمیل برنامه خود، کار بر روی بیت های کنترلی و همچنین بیت های وضعیتی را به پایان می بریم. توجه داشته باشید که بیت های وضعیتی نباید توسط کاربر تغییر یابند.
حال کدهایی که برای نمایش وضعیت بیت های کنترلی نیاز داریم، از نظر می گذرانیم

توجه: جاهایی که از علامت سه نقطه (...) استفاده شده است، بدین معناست که کدهای آن قسمت ها، در شماره قبل اشاره شده است.

کد1


شکل 1 برنامه را در حال اجرا نمایش می دهد:

شکل 1


حال برای اعطای اجازه تغییر بیت های کنترل، کد 2 را استفاده نمایید:

کد 2


توجه داشته باشید که می بایست بعد از انتخاب تمامی CheckBox های قسمت کنترل، از پنجره Object Inspector بر روی برگه Events کلیک نموده و از قسمت OnClick گزینه StrobeClick را انتخاب نمایید( شکل 2) .

شکل 2


با این کار، تمامی تغییرات اعمال شده به CheckBox ها در این قسمت پردازش می شوند.
دریافت اطلاعات از پورت موازی
ابتدا در قسمت Setup سیستم خود، تنظیمات پورت موازی خود را به حالت EPP تبدیل نمایید. (حالت SPP برای کار بر روی پورت مناسب نیست).
حال می بایست کارهای زیر را انجام دهیم:
بیت شماره پنج (ششمین بیت) موجود در آدرس 37A+400 را به 1 تبدیل می کنیم.
بیت شماره پنج (ششمین بیت) موجود در آدرس 37A را به 1 تبدیل می کنیم.
حال شما براحتی می توانید اطلاعات ارسال شده از یک مدار خارجی را توسط پورت موازی دریافت و در سیستم رایانه خود مورد پردازش قرار دهید.
ابتدا به شکل 3 که حالت طراحی برنامه را نشان می دهد توجه کنید.

شکل 3


توضیحات برنامه:
ابتدا توجه نمایید که حالت پیش فرض Timer ها، وضعیت False است. دکمه Read From LPT برای تبدیل وضعیت پورت به حالت ورودی و دریافت اطلاعات از طریق پورت تعبیه شده است. توجه داشته باشید که Edit قرار گرفته در این قسمت Read Only است و کاربر نمی تواند تغییری در آن بوجود آورد.
دکمه Automatic Receive کارهای یاد شده برای دکمه Read From LPT را بصورت اتوماتیک انجام می دهد. با زدن این دکمه، هرگاه ورودی پورت تغییر پیدا کرد، تغییرات، بصورت اتوماتیک منعکس خواهند شد.
دکمه Sending Data نیز برای تبدیل پورت، به حالت ورودی و ارسال اطلاعات به پورت، تعبیه شده است. دکمه Automatic Sending برای ارسال مکرر داده ها به پورت، مورد استفاده قرار می گیرد. با فعال نمودن این حالت، تنها با وارد کردن مقدار مورد نظر، آن مقدار به پورت ارسال می شود.
توجه داشته باشید، که نمی توان در یک آن، پورت موازی، هم ورودی و هم خروجی باشد. حال در اینجا از زبان کامپیوتر برای بیان مراحل کار استفاده نماییم.

نکته: فراموش نکنید که فایل inpout32.dll را در پوشه System32 که در پوشه Windows قرار دارد، کپی نمایید.

کدهای که وظیفه معرفی فایل dll را بر عهده دارند( کد 3) :

کد 3


کدهای مربوط به دکمه Read From LPT

کد 4


کدهای مربوط به دکمه Automatic Receive
در شکل 5 ، حالت برنامه را در صورتی این دکمه را فعال کنید مشاهده می کنید:

شکل 4


همانطور که شاهد هستید، برچسب دکمه تغییر کرده است و دکمه ارسال اتوماتیک غیر فعال شده است( کد 5 ) .

کد 5

کد مربوط به Timer1

کد 6


کد های مربوط به دکمه Sending Data

کد 7


توجه داشته باشید که می تواندی بجای کد  a and 223میتوانید از با استفاده از عملگرهای منطقی and و not به هدف خود برسید: a and not(32)
کدهای مربوط به دکمه Automatic Sending
در شکل 5 ، حالت برنامه را در صورتی این دکمه را فعال کنید مشاهده می کنید:

شکل 5


همانطور که شاهد هستید، برچسب دکمه تغییر کرده است و دکمه دریافت اتوماتیک غیر فعال شده است( کد 8 ) .

کد 8

کد مربوط به Timer2

کد 9


حال می توانید با رعایت اصول ایمنی که در شماره قبل به آن اشاره شد، نتایج عملی تمام این کارها را بر روی کامپیوتر خود شاهد باشید.
بدلیل طولانی شدن مطالب، پاسخ به سوالات شما را در شماره آینده قرار خواهم داد.
موفق باشید و سربلند.



     
 

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:۳٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


روباتیک و کنترلِ دنیایِ خارج با استفاده از پورت ( قسمت 9 )

 

اسفند ماه 84 شماره 21

اشاره :
در این شماره علاوه بر ارائه چند تمرین از مطالبی که در جلسات گذشته مطرح شد، مطلب جدیدی را بررسی می کنیم که خواسته بسیاری از دوستان عزیز بود و بارها بر ارائه این مطلب پافشاری کرده بودند. موضوع جدید چگونگی ارتباط کامپیوتر با دنیای خارج است. در این شماره و چند شماره آینده موضوع "پورت ها" را با یکدیگر بررسی می کنیم. این موضوع علاوه بر جذابیت فوق العاده آن، بسیار مفید و کاربردی است و می تواند در زمینه های غیر از روباتیک نیز بکار گرفته شود. ابتدا شیوه کار با پورت پرینتر را فرا می گیریم و چند نمونه عملی را از نظر می گذرانیم. در پایان یک تمرین ساده را برای دوستان علاقمند مطرح می کنیم. باز هم یادآوری می کنم که خوانندن مقالات و لذت بردن (!) از جذاب بودن مطالب، چیزی به آزموده های آدمی، که تنها سرمایه یک عاشق است، اضافه نمیکند و تنها انجام تمرینات، این خوانده ها را به سرمایه درونی بدل می کند. در این سری مقالات تمام تلاش بر این بوده که فرد بتواند با انجام کمترین فعالیت، بازده مناسبی را گردآوری نماید.


چرا استفاده از پورت ها برای علاقمندان به روباتیک مورد نیاز است؟
به منظور ایجاد ارتباط با دنیای دیجیتال کامپیوتری با دنیای الکترونیک خارج از کامپیوتر، پورت ها یکی از بهترین شیوه ها هستند. پورت ها مسئول ایجاد ارتباط و منتقل نمودن اطلاعات از کامپیوتر به دنیای خارج را بر عهده دارند. کامپیوتر پورت های متعددی دارد که هر کدام مسئولیت انجام کاری را بر عهده دارد. به شکل 1 که پورت های مختلف کامپیوتر را نشان می دهد، دقت نمایید:

شکل 1 : انواع پورت های کامپیوتر


یکی از مناسب ترین پورت ها برای ارتباط با دنیای خارج از کامپیوتر، پورت موازی است (که معمولا بعنوان پورت پرینتر مورد استفاده قرار می گیرد)، این پورت علاوه بر داشتن سرعت نسبتا بالا در انتقال اطلاعات، تعداد مناسبی پایه های اطلاعاتی دارد. ما نیز در اینجا به بررسی پورت پرینتر می پردازیم. تعداد زیادی از دانشجویان الکترونیک با این موضوعات آشنا هستند، با این حال تعدادی از بچه های الکترونیک و تعداد بیشتری از برو و بچه های کامپیوتر، علاقه خود را به این مبحث به کرات ابراز نموده اند.
قبل از ادامه کار، آشنا شدن با پورت مذکور، و مشاهده چند تصویر شماتیک از آن، خالی از لطف نخواهد بود.
آشنایی با رجیسترهای پورت استاندارد پرینتر (پورت موازی)
1ـ داده   2 ـ وضعیت 3 ـ کنترل
جدول 1 ، وظیفه هر پایه و مشخصات آن را نشان می دهد.

جدول 1


برای آشنایی بیشتر، به شکل های 2 و 3 دقت نمایید:

شکل 2


در این شماره تنها با پورت داده کار می کنیم و کار با بقیه پورت ها را به شماره های آینده موکول می کنیم. بنابراین بقیه پورت ها را بدون دستکاری، در همان حالت خود رها می کنیم.
پورت داده می تواند بعنوان وروری و یا خروجی مورد استفاده قرار گیرد. در حالت پیش فرض، پورت داده تنها بعنوان پورت خروجی مورد استفاده قرار می گیرد.

شکل 3 : پورت پرینتر و پایه های آن


در این شکل 4 ، برای کنترل روبات، نیاز به ارسال پنج نوع داده داریم  تا هر کدام از رابط ها را به گونه ای تنظیم نماییم.

شکل 4


در اینجا قبل از وارد شدن به دنیای دوست داشتنی کدهای کاربردی،آدرس هر کدام از پورت ها را مشاهده می کنیم( جدول 2).

جدول 2


ما در اینجا تنها روی رجیستری داده LPT1 کار می کنیم که در آدرس 0x378 است.
قبل از اینکه بتوانیم از پورت ها در تمامی ویندوزها استفاده نماییم، می بایست فایل inpout32.dll را در مسیر  Windows\system32\ کپی نماییم. این فایل را می توانید به همراه کدها از سایت رایانه خبر تهیه نمایید.
حال بهتر است وارد کدها شده و لذت ارتباط با پورت ها را تکمیل کنیم.
در اینجا برنامه ای را باهم می نویسیم که مقادیری را به پورت پرینتر منتقل کند و سپس نحوه فراخوانی آن مقدار را خواهیم دید. انتقال و دریافت مقادیر، توسط تابعی که در فایل DLL اشاره شده قرار دارد، صورت می پذیرد( شکل 5) .

شکل 5 : تصویر برنامه در محیط اجرا

شکل 6 : تصویر برنامه بعد از کلیک نمودن بر روی دکمه Read From LPT1


در این مرحله ابتدا فایل DLL را به برنامه می شناسانیم ( کد 1) :

کد 1


حال کارهای انتقال داده ها را آغاز می کنیم.
برای ارسال داده یا سیگنال عددی به پورت پرینتر کارهای زیر را انجام می دهیم( کد 2) .

کد 2


برای دریافت و گرفتن اطلاعات موجود در پورت پرینتر، از کد3 استفاده می کنیم:

کد 3


حال در این مرحله قصد داریم که تمامی داده اطلاعات موجود در پورت پرینتر را بصورت online مشاهده کنیم و هرگونه تغییری را بدون هیچ وقفه ای شاهد باشیم.از این برنامه می توانید برای بررسی روند برنامه خود بهره ببرید و تمامی بیت های منتقل شده به پورت را مشاهده و در صورت لزوم تغییر دهید. با استفاده از این برنامه که خود تا چند دقیقه دیگر آن را خواهید ساخت، می توانید براحتی برنامه های خود را که در رابطه با پورت موازی (پرینتر) نوشته اید، عیب یابی نمایید.
توجه داشته باشید که فعلا در این برنامه رجیسترهای وضعیت و کنترل را نادیده می گیریم، اما شماره پایه ها و نوع پایه ها را مشخص نمودیم تا در شماره های بعدی، آنها را برنامه نویسی نماییم.
شکل 7 ، تصویر برنامه را در حالت اجرا مشاهده نمایش می دهد.

شکل 7 : تصویر برنامه در محیط اجرا


دیگر وقت آن رسیده تا نگاهی سریع به کدهای مربوط بیندازیم و روند کار را دنبال نماییم:
ابتدا کدهای مربوط به تایمر را از نظر می گذرانیم، در اینجا زمانبندی تایمر، در محیط طراحی، بر روی 100 میلی ثانیه تنظیم شده است.
توجه داشته باشید که کدهای که مربوط به استفاده از DLL در برنامه قبل اشاره شده است، در این برنامه نیز بایستی در نظر گرفته شود.

کد 4


کدهای 4، مربوط به تغییر دادن مقادیر CheckBox ها می باشد. این کد تنها برای کلیک نمودن بر روی D0 تعریف شده است ولی در محیط طراحی، بعد از انتخاب شش CheckBox باقی مانده، بر روی برگه Event کلیک نموده و از کشوی رویداد OnClick، D0Click را انتخاب می نماییم. با این کار، هرگاه بر روی هر کدام از CheckBox ها کلیک نمودیم، کدهای نوشته شده پردازش می شوند. به شکل 8 دقت نمایید.

شکل 8

حال به کد5 توجه کنید:

کد 5


حال اگر هر دو برنامه ساخته شده توسط دو زبان برنامه نویسی را باهم اجرا نمایید، خواهید دید که با تغییر دادن مقدار یکی از پایه های پورت، تغییر اعمال شده در دیگر برنامه نیز بصورت Online (!) مشاهده خواهد شد.


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:۳٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


روباتیک و کنترلِ دنیایِ خارج با استفاده از پورت ( قسمت 9 )

 

اسفند ماه 84 شماره 21

اشاره :
در این شماره علاوه بر ارائه چند تمرین از مطالبی که در جلسات گذشته مطرح شد، مطلب جدیدی را بررسی می کنیم که خواسته بسیاری از دوستان عزیز بود و بارها بر ارائه این مطلب پافشاری کرده بودند. موضوع جدید چگونگی ارتباط کامپیوتر با دنیای خارج است. در این شماره و چند شماره آینده موضوع "پورت ها" را با یکدیگر بررسی می کنیم. این موضوع علاوه بر جذابیت فوق العاده آن، بسیار مفید و کاربردی است و می تواند در زمینه های غیر از روباتیک نیز بکار گرفته شود. ابتدا شیوه کار با پورت پرینتر را فرا می گیریم و چند نمونه عملی را از نظر می گذرانیم. در پایان یک تمرین ساده را برای دوستان علاقمند مطرح می کنیم. باز هم یادآوری می کنم که خوانندن مقالات و لذت بردن (!) از جذاب بودن مطالب، چیزی به آزموده های آدمی، که تنها سرمایه یک عاشق است، اضافه نمیکند و تنها انجام تمرینات، این خوانده ها را به سرمایه درونی بدل می کند. در این سری مقالات تمام تلاش بر این بوده که فرد بتواند با انجام کمترین فعالیت، بازده مناسبی را گردآوری نماید.


چرا استفاده از پورت ها برای علاقمندان به روباتیک مورد نیاز است؟
به منظور ایجاد ارتباط با دنیای دیجیتال کامپیوتری با دنیای الکترونیک خارج از کامپیوتر، پورت ها یکی از بهترین شیوه ها هستند. پورت ها مسئول ایجاد ارتباط و منتقل نمودن اطلاعات از کامپیوتر به دنیای خارج را بر عهده دارند. کامپیوتر پورت های متعددی دارد که هر کدام مسئولیت انجام کاری را بر عهده دارد. به شکل 1 که پورت های مختلف کامپیوتر را نشان می دهد، دقت نمایید:

شکل 1 : انواع پورت های کامپیوتر


یکی از مناسب ترین پورت ها برای ارتباط با دنیای خارج از کامپیوتر، پورت موازی است (که معمولا بعنوان پورت پرینتر مورد استفاده قرار می گیرد)، این پورت علاوه بر داشتن سرعت نسبتا بالا در انتقال اطلاعات، تعداد مناسبی پایه های اطلاعاتی دارد. ما نیز در اینجا به بررسی پورت پرینتر می پردازیم. تعداد زیادی از دانشجویان الکترونیک با این موضوعات آشنا هستند، با این حال تعدادی از بچه های الکترونیک و تعداد بیشتری از برو و بچه های کامپیوتر، علاقه خود را به این مبحث به کرات ابراز نموده اند.
قبل از ادامه کار، آشنا شدن با پورت مذکور، و مشاهده چند تصویر شماتیک از آن، خالی از لطف نخواهد بود.
آشنایی با رجیسترهای پورت استاندارد پرینتر (پورت موازی)
1ـ داده   2 ـ وضعیت 3 ـ کنترل
جدول 1 ، وظیفه هر پایه و مشخصات آن را نشان می دهد.

جدول 1


برای آشنایی بیشتر، به شکل های 2 و 3 دقت نمایید:

شکل 2


در این شماره تنها با پورت داده کار می کنیم و کار با بقیه پورت ها را به شماره های آینده موکول می کنیم. بنابراین بقیه پورت ها را بدون دستکاری، در همان حالت خود رها می کنیم.
پورت داده می تواند بعنوان وروری و یا خروجی مورد استفاده قرار گیرد. در حالت پیش فرض، پورت داده تنها بعنوان پورت خروجی مورد استفاده قرار می گیرد.

شکل 3 : پورت پرینتر و پایه های آن


در این شکل 4 ، برای کنترل روبات، نیاز به ارسال پنج نوع داده داریم  تا هر کدام از رابط ها را به گونه ای تنظیم نماییم.

شکل 4


در اینجا قبل از وارد شدن به دنیای دوست داشتنی کدهای کاربردی،آدرس هر کدام از پورت ها را مشاهده می کنیم( جدول 2).

جدول 2


ما در اینجا تنها روی رجیستری داده LPT1 کار می کنیم که در آدرس 0x378 است.
قبل از اینکه بتوانیم از پورت ها در تمامی ویندوزها استفاده نماییم، می بایست فایل inpout32.dll را در مسیر  Windows\system32\ کپی نماییم. این فایل را می توانید به همراه کدها از سایت رایانه خبر تهیه نمایید.
حال بهتر است وارد کدها شده و لذت ارتباط با پورت ها را تکمیل کنیم.
در اینجا برنامه ای را باهم می نویسیم که مقادیری را به پورت پرینتر منتقل کند و سپس نحوه فراخوانی آن مقدار را خواهیم دید. انتقال و دریافت مقادیر، توسط تابعی که در فایل DLL اشاره شده قرار دارد، صورت می پذیرد( شکل 5) .

شکل 5 : تصویر برنامه در محیط اجرا

شکل 6 : تصویر برنامه بعد از کلیک نمودن بر روی دکمه Read From LPT1


در این مرحله ابتدا فایل DLL را به برنامه می شناسانیم ( کد 1) :

کد 1


حال کارهای انتقال داده ها را آغاز می کنیم.
برای ارسال داده یا سیگنال عددی به پورت پرینتر کارهای زیر را انجام می دهیم( کد 2) .

کد 2


برای دریافت و گرفتن اطلاعات موجود در پورت پرینتر، از کد3 استفاده می کنیم:

کد 3


حال در این مرحله قصد داریم که تمامی داده اطلاعات موجود در پورت پرینتر را بصورت online مشاهده کنیم و هرگونه تغییری را بدون هیچ وقفه ای شاهد باشیم.از این برنامه می توانید برای بررسی روند برنامه خود بهره ببرید و تمامی بیت های منتقل شده به پورت را مشاهده و در صورت لزوم تغییر دهید. با استفاده از این برنامه که خود تا چند دقیقه دیگر آن را خواهید ساخت، می توانید براحتی برنامه های خود را که در رابطه با پورت موازی (پرینتر) نوشته اید، عیب یابی نمایید.
توجه داشته باشید که فعلا در این برنامه رجیسترهای وضعیت و کنترل را نادیده می گیریم، اما شماره پایه ها و نوع پایه ها را مشخص نمودیم تا در شماره های بعدی، آنها را برنامه نویسی نماییم.
شکل 7 ، تصویر برنامه را در حالت اجرا مشاهده نمایش می دهد.

شکل 7 : تصویر برنامه در محیط اجرا


دیگر وقت آن رسیده تا نگاهی سریع به کدهای مربوط بیندازیم و روند کار را دنبال نماییم:
ابتدا کدهای مربوط به تایمر را از نظر می گذرانیم، در اینجا زمانبندی تایمر، در محیط طراحی، بر روی 100 میلی ثانیه تنظیم شده است.
توجه داشته باشید که کدهای که مربوط به استفاده از DLL در برنامه قبل اشاره شده است، در این برنامه نیز بایستی در نظر گرفته شود.

کد 4


کدهای 4، مربوط به تغییر دادن مقادیر CheckBox ها می باشد. این کد تنها برای کلیک نمودن بر روی D0 تعریف شده است ولی در محیط طراحی، بعد از انتخاب شش CheckBox باقی مانده، بر روی برگه Event کلیک نموده و از کشوی رویداد OnClick، D0Click را انتخاب می نماییم. با این کار، هرگاه بر روی هر کدام از CheckBox ها کلیک نمودیم، کدهای نوشته شده پردازش می شوند. به شکل 8 دقت نمایید.

شکل 8

حال به کد5 توجه کنید:

کد 5


حال اگر هر دو برنامه ساخته شده توسط دو زبان برنامه نویسی را باهم اجرا نمایید، خواهید دید که با تغییر دادن مقدار یکی از پایه های پورت، تغییر اعمال شده در دیگر برنامه نیز بصورت Online (!) مشاهده خواهد شد.


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


روبات ها آغاز کار بصورت عملی (نه تئوری!)( قسمت 2 )

 
مهندس محمد ماجد اسدی
تیر ماه 84 شماره 13

اشاره :
همانطور که خوانندگان گرامی اطلاع دارند، در مقاله قبلی مجموعه رباتیک‏، به انواع مختلف این محصول و نحوه عملکرد کلی آنها اشاره شد. مطلبی که علاقمندان همیشه در پی آن هستند یافتن راهی برای گریز از مطالب تئوری و ورود به دنیای عملی هستند. برای این منظور برآن شدیم تا در این قسمت سنگ بنای فعالیت عملی را بنیان بگذاریم. مهمترین کار در زمینه فعالیت روباتیک، تسلط به یک زبان برنامه نویسی مناسب است. بسیاری از علاقمندان داخلی و خارجی در اجتماعات علمی خود در پی یافتن زبانی مناسب برای شروع کار هستند اما متأسفانه اغلب این جلسات بدون نتیجه به پایان می رسند، بنابر این مناسب می دانیم که بر اساس اطلاعات شخصی و تجربه عملی مطالبی را در این زمینه ارائه نماییم. مهمترین مسئله ای که باید از قبل مد نظر بگیرید این است که خلاقیت در کار، از زبان برنامه نویسی انتخاب شده مهم تر است.


زبان های برنامه نویسی:

 
خانواده  ( C ( C, MS Visual C++, Borland C++ Builder, …  :
این زبان ، از جا افتاده ترین و قدیمی ترین زبان های موجود می باشد. بیشتر افرادی که بصورت حرفه ای ( ونه تفننی ) در این زمینه فعالیت دارند، ‌این زبان را مورد استفاده قرار می دهند. از امتیازات این زبان سرعت بالا، ‌حجم کم و وجود منابع بیشمار در شبکه اینترنت می باشد. یکی از عمده ترین اشکالات این زبان این است که برنامه نویسی در این محیط از بسیاری از دیگر محیط های برنامه نویسی سنگین تر است. سنگین بودن استفاده از این زبان، دلیل بر ناتوانی طراحان آن نیست،‌ بلکه علت اصلی،‌ اهمیت نزدیکی این زبان با زبان های سطح پایین است که امکان کنترل دقیق سخت افزارهای، داده ها (بیت ها) را بصورت بسیار ظریفی فراهم می آورد‌.
بنابر این شروع کار برنامه نویسی با این زبان را برای افراد آماتور توصیه نمی کنیم.
زبان C توسط شرکت های متعددی طراحی و ساخته شده است از جمله این شرکت ها میتوان به شرکت Borland و Microsoft اشاره نمود. تفاوت های موجود میان محصولات این شرکت آنقدر زیاد و قابل توجه نیست وتنها نکته مهم این است که اگر فردی قبلا کار با Delphi را تجربه کرده باشد،‌استفاده از Borland C++ Builder را ساده تر از فعالیت با MS Visual Basic می یابد. از طرف دیگر اگر کسی قبلاً با MS Visual Basic کار کرده باشد، برنامه MS Visual C++ را مناسب تر وساده تر خواهد یافت.
یکی از نکاتی که باعث به دام افتادن (!) افراد غیر حرفه ای در تشویق به استفاده از این زبان وجود دارد، عامل روانی می باشد. بدین صورت که با اشاره به این مسئله که تمامی سیستم عامل های مطرح جهان (همچون UNIX, Linux, Windows ) را با این زبان برنامه نویسی و طراحی کرده اند. از آنجا که بیشتر افراد توانایی زمانی یا فنی فراگیری این زبان را تا سطوح بالا ندارند، در میانه راه، مسیر آمده را بازمی گردند. این نکته را مد نظر داشته باشید که فراگیری این زبان، همانند درختکاری، یک سرمایه گذاری بلند مدت است ونباید انتظار داشت که ره صد ساله را یک روزه بپیمایید.

• Delphi (یا Visual Pascal) :
دلفی یکی از محبوبترین زبان های موجود است که توجه افراد غیر حرفه ای و حرفه ای را به خود معطوف نموده است. یکی از اساسی ترین عوامل این محبوبیت علاوه بر داشتن توانایی های قدرتمند، آسان تر بودن فراگیری این زبان است. منابع بیشمار موجود در شبکه اینترنت و وجود Newsgroup های متعدد برای تمامی سطوح (مقدماتی، دانشجویی،‌حرفه ای، فوق حرفه ای) نیز یکی از مزایای استفاده از این زبان است. رسیدن به مرحله « فعالیت قابل قبول» در این زبان سریع تر از زبان های خانواده C می باشد و برای بیشتر افراد که با کمبود وقت مواجه هستند، این یک راه نجات ودریچه امید است! همانطور که قبلاً نیز اشاره نمودیم از مهمترین ایرادهایی که به این زبان گرفته می شود این است که نمی توان بکمک این زبان یک سیستم عامل همچون ویندوز یا یونیکس طراحی کرد! در جواب باید به این عزیزان گفت : صحبت شما کاملاً متین است واگر لطف کنید و یکی از سیستم عامل هایی را که خود طراحی نموده اید، به ما نشان دهید تا آخر عمر مدیون شما خواهم بود!

Microsoft Visual Basic  :
علی رقم محبوبیت فوق العاده این زبان در میان دختران و پسران برنامه نویس در ایران، توجه شایانی را از دیگر کشورهای پیشرفته به این زبان مشاهده نمی کنیم. در این مقاله در صدد آن نیستیم که تحلیلی دقیق بر این موضوع ودلیل اصلی آن داشته باشیم وعلاقمندان می توانند با مراجعه به شماره فروردین ماه ( مقاله اینترنت، فناوری و چت) اطلاعاتی را درباره دلیل گسترش محصولات شرکت Microsoft بیابند. اگر چه استفاده از MS Visual Basic به دلایلی توسط بسیاری از افراد توصیه می شود، اما اشاره به این نکته کافیست که از میان دانشگاه های معتبر جهان، تنها دانشگاه های آمریکایی از این زبان برنامه نویسی که محصول شرکت آمریکایی مایکروسافت است، استفاده می کنند. در اکثر دانشگاه های مطرح دنیا، زبان های C و Java بدلیل ساختار مناسب وهدفمند در کلاس های استاتید تدریس می شوند.
این مسئله وجه تشابه بسیاری با خودروی ملی سابق (وشاید فعلی) ما یعنی « پیکان » دارد. پیکان علاوه بر قیمت پایین تر، خدمات پس از فروش بیشتری نیز در سرتاسر کشور پهناورمان دارد و می توان به جرأت گفت که در هر یک از کوچه های ایران زمین حداقل سه تعمیرکار خبره پیکان داریم. این مسئله در مورد MS Visual Basic نیز مصداق دارد. متأسفانه علیرقم اذعان متخصص ترین برنامه نویسان به غیر علمی بودن این زبان، روز به روز، تبلیغات استفاده از این زبان بیشتر و علاقمندان به سوی این زبان کشیده می شوند. البته بمنظور رعایت انصاف باید بگویم که این زبان خالی از مزایا نیست. از جمله مزایای آن خدمات پس از فروش عالی این زبان، همچون خدمات پس از فروش پیکان است، همچنین بمنظور ارتباط هر چه بیشتر با سیستم عامل ویندوز، این شرکت قابلیت هایی را به این زبان می افزاید ( البته شرکت Borland نیز از روی ناچاری و بدلیل جلوگیری از مهاجرت مشتریان، تعدادی از این ماجول ها ( Modules ) را به محصول خود یعنی Delphi افزوده است.
حال از طرف دیگر اگر خودروی رویز رویز را در نظر بگیریم خواهیم دید که خبری از خدمات پس از فروش (در حد پیکان) وجود ندارد و جاده های آیینه مانند (!) میهن عزیزمان اجازه استفاده از این خودروی گرانبها را به ما نمی دهد و باید آنرا در جاهای مناسب و با احتیاط استفاده کنیم.

Java :
این زبان که در جلب مشتری از موفق ترین زبان های روز دنیا است کمتر در زمینه روباتیک مورد استفاده قرار می گیرد ومهمترین استفاده آن در طراحی صفحات وب است. جاوا و C ساختار بسیار مشابهی دارند و افرادی که به یکی از این دو زبان مسلط باشند می توانند ظرف مدت کوتاهی زبان دیگر را نیز فرا بگیرند. بسیاری از بازی های موجود در اینترنت که بصورت Online مورد استفاده قرار می کیرند بوسیله این زبان طراحی شده اند. یک برنامه نمونه که از قبل تهیه شده است و شکل آنرا در زیر مشاهده می کنید، می تواند برای شما جالب باشد. سری به سایت مجله بزنید. ممکن است از مشاهده برنامه پازل که به زبان جاوا نوشته شده است و تکنیک هایی از هوش مصنوعی در آن بکار رفته است، شگفت زده شوید.

شکل 1


MATLAB :
این زبان کمتر برای عموم شناخته شده است. چند سال پیش که نام این زبان برنامه نویسی را در لیست واحدهای دانشگاه لندن مشاهده نمودم، از یکی از دوستان قدیمی درباره آن جویا شدم (البته بدون اشاره به محل رؤیت!)، ایشان نیز با کمال اطمینان فرمودند: «احتمالا این زبان را بر و بچه های خودی دادن تو بازار. ولش کن ایرونیه، جواب نمیده!». جالب است بدانید که این تشابه اسمی به این دلیل است که واژه MATLAB، عبارت مختصر شده Matrix Laboratory (یعنی آزمایشگاه ماتریس) است و به معنی «مطلب» نیست! تمامی محاسبات داخلی این زبان، قبل از انجام به فرمت ماتریس تبدیل می شود و سپس مورد استفاده قرار می گیرد. بیشترین افرادی که از این زبان منحصر به فرد استفاده میکنند، دانشجویان رشته های مهندسی الکترونیک وکامپیوتر را شامل می شوند. از جمله امتیازات این زبان، امکان پیاده کردن الگوریتم برنامه اصلی، عیب یابی و ارتقای آن است. به این مدل، مدل Prototype اطلاق می شود که قبل از نوشتن برنامه در زبان اصلی (همچون C, Delphi, Java) از آن برای رفع خطا و ارتقا بهره می برند. این زبان برنامه نویسی گسترده شامل توابع مفید متعددی می باشد که اشاره به آنها را در اینجا ضرورتی ندارد.

Prolog / LISP :
این از جمله زبان های پیشرفته برنامه نویسان هوش مصنوعی به حساب می روند. هنگامی که تجربیات شما در زمینه رباتیک به حد مطلوب و پیشرفته ای برسد، از این دو زبان برنامه نویسی قدرتمند بی نیاز نخواهید بود. از آنجا که رباتیک ارتباط تنگاتنگی با هوش مصنوعی دارد، ضرورت استفاده از برنامه های تخصصی هوش مصنوعی امری الزامی است. اما در حال حاضر (و تا چند سال آینده)، نیازی به این دو زبان هوشمند ندارید.

Assembly :
ممکن است از اشاره به این زبان تعجب کرده باشید ولی باید این مسئله را بدانید که این زبان اولیه که مشکل تر از بقیه زبان هاست، در مواردی بسیار مفید است. این زبان بعنوان یک مکمل برای زبان های دیگر (مثل C++ یا Delphi) استفاده می شود. استفاده مستقل از این زبان مقرون به صرفه نیست اما در موقعیت هایی که تغییرات بسیار جزئی در حد بیت و بایت یا نیاز به دسترسی دقیق سخت افزاری وجود دارد، استفاده از این زبان قابل توجه است. در نوشتن برخی حلقه ها برای صرفه جویی در زمان اجرا از این زبان استفاده می شود.

نکته : در قسمت های بعدی متن خواهید دید که فراگیری این زبان مخصوصاً برای برنامه نویسی IC های قابل برنامه نویسی بسیار ضروری می باشد. بسیاری از این IC ها علاوه بر ساپورت کردن زبان اسمبلی از زبان C مخصوص خود نیز استفاده می کنند اما فراگیری زبان C این IC ها بدون آشنایی با زبان اسمبلی، شما را در آینده با مشکلاتی روبه رو خواهد نمود.

روبات های متحرک یا ثابت
یکی از مهمترین مسئله در انتخاب زبان مربوطه، موضوع ثابت یا متحرک بودن روبات می باشد. همانطور که در قسمت قبل نیز اشاره شد در مسابقات ربوکاپ، روبات ها متحرک هستند و بوسیله امواج ، اطلاعات مورد نیاز را از مرکز کنترل دریافت می کنند. از آنجا که همیشه امکان ارسال ودریافت اطلاعات به و از مرکز کنترل امکان پذیر یا مقرون به صرفه نیست، بسیاری از برنامه نویسان و فعالان عرصه روباتیک از متد Embed کردن برنامه به روبات بهره می گیرند (چسباندن یا پیوند دادن به جزء اصلی). در این شیوه برنامه را با استفاده از زبان مربوطه نوشته وپس از انتقال آن به آی سیِ قابل برنامه نویسی، آن را به ربات منتقل می کنید. در صورتیکه خوانندگان به این موضوع علاقمند باشند می توان مقالاتی را در این زمینه که حاصل تجربیات عملی و شخصی اینجانب و بسیاری از دوستان صاحبنظر داخلی و خارجی است در شماره های بعدی در اختیار شما عزیزان قرار داد. تنها به عنوان مثال می توان به IC های قابل برنامه نویسی خانواده 8051 محصول شرکت ATMEL اشاره نمود. این آی سی را می توان با زبان اسمبلی یا C ویژه خود برنامه نویسی کرد.

یکی از اعضای فعال این خانواده از IC ها، AT89C51 است.
AT: نمایانگر سازنده محصول (ATMEL).

 8: میکروکنترلر هشت بیتی.

 9: نمایانگر دارا بودن حافظه Flash برای برنامه نویسی.

C : تکنولوژی ساخت IC را نشان می دهد که از نوع CMOS است (نه TTL) . IC های CMOS در رایانه ها نیز استفاده می شوند که مصرف پایین تری نسبت به IC های TTL دارد.

51: شماره IC که قابلیت های زیر را دارا می باشد :
1ـ 4 KB حافظه Flash
2ـ 128 Bytes RAM
3ـ چهار پورت ورودی و خروجی هشت بیتی (32 پایه) برای ارسال و دریافت اطلاعات
4ـ چهل پایه

عموماً برنامه نویسی در این شرایط بدلیل محدودیت فضا و مشکل بودن برقراری ارتباط از راه دور است. اما یکی از مهمترین امتیازات استفاده از اینگونه IC ها، اعطای خود مختاری و استقلال (اگر چه برخی مواقع، نسبی) به ربات مربوطه می باشد. توجه به این نکته ضروری است که روبات های متحرک نیز برای ارسال و دریافت اطلاعات بصورت مطلوب نیاز به استفاده از این نوع IC ها دارند ولی در این مدل طراحی، IC ها تنها وظیفه انتقال فرمان ها را بعهده می گیرند و کار تحلیل را بعهده مرکز کنترل می گذارند. همانطور که در مقاله قبل نیز اشاره شد، مرکز کنترل می تواند کامپیوتری باشد که شرایط موجود را از سنسورهای نصب شده بر روی روبات ها دریافت کرده و فرمانه ای لازم را به روبات ها ابلاغ نماید.
شکل 2

رابط های مورد نیاز
یکی از اساسی ترین موضوعاتی که علاقمندان به دانش رباتیک باید در نظر داشته باشند این است که استفاده از رابطهای مناسب میتواند تأثیر شایانی در بهبود عملکرد فنی کار داشته باشد. رابطهای مورد نیاز عبارتند از :

• رابط کاربر به برنامه نوشته شده برای مدیریت ربات مرکزی (برنامه نوشته شده تحت MS Windows یا Linux )
• رابط مرکز کنترل به ربات های تحت امر (امواج یا سیم)
• رابط برنامه نوشته شده به ربات (آی سی)

کتاب های متعددی در زمینه رابط های کامپیوتری وجود دارد. از مهمترین موضوعات موجود، استفاده از کامپیوتر برای ارسال اطلاعات به Port ها واسلات ها ( Slots ) است.

امیدواریم بتوانیم بعنوان اولین مجله رایانه ای کشور که کار با روبات ها را بصورت عملی در اختیار شما خوانندگان عزیز قرار می دهد، توجه و رضایت شما را جلب کرده باشیم. منتظر قسمت های بعدی این مجموعه باشید.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:۳۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


DDR2 نسل جدید حافظه

 

فروردین ماه 84 شماره 11

اشاره :
همانطور که می دانید در شماره 1 ماهنامه بطور مفصل به موضوع DDR و نحوه عملکرد آن پرداختیم. با توجه به گسترش پردازنده های جدید LGA 775 اینتل و استفاده از آن در بازار ایران قصد داریم دراین شماره به مشخصه رم های DDR2 و همچنین تفاوت های آن با رم های DDR معمولی بپردازیم.


در کامپیوتر، عوامل زیادی در کاهش و یا افزایش سرعت سیستم تاثیر دارند.عواملی چون سرعت پردازنده ، سرعت دسترسی به رم ، هارد ، کارت گرافیک و قطعات دیگر.
در این بین ، سیر صعودی افزایش سرعت پردازنده بسیار بیشتر از موارد دیگر بوده است. اما یکی از مواردی که کارشناسان بر روی آن بسیار تاکید دارند افزایش سرعت رم متناسب با سرعت پردازنده می باشد زیرا پایین بودن سرعت رم تاثیر زیادی بر کارایی پردازنده و متعاقب آن بر روی کارایی کل سیستم می گذارد.بنابراین یکی از دغدغه های مهندسین طراح ، فزایش سرعت حافظه و البته کم هزینه بودن آن می باشد.
مهندسین طراح به راحتی می توانند حافظه هایی با سرعت پردازنده تولید کنند یعنی به جای استفاده از خازن در ساخت حافظه ( DRAM ) از ترانزیستوراستفاده کنند ( همانند حافظه های SRAM ) مانند همان کاری که برای ساخت حافظه نهان داخل پردازنده ( Cache Memory ) انجام می دهند .
اما هزینه تولید حافظه های SRAM بسیار گران و ابعاد آن نیز بسیار بزرگ تر( در ظرفیت های برابر ) از حافظه های DRAM است به همین دلیل کارشناسان برآن شدند تا بجای افزایش فرکانس که افزایش زیاد قیمت را در پی خواهد داشت از روش دیگری استفاده کنند و آن تکنولوژی DDR یا Double Data Rate بود .


تکنولوژی DDR 
 
طراحان سیستم برای افزایش سرعت حافظه از روش ابتکاری خاصی استفاده نمودند به ترتیب که بدون افزایش فرکانس پهنای باند گذرگاه حافظه را دو برابر کردند. البته لازم بذکر است که از این ترفند قبلا در طراحیAGP استفاده شده بود.
در DDR انتقال داده هم در لبه بالا رونده و هم در لبه پایین رونده صورت می گیرد بنابراین بدون افزایش فرکانس ، پهنای باندی به اندازه 2 برابر SDRAM ارائه می شود.  

شکل 1

تکنولوژی DDR2 :
اکنون با گذشت بیش از 5  سال از ارائه تکنولوژی DDR اینبار نوبت DDR2 است. این تکنولوژی که در سال 2004 ارائه شد سرعت انتقال را در فرکانس ثابت ( نسبت به DDR  معمولی ) 2 برابر کرده است.در این بخش به توضیح مختصری در خصوص مشخصات و تفاوت های DDR2 می پردازیم .
این ، سه مشخصه اصلی DDR2 است: سرعت بیشتر  ـ پهنای باند بیشتر ـ توان مصرفی کمتر. DDR2 در سال 2004 برای استفاده در کامپیوتر های شخصی ، سرور ، نوت بوک و تجهیزات کامپیوتری در مدل های مختلفی از قبیل موارد زیر عرضه شد :

Unbuffered DIMM, ECC or non-ECC ( عموما برای مصارف کامپیوتر های خانگی )
Registered ECC DIMM ( مورد استفاده در سرور ها ) 
SO-DIMM ( Small Outline DIMM)   ( مورد استفاده در نوت بوک )
MicroDIMM

نام گذاری DDR2 :
نام گذاری رم های DDR2 همانند رم های نسل قبل خود می باشد با این تفاوت که به نام آنها عدد 2 نیز ضافه شده است.به جدول زیر توجه نمایید. همانطور که مشاهده می کنید پهنای باند رم های DDR2 دو برابر رم های DDR است .

جدول 1


مشخصات و تفاوت ها :
DDR2 تفاوت هایی ظاهری و فنی با DDR دارد:
1ـ DDR2 دارای 240 پایه است. ( DDR معمولی 184 پایه دارد )

شکل 2


2ـ با 1.8 ولت کار می کند. ( DDR معمولی با 2.5 ولت کار می کند )
3ـ توان مصرفی آن پایین تر است.
4ـ پهنای باندی 2 برابر ارائه می کند.

جدول 2

تفاوت دیکر DDR2 با DDR معمولی در نوع چیپ های روی برد رم می باشد. در حافظه DDR این چیپ ها از نوع TSOP( Thin Small Outline Package ) است درصورتیکه در DDR2 این چیپ ها از FBGA ( Fine-pitch Ball Grid Array) می باشد که ظاهر آنها با هم نیز تفاوت دارد .

شکل 3


موارد استفاده DDR2 :
از رم های DDR2 بیشتر در مادربردهای جدید اینتل با چیپ های 915 و 925 که از پردازنده های LGA775 پشتیبای می کند استفاده می شود. همانطور که می دانید چیپ های جدید اینتل(915 و 925) قابلیت پشتیبانی از حافظه های DDR2 را دارند.با استفاده از این رم ها در حالت Dual Channel به حداکثر پهنای باند انتقال اطلاعات بین پردازنده و چیپ های پل شمالی ( North Bridge ) رسید.

برای درک بهتر به مثال زیر توجه کنید ؛
پیک پردازنده پنتیوم 4 از نوع LGA775 را در نظر بگیرید:
CPU: Pentium 4 3.2 GHz ( Intel 540) Socket 775
FSB: 800MHz
North Bridge Mainboard Chip : Intel 915X
پهنای باند اطلاعات بین پردازنده با FSB 800 مگاهرتزی با چیپ پل شمال در حدود 6.4 گیگابایت در ثانیه می باشد. در یک سیستم Dual Channel ، با استفاده از رم های DDR 400 حداکثر پهنای باند بین رم ها و چیپ 3.2 گیگابایت در ثانیه می باشد اما در همین سیتم با استفاده از رم های DDR2 حداکثر سرعت انتقال اطلاعات به 6.4  گیگابایت می یاشد یعنی حداکثر استفاده از پهنای باند.

شکل 4

شکل 5

 



     
  

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


بلوتوث از سیر تا پیاز

 
مهندس هومن سیاری
تیر ماه 84 شماره 13

اشاره :
روش های بسیار گوناگونی برای اتصال دستگاه های الکترونیکی مثل رایانه ها، دستگاه های ضبط و پخش استریو، لوازم خانگی، خودروها ، سیستم های سرگرمی، تلفن های همراه و ... به یکدیگر وجود دارد. این دستگاها توسط انواع سیم ، کابل ، سیگنال های رادیویی و اشعه نور مادون قرمز و حتی انواع مختلفی از کانکتورها ، فیش ها و با پروتکل های متنوع به یکدیگرمرتبط می شوند. دراین مقاله روشی کاملاً متفاوت برای برقراری ارتباط بین دستگاه های الکترونیکی بنام Bluetooth را بررسی می کنیم. Bluetooth ، بی سیم و خود کار است و تعدادی قابلیت جالب دارد که می تواند زندگی روزمره ما را ساده تر کند.


فناوری Bluetooth برای حل یک مشکل ساده بوجود آمد : جایگزین کردن امواج رادیویی به جای کابل ها در تجهیزات سیار. این فناوری شامل یک سیستم رادیویی ساده با قیمت پایین و مصرف توان کم می باشد که به صورت مجتمع در داخل تجهیزات سیار قرار می گیرد. این تجهیزات می توانند به سرعت ، یک شبکه بسیار کوچک ) ( Piconet را تشکیل دهند و با سایر تجهیزات دارای فناوری Bluetooth ارتباط برقرار کنند، از طرف دیگر از آنجا که تجهیزات سیار حتی در داخل کیف یا هر پوشش محافظتی دیگر و در حالت حرکت می توانند با هم ارتباط برقرار کنند بسیار مفید می باشد و بنابراین محدودیت خط دید برطرف می شود. (خط دید: نوعی ارتباط که در آن تجهیزات باید بدون هیچ مانعی به طور مستقیم یکدیگر را ببینند.)

شکل 1 : ( HP iPaq Pocket PC h1970 ( Mobile & Bluetooth

شکل 2 :  گوشی موبایل Siemens S65 مجهز به Bluetooth


چرا حالا ؟
نیازهای بازار فناوری بی سیم شرایط خاصی را می طلبد که عبارتند از: مجهز بودن کلیه تجهیزات سیار کوچک مثل گوشی های موبایل و کامپیوتر های همراه به این فناوری، قیمت پایین ، امنیت بالا ، توان مصرفی پایین و قابلیت استفاده در همه جا.
اما هیچ فناوری وجود نداشت که با خصایص بالا مطابقت داشته باشد، در حالی که شبکه های بی سیم یک راه حل خوب می باشند که در سال های اخیر معرفی شده اند ولی هنوز در مورد استاندارد مشخصی اجماع نشده است و حداقل  سه نوع از استاندارد IEEE 802.11 و انواع زیاد دیگری که مشابهت با آن دارند، در دنیای شبکه های بی سیم وجود دارند. علاوه بر این، مجتمع کردن این استانداردها در داخل تجهیزات بسیار کوچک مثل گوشی های موبایل بسیار گران و سخت می باشد. بنابراین فناوری به راه دیگری سوق پیدا کرد : جایگزین کردن کابل ها با امواج رادیویی کم هزینه که آن را Bluetooth می نامیم.
آقای نیک هان، مدیر تحقیقات توسعه شرکت TDK می گوید: Bluetooth برای این ساخته شده است تا یک استاندارد کم هزینه و کوتاه برد ایجاد کند که نصب آن سریع و سهل باشد. هان می گوید: از ساعت های دیجیتال به این طرف، ما به نحو فزاینده ای تشویق شده ایم تا تکنولوژی را با خود به این طرف و آن طرف ببریم.
 اما علیرغم اینکه هر ابزار جدید، به سرعت تبدیل به یک ضرورت می شود، در میان آنها شکاف بزرگی از ناسازگاری ایجاد گشته و هدف Bluetooth پر کردن این شکاف است تا به این ابزار ها امکان دهد با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. از نقطه نظر کاربر سه قابلیت اصلی و مهم برای Bluetooth  وجود دارد :
• بی سیم است.
• ارزان است.
• به صورت خودکار عمل می کند.

در واقع Bluetooth اولین تلاش برای ساخت یک رادیوی تک تراشه ای که بتواند در باند ISM RF (صنعتی، علمی، پزشکی) کار کند می باشد، هر چند اولین مدل های Bluetooth دارای دو تراشه بودند.

شکل 3 : Peripheral interconnects


نام Bluetooth از کجا آمد؟
ممکن است در ابتدا تصور کنید که نوعی دندان فاسد می باشد، در حالیکه Bluetooth نام یک فناوری جدید می باشد که امروزه به صورت تجاری همه جا دیده می شود و تغیرات عمده ای را در فناوری بی سیم وعده می دهد.
Bluetooth نام یک شاه وایکینگ دانمارکی به نام Harald Blatand (که در انگلیسی به Bluetooth معروف شده است) می باشد که پیش از قرن 10 میلادی می زیسته است و دانمارک ونروژ را متحد و کنترل می کرد و مسیحیت را به دانمارک آورد. از آنجا که هدف استاندارد Bluetooth هم به نوعی متصل کردن و مرتبط کردن دستگاه های الکترونیکی به هم می باشد، از نام او الهام گرفته شده است. Harald نامش را از موهای بسیار مشکی خود گرفته بود، چرا که این رنگ مو برای وایکینگ ها غیر عادی بود. Blatand  به معنی سیه چهره می باشد، اما دلیل دیگری هم گفته می شود که خیلی معتبر نیست و عبارت از این است: Harald پیر، میل زیادی به خوردن ذغال اخته داشت و در نتیجه آن، رنگ دندان هایش تغییر کرده بود.
در عین حال انتخاب این نام، حاکی از نقش بسیار مهم شرکت های حوزه بالتیک مثل Ericsson  و Nokia و…در رشد این فناوری می باشد.

جرقه اول!
ایده اولیه در ابتدا توسط شرکت Ericsson شکل گرفت، قبل از اینکه سایر شرکت ها به آن توجهی بکنند. در سال 1994 این شرکت به دنبال روشی می گشت که کیبرد را به صورت بی سیم به کامپیوتر متصل کند که نتیجه کار، استاندارد فوق شد. سپس این ایده را به سایر تجهیزات الکترونیکی گسترش داد. مبتکر ایده اصلی به زودی دریافت که اگر می توان اطلاعات را بین یک کامپیوتر و یک کیبرد انتقال داد، چرا داده ها را از یک گوشی همراه به یک پرینتر و یا حتی از یک پرینتر به پرینتری منتقل نکرد؟
اریکسون می دانست که اگر به تنهائی از این استاندارد پشتیبانی کند، هیچگاه فراگیر نخواهد شد، لذا در سال 1998 یک موافقت نامه با شرکت های  IBM،  Intel، Nokia ، 3Com ،  Toshiba ، Lucent  و  Microsoft  امضاء کرد و گروه Bluetooth SIG
( Special Interest Group ) را به وجود آورد.
هدف این گروه نظارت بر پیشرفت فناوری Bluetooth و عمومی ساختن آن بود. امروزه بیش از 2500 شرکت از سرتاسر دنیا عضو SIG می باشند. Bluetooth استانداردی برای چیپ های کوچک و ارزان رادیویی می باشد که در داخل کامپیوترها، پرینترها، گوشی های تلفن همراه و... قرار می گیرد. یک چیپ Bluetooth، طوری طراحی شده است که جایگزین کابل شود و در یک فرکانس خاص، اطلاعات را به چیپ Bluetooth گیرنده منتقل کند و سپس اطلاعات دریافتی را به کامپیوتر، گوشی های همراه و هر وسیله دیگری که در آن قرار دارد، انتقال دهد. حلا با چیپ های Bluetooth ارزان قیمت ( حدود 5 دلار ) و کم مصرف می توان در هر چیزی Bluetooth را قرار داد.

شکل 4 : یک چیپ Bluetooth


زندگی دیجیتال
هنگامی که فناوری های شبکه و اینترنت ترکیب می شوند، لوازم خانگی شما می آموزند که به فعل و انفعال با یکدیگر بپردازند، یخچال شما فهرستی از مواد داخل خود را نگه می دارد، آب پاش چمن های شما بر آب و هوا نظارت کرده و مطابق با آن کار می کند و  دستگاه ضبط و پخش  شما از فاصله هزاران کیلو متری قابل برنامه ریزی است. اتصالات باند پهن اینترنت، کانال های رادیوئی و تلویزیونی دلخواه و دسترسی به وب را برای هر اتاق فراهم خواهند نمود. در حالی که جاروبرقی روباتیک پس از رفتن شما، خانه را تمیز می کند، فشار یک کلید چراغ ها را کم نور کرده، پرده ها را پائین می آورد، آتش شومینه را روشن می کند و یا استریو شما را به کار می اندازد. اینها ممکن است تخیلات آینده نگرانه به نظر برسند اما این امکانات بیش از آنچه تصور می کنید به شما نزدیک هستند. خانه ای که در فاصله 5 تا 10 سال دیگر به فروش می رسد شامل انبوهی از ارتباطات و گزینه های تسهیلاتی خواهد بود. خانه ایده آل آینده رایانه های متعددی خواهد داشت  که همه آنها از طریق اتصالات پرسرعت به یکدیگر، به سیستمه ای الکترونیکی منزل و به اینترنت مرتبط شده اند. از آنجائیکه اتصالات داخلی به صورت بی سیم خواهند بود، شما می توانید وسایلتان را بدون نگرانی از نزدیکی به پریزهای دیواری در هر جایی قرار دهید. یکی از فناوری هایی که در به واقعیت پیوستن این اهداف کاربرد جدی دارد،Bluetooth  می باشد که شیوه ای برای اتصال دستگاه ها با استفاده از امواج رادیویی به یکدیگر است. هیچ چیز به اندازه مجموعه کابل ها به ظاهر اتاق ها و دفاتر مجهز به امکانات هوشمند لطمه نمی زند و  Bluetooth این استعداد را دارد که تعدادی زیادی از آنها را حذف کند. این فناوری هنوز برای محقق کردن اهداف فوق پیشرفت کافی نکرده است، اما بازبینی مشخصات نسل اول به همراه سرعت انتقال بالاتر ( 2 مگابیت بر ثانیه به جای 720 کیلو بیت بر ثانیه ) بایستی این شرایط را تغییر دهد. بعلاوه مشخصات نسل دوم احتمالا شاهد سرعت 10 مگابیت بر ثانیه خواهدبود. در حال حاضر این فناوری در گوشی های تلفن همراه، رایانه ها ، نوت بوک ها ، چاپگر ها ، PDA  ها و سایر تجیهزات جانبی به کار می روند. شما می توانید با نوت بوک خود به گردش در تمام قسمت های خانه بپردازید و در عین حال از ارتباط اینترنت باند پهن لذت ببرید. شما همچنین می توانید فکس هایتان را با تلفن همراه خود ارسال و دریافت کرده و آنها را به چاپگرتان بفرستید حتی اگر 2 طبقه با شما فاصله داشته باشد. هنگامی که رایانه Palm  خود را به خانه می آورید بطور خود کار با رایانه دسکتاپ شما هماهنگ می شود.
Bluetooth راه خود را به دیگر سخت افزار های خانگی باز خواهد نمود، می توان از یک گوشی تلفن همراه هنگامی که در خانه هستید به عنوان یک تلفن ثابت بی سیم و در بیرون از خانه به عنوان یک تلفن همراه استفاده کرد و هنگامی که در میدان برد یک گوشی Bluetooth دیگر قرار می گیرد برای انتقال مکالمه و کنفرانس صوتی بکار رود. از آن جای که پهنای باند به 2 مگابیت بر ثانیه یا بیشتر افزایش خواهد یافت، شما خواهید توانست از این فناوری برای کاربردهایی نظیر صدا و تصویر بلا درنگ استفاده نمائید. شما قادر خواهید بود صدا را ازیک دستگاه استریو به چندین بلندگو در خانه بفرستید.
با این دید کاربرد های Bluetooth نامحدود می باشد. ایده ها و کاربردهای زیادی دائماً مطرح می شود که بسیاری از آنها عملی و امکان پذیر می باشند. مثلا چیپ های Bluetooth در کانتینرهای باری کشتی قرار داده می شوند تا به کامیون های بارکش که برای حمل آنها به انبار می آیند، خود را معرفی کنند و یا هدست که با گوشی همراه، حتی اگر در کیف یا در اتاق دیگر باشد، ارتباط برقرار می کند، یخچال ها با کامپیوترهای مجهز به Bluetooth ارتباط برقرار کرده و از میزان غذا در آن اطلاع می دهند و در صورت نیاز از طریق اینترنت، اقدام به خرید مواد غذایی لازم می کند و بسیاری از کاربرد های دیگر. از طریق اتصال دستگاه های Bluetooth دار بهLAN  هایی که به خطوط اینترنت پر سرعت (DSL ) متصل هستند، این امکان فراهم میشود که با سرعت 1Mbps به اینترنت متصل شد و این در مقابل سرعت مودم های معمولی که 56Kbps  می باشند، بسیار بالا تر می باشد (بیش از 18 برابر سریع تر) .
شکل 5 آمار جالبی را در مورد رشدBluetooth  ارائه می کند :

شکل 5


( PAN   ( Personal Area Network
تا حالا در مورد شبکه های  LAN، MAN و WAN مطالب زیادی شنیده بودیم اما PAN یا شبکه های کوچک شخصی که به آنها HAN (Home Area Network) هم گفته می شود، شبکه هایی با برد کوچک و بی سیم می باشند که یکی از روش های پیاده سازی آنها Bluetooth  است. به PAN ی که توسط Bluetooth ساخته شده ، Piconet گفته می شود.
نقش کلیدی PAN زمانی است که ابزارهای نا متجانس با یکدیگر عمل نموده و نیز از این شبکه به اینترنت یک مسیر ارتباطی فراهم شود.

شکل 6 :  ( Personal Area Networking  ( PAN


Bluetooth و WLAN
هدف این فناوری استفاده از شبکه های بی سیم (WLAN) نبود چرا که برای آنها استانداردهای زیادی وجود داشت و در ضمن WLAN ها برای برقرای ارتباط یک گروه بزرگ از افراد روی یک بستر ارتباطی مشترک طراحی شده بودند در حالی که Bluetooth برای ارتباط تجهیزات سیار روی یک خط ارتباطی شخصی و اختصاصی طراحی شده بود. فناوری Bluetooth سعی می کند که در قیمت، امنیت و توانایی ها با کابل های معمولی برابری کند. این فناوری باید به اندازه کابل ها ایمن باشد، باید هزینه تمام شده پایینی داشته باشد، باید به انواع تجهیزات سیار دارای Bluetooth متصل شود و با سرعت قابل قبولی با آنها ارتباط برقرار کند، باید از چندین ارتباط همزمان و در عین حال اختصاصی پشتیبانی کند، باید از انواع داده مورد استفاده برای کاربران سیار ( مثل صدا و دیتا ) پشتیبانی کند و باید مصرف توان پایین داشته باشد و بسیار کوچک باشد تا بتواند در تجهیزات سیار کوچک بصورت مجتمع قرار داده شود. سرانجام، این فناوری باید بصورت استانداردی جهانی در تمام تجهیزات مورد نظر قرار گیرد تا با هر وسیله دیگری در هر جای دنیا کار کند.

جدول 1


Infrared
چندین روش دیگر برای جایگزینی سیم از قبل وجود داشته است، یکی از آنها استفاده ازاشعه مادون قرمز است. مادون قرمز امواج نوریی می باشد که فرکانس آنها کمتر از حدی است که چشم انسان قادر به دیدن آن باشد. از مادون قرمز در کلیه دستگاه های کنترل از راه دور استفاده می شود و به همراه استانداردی بنام Infrared Data Association برای اتصال رایانه ها به تجهیزات جانبی به کار می رود. در تمام این موارد ، مادون قرمز در یک حالت دیجیتال به کار برده می شود. سیگنال خیلی سریع روشن و خاموش می شود تا داده ها را از یک نقطه به نقطه دیگر ارسال کند. ارتباطات مادون قرمز نسبتاً قابل اطمینان است وگنجانیدن آن در دستگاه ها زیاد گران تمام نمی شود، اما چند عیب دارد : اولاً مادون قرمز دارای محدودیت خط دید می باشد، برای مثال شما می بایست کنترل از راه دور خود را به سمت دستگاه تلوزیون یا پخش DVD نشانه روی کنید تا کارها انجام شود. عیب دوم آن این است که این فناوری یک فناوری یک به یک است شما می توانید داده ها را از کامپیوتر رومیزی خود به نوت بوک خود ارسال کنید اما نمی توانید این کار را همزمان برای نوت بوک وPDA  خود انجام دهید. این دو خصوصیت مادون قرمز از بعضی جهات عملاً نوعی مزیت محسوب می شوند، از آنجا که فرستنده و گیرنده های مادون قرمز می بایست در امتداد یکدیگر قرار گیرند، بروز تداخل میان دستگاها غیر محتمل است. طبیعت یک به یک ارتباط مادون قرمز در ایجاد اطمینان از اینکه پیغام شما فقط به سمت گیرنده مورد  نظر می رود، حتی در مکانی پر از گیرنده های مادون قرمز سودمند می باشد.
اصول اولیه اتصال دستگاه ها . هرگاه دو دستگاه مختلف نیاز به بر قراری ارتباط با یکدیگر را داشته باشند، می بایست قبل از این که این ارتباط بتواند برقرار گردد، روی برخی نکات توافق هائی حاصل گردد. نکته اول دراین مورد ، توافق فیزیکی است : آیا این دستگاها از طریق سیم با هم ارتباط برقرار می کنند یا به صورت بی سیم؟ اگر از سیم استفاده می کنند، چه تعدادی از سیم  ها لازم است، یک، دو، 8 یا 25 عدد؟ هنگامی که خواص فیزیکی مشخص شدند، چندین سوال دیگر مطرح می شوند؛
اطلاعات را می توان به صورت هر بار یک بیت و به روشی که ارتباطات سریال نامیده می شود ارسال نمود، یا آن را در گروهی از بیت ها (معمولا 8 یا 16 بیت ) و به روشی به نام ارتباط موازی به سمت مقصد فرستاد. .
یک رایانه از هر دو روش سریال و موازی برای برقراری ارتباط با دستگاهای مختلف استفاده می کند: مودم، ماوس و صفحه کلید تمایل به برقراری ارتباط از طریق ارتباط سریال و از طرفی چاپگر ها تمایل به استفاده از ارتباط موازی دارند. تمام اعضای حاضر در یک ارتباط الکترونیک لازم است بدانند که معنی بیت ها چیست و آیا پیغامی که دریافت می کنند همان پیغامی است که ارسال شده یا خیر؟
این به مفهوم توسعه زبانی متشکل از فرمان ها و پاسخ ها است که به نام پروتکل
( Protocol ) شناخته می شود. برخی از انواع محصولات دارای پروتکل استانداردی می باشند که تقریباً توسط همه سازندگان شناخته شده است. به صورتیکه فرمان های یک دستگاه همان اثری را دارد که برای دستگاهی دیگر دارد. مودم ها در این طبقه بندی جای می گیرند.
انواع دیگر محصولات هر کدام به زبان خاص خود صحبت می کنند که معنی آن این است که فرمان های در نظر گرفته شده برای یک محصول مشخص اگر توسط دستگاه دیگر دریافت شود بی معنی خواهد بود. چاپگر ها از این مقوله هستند و دارای چندین استاندارد مختلف از قبیل PCL و Postscript می باشند.
شرکت های سازنده کامپیوتر، سیستم های سرگرمی و دیگر دستگاهای الکترونیکی متوجه شده اند که تعداد زیاد کابل های موجود در محصولات آنها، برپا کردن و راه اندازی یک سیستم کامل را حتی برای تکنسین های متخصص هم در بار اول مشکل خواهد کرد. اینجاست که Bluetooth  پا به عرصه می گذارد.
باند فرکانسی
این فناوری توسط یک ارتباط رادیوئی با برد کوتاه حدود 10 متر تعریف شده است. البته این استاندارد یک برد متوسط 100 متری را نیز تعریف کرده که فعلاً به خاطر نیاز به توان الکتریکی بالاتر و هزینه بیشتر، کمتر استفاده می شود. بلوتوث در محدوده فرکانسی 2.4 تا 2.48 گیگاهرتز عمل می کند. علت انتخاب این فرکانس، این است که در سرتاسر دنیا به رایگان و بدون نیاز به گرفتن مجوز از مراکز مربوطه، در دسترس می باشد.

شکل 7


عدم تداخل
یکی از روش های که دستگاهای Bluetooth برای جلو گیری از تداخل با سیستم های دیگر به کار می برند، ارسال سیگنال های بسیار ضعیف در حد یک میلی وات می باشد، در حالیکه بعضی از گوشی های موبایل می توانند سیگنالی با قدرت 3 وات ارسال کنند. این توان کم، برد دستگاه های Bluetooth  را به حدود 10 متر محدود می کند و باعث کاهش احتمال بروز تداخل بین رایانه شما و تلفن همراه یا تلویزیون تان می گردد، حتی با وجود این توان کم، دیوارهای خانه شما نمی تواند سیگنالBluetooth  را متوقف کند و این قابلیت ،  این استاندارد را برای کنترل چندین دستگاه در اتاق های مختلف بسیار مناسب کرده است. با وجود تعداد زیادی دستگاه هایBluetooth  در یک اتاق ممکن است فکر کنید که آنها با یکدیگر تداخل می کنند، اما این مسئله بسیار غیر محتمل است، در قسمت های بعد دلیل این مطلب را خواهیم فهمید.

جهش فرکانسی یا Hopping
خیلی بعید است که چند دستگاه، همزمان روی یک فرکانس قرار بگیرند. زیراBluetooth  از تکنیکی بنام جهش فرکانس با طیف گسترده ( frequency hopping spread-spectrum ) استفاده می کند. باند ISM  4 /2  گیگاهرتز بصورت جهانی برای استفاده بدون مجوز، قابل دستیابی است. در این روش دستگاه از 79 کانال فرکانسی یک مگاهرتزی مختلف در اروپا و امریکا (از 2400 تا
5 / 2483  مگاهرتز) و یا از 23 کانال فرکانسی یک مگاهرتزی در فرانسه، اسپانیا و ژاپن (از 2472 تا 2497 مگاهرتز)  که به طور اتفاقی از درون یک این باند انتخاب می شوند، استفاده کرده و طبق یک الگوی معین از یک فرکانس به فرکانس دیگر جهش می کند. فرستنده ها فرکانس خود را 1600 بار در ثانیه عوض می کنند، به این معنی که تعداد دستگاه های بیشتری می توانند از این برش زمانی حداکثر بهره را ببرند، به این برش ها Slice گفته می شود و طول هر کدام 625 میکروثانیه می باشد. از آنجا که هر فرستندهBluetooth  بطور خود کار از ارسال به روش طیف گسترده استفاده می کند، خیلی بعید است که دو فرستنده همزمان روی یک فرکانس باشند، زیرا هر گونه تداخل در یک فرکانس خاص تنها کسر کوچکی از ثانیه طول خواهد کشید. هنگامی که دستگاه های دارای قابلیتBluetooth  در مجاورت یکدیگر قرار می گیرند یک نوع مکالمه الکترونیکی بین آنها بر قرار می شود تا معلوم شود که آیا هیچ داده ای برای به اشتراک گذاشتن دارند ، یا اینکه آیا لازم است که یکی، دیگری را کنترل کند یا خیر؟
لازم نیست که کاربر دکمه ای را فشار داده یا فرمانی بدهد، این مکالمه الکترونیکی بطور خود کار اتفاق می افتد، وقتی مکالمه انجام گرفت دستگاه ها یک Piconet را شکل می دهند. هنگامی که یکPiconet  برقرار گردید، اعضا آن فرکانس خود را به صورت هماهنگ جهش داده، بطوربکه در تماس با یکدیگر باقیمانده و از تداخل باPiconet  های دیگری که ممکن است در همان اتاق در حال کار باشند، در امان باشند.
سرعت اتصال حداکثر یک مگابیت  بر ثانیه است، که با استفاده از یک تکنیک مدولاسیون ساده بدست می آید. یک تکنیک مدولاسیون پیچیده تر می تواند به نرخ های بالا تری دست یابد.
دستگاه های درون یک Piconet از یک کانال داده مشترک استفاده می کنند. این کانال دارای ظرفیت کلی معادل با 1 مگا بیت در ثانیه است. Header  ها و اطلاعات handshaking  تقریبا 20  درصد از این ظرفیت را اشغال می کنند. Master  ها در برش های زمانی زوج و Slave  ها در برش های زمانی فرد اطلاعات  خود را ارسال می کنند.

شکل 8


Piconet و Scatternet
همانطور که در سمت چپ شکل 9 نمایش داده شده است، Piconet دارای توپولوژی ستاره می باشد که در آن دستگاهی که در مرکز قرار دارد نقش یک Server و تمام دستگاه های دیگر نقش Slave را بازی می کنند. هر Master می تواند حداکثر با 7 Slave ارتباط داشته باشد. چنانچه Master نیاز به ارتباط با بیش از 7 Slave داشته باشد، باید با ارسال پیامی به Slave های فعال، آنها را به سوئیچ به حالت غیرفعال و کم مصرف دعوت کند و سپس با ارسال پیامی دیگر به Slave های غیرفعال، آنها را برای فعال شدن آماده کند. هنگامی که گروهی از دستگاه ها نیاز دارند به طور همزمان فعال شوند، هر گروه می تواند یک Piconet  مجزا را تشکیل دهد. Slave ها در هر Piconet  بر اساس یک ترتیب hopping که تابعی از آدرس Master است، با hop و کلاک Master همزمان باقی می مانند. از آنجائی که ترتیب hopping کانال شبه تصادفی است احتمال تصادم در Piconet بسیار اندک است.

شکل 9


گاهی ابزار هایی که در Piconet  های متفاوت قرار دارند ممکن است نیاز به ارتباط با یکدیگر داشته باشند. Bluetooth ساختاری را تعریف می کند که Scatternet نامیده می شود و ارتباط بین Piconet  ها را تسهیل می کند. همانطور که در سمت راست شکل بالا نشان داده شده است، اتصالات توسط گره های پل شکل گرفته است که عضو دو یا چند Piconet  هستند. یک گره پل بر مبنای سیستم تقسیم زمان در هر یک از Piconet  های عضو شرکت می کند. این پل پس از آنکه مدتی در یک Piconet باقی ماند می تواند با سوئیچ نمودن به ترتیبhopping  یک Piconet دیگر به سمت آن برگردد. گره پل با گردش در میان تمام Piconet های عضو می تواند بسته ها را در هر Piconet دریافت و ارسال کند، علاوه بر آن بسته ها را از یک Piconet  به Piconet  دیگر بفرستد . یک گره پل میتواند در هر دو Piconet  یک Slave باشد و یا اینکه در یکی از آنها Slave بوده و در دیگری یک Master باشد. البته حتماً حدس میزنید که چرا در هر دو Piconet نمیتواند Master باشد؟
برای مثال یک اتاق پر از افراد مختلف را در نظر بگیرید که در آن هر شخص یک تلفن موبایل و یک هدفون بی سیم بلوتوث دارد، تنها تلفن های موبایل و هدفون های متناظرشان بایستی سیگنال های خودشان را دریافت کنند. در این مثال هر جفت هدفون و تلفن موبایل تشکیل یک Piconet  مجزا را می دهند. حال فرض کنید این افراد همچنین می خواهند تصاویری را  از موبایل هایشان برای یکدیگر بفرستند. این تنها در صورتی امکانپذیر است که تمام Piconet   ها برای تشکیل یک Scatternet بزرک بین خود ارتباط برقرار کنند. تکنیک های تشکیل Scatternet هنوز در حال توسعه هستند.
ظرفیت و راندمان  Bluetooth:
Bluetooth می تواند موارد زیر را پشتیبانی کند:
• یک کانال داده ناهماهنگ ( asynchronous )
• تا سه کانال صدای همزمان هماهنگ ( synchronous ) 
• یک کانل نا هماهنگ داده و هماهنگ صدا به صورت همزمان

دو روش برای ارسال و دریافت اطلاعات وجود دارد، اگر اطلاعات در یک جهت ارسال شوند، به آن Half-duplex گفته می شود و اگر در هر دو جهت ارسال و دریافت شوند به آن  Full-duplex گفته می شود.
Speakerphone مثالی از یک ارتباط half-duplex می باشد که به شما اجازه صحبت کردن یا شنیدن در یک لحظه را می دهد، در حالی که یک گوشی معمولی تلفن یک دستگاه full-duplex بشمار می رود.
از آنجا که Bluetooth   برای کار در شرایط مختلفی طراحی شده هم می تواندhalf-duplex  و همfull-duplex   باشد. Bluetooth می تواند داده ها را با سرعت بیش از 64 Kbps در یک ارتباط full-duplex ارسال کند. سرعتی که برای پشتیبانی از چندین مکالمه همزمان برای صدای انسان کافی است. اگر یک کاربرد خاص نیاز به یک ارتباط half-duplex مثل اتصال به یک چاپگر داشته باشد،  قادر است به میزان 723.2 Kbps در یک جهت و با 57.6 Kbps  در جهت دیگر اطلاعات را ارسال کند. اگر کاربرد مورد نظر نیاز به سرعت برابر در هر دو جهت داشته باشد، یک ارتباط دو طرفه با ظرفیت 433.9 Kbps می تواند ایجاد شود.

جدول 2


در حال حاضر دو نوع انتقال داده بین دستگاه ها وجود دارد:
• ( SCO (Synchronous Connection Oriented 
•  ( ACL  ( Asynchronous Connection Less
در یک پیکونت می توان بالغ بر سه عدد لینک SCO هر کدام با سرعت 64 Kbps  داشت. Slice هائی که توسطSCO  ها اشغال شده اند، نمی توانند توسط ACL ها مورد استفاده قرار بگیرند.  یک Master  و یک Slave می توانند یک ارتباط ACL   تک داشته باشند. ACL  یا نقطه به نقطه (ازmaster  به یک  slave) و یا ارسال به همه slave ها می باشد. slave های  ACL فقط زمانی می توانند ارسال داشته باشند که توسط  Master از آنها خواسته شده باشد. 
داده ها در قالب مشخصی به نامPacket  ارسال می شوند. چیپ Bluetooth ضمن ارسال Packet ها، کلیه کانال های باند ISM ( همان 79 یا 23 کانال ) را با سرعت 1600 بار در ثانیه بررسی می کند تا در صورتیکه از طرف یک دستگاه دیگر، روی یکی از این کانال ها برایش اطلاعاتی ارسال شده باشد، آن را دریافت کند. این روش به شدت، امکان تداخل را پائین می آورد. در صورت تداخل، چیپ Bluetooth تقاضای ارسال مجدد را به فرستنده می دهد.

شکل 10 : ساختار یک Packet


Packet های اطلا عات می توانند طول زمانی برابر با پنج Slice داشته باشند. داده های داخل یک بستهPacket  می تواند تا 2745 بیت طول داشته باشد.

جستجوی دستگاه های دیگر
Bluetooth برای یافتن سایر دستگاه ها از روشی به نام جستجو (inquiry ) استفاده می کند. سپس برای بر قراری ارتباط از فراخوانی (  paging) استفاده می کند. آنها برای انجام این کار جستجو کننده و جستجو شونده را در گیر می کنند. این حاکی از آن است که هنگامی که دو گره در حال راه اندازی یک ارتباط هستند، هر یک از آنها نیازمند آغاز کار از وضعیت متفاوتی است. در غیر اینصورت آنها هیچگاه یکدیگر را نمی یابند. جستجو و فراخوانی از نظر مفهومی عملیات ساده ای هستند. اما hopping مسئله را نسبتاً پیچیده می کند. دو گره نمی توانند تا زمانی که ترتیب hopping کانال مشترک و کلاک صحیح در داخل ترتیب انتخاب شده را اتخاذ نکرده اند، پیام هایشان را تبادل کنند. Bluetooth این مشکل را به سادگی با در نظر گرفتن یک ترتیب hopping خاص که ویژه عملیات جستجو می باشد و برای تمامی دستگاه ها شناخته شده است، حل می کند. در طول جستجو هر دو گروه یعنی جستجو کننده ها و جستجو شونده ها با استفاده از تر تیب مشابهی جهش فرکانسی می کنند، اما جستجو کننده سریع تر از جستجو شونده جهش می کند و سیگنالی را بر روی هر کانال مخابره کرده و در بین این مخا بره ها منتظر شنیدن پاسخ می ماند.
هنگامی که بیش از یک جستجو شونده وجود داشته باشد، ممکن است پاسخ های آنها با یکدیگر بر خورد کنند، بر ای جلوگیری از این تصادم جستجو شونده ها ، ارسال پاسخشان را تا اتمام یک زمان کوتاه تصادفی به تعویق می اندازند. سرانجام دستگاه جستجو کننده مقداری اطلاعات ابتدایی از جستجو شونده ها جمع آوری می کنند. مانند آدرس فیزیکی ابزار و کلاک آنها. این اطلاعات بعداً برای فراخوانی دستگاه های جستجو شونده مورد استفاده قرار می گیرد.
مراحل ارتباط در طول فراخوانی  مشابه هستند، به استثناء اینکه پیام های فراخوانی برای یک جستجو شونده انتخاب شده، منحصر بفرد می باشد زیرا که در مرحله جستجو، اطلاعات بقیه را بدست آورده است. بنابراین جستجو شونده نیازی به تاخیر پیش از پاسخگویی ندارد. جستجو کننده همچنین ارزیابی بهتری از کلاک جستجو شونده دارد که آن را قادر می سازد با جستجو شونده به طور تقریباً لحظه ای ارتباط برقرار کند. جستجو کننده به محض دریافت یک ACK برای پیام فراخوانی، تبدیل به یک Master شده و جستجو شونده نیز تبدیل به یک Slave در یک Piconet تازه تشکیل شده می گردد و هر دو گره به ترتیب hopping  کانال Piconet سوئیچ می کنند. در صورت نیاز نقش Master و Slave در بین این دو گره قابل معاوضه است. مراحل پذیرش یک Slave جدید در یک Piconet موجود کمی پیچیده تر است. Master می تواند شروع به یافتن گره های جدید در همسایگی خود کرده و آنها را برای پیوست به Piconet دعوت کند، یا اینکه در عوض در وضعیت Standby بماند تا توسط گره های دیگر کشف شود.

PIN Code
پیش از آنکه یک تبادل صدا یا داده بتواند آغاز شود، دستگاه هایBluetooth  باید قادر به شناسایی یکدیگر باشند. همچنین انتقال اطلاعات باید رمزگذاری شود تا در برابر استراق سمع کنندگان محافظت شود. دستیابی به هر دو این موضوعات، هنگامی که یک پیوند امنیتی از قبل در بین یک جفت از دستگاه ها ایجاد شده، آسان است.
یک اتصال معمول بین دو ابزار Bluetooth با شکل گیری یک Piconet آغاز می شود. سپس با تبادل پیام های شناسایی و سپس تبادل کلیدهای رمز گذاری ادامه می یابد. تنها پس از اتمام این مراحل است که داده های  بعدی می توانند تبادل شوند یا ارتباطات صوتی برقرار شود.
شیوه ای را با نامPairing  برای ایجاد  یک همکاری امنیتی مابین دو دستگاه در هنگامی که برای اولین بار جفت می شوند، تعریف می کنند. این روش از یک کانال خارج از باند برای ایجاد یک همکاری امنیتی استفاده می کند، که بعداً به عنوان سر آغاز محاسبه یک کلید مخفی اشتراکی مطمئن مورد استفاده قرار می گیرند. منظور از کانال خارج باند آن است که کاربر یک شماره PIN را که به صورت اتفاقی انتخاب شده است بر روی هر دو دستگاه تایپ می کند. امنیت مرحله Pairing با انتخاب یک شماره دلخواه PIN مناسب محدود می شود.

مصرف توان پائین :
Bluetooth حالتهای کم مصرف مختلفی را برای افزایش عمر باطری ارائه می کند. Piconet ها هنگامی که ارتباط ما بین دستگاه ها آماده برقراری است، بر اساس نیاز تشکیل می شوند. در تمام بقیه مدت دستگاه ها می توانند خاموش شده و یا برنامه ریزی شوند که به طور متناوب فعاال شده و پیام های جستجو را ارسال و دریافت کنند. هنگامی که Piconet  فعال است، Slave ها برای ارتباط با Master روشن می مانند. این امکان وجود دارد که یک Slave را به حالت کم مصرف، سوئیچ داد که در نتیجه آن این Slave در بخش عمده ای از زمان Standby است و تنها فواصل معینی فعال می شود.

سه نوع حالت کم مصرف تعریف شده است که عبارتند از:
حالتHold : هنگامی که یک دستگاه برای مدت زمان معینی Standby میشود مورد استفاده قرار می گیرد. Master در مدتی که در حال جستجو و دعوت اعضای جدید می باشد، می تواند برای به تعویق انداختن فعالیت Piconet   فعلی، تمام Slave های خود را در حالت Hold قرار دهد.

حالت Sniff : حالتی که در آن Slave در فواصل زمانی متناوب فعال می شود تا با Master ارتباط بر قرار نماید.

حالت Park :  مشابه حالت Sniff است اما از آن برای هماهنگی یک Slave با Master بدون آنکه یک عضو فعال شبکه باشد، استفاده می شود. حالت Park به Master اجازه می دهد که بیش از هفت Slave را در Piconet   خود بپذیرد.

Bluetooth با توجه به مصرف توان و در نتیجه برد موثر آن به 3 کلاس مطابق جدول  3تقسیم می شود:

جدول 3


و اما آینده ...
فروش چیپ های Bluetooth از WLAN ها هم بیشتر شده است. اما این دو جای هم را نمی گیرند. استانداردهای دیگر مثل  Infrared،  Home RF، UWB   (Ultra-Wideband Radio ) و از همه مهمتر WUSB   ( Wireless USB ) که به تازگی مطرح شده است ، رقبای جدی Bluetooth می باشند. اما Bluetooth هم در حال پیشرفت و توسعه می باشد.

منابع:
http://www.bluetooth.com
http://www.bluetooth.orghttp://www.rfglobalnet.comhttp://www.opengroup.org/bluetoothhttp://www.csr.com

http://www.homerf.org
http://grouper.ieee.org/groups/802/11/main
http://www.netstarnetworks.com
http://www.zdnet.com

http://www.palowireless.com


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٢٩ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤


CPU به زبان ساده

 

مهر ماه 84 شماره 16

اشاره :
CPU تقریباً گرانقیمت ترین و در عین حال سخت کوش ترین بخش یک کامپیوتر می باشد ، همین دو ویژگی آشنایی با چگونگی کار کرد CPU را جالب می کند. در این مقاله قصد نداریم به مسایل پیچیده و بحث های خاص فنی بپردازیم بلکه می خواهیم با توضیحاتی نسبتا ساده شما را با نحوه عمکرد و اصطلاحاتی در خصوص پردازنده ها آشنا سازیم.


عناصر تشکیل دهنده CPU
CPU ، این قطعه کوچک اما بسیار پیچیده چیزی نیست جز یک مجموعه بسیار بزرگ از ترانزیستور ها.
اما ترانزیستور چیست ؟ به بیان بسیار ساده ، ترانزیستور از سه سیم تشکیل شده است که یکی ولتاژ به آن وصل است و دو سیم دیگر نیز حامل جریان می باشند. اگر ولتاژ قطع شود در پی آن جریان نیز قطع خواهد شد در حقیقت ترانزیستور مانند یک سوئیچ ساده اما بسیار کوچک عمل می کند.
 یک ترانزیستور به تنهایی کار خاصی انجام نمی دهد بلکه زمانی که تعدادی از آنها در کنار یکدیگر قرار دهیم می توان عملیات خاصی را توسط آنها انجام داد .با کنار هم قرار گرفتن ترانزیستورها می توان گیت های منطقی ایجاد نمود که توسط آنها اعمال منطقی ( Logical ) انجام می شود .
به عنوان مثال جدول 1 نحوه عمل گیت XOR ( Exclusive OR ) را نشان می دهد . خروجی گیت هنگامی 1 است که فقط یکی از ورودی ها حامل ولتاژ ( 1  ) باشد.

 

Y X Z
0 0 0
0 1 1
1 0 1
1 1 0


جدول 1

حال ولتاژها را مانند اعداد دودویی در نظر بگیرید که روشن ( ON ) به معنای 1 و خاموش ( OFF ) به معنای 0 است.
اکنون اعداد باینری را به ورودی گیت XOR می دهیم. اگر هر دو ورودی 0 یا هر دو 1 باشد خروجی نخواهیم داشت یعنی خروجی OFF می باشد ( به جدول 1 توجه نمایید) و اگر فقط یکی از ورودی ها 1 باشد خروجی برابر 1 یعنی روشن ( ON ) می شود.
با در نظر گرفتن مثال فوق و به در صورتیکه از گیت های بیشتری در آن قسمت استفاده شود می توان عملیات منطقی و ریاضی مانند جمع ، تفریق ، ضرب و تقسیم را توسط ترانزیستورها و گیت ها انجام داد که اساس کار CPU است.
اکنون کاری که سازندگان CPU مثلاً AMD یا Intel انجام می دهند عبارت است ازکنار هم قرار دادن ترانزیستورهای بسیار زیادی ( بالغ بر 230 میلیون ترانزیستور ) برای انجام اعمال بسیار پیچیده تر که دقیقا بر پایه همین علوم ساده استوار می باشد.

مراحل کاری CPU
اگر کمی بیشتر پیش برویم مطالب زیاد و مشترکی بین  CPU های مختلف باقی می ماند که قابل بحث می باشد مانند ثبات ها ( Register ) که قطعه بسیار کوچکی از جنس حافظه می باشند و می توانند نتایج اعمال منطقی را در خود ذخیره کنند.
 CPU های مختلف دارای رجیسترهای گوناگون می باشند. بعضی از رجیستری ها برای نگهداری نتایج اعمال استفاده می شود و بعضی دیگر به عنوان اشاره گر و برخی نیز برای اهداف دیگر می باشند. بعنوان مثال رجیستر AX برای نگهداری نتیجه یک عمل دودویی منطقی یا ریاضی بکار می رود و رجیستر Program Counter   ( PC ) یک اشاره گر است که باید به دستوری که در لحظه بعد توسط CPU اجرا شود اشاره کند. برای انجام یک عمل توسط CPU مراحل زیادی باید طی شود تا آن عمل انجام شده و نتیجه مطلوب حاصل گردد.

به طور خلاصه برای انجام یک دستور مراحل زیر انجام می شود:
• ابتدا عملیات Fetch ، یعنی آوردن دستور از داخل حافظه ( RAM ) به داخل CPU انجام گیرد.
• بعد از این مرحله دستور باید Decode شده تا CPU متوجه شود که چه عملی باید انجام گیرد.
• در مرحله بعد عمل Execute انجام می گیرد که دستور در واقع در این مرحله اجرا می گردد. انجام این اعمال بر عهده قسمت های گوناگونی از CPU می باشد که تمامی آنها توسط مولد پالس ساعت CPU همزمان می گردند.
منظور از دستور در این مرحله ساده ترین نوع دستورات می باشد مثلاً ضرب دو مقدار با یگدیگر و یا جمع کردن عددی با عدد دیگر.
مجموعه دستوراتی که در یک CPU می توانند مورد استفاده قرار گیرند Instruction Set نام دارد.

سرعت پردازنده و Clock Puls
کارایی ، کلید موفقیت یک CPU می باشد. اعمالی که باعث می شود کارایی یک  CPU افزایش یابد ، مواردی هستند که موجب برتری یک CPU اینتل به AMD و یا بالعکس می شود. یکی از راه های افزایش کارایی ، بالا بردن سرعت ساعت( Clock Speed )  پردازنده می باشد. همانطور که می دانید پردازنده ها برای کار نیاز به عاملی به نام Clock Puls ( پالس ساعت )  دارند.
پردازنده ها فرکانس پایه که اکثرا سرعت پایینی هم دارد ( مثلا 133 یا 200 مگاهرتز) را از مادر برد می گیرد و بر اساس سرعت خود آن را در یک ضریبی خاص ضرب می کند تا فرکانس اصلی پردازنده را ایجاد کندبه عنوان مثال یک پردازنده Pentium 4 2.8GHz که FSB آن 533 مگاهرتز می باشد فرکانس 133مگاهرتز را از مادریرد می گیرد و آن را در عدد 21 ضرب می کند.این پردازنده در هر ثانیه 2800 میلیون پالس تولید می کند در نتیجه اگر به طور مثال هر دستورالعمل در یک پالس انجام گیرد این پردازنده قادر است در هر ثانیه 2800 میلیون دستور العمل را اجرا کند بنابراین در یک پردازنده هر چه تعداد پالس ها در یک ثانیه افزایش یابد تعداد دستورات بیشتری در هر ثانیه انجام شده و کارایی CPU افزایش می یابد.
اما نکته قابل توجه اینست که افزایش سرعت با مشکلاتی نیز همراه خواهد شد بطور مثال افزایش بیش از حد سرعت می تواند در نحوه عملکرد ترانزیستور ها تاثیر زیادی ایجاد کند که مسئله موجب از کار افتادن پردازنده و بیش از حد داغ شدن آن می شود.

Pipelining
متداولترین راه برای افزایش سرعت یک پردازنده ، بالا بردن فرکانس آن می باشد اما را ه های دیگری نیز وجود دارد که به وسیله آن می توان مقدار قابل توجهی کارایی یک پردازنده را افزایش داد راه هایی چون استفاده از Pipelining ، حافظه نهان ( Cache Memory) و Dual Core .
Pipelining ، روشی می باشد که مدت زیادی است در پردازنده ها از آن استفاده می شود در این روش پردازنده ها کمی باهوش تر عمل می کند.

برای واضح تر شدن موضوع Pipelining ، مثالی از اجرای یک دستور در CPU را شرح می دهیم ؛ یک پردازنده را در نظر بگیرید که در هر پالس یک دستورالعمل را اجرا می کند. در اولین پالس ، دستور را از داخل حافظه اصلی ( RAM ) به داخل CPU  انتقال داده می شود. در پالس بعدی CPU  دستور را Decode و در پالس سوم دستور اجرا می شود . در پالس چهارم نتیجه عمل ذخیره می گردد که ا ین چرخه به صورت متوالی ادامه پیدا خواهد کرد.
در صورتیکه یک پردازنده دارای قابلیت Pipelining باشد می تواند چند عمل را در یک زمان و به صورت موازی انجام دهد بدین ترتیب که :
• در پالس اول ، دستور اول از حافظه اصلی خوانده  می شود.
• در پالس دوم ، دستور اول Decode گشته و همزمان دستور العمل دوم از حافظه اصلی خوانده  می شود.
• در پالس سوم ، دستور العمل اول اجرا ، همزمان دستورالعمل دوم Decode و دستور العمل سوم از حافظه اصلی خوانده  می شود.
بدین ترتیب این کارها همگی در یک زمان انجام می گیرند که به Pipelining معروف می باشد.

طراحان و کارشناسان با انجام تغییر در معماری CPU ها توانستند با تکنولوژی Pipelining کارایی پردازنده را تا 4 برابر افزایش دهند.
نتیجه ای که از این قسمت می توان گرفت اینست که سرعت در پردازنده ها فقط به عامل فرکانس بستگی ندارد بلکه فرکانس فقط یکی از عوامل مهم در سرعت آنها می باشد به همین دلیل است که کمپانی AMD بر خلاف اینتل نام پردازنده های خود را بر حسب فرکانس بیان نمی کند بطور مثال پردازنده AMD Athlon XP 1800+ دارای فرکانسی معادل 1533 مگاهرتز می باشد اما اینتل تمام مدل های خود را برحسب سرعت فرکانس آنها بیان می کند به (  Pentium 4 2800MHz ) .

Cache Memory
یکی دیگر از راه های افزایش کارایی در پردازنده ها استفاده از حافظه نهان یا همان Cache Memory می باشد.
با یک مثال وظیفه حافظه نهان ( Cache Memory ) را شرح می دهیم :
بخش بایگانی اداره ای را در نظر بگیرید .کارمند این بخش ،  پرونده ها را منظم در قفسه های متراکم و شلوغ قرار داده است.
فرض کنید پیدا کردن یک پرونده بطور میانگین یک دقیقه از وقت کارمند را بگیرد.اگر کارمند قسمت بایگانی احتمال دهدکه ممکن است مجددا به این پرونده مراجعه شود و به جای آنکه آن را مجددا در قفسه قرار دهد روی میز خود بگذارد در مراجعه بعدی به همان پرونده دیگر زمانی برای جستجو و پیدا کردن آن تلف نخواهد شد.
وظیفه حافظه نهان یا Cache Memory نیز دقیقا همین است . حافظه نهان در حقیقت همان میز کارمند است ( که در مقایسه با قفسه ها از ابعاد بسیار کوچکی برخوردار می باشد ) و پرونده نیز در حکم دستور العمل و یا داده ای می باشد که از آن زیاد استفاده می شود. پردازنده در هنگام اجرای یک برنامه و خواندن اطلاعات از حافظه اصلی ، با دستورات و یا داده هایی برخورد می کند که به دفعات از آنها استفاده می شود.
برای جلوگیری از مراجعه از تکرا ر مراجعه پردازنده به حافظه اصلی برای خواندن دستورات و یا داده های تکرای این اطلاعات به قسمتی به نام حافظه Cache ممنتقال می گردد. این حافظه به دلیل اینکه از نوع حافظه های Static می باشد( بر خلاف حافظه اصلی که از نوع Dynamic می باشد ) دارای سرعت بسیار بیشتری نسبت به حافظه اصلی است و زمان مراجعه به آن بسیار کمتر از زمان مراجعه به حافظه اصلی ( RAM ) می باشد.
همانطور که می دانید حافظه اصلی ( RAM ) از تعداد بسیار زیادی خازن تشکیل شده است اما در Cache Memory همانند CPU در ساختمان آن از ترانزیستور استفاده شده است و به همین دلیل است که افزایش مقدار Cache در پردازنده ها با افزایش قیمت همراه است . در حال حاضر مقدار حافظه نهان در پردازنده ها معمولی از 256 کلیو بایت تا 1 مگابایت می باشد.

CPU و اصطلاح نانومتر تکنولوژی 
همانطور که در ابتدا نیز به آن اشاره شد یک پردازنده متشکل از چند صد میلیون ترانزیستور است.
استفاده از Pipelining ،  Cache Memory و موارد دیگر در ساختار داخلی پردازنده ها موجب افزایش تعداد ترازیستور ها می شود بطوریکه در پردازنده جدید تعداد ترازیستور ها تقریبا دو برابر شده است. این افزایش ترانزیستور ها موجب شد که متخصصان شرکت های سازنده پردازنده رو به کاهش اندازه ترانزیستور ها بیاورند تا بتواند از ترانزیستور های بیشتر در هسته پردازنده استفاده نمایند.
تا دو سال قبل اندازه هر ترانزیستور 180 نانومتر بود که بعد از مدتی به 130 نانو و 90 نانو رسید و اخیرا نیز اینتل پردازنده Pentium D 900  را با تکنولوژی 65 نانو عرضه کرده است. اما مشکلی که با افزایش تعداد ترانزیستور ها پیش آمده اینست که این عمل موجب افزایش توان مصرفی و همچنین تولیدگرمای بسیار زیاد توسط CPU  می باشد.

شکل 1 : نمایی از داخل یک پردازنده دو هسته ای .


همانطور مشاهده می شود دو هسته کاملا  مشخص شده است.

پردازنده های دو هسته ای
شرکت های Intel و AMD با کاهش سایز ترانزیستورها سعی می کنند تا بتوانند از ترانزیستورها بیشتری در یک CPU استفاده کنند. این قابلیت موجب شده است که این شرکت ها بتوانند در یک پردازنده از دو هسته( Dual Core ) استفاده کنند این عمل در افزایش کارایی پردازنده ها بسیار موثر می باشد.
شرکت  AMDاخیرا پردازنده های Dual Core خود با نام Athlon64 X2 را وارد بازار کرده است و در پی آن نیز شرکت Intel برای ماندن در عرصه رقابت پردازنده های دو هسته ای خود را نیز به بازار ارائه کرده است.

آنچه که در سطر های قبل به آن اشاره شد نگاه ساده ای بود بعضی از قسمت های مهم یک پردازنده که بسیاری از خوانندگان طی تماس هایی سوالاتی در این زمینه ها داشتند.امید است که این مقاله توانسته باشد تا حدودی نقاط تاریک از عملکرد پردازنده ها و اصطلاحات مرتبط با آن را برای شما روشن کرده باشد .
 

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


چگونه هارد درایو را Upgrade کنیم؟

 

شهریور ماه 84 شماره 15

اشاره :



برای اضافه کردن هارد دیسک ، CD Writer و یا DVD Writer به کامپیوتر به تنظیمات خاصی احتیاج است ، کار هایی از قبیل  تنظیم کردن جامپر ،  وصل کردن کابل و نصب  آن در داخل کیس .

در حال حاضر در بازار دو نوع هارد دیسک ها  وجود دارد :
1 ـ  SATA  : هارد های جدید سریال که کانکتور کوچک و کابل باریکی دارند ( سریال ATA ) .
2 ـ  ATA معمولی : یا همان ( PATA  (  Parallel ATA  . هاردهایی معمولی که در حال حاضر در بازار بسیار یافت می شوند و دارای کانکتور 40 پینی و کابل پهنی برای انتقال اطلاعات می باشند. 
برای نصب کردن یک هارد دیسک ابتدا باید آن را داخل کیس با دقت نصب کرد. محل نصب هارد در اغلب کیس های در قسمت پایین فلاپی درایو می باشد. بعد از نصب هارد در داخل کیس مراحل زیر را به دقت انجام دهید .

راهنمای نصب هارد ATA معمولی
مهمترین نکته در نصب هارد ATA ، تنظیمات مربوط به جامپرها می باشد بخصوص اگر اینکه بخواهید  هارد را با یک وسیله دیگر مثل CD Drive و یا رایتر  Master/ Slave کنید. همانطور که می دانید هارد های سریال ، جامپری برای Master/Slave  کردن  ندارند .
برروی کابل های دیتا  ATA  ، می توان دو دستگاه ATA  ( مثل CD Drive  و  Hard Disk ) را با هم وصل کرد اما بر روی  کابل سریال ATA فقط یک هارد می توان وصل کرد .

ATA  Jumper و انتخاب Master و یا Slave
ATA Jumper برای تعیین Master و یا Slave بودن درایو به کار می رود . برای تنظیم دقیق این جامپر ها به  شکل 1 قسمت 2 توجه کنید.
یک ATA Channel روی مادربرد، پهنای باند خود را حداکثر می تواند بین دو درایو تقسیم کند ؛ یکی Master که اولویت اول و کارایی بالاتر را  دارد و دیگری Slave که در اولویت دوم قرار می گیرد.
ترتیبی که برای این تنظیمات پیشنهاد می شود اینست که هارد باید Master و CD Drive ،  رایتر و یا هر وسیله دیگر، Slave باشند.
نکته مهمی که باید به آن توجه داشت اینست که درایو هایی که به طور همزمان کار می کنند را نباید بر روی یک ATA Channel قرار داد ( مثل  هارد دیسک و رایتر) زیرا در صورت قرار گرفتن بر روی یک Channel در هنگام کار بطور همزمان ( رایت CD )  پهنای باند مورد نیاز برای فعالیت کم خواهد شد . به همین دلیل است که توصیه می شود همیشه هارد اصلی سیستم را Master و بر روی Channel 1 ( یا همان IDE 1 )  و رایتر را Master و بر روی Channel 2  ( IDE 2 )  نصب شود.
برای تعیین Master و یا Slave بودن یک درایو از جامپر هایی که در پشت هارد کنار کانکتور کابل دیتا  قرار دارد استفاده می شود که با تنظیم کردن صحیح این جامپر ها  مشخص می شود کدام درایو Master و کدام Slave می باشد.
توجه داشته باشید که اگر دو درایوی را که بر  روی یک کابل و یک Channel هستند حتما  باید یکی Master و دیگری Slave  باشد در غیر اینصورت احتمال دارد که سیستم بوت نشود و یا اینکه سیستم یکی از آنها را نشناسد  که البته در این حالت جای نگرانی نیست زیرا با تنظیم صحیح جامپر ها مشکل بر طرف خواهد شد.
بر روی هارد و هر وسیله دیگری  PATA ، جامپری  به نام( Cable Select ( CS  وجود دارد که به درایو این امکان را می دهد که خودش بتواند تصمیم گیری کند که Master  و یا  Slave باشد، البته بهتر است است که خودتان دستی این تنظیم را انجام دهید تا از پیچیدگی جلوگیری به عمل بیاید.

شکل 1


وصل کردن کابل دیتا  :
یک سر آزاد از کابلIDE  را مطابق شکل 1 قسمت 1  به هارد متصل کنید. توجه داشته باشید که جهت وصل کردن این کابل مهم می باشد به رشته قرمز رنگ کابل دقت کنید این رشته نمایانگر پایه شماره 1 کابل می باشد که که همیشه به سمت داخل می باشد.

کانکتور پاور برای هارد ATA :
همانطورکه در شکل 1 قسمت 3 مشاهده می شود کانکتور تغذیه را باید به این قسمت وصل کرد. توجه داشته باشید که این کانکتور فقط در یک حالت وصل می شود پس در هنگام اتصال آن دقت داشته باشید .
بعد از اتصال هارد جدید ، کامپیوتر را  روشن کنید . اگر سیستم هارد ، جدید را نشناخت به Setup  دستگاه وارد شوید ( یا اصطلاحا قسمت BIOS ) و در آنجا تنظیمات مربوطه را انجام دهید .

راهنمای نصب هارد SATA :
وصل کردن هارد سریال کمی راحت تر از هارد های PATA می باشد. این هارد ها نیازی به تنظیم جامپر ندارند و بر روی هر کابل فقط می توان یک هارد وصل کرد تنها نکته این هارد ها در خصوص کانکتور پاور می باشد.

وصل کردن کابل دیتای SATA :
در شکل 2 قسمت 2 ، محل نصب کابل دیتای هارد سریال مشاهده می شود. یک سر کابل سریال را به هارد و سر دیگر آن را بر روی کانتکتور هارد سریال که بر روی مادر برد تعبیه شده وصل نمایید. توجه داشته باشید که کانکتور کابل  دارای جهت بوده و تنها از یک طرف قابل نصب است .

شکل 2


کانکتور پاور برای SATA :
بسیاری از هارد های سریال  هم دارای کانکتور پاور معمولی ( Molex ) و دارای کانکتور پاور SATA هستند. این دو نمونه از کانکتور ها در شکل 2 قسمت 3 و1 نشان داده شده است.توجه داشته باشید که تنها از یکی از این کانکتور ها باید استفاده شود زیرا در صورت استفاده از هر دوی آنها در یک زمان باعث سوختن و صدمه دیدن هارد می شود.
در اکثر مادربرد های که از هارد های سریال پشتیبانی می کنند ، کابل تبدیلی  به  نام Y-adaptor  وجود دارد که کانکتور پاور معمولی را به کانکتور SATA تبدیل می کند . بعد از وصل کردن کانکتور پاور سیستم را روشن کنید . اگر سیستم هارد ، جدید را نشناخت به Setup  دستگاه وارد شوید و در آنجا تنظیمات مربوطه را انجام دهید .

شکل 3 : نمونه ای ازکابل دیتای SATA و کابل Y-adaptor





  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


همه چیز درباره تلفن‌های همراه ( قسمت اول )

 
سید فیروز ایازی
شهریور ماه 85 شماره 25

اشاره :
قبلا به گوشی همراه فقط به چشم یک تلفن متحرک ساده نگاه می شد. اما امروزه موبایل‌ها با توجه به داشتن مدرن ترین امکانات به یکی از کاملترین و پر طرفدارترین دستگاه‌های موجود در بازار تبدیل شده اند تا آنجایی که برای خیلی ها یک گوشی همراه حکم یک سیستم کامل از وسایل چند رسانه ای (مانند دوربین عکاسی و فیلمبرداری، mp3 player، Sound Recorder وسایر وسایل مدرن امروزی ) پیدا کرده است.


تقسیم بندی تلفن‌های همراه از نظر شکل ظاهری
تلفن‌های همراه از نظر شکل ظاهری به سه دسته تقسیم می‌شوند:
استاندارد ( STANDARD ) : که نوع معمولی تلفن‌های همراه می‌باشد (شکل1) .
تا شونده ( FLIP-OPEN ) : این نوع تلفن‌ها دارای دو بخش می‌باشند که توسط یک لولا روی یکدیگر تا می‌گردند (شکل2) .
کشویی ( SLIDE ) : این نوع تلفن‌های همراه دارای یک بخش فوقانی بوده که روی بخش زیرین و اصلی بصورت کشویی حرکت می‌کنند (شکل3) .

صفحه نمایش تلفن‌های همراه
صفحه نمایش ( LCD ) رایج تلفن‌های همراه که از دو ماده پلاریزه و کریستال مایع میان آنها تشکیل شده است، دارای انواع مختلفی است، از جمله صفحه نمایش های سیاه و سفید (MONOCHROME LCD )،صفحه نمایش های رنگی ( COLOR LCD )، صفحه نمایش های حساس به لمس (TOUCH SCREEN ) یا صفحه نمایش هایی که می‌توان توسط STYLUS  یا قلم دیجیتالی با آنها کار کرد.

نسل‌های تلفن همراه و تکنولوژی انتقال اطلاعات:
G1 : تلفن‌های همراهی که زیرساخت آنها با سیستم آنالوگ طراحی شده است. به این مدل، نسل اول گفته می‌شود.
G2: تلفن‌های همراهی که با سیستم دیجیتالی کار می کنند، که به آنها نسل دوم گفته می‌شود.
G3: تلفن‌های همراهی که انتقال و دریافت  اطلاعات در آن باسرعت بالا ( Mb/S 2 ) صورت می‌گیرد، که به آنها نسل سوم گفته می‌شود.
G4 :‌تلفن‌های همراهی که در آنها انتقال داده ها با سرعت بسیار بالا ( Mb/S 20 ) انجام می‌شود که برای دریافت فایل‌های تصویری مناسب می‌باشد،  به این نسل تلفن‌های همراه، نسل چهارم گفته می‌شود.
Dual Band: تلفن همراهی که قادر است از فرکانس‌های دیجیتالی 800 MHz و هم 1900 MHz برای ارسال و دریافت تماس استفاده کند.
Tri Band: تلفن همراهی که قادر است هر فرکانس دیجیتالی را دریافت و ارسال کند.
Dual Mode: به تلفن‌های همراهی که قادر باشند هم از سیستم دیجیتال و هم از سیستم آنالوگ استفاده کنند، اطلاق می‌گردد.

دسته بندی تلفن‌های همراه  بر حسب سیستم عامل :
تمام تلفن‌های همراه از نظر نرم‌افزار و سیستم عامل به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:
• موبایل‌های فاقد سیستم عامل
• موبایل‌های دارای سیستم عامل

موبایل‌های فاقد سیستم عامل
 که شامل دو دسته است:
• پلتفرم ( Java ( Java Platform  :  پلتفرم جاوا ، پر کاربــرد ترین پلتفرم برای گوشی‌های بدون سیستم عامل است، بطوری که تعداد گوشی‌های جاوا از مجموع گوشی‌های Symbian تا به امروز بیشتر می‌باشد. اکثر گوشی های سامسونگ، ال جی، زیمنس، سونی اریکسون، نوکیا، موتورولا، آلکاتل وبطور کلی اکثر گوشی هایی که از سیستم عامل استفاده نمی کنند از پلتفرم جاوا بهره می برند.

• پلتفرم Black Berry: استفاده از این پلتفرم محدود به محصولات خود شرکتBlack Berry می‌باشد.

موبایل‌های دارای سیستم عامل
که دارای چهار دسته است:
• سیستم عامل لینوکس : این سیستم عامل جدید است و تازه وارد عرصه رقابت سیستم عامل‌های موبایل شده و در حال حاضر شرکت موتورولا بیشترین محصول را برای این سیستم عامل طراحی کرده است.

شکل 1 : گوشی موتورلا به همراه سیستم عامل لینوکس


• سیستم عامل Palm : سیستم عامل پالم، نرم افزار های خاص خودش را دارا می‌باشد که در بیشتر مواقع نرم افزارهایی که توسط ویندوز موبایل پشتیبانی می‌شوند، دارای نسخه پالم هم هستند.

شکل 2 : نمونه ای گوشی Palm


• سیستم عامل ویندوز : این موبایل‌ها دارای نسخه‌های ( Windows Mobile 5.0 ,Windows CEWindows , mobile2003, Windows mobile 2003 se )که خود شامل دو دسته می‌شود:
ویندوز موبایلPocket Pc  
ویندوز موبایل    Smart Phone

شکل 3 : نمونه ای از گوشی Pocket PC


بزرگترین شرکت تولید کننده گوشی‌های سازگار با ویندوز موبایل در دو زیر مجموعه Pocket PC و Smart Phone، شرکت تایوانی HTC است که از محصولات تولیدی آن می‌توان به i-mate، Qtek و O2 اشاره کرد. البته نرم افزارهایی که برای ویندوز موبایل Pocket PC ساخته شده است از تمام نرم افزارهای ساخته شده برای همه سیستم عامل‌های دیگر بیشتر است.

• سیستم عامل ( Symbian ( 8/1 , 8 , 7 , 6/1 , 6  : که شامل چهار دسته اصلی است:
Symbian سری 60 : که شامل اکثر گوشی‌های  نوکیا مانند6600 ، 6630 ، 3230 ، 7610 ، 6670 ، گوشی‌های N-Gage، گوشی‌های سری N و گوشی زیمنس SX1  گوشی پاناسونیکX700 و چند نوع دیگر می‌شود.
 
Symbian سری 80 : این سیستم عامل ، برای گوشی‌های نوکیا با پیشوند 90 می‌باشد (9500 ـ 9300 ـ 9290   و ...) که از نظر نرم افزاری بطور کامل ساپورت نشده است.

Symbian سری 90 : این سیستم عامل برای دو گوشی از نوکیا با نام های 7710 و 7700 طراحی شده است.که دارای امکانات مفیدی است اما مانند سری 80 دارای مشکلات نرم افزاری است.

شکل 4 : نمونه ای از گوشی نوکیا با سیستم عامل Symbian


Symbian   UIQ : این سیستم عامل برای گوشی‌هایی منتشر شده است که برای کار ،‌از قلم، استفاده می کنند و از لحاظ نرم افزار بطور کامل ساپورت شده‌اند. گوشی‌هایی که در این زیر مجموعه قرار دارند شامل اسمارت فون‌های سونی اریکسون ( P800 ـ P900 ـ P910i ) بعضی از گوشی‌های موتورولا ( A920 ـ A925 ـ A1000 ـ A1010 ) و موبایل P30 BenQ و غیره می‌شود.

Symbian چیست؟
از آنجایی که اکثر کاربران تلفن‌های همراه در ایران از این نوع استفاده می‌کنند لازم دانستیم توضیحات جامع‌تری راجع به این سیستم عامل و نحوه کار آن ارائه کنیم.
Symbian مانند سایر سیستم عامل‌های مدرن امروزی که برای کامپیوتر های شخصی وجود دارند به صورت 32 بیتی طراحی شده است. بنابراین دارای امکانات خوبی مثل عملکرد چند تکلیفی، انجام همزمان چند دستور و همچنین مدیریت حافظه می‌باشد. مبنای کار این سیستم عامل بر اساس event  ها بنا نهاده شده است (مانند ویندوز معمولی) و پردازنده مرکزی ( CPU ) طوری مورد استفاده قرار می‌گیرد که کمترین میزان بار، بر روی موبایل قرار گیرد.
از آنجایی که طراحی اولیه این سیستم عامل برای فضای کمتر از 5 مگابایت بوده لذا این سیستم عامل بر روی گوشی های امروزی با سرعت زیاد و با کمترین مشکل کار می‌کند. در این سیستم عامل معمولا درایو C بخشی از حافظه  RAMو درایو Z مربوط به حافظه  ROMگوشی می‌باشد. زبان اصلی برنامه نویسی برای Symbian زبان C++ است اما زبان‌های مختلفی برای برنامه نویسی در این سیستم عامل وجود دارد که از جمله مهمترین زبان‌ها می توان به OPL ، Python ،Visual Basic ، Perl  و  Personal Javaاشاره کرد.
در ارتباط با بازی باید اشاره کرد که این سیستم عامل یکی از غنی‌ترین سیستم عامل‌ها برای بازی کردن است بطوریکه شرکت های مطرح بازی سازی هم اکنون به صورت حرفه‌ای روی این سیستم عامل و موبایل‌های دارای این سیستم عامل سرمایه گذاری می‌کنند. با این حال، بازی کردن با موبایل اصلا توصیه نمی‌شود!

چند خصوصیت Symbian  نسخه  7 بالا  
داشتن ابزارهایی مانند  Contacts،  Schedule،  Messaging،  Browsing،  Office Utility and system control
2 ـ موتور مرورگر وب برای پشتیبانی کامل مرورگرهای وب و WAP .
3- پشتیبانی از انواع سیستم های ارسال پیام کوتاه  MMS وSMS  وEMS  و همچنین انواع پروتکل های ارسال و دریافت ایمیل مانند   POP3، IMAP4 ، SMTP و MHTML.
4 ـ تصاویر، شامل API برای اعمال گرافیکی.
5 ـ امکان برقراری ارتباط توسط: TCP/IP، WAP، Infra Red ،  Bluetooth،USB  ، Wireless systems
6 ـ پشتیبانی از  Unicode ، فونت‌ها و فرمت‌های متون تایلندی و عربی و غیره.
7 ـ انتقال فایل توسط SyncML و تبدیل فایل ها .
8 ـ.امکان برنامه نویسی تحت سیستم عامل با C++ و Java

 روش نصب برنامه بر روی گوشی های Symbian
برای نصب برنامه درگوشی‌های Symbian ، فایل اصلی نرم افزار که معمولا با پسوند sis می‌باشد را به گوشی انتقال دهید (این کار را می‌توانید از طریق کابل، بلوتوث ، اینفرارد، Card Reader و ... انجام دهید) البته باید بدانید که فایل مورد نظرتان را در کدام پوشه و مسیر کپی می‌کنید.

1 : به داخل File mngr (‌مدیریت فایل )‌که معمولا در مسیر Menu > Tools قرار دارد بروید , و از آنجا به مسیری که فایل های برنامه رو در آنجا قرار داده اید بروید.

2 : سپس بر روی فایل مورد نظر کلیک کنید تا فایل باز و آماده نصب شود. اکنون از شما سوالی پرسیده می‌شود با این معنی که مسئولیت نصب این برنامه به عهده خود شما است که با زدن Yes موافقت خود را اعلام می کنید.

3 : در قسمت بعد، از شما تائید نصب با ذکر نام اصلی برنامه خواسته می‌شود، که در اینجا نیز تائید خود را با زدن دکمه Yes نشان می‌دهید.

4 : در این قسمت با 3 گزینه می‌شوید :
Install ، View Certificate، View Details که شما باید گزینه Install را انتخاب کنید.

5 : در این قسمت دو گزینه «حافظه گوشی » و« حافظه کارت » نمایان می‌شود، که هر کدام از این 2 گزینه را انتخاب کنید، برنامه داخل آن محل نصب می‌شود.

اکنون کار نصب به پایان رسیده و می توانید از نرم افزار استفاده کنید.
البته اگر نرم افزار رایگان نباشد در پایان نصب از شما شماره سریال برای رجیستر کردن برنامه خواسته می‌شود، که باید آن را وارد کنید. این سریال نامبر به دو صورت وجود دارد:
1. به صورت یک فایل txt (‌متنی )‌ است که از طریق خود گوشی می توانید وارد کنید.
2. به صورت یک فایل exe می‌باشد که باید از طریق کامپیوتر آن را اجرا کنید که پس از اجرا معمولا از شما سریال IMEI گوشیتان را برای ایجاد پسورد می خواهد که با وارد کردن آن ،‌ پسورد مربوطه به شما داده می‌شود.
در بعضی موارد نرم افزار هایی وجود دارند که باید کرک آنها در مسیر خواسته شده کپی شود که معمولا با پسوند app هستند.

کد  IMEI چیست؟ 
کد IMEI بر گرفته از حروف اول عبارت   International Mobile Equipment Identityکه کدی 15 رقمی است که توسط موبایل برای شناسایی در شبکه GSM به کار می‌رود. در بسیاری از کشورها پیشنهاد می‌شود که حتما این کد را نزد خود نگاه دارید تا بتوانید در صورت دزدیده شدن گوشی به راحتی از طریق مخابرات گوشی‌ را پیدا کنید.
IMEI در اکثر گوشی ها با شماره گیری *#06#  در موبایل نمایش داده می‌شود و همچنین معمولا زیر باتری موجود بر روی بدنه موبایل هم چاپ شده است. اما این کدها نشان دهنده چیست؟
شش رقم اول این کد، کشور  مصوب را نمایش می‌دهد دو رقم بعدی نمایش دهنده کارخانه سازنده گوشی می‌باشد. مثلاً  56 برای شرکتNokia  است. شش رقم بعدی، شماره سریال خود موبایل است.
یک رقم آخر نیز تقریبا بلا استفاده است ودر گوشی های مختلف متفاوت است.

اتصال تلفن همراه به دیگر دستگاه ها
از طریق های مختلفی می توان بین تلفن همراه و دیگر وسایل مخصوصا کامپیوتر ارتباط برقرار کرد که از جمله می توان به بلوتوس، اینفرارد، کابل دیتا، Card Reader و USB اشاره کرد.

Bluetooth:
بلوتوس نام یک سیستم ارتباطی بدون سیم می‌باشد.که ارتباط آن به کمک یک ارتباط مبتنی بر امواج رادیویی صورت می گیرد که از طریق آن می توان وسایل مختلف را بدون سیم به یکدیگر متصل نمود. این تکنولوژی اولین بار به وسیله شرکت Ericsson ارائه شد و سپس توسط شرکت‌های دیگر مورد استفاده قرار گرفت.
بلوتوس انتقال داده ها را با سرعت  720Kbp/sدر محدوده 10 متری انجام می دهد، که این فاصله تا 100 متر نیز قابل افزایش است.
Bluetooth از امواج رادیویی چند طرفه استفاده می کند که از میان دیوار و موانع عبور می کند. Bluetooth در باند 2.4Ghz داده ها را منتقل کرده و در هر ثانیه 1600 بار سیگنال‌هاییش را تغییر می دهد تا اگر تداخلی از طریق وسایل دیگر موجود در محیط بوجود آید، مخابره متوقف نشده و فقط سرعت آن کاهش می یابد.
Bluetooth نام پادشاه دانمارک و جنگجوی اسکاندیناوی در قرن دهم است، وی دانمارک را به نروژ متصل کرد. این نام از او اقتباس شده است.برای اطلاعات بیشتر در خصوص بلوتوث به مقاله‌ای به همین نام در شماره 13 مراجعه نمایید.

Infrared:
اینفرارد همان پورت مادون قرمز است که درگوشی های همراه کاربردهای متفاوتی دارد که از طریق آن می توان به ارسال و دریافت اطلاعات از موبایلی به موبایلی دیگر و یا دستگاهای دیگری که از اینفرارد پشتیبانی می کنند، پرداخت.
البته اینفرارد مانند بلوتوس از امواج رادیویی چند طرفه استفاده بهره نمی‌برد بلکه از اشعه مادون قرمز استفاده می‌کند و بر خلاف بلوتوس نمی‌تواند از دیوار و موانع عبور کند و استفاده از آن، محدود تر از بلوتوس است.

Data Cable:
 کابلی است که با آن قادر به متصل ساختن تلفن همراه به کامپیوتر خواهید بود.

Card Reader:
Card Reader یا Memory Reader ،‌واسط میان کارت حافظه و کامپیوتر می‌باشد.

USB:
گذرگاه سریال جهانی است که می تواند رابط میان کامپیوتر،‌ موبایل  و دیگر لوازم الکترونیکی باشد.

چگونگی ورود به دنیای اینترنت از طریق گوشی همراه 
همان طور که می‌دانید پروتکلی که در حال حاضر در اینترنت برای مشاهده صفحات وب استفاده می‌شود HTTP  است، که این یک مشکل بزرگ برای اتصال موبایل‌ها به اینترنت است، زیرا پردازش بسته‌هایی که با پروتکل HTTP هستند چه برای ارسال و چه برای دریافت برای گوشی های همراه غیر ممکن است و ارسال داده ها نیاز به فضا و پردازش قویتری از آنچه که در یک تلفن همراه وجود دارد، می‌باشد، لذا ضروری است جهت ورود تلفن همراه به دنیای اینترنت و استفاده از قابلیت‌های یک تلفن همراه، پروتکل ویژه‌ای طراحی گردد. این پروتکل WAP نام دارد.  WAP ایده‌ای بود ائتلافی که توسط شرکت‌های نوکیا، اریکسون، موتورلا و Uniwired Planet برای اولین بار مطرح شد. WAP که برگرفته ازجمله Wireless Application Programming است، بطور کلی به معنی سیستمی است که در آن ، پروتکل ارتباطی و محیط برنامه‌نویسی جهت پیاده‌سازی سیستم‌های اطلاعاتی مبتنی بر وب روی گوشی‌های تلفن همراه ارائه ‌شده، البته از آنجایی که ساختار یک موبایل با یک کامپیوتر بسیار متفاوت است لذا مشکلات زیادی برای اتصال به اینترنت وجود دارد. از آنجا که WAP پروتکلی برای گوشی های همراه است، پس به تنهایی نمی تواند با HTTP ارتباط برقرار کند و خود نیازمند یک مترجم دیگر است.
مترجمی که پروتکل تلفن‌های همراه ( WAP ) را به پروتکل  HTTPو برعکس ترجمه می کند  WAP Gateway نامیده می‌شود.
 WAP Gateway در واقع یک نرم‌افزار است که بین این دو شبکه قرار می‌گیرد و وقتی که درخواست صفحه خاصی از تلفن همراه ارسال می‌شود، WAP Gateway این درخواست را گرفته و به درخواستی با فرمت HTTP تبدیل کرده و به اینترنت می‌فرستد و در ادامه پس از دریافت پاسخ ازWeb Server مربوطه، پاسخ را به فرمت پروتکل WAP تبدیل کرده و به تلفن همراه برمی‌گرداند. WAP Gateway می‌تواند در شبکه مخابراتی، در شبکه ISP و یا در شبکه خودتان قرار گیرد. به شکل5  دقت کنید.

شکل 5


پروتکلWAP  دارای شش لایه می‌باشد.که توضیح هر کدام از آنها از حوصله این مقاله خارج می‌باشد لذا در اینجا فقط به ذکر نام آنها بسنده می کنم.
لایه Bearer layer  یا GSM,CDMA,GPRS
لایه Wireless Datagram Protocol یا WDP
لایهWireless Transport layer Security  یا WTLS
لایهWireless Session Protocol یا WSP
لایهWireless Application Environment  یا WAE


 
انواع باطری‌های قابل شارژ تلفن همراه:
 نیکل ـ کادمیوم (  Ni-Cd) : مدل قدیمی باطری‌های قابل شارژ می‌باشند. در صورتی که پیش از خالی شدن کامل اقدام به شارژ مجدد آنها کنیم آسیب می بینند.
نیکل ـ فلز هیدروژن دار ( Ni-MH ) : که ظرفیت آن از نوع  Ni-Cd بالا تراست.
یون ـ لیتیوم ( Li-On ): این نوع باطری از Ni-Cd و Ni-MH کم حجم تر، سبک تر و گرانقیمت تر می‌باشد. عمر آن نیز طولانی‌تر بوده و از لحاظ زیست محیطی نیز آلایندگی کمتری دارد. در شکل 6 نمونه هایی از هر سه نوع مشاهده می کنید.

شکل6


چند نکته در مورد باطری ها :
هرگز از دستگاه شارژر معیوب برای شارژ باطری استفاده نکنید.
یکی از مهمترین نکته در افزایش طول عمر باتری این است که تا وقتی خود گوشی پیغام شارژ نداده آن را شارژ نکنید و در حین شارژ آن را قطع نکنید و صبر کنید کاملا شارژ شود.
هر چه از باطری کمتر استفاده کنید طول عمر بیشتری خواهد داشت مواردی وجود دارد که مصرف باطری را افزایش می دهند مانند فعال بودن بلوتوس، استفاده از اینفرارد ، روشن بودن دوربین موبایل ، فعال بودن ویبره ، استفاده از  امکانات مالتی مدیا و در نهایت هنگامی که در منطقه ای هستید که گوشی آنتن نمی‌دهد گوشی برای یافتن اپراتور توان زیادی مصرف می کند.
 
سخن آخر
دنیای گوشی های همراه بسیار وسیع و همواره در حال پیشرفت است، لذا مطالب که گفته شد تنها گوشه ای از دنیای مدرن تلفن های همراه بود که امیدوارم مورد توجه خوانندگان عزیز مجله رایانه خبر واقع شده باشد.



  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


همه چیز در مورد تلفن‌های همراه ( قسمت دوم )

 
سید فیروز ایازی
مهر ماه 85 شماره 26

اشاره :
درمقاله قبل ، راجع به تقسیم بندی تلفن‌های همراه از نظر شکل ظاهری، سیستم عامل‌های آنها وغیره... بحث کردیم. در این مقاله مطالبی راجع نحوه آنتن دهی تلفن‌های همراه، انواع کارت‌های حافظه و کدهای مخفی تلفن‌های همراه می‌خوانیم.


ارتباط آنتن دهی مناسب با تلفن‌های همراه!
بارها از بسیاری از فروشندگان موبایل، یا از نزدیکان و یا حتی در روزنامه‌ها و مجلا‌ت معتبر در مورد آنتن‌دهی بهتر و قدرت‌گیرندگی بیشتر مدل خاصی از گوشی‌های همراه مطالبی شنیده یا خوانده اید. اما شاید جالب باشد که بدانید بسیاری از این مطالب واقعیت ندارند و در واقع ارتباط آنتن دهی مناسب تماما به نوع و مدل گوشی بر نمی‌گردد، بهره‌برداری از اولین فاز شبکه تلفن همراه کشور در مرداد ماه سال 1373 در شهر تهران با استفاده از 176 فرستنده و گیرنده در 24 ایستگاه رادیویی و با ظرفیت 9200 شماره آغاز شد.
همانطور که می ‌انید در ابتدای ورود سیستم‌های تلفن‌های همراه، استانداردهای موجود برای سیستم آنالوگ طراحی شده بود و همه با آن استانداردها ، دستگاه‌های جدید را بررسی می‌کردند. در سیستم آنالوگ قدرت بیشتر دستگاه موبایل باعث برد بیشتر دستگاه و کیفیت صدای بهتر می‌شد.در دستگاه‌های آنالوگ عوامل مختلفی مانند قدرت فرستنده و گیرنده، قدرت باتری دستگاه، وضعیت آب و هوا و محیطی که دستگاه در آن قرار داشت، در برد و قدرت دستگاه بسیار موثر بود. اما در سیستم GSM استانداردهای آنالوگ بی‌ارزش است.
با گسترش و بهبود شبکه‌های GSM نیازی به قدرت بالا‌ی گوشی‌ها نیست. اما با تمام این توصیف‌ها چرا باز هم بسیاری از مردم اعتقاد دارند که آنتن دهی بعضی از تلفن‌های همراه بهتر است؟
برای پاسخ به این سئوال باید بگویم که گوشی‌ها در عمل به صورت یکنواخت کار نمی‌کنند، حتی اگر در یک گروه قرار داشته باشند، بعضی بهتر و بعضی ضعیف‌تر عمل می‌نمایند. ولی چرا؟

باید بدانید هر گوشی، نرم‌افزار مخصوصی برای کار با شبکه دارد و تنظیمات آن به‌طور پیش‌فرض توسط کارخانه صورت گرفته است تا با اکثر شبکه‌ها به خوبی کار کند. ممکن است شبکه مورد نظر شما به‌طور کامل با این تنظیمات هماهنگ نباشد یا گوشی برای کار با یک شبکه خاص تنظیم شده باشد و یا این‌که نسخه نرم‌افزاری که تنظیمات بهتر را شامل می‌شود روی گوشی موردنظر نصب نباشد.
نکته دیگر که باید به آن اشاره کرد وجود گوشی‌های غیر قانونی در بازار است. باید بدانید در بعضی از کشورهای خارجی بعضی از شرکت‌های تولید کننده موبایل، گوشی‌ها را به همراه سیم کارت به فروش می‌رسانند که در بسیاری از موارد قیمتی کمتر از تلفن‌های همراهی است که بدون سیم کارت به بازار ارائه می‌شوند، دارد و تنظیمات مربوطه را نیز با شبکه های مخصوص به خود انجام می‌دهند، که در بعضی از موارد این نوع گوشی‌ها توسط افراد سودجو بطور غیر قانونی وارد کشورهای دیگر از جمله ایران می‌شود و  پس از  باز کردن قفل نرم‌افزاری این نوع گوشی‌ها با مدارک جعلی به فروش می رسند. این دستگاه‌ها به خاطر تنظیمات اولیه که به شبکه خاصی اختصاص دارد نمی‌توانند با شبکه موبایل ایران به خوبی هماهنگ شوند. مسلما نباید انتظار داشته باشید که این نوع گوشی‌ها به صورت نرمال آنتن دهی و کارایی داشته باشند و هنگامی که فرد برای رفع مشکل به مراجع مربوط مراجعه نماید در جواب به او گفته می‌شود که ایراد از شبکه است و گوشی سالم است.
در بعضی از موارد هم بعضی از شرکت‌ها به صورت رایگان گوشی هایی جهت تست وارد بازار می‌کنند که شخص بدون اطلاع از این مسئله اقدام به خرید این نوع گوشی می‌کند.

کارت حافظه
کارت‌های حافظه به‌منظور افزایش فضای پیش فرض وسایل الکترونیکی و دیجیتالی طراحی شده‌اند، با پیشرفت قابلیت‌های تلفن‌های همراه (مانند پخش انواع فایل‌های صوتی و تصویری قابلیت فیلمبرداری و عکاسی و...) نیاز به فضای حافظه بیشتر در این دستگاه‌ها بیشتر به چشم می‌خورد. در این بین، کارت‌های حافظه دارای تحول عظیمی شدند وشرکت‌های سازنده این نوع کارت‌های بصورت جدی تر فعالیت خود را از سرگرفتند. کارت‌های متعددی در بازار یافت می‌شود که در حجم‌های مختلف هر کدام به منظور خاصی طراحی و ساخته شده‌اند. در اینجا بصورت کلی راجع به انواع کارت‌های حافظه بحث می‌کنیم.

انواع کارت‌های حافظه
 Multi Media Card :  که دارای سه نوع اصلی است:
1 ) MMC معمولی : یکی از مرسوم ترین کارت‌های حافظه است که تقریبا اکثر موبایل‌ها، دوربین های دیجیتال و... از آن استفاده می‌کنند.کارت MMC در ظرفیت‌های128MB  ،  256 MB،  512MBو  1GBدر بازاریافت می‌شود(شکل 1).

شکل 1



2 ) RS-MMC  : کارت RS-MMC از خانواده حافظه‌های MMC می‌باشد و به حافظه فشرده معروف است که با یک آداپتور جداگانه که روی خود کارت می‌باشد به گوشی متصل می‌شود.که در ظرفیت‌های128MB  ،  256 MB،  512MBو  1GBوجود دارد. تنها فرقی که این کارت با MMC معمولی دارد، فناوری داخلی آن می‌باشد و از نظر کیفیت،  کارایی بیشتری نسبت به MMC معمولی دارد که بسیاری از گوشی‌های موبایل با آن سازگار هستند(شکل 2).

شکل 2



3‌ )‌ DV-RS-MMC: فرقی که این کارت با RS-MMC دارد فقط اندازه ولتاژ استفاده شده برای این کارت است که تمام گوشی‌ها این امکان را ندارند تا این ولتاژ را تهیه کنند که برخی از گوشی‌های نوکیا و زیمنس این قابلیت را دارند. این کارت به کارت DUAL-RS معروف است و به دلیل کارایی فراوانی که دارد برای اکثر گوشی‌های جدید نوکیا و زیمنس مورد استفاده قرار می‌گیرد. قابل ذکر است که گوشی‌هایی که کارت MMC معمولی را ساپورت می‌کنند،نمی تواند از این نوع حافظه پشتیبانی کند(شکل 3).

شکل 3


( SD (Secure Digital Card  :
ظاهر SD تقریبا مشابه MMC است، ولی از لحاظ فنی با هم بسیارتفاوت دارند. کارت SD نسبت به کارت MMC خیلی سریعتر است. هر چند استفاده از کارت SD چندان گسترش نیافته، اما به خاطر اندازه کوچک و مصرف انرژی اندک آن ، مورد توجه بسیاری از شرکت‌های سازنده موبایل، دوربین دیجیتال وMp3 Player قرار گرفته است.این کارت دارای ظرفیت‌ها و سرعت‌های متفاوتی است. نوع معمولی آن با سرعت انتقالی در حدود 2 مگابایت در ثانیه، نوع  High Speedو Ultra High Speed ،  دارای قابلیت انتقال بین 8 تا 10 مگابایت در ثانیه است. سرعت بالای انتقال اطلاعات در این نوع کارت باعث شده است که استفاده از این کارت در دوربین‌های دیجیتال فیلمبرداری متداول شود. از جمله کارت‌های جدید ارائه شده به بازار از این نوع می توان به کارت‌های ATP 60x,  SanDisk Ultra III یا Extreme اشاره نمود(شکل 4).

شکل 4


• MiniSD : این کارت برای تلفن‌های همراه،  MP3 Playerها و دوربین های دیجیتال ظریف کاربرد دارد. این کارت هم از لحاظ الکترونیکی و نرم افزاری با کارت SD معمولی سازگار می باشد و از همان واسط SD شامل مشخصات امنیتی حفظ اطلاعات یکسان استفاده می نماید. و از نظر اندازه تقریبا نصف اندازه کارت SD می باشد(شکل 5). 

شکل 5


Compact Flash : کارت CF درون خود هم تراشه‌های حافظه و هم مدارهای کنترل کننده را دارا می‌باشد. بیشتر دوربین‌های دیجیتال از کارت CF استفاده می‌کنند. که شامل دو نوع اصلی( CFI ( Compact Flash I  با ضخامت 3‌،‌3 میلیمتر و ( CFII ( Compact Flash II  با ضخامت 5 میلیمتر است، و همانطور که گفته شد کاربرد این نوع حافظه بیشتر در دوربین‌های دیجیتال است و شامل دو مدل اصلی است:
1ـ  CFI: که دارای ظرفیتی بین 8 مگابایت تا 8 گیگابایت است. این کارت حاوی چیپ‌های حافظه و کنترلر است(شکل 6).

شکل 6


 2ـ CFII  : این کارت همانند کارت CFI است با این تفاوت که ضخامت آنها معادل 7‌،‌1 میلیمتر بیشتر است، و دستگاه‌هایی که دارای اسلات CFII هستند می توانند نمونه های CFI را پشتیبانی کنند اما عکس آن امکان پذیر نیست(شکل 7).

شکل 7


 Smart Media : این کارت روی دستگاه‌های دیجیتالی ساخته شده قبل از سال 2001 مصرف می‌شود و حداکثر 128 مگابایت ظرفیت دارد و امروزه این نوع کارت کاربرد بسیاری کمی پیدا کرده است. کارت SM دارای کنترل کننده نیست و تنها یک حافظه ساده می باشد که درون یک پوشش پلاستیکی قرار گرفته، و بیشتر بر روی دوربین‌ها کاربرد دارد(شکل 8).

شکل 8



xD-Picture Card: شرکت‌های الیمپوس و فوجی ژاپن با مشارکت یکدیگر کارت XD را توسعه داده و نوع جدیدی از کارت حافظه را معرفی کردند که با طراحی بسیار فشرده، برای جایگزینی کارت  SMساخته شده و ظرفیت آنها به 8 گیکابایت می‌رسد، این کارت برای استفاده در کامپیوتر یا دستگاهای دیگر نیاز به آداپتور دارد. و در دوربین های دیجیتال بیشتر کاربرد دارد (شکل 9).

شکل 9



 Memory Stick  : سونی در سال 1999 اقدام به تهیه Memory Stick کرد تا آن را در دروبین‌های عکاسی دیجیتال و فیلمبرداری خود مصرف کند. اکثر نت بوک‌های سونی دارای بخشی برای خواندن Memory Stick هستند(شکل 10).

شکل 10


ولی شرکت Lexar یکی از سازندگان معتبر و معروف کارت‌های حافظه به همراه Sandisk به ساخت کارت حافظه MS روی آورده اند. کارت MS جدید تولید شده توسط این دو شرکت ظرفیتی در حدود 2GB و اخیرا 4GB دارد که از نوع کارت‌های MS Pro می باشد. MS دارای سه مدل اصلی است که در زیر به آن اشاره شده است:

 1ـ Memory Stick PRO : این کارت که برای رسیدن به ظرفیت بالاتری نسبت به نمونه های قبلی ساخته شده و ظرفیت آن تا 4 گیگابایت افزایش پیدا کرده که سرعت انتقال بیشتری هم دارد(شکل 11).

شکل 11


 2ـ Memory Stick DUO :این نمونه مانند مدلMS است اما درست با نصف اندازه(شکل 12). 

شکل 12


 3ـ  Memory Stick PRO DUO  : با اندازه کوچک و ترکیبی از حافظه های قبلی، دارای سرعت انتقال بالا و ظرفیت زیاد می باشد(شکل 13).

شکل 13


 TransFlash Card :  که در تلفن‌های همراه بسیار کاربرد دارد، اندازه بسیار کوچک این کارت، (11 میلیمتر در 15 میلیمتر) اجازه می دهد تا کارخانه های سازنده تلفن همراه از آن در تلفن‌های همراه کوچک بدون محدودیت استفاده کنند(شکل 14). 

شکل 14


 Plus Sd Card : این نوع کارت با اندازه بسیار نازک می‌تواند ظرفیت خوبی ارائه کند ضمن آنکه قابلیت اتصال به USB را هم دارد. و نحوه اتصال آن به کامپیوتر با سرعت بسیار خوبی انجام می‌شود(شکل 15).

شکل 15


کدهای مخفی تلفن‌های همراه

همانطور که می دانید در تلفن‌های همراه می‌توانید در تنظیمات پیش‌فرض دستگاه (که از مسیرهای مختلف قابل دسترسی است) تغییراتی ایجاد کنید و یا امکانات گوشی را آن طور که می‌خواهید تنظیم و استفاده کنید، در واقع کدهای مخفی یا میانبر در تلفن‌های همراه همین کارها را با سرعت بیشتری انجام می‌دهد، اما بسیاری از قابلیت‌ها وامکانات در منوی تلفن‌های همراه وجود ندارد و فقط با تایپ کد‌های مخصوص قابل دسترسی است، مانند نسخه سیستم عامل گوشی، تاریخ ساخت ، تاریخ آخرین تعمیر گوشی و... . در ادامه شما شاهد کدهای مخفی Nokia و Samsung خواهید بود:

کد های مخفی نوکیا ( جدول 1 )



نکته : اگر پسوورد ( security code ) گوشی قبلا تغییر داده شده است و آنرا نمی‌دانید و همچنین گوشی شما از سیستم عامل سیمبین ورژن7 استفاده می‌کند ( مثل 6600 و 7610 و 6620 و 6260 و 9500 و 9300 ) ابتدا گوشی را خاموش کرده و در حالیکه سه دکمه  سبز ، * ، 3 را همزمان نگه داشته‌اید گوشی را روشن کنید و آنها را آنقدر نگه دارید تا کار فرمت آغاز بشود. دراین حالت از شما دیگر پسوورد خواسته نخواهد شد و مستقیما گوشی فرمت خواهد شد.
فرمت کارت حافظه در گوشی‌های نوکیا:
به صورت safe mode گوشی را روشن کنید ( برای اینکار درحالیکه دکمه pen (مداد) را نگه داشته اید گوشی را روشن کنید البته درظاهر تفاوتی را مشاهده نخواهید کرد.) سپس این مسیر را در گوشی بروید دنبال کنید:

 menu>>Extras>>Memory>>Format MEM.card

حالت safe mode بسیار به دردتان خواهد خورد و در مواقعی‌ که گوشی هنگ کرده و بالا نمی آید احتمالا به دادتان خواهد رسید و باعث می‌شود گوشی بالا بیاید و بعد از آن بتوانید گوشی را درصورت تمایل فورمت و یا هر عمل دیگری که در نظرتان است انجام دهید. که در گوشی های مختلف کمی متفاوت می‌باشد و در اسمارت فون‌ها (Smart Phones) اکثرا باید کلید abc یا Pen  را نگه داشته و سپس گوشی را روشن کنید.
در مواقعی هم که گوشی اصلا بالا نیاید باید از روش مستر ریست گوشی استفاده کنید. در این روش، گوشی را خاموش کرده و سه دکمه ( *  ، سبز ،  meno) را گرفته و گوشی را روشن ‌کنید تا زمانی که نوشته مربوط به فرمت ظاهرشود بعد دکمه ها را می توانید رها کنید و کار فرمت آغاز می‌شود.اگر هم گوشی اصلا خاموش نمی‌شود می توانید با خارج کردن باطری این کار را انجام دهید.

جدول 2


نکته1 : اگر کدهای یاد شده در گوشی تان عمل نکرد به جای 8999* کدها ، عدد 0 را قرار بدهید. برای مثال : کد *#8999*228# تبدیل به کد*#0228#   می‌گردد.اگر باز هم جواب نداد این‌ بار به جای عدد 8999 عدد  9998 را وارد کنید.

نکته2: در برخی از کدها می توانید  بجای *# ، از #* استفاده کنید مثلا  *#7462#می‌شود #*7462#.

نکته3: تمام کد‌ها یاد شده امتحان شده‌اند اما ممکن است در برخی کشور ها ( مخصوصا ایران ) بعضی از این کد ها غیر فعال شده باشد.

کد *#2767*3855 که برروی گوشی های مدل SGH-600 کاربرد دارد، موجب فرمت گوشی و همچنین باز کردن قفل گوشی می‌شود قفلی که شبکه فروشنده گوشی بر روی گوشی قرار داده تا با سیمکارت های دیگر قابل استفاده نباشد این کد برای کسانی مفید است که از خارج از کشور با خودشان گوشی آورده اند و با سیمکارت‌های اپراتور داخل کشور و یا جاهای دیگر کار نمی‌کند(که در بخش آنتن دهی تلفن‌های همراه راجع به آن بحث کردیم).در این حالت بدون سیمکارت، گوشی را روشن کنید و وقتی پیغامی مبنی بر نبودن سیمکارت مشاهده کردید، کد یاد شده را وارد کنید حالا دوباره گوشی ریست می‌شود و دیگر قفل شبکه از بین رفته است.
در این حالت سریال نامبر گوشی به  0 - 400044 - 89 - 447967 تغییر پیدا می‌کند.

سخن پایانی:
در زمینه کدهای مخفی موبایل از آنجایی که تقریبا کاربران تلفن‌های همراه نوکیا و سامسونگ در ایران بیشتر از انواع دیگر می باشد، به‌ همین دلیل کدهای انتخابی از این دو نوع بود.
درانتها امیدوارم که این مقاله مور توجه خوانندگان عزیز قرار گرفته باشد. در مقاله بعد در مورد چگونگی خرید گوش‌های مناسب بحث می‌کنیم.




     

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


همه چیز درباره تلفن‌های همراه ( قسمت سوم )

 
سید فیروز ایازی
آذر ماه 85 شماره 27

اشاره :
اگر شما هم از جمله افرادی هستید که قصد خرید یک گوشی همراه را دارید دست نگاه دارید! شاید این مقاله بتواند شما را در انتخاب یک نوع مناسب آن، یاری کند. در دو مقاله قبل راجع به کلیات تلفن‌های همراه مانند سیستم عامل‌های مربوطه، نحوه و نوع ارتباط تلفن همراه با دستگاهای دیگر، نحوه آنتن دهی و چگونگی اتصال تلفن همراه به شبکه اینترنت، انواع کارت حافظه، کدهای مخفی تلفن‌های همراه به طور مفصل بحث کردیم. در این مقاله به چگونگی خرید یک تلفن همراه مناسب و نهایتا به معرفی چند مدل رایج آن در بازار می‌پردازیم.


راهنمای خرید گوشی‌های موبایل

زمان زیادی از اولین مکالمه تلفنی، تلفن همراه که در 3 آوریل سال 1973 توسط سازنده‌اش یعنی آقای مارتین کوپر که در آن زمان برای شرکت موتورولا کار می‌کرد نمی‌گذرد، که تغییراتی این چنین در عرصه تلفن‌های همراه شاهد هستیم، این تغییرات به حدی بوده که خود آقای کوپر در یکی از مصاحبه‌هایش گفته بود، "من باید اقرار کنم که در این مدت کوتاه پیشرفت‌ها و تغییرات به قدری بوده که من واقعا حتی تصورش را هم نمی‌کردم".
به گزارش خبرگزاری فرانسه از سنگاپور، مطالعه انجمن GSM که یک گروه تجاری از اپراتورهای تلفن همراه در سراسر جهان است، نشان می‌دهد که پوشش تلفن همراه در حال حاضر80 درصد جمعیت جهان را دربرمی‌گیرد که در مقایسه با سال ‪2000‬ دو برابر شده است.
با وجود پوشش ‪80‬ درصدی، بیش از دو میلیارد نفر از جمعیت جهان تلفن همراه در اختیار دارند.برآورد شده است که تا سال 2010 ، ‪نود ‬درصد جمعیت شش میلیارد نفری جهان تحت پوشش شبکه تلفن همراه قرار می‌گیرند.
سرمایه‌گذاری اپراتورهای تلفن همراه و آزادسازی بازارهای تلکام علت این افزایش اعلام شده است. به هر حال تمام این اخبار، خبر از حضور هر چه بیشتر شرکت‌های فعال در عرصه تولید و عرضه تلفن‌های همراه و در نهایت تنوع و پیشرفت هر چه بیشتر آنها در زمینه نوآوری و تکنولوژی برتر را می‌دهند.
با تنوع  گوشی‌های امروزی و همچنین قابلیت‌های تازه وجدید آنها باید قبول کرد که انتخاب یک گوشی مناسب بسیار مشکل است و نیاز به مطالعه فراوان دراین زمینه دارد. اما نکته‌ای که باید در اینجا به آن اشاره شود نیاز و توقعات یک کاربر از تلفن همراه است نه مدل یا جدید بودن آن.
مثلا شخصی که بنا به ضرورت شغلش همیشه در سفر است، به امکاناتی از قبیل اتصال به وب، دریافت و ارسال ایمیل ، چک کردن اعمال روزانه و دانستن موقعیت جغرافیای و منطقه‌ای بیشتر نیاز دارد، تا دیگر امکانات معمول تلفن‌های همراه. پس اولین چیزی که در خرید یک گوشی همراه مهم به نظر می‌رسد مقدار و نوع کاری است که کاربر از گوشی انتظار دارد.
اگر قصد خرید آخرین مدل یک تلفن همراه را دارید و می‌خواهید برای مدت‌ها بهترین را در اختیار داشته باشید کمی ‌فکر کنید. هر روزه شاهد تغییرات و نوآوری‌های زیادی در زمینه گوشی‌های همراه هستیم، پس ممکن است آخرین مدل را فقط برای مدت کوتاهی در اختیار داشته باشید و با ورود مدل‌های جدیدتر ، آن هم در زمان کوتاه ، دیگر بهترین گوشی در دستان شما نباشد و برای تعویض آن ممکن است ضررهای مالی زیادی را متحمل شوید.

مواردی که در انتخاب یک گوشی مناسب باید دقت شود 
شکل و نوع گوشی :
شکل و نوع گوشی بسیار مهم است. همانطور که می‌دانید موبایل‌های امروزی به سه شکل ظاهری ساده ، تاشو ، و کشویی وجود دارد که در شماره 24 مجله بطور مفصل راجع به آنها بحث کردیم. دقت کنید که کدام نوع به کار شما می‌آید درست است که در مدل‌های تاشو از صفحه کلید و LCD محافظت می‌شود اما دارای حجم بیشتری هستند و معمولا به خاطر شرایط فیزیکی شان بیشتر دچار مشکل می‌شوند.
مدل‌های کشویی هم مشکلات مدل‌های تا شو را دارند و در بسیاری از موارد دیده شده که بدنه این مدل‌ها پس از مدتی دچار لقی شده است.
اگر هم علاقمند به تنوع و تغییر هستید شما پیشنهاد می‌کنیم، گوشی را انتخاب کنید، که قابلیت‌هایی جانبی( مانند تعویض قاب) را داشته باشد تا در صورت لزوم با کمترین هزینه بتوانید آن تنوع  را ایجاد کنید، در غیر اینصورت باید هزینه زیادی را برای تعویض مدل گوشیتان بپردازید.

اندازه LCD و نوشته‌های آن :
به اندازه LCD و نوشته‌های آن دقت کنید. برای بسیاری از افراد، کوچک و بزرگ بودن LCD  یا اندازه و نوع نوشته‌ها در گوشی مهم است. پس در هنگام خرید به اندازه و نوع LCD و فونت گوشی مورد نظرتان دقت کنید.

ساختار صفحه کلید:
به نوع، اندازه و ساختار دکمه‌های صفحه کلید دقت کنید که اندازه دکمه‌های صفحه کلید گوشی با انگشتان تناسب داشته باشد.در بسیاری از موارد دیده شده که به دلیل کوچک بودن اندازه دکمه‌ها و یا ساختار چیدمان آنها، کاربر در گرفتن شماره یا انجام دادن هر نوع فعالیت دیگر در گوشی مشکل دارد.

مدت شارژ باطری: 
اگر مخالف مصرف بالای انرژی در تلفن‌های همراه هستید و یا شغلتان به صورتی است که دسترسی به منبع تغذیه برای شما محدود است، موبایلی را انتخاب کنید که دوام شارژ باطری آن بالا باشد. لازم به ذکر است که به صورت معمول هر چه امکانات تلفن همراه بیشتر باشد (چه سخت افزاری و چه نرم افزاری) مصرف آن نیز بیشتر خواهد بود.

سیستم عامل :
حتما راجع به سیستم عامل نصب شده بر روی گوشی مورد نظرتان تحقیق کنید که از چه نوعی است، (سیمبین، ویندوز موبایل، لینوکس و...) . همانطور که در مقالات شماره‌های قبل اشاره کردیم ممکن است برای سیستم عامل گوشی شما نرم‌افزار به اندازه کافی در بازار موجود نباشد و بعدها دچار مشکل شوید.
 
امکانات نرم‌افزاری:
اگر اهل گوش دادن موسیقی و آهنگ هستید دقت کنید که گوشی انتخابی شما از پسوندهای معمول ( مانند MP3 , OOG , ACC , Wav  ,… ) پشتیبانی کند و این قابلیت را به نحو احسنت ارائه کرده باشد و هدست‌های معمول بازار را نیز پشتیبانی کند.
شاید هم از افرادی باشید که علاقه شدید به گرفتن عکس و تصویر از این طریق دارند. پس در این صورت باید گوشی را انتخاب کنید که به خوبی پاسخگوی این نوع نیاز باشد، البته کیفیت لنزهای موجود در دوربین‌های گوشی‌های همراه زیاد نیست و کیفیت دوربین‌های موجود بین 1 تا 3 مگاپیکسل است که نباید انتظار زیادی از آن داشته باشید. اخیرا  گوشی‌هایی‌ به بازار عرضه شده که دوربین آن کیفیت بیشتر و رزولشنی درحدود 5 مگاپیکسل دارند که می‌توانند بسیار کارآمدتر باشند. اگر هم به دنبال سرگرمی ‌و تفریح می‌گردید باید مدلی را انتخاب کنید که از لحاظ بازی کاملا به نیاز شما پاسخ دهد.

نوع و مقدار حافظه:
اگر جزء افرادی هستید که دوست دارید همیشه مقدار زیادی اطلاعات با خودتان حمل کنید یا علاقمند به مجموعه کامل از انواع فایل‌های مختلف در گوشی هستید بهتر است مدل انتخابی شما دارای حافظه زیادی باشد یا لااقل قدرت پشتیبانی از حافظه جانبی مناسب و با حجم بالا را داشته باشد (در مورد بحث کارت‌های حافظه می‌توانید به مقاله موبایل قسمت دوم رجوع کنید).

انتقال فایل در تلفن همراه و اتصال به کامپیوتر:
اگر علاقمند به ارسال و دریافت اطلاعاتی مانند عکس، آهنگ و نرم‌افزار از طریق گوشی هستید از بودن امکاناتی از قبیل مادون قرمز(اینفرارد) و مخصوصا بلوتوس و درگاه USB درگوشیتان مطمئن شوید چون این راه ها بهترین، پر سرعت‌ترین و به صرفه‌ترین راه‌های انتقال اطلاعات به گوشی و گرفتن اطلاعات از آن می‌باشد.

هرچه گرانتر بهتر!
آیا هر چه قیمت گوشی گرانتر باشد مناسبتر است؟  اگر از جمله افرادی هستید که اولویت اول شما گران بودن گوشی همراه است ما به شما مدلی مثلا مانند مدل Nokia 8800 را پیشنهاد می‌کنیم اما با خرید این مدل، باید قید ساده ترین امکانات امروزی تلفنهای همراه را مانند پشتیبانی از حافظه خارجی دوربین با کیفیت، LCD عریض و سایر امکانات معمول را بزنید چون بر خلاف قیمت زیادش امکانات زیادی ندارد. گران بودن یک مدل خاصی گوشی ممکن است دلایل متفاوتی داشته باشد.
 در همین مدل یاد شده دو دلیل برای گران بودن آن توسط شرکت نوکیا عنوان شده که دلیل اول  بدنه تیتانیم و دلیل دوم تولید اندک آن است.  پس همیشه گرانترین بهترین نیست! بهترین گوشی همراه ، گوشی است که نیاز و انتظارات شخصی شما را برآورده کند، نه مارک، مدل و قیمت گوشی!

تسهیلات و خدمات واحد سیار برای تلفن‌های همراه:
از تسهیلات و خدمات واحد مخابرات برای تلفن‌های همراه مطلع شوید. حتما می‌دانید که بعضی از خدمات تلفن‌های همراه در ایران غیر فعال است. خدماتی که درصد بیشتر گرانی تلفن همراه را به خود اختصاص می‌دهد و بخاطر پشتیبانی نشدن از طرف واحد سیار بلا استفاده هستند.تسهیلاتی مانند تماس تصویری که نیازبه یک دوربین اضافه در گوشی دارد، موقعیت یاب ( GPS ) ، اتصال به وب و ... که تمام آنها باعث افزایش قیمت گوشی می‌شوند. پس منطقی نیست، تلفنی خریداری کنید که اکثر قابلیت‌های آن بلا استفاده باشد.

زنگ و لرزاننده:
در پایان هم از سیستم آلارم گوشی اطلاع حاصل کنید. همانطور که می‌دانید در بعضی از مدل‌های تلفن‌های همراه ویبره یا همان لرزاننده وجود ندارد در بعضی دیگر هم صدای زنگ تلفن بسیار ضعیف است، اشخاصی که در محیط‌های شلوغ فعالیت دارند ممکن است با این نوع از تلفن‌های همراه دچار مشکل شوند.

چند نکته برای خرید تلفن همراه نو
سعی کنید که تلفن همراه را از نمایندگی های مجاز خریداری کنید.

گوشی را حتما با جعبه بسته بندی اولیه خریداری کنید. بررسی کنید که شماره سریال گوشی و جعبه بسته بندی آن همخوانی داشته باشند.

معمولا گوشی‌های قلابی دارای گارانتی نیستند. پس به نوع گارانتی گوشی دقت کنید.

از همخوانی شماره حک شده بر روی گوشی و کارت گارانتی آن مطمئن شوید.

اگر از نو بودن گوشی مطمئن نیستید با نگاه کردن به قسمت جایگاه سیم کارت و باطری می‌توانید مطمئن شوید که گوشی نو است یا نه. به این ترتیب که باید قسمت‌ها یاد شده عاری از هر گونه سایش و خوردگی باشد.
از طریق کد میانبر مخصوص هم می‌توانید از تاریخ و سالم بودن گوشی مطمئن شوید(به کدهای میانبر، در شماره 25 مجله اشاره کردیم).

در گوشی‌های نو، هیچ نرم‌افزار اضافه‌ای نباید نصب شده باشد و همچنین هیچگونه پوشه یا فایل اضافه ایی نباید در آن مشاهده شود.

تمام لوازم همراه یاد شده در دفترچه راهنما را چک کنید که چیزی کم و کسر نباشد.

از قیمت دست دوم مدل انتخابیتان آگاه شوید، چون بیشتر گوشی‌ها، دارای افت قیمت زیادی پس از دست دوم شدن هستند. شاید این افت قیمت باعث شود که در تصمیم‌تان بازبینی دوباره انجام دهید.

چند نکته برای خرید گوشی های کار کرده:
در موقع خرید گوشی کار کرده حداقل 24 ساعت برای مطمئن شدن از سالم بودن گوشی از فروشنده وقت بگیرید که در صورت هرگونه ایرادی بتوانید آن را برگردانید.

یکی از قسمت‌هایی که معمولا در گوشی‌های همراه زود دچار مشکل می‌شود، قسمت باطری موبایل است. باطری را حتما آزمایش کنید که سالم باشد. نشانه سالم بودن یک باطری، نگه داشتن شارژ در زمان قابل قبول است. برای امتحان این وضعیت گوشی را پس از شارژ کامل باطری، چند بار روشن خاموش کنید و یا به اجرای کارهای پر مصرف در گوشی مانند استفاده از زنگ و ویبره و پخش یا گرفتن فیلم بپردازید، سپس به خطوط مربوط به باطری در صفحه نگاه کنید نباید این خطوط تغییر زیادی کرده باشد و نسبت به مدت استفاده آنها از حد معمول کمتر شده باشد.

از نبود ویروس در گوشی مطمئن شوید. از جمله نشانه های وجود ویروس در گوشی، کند شدن سرعت گوشی در هنگام اجرای برنامه‌ها و نرم‌افزارها و یا تغییر در محیط گوشی بدون دخالت شما است. در صورت امکان گوشی را پس از خرید به صورت کامل فرمت کنید تا مشکلی برای شما ایجاد نکند (البته این نکته در مورد گوشی های مدل پایین و قدیمی‌کاربرد ندارد).

در موقع خرید به قطعات جانبی گوشی مانند هدست، حافظه جانبی، قاب تعویضی، شارژر و... دقت کنید. یعنی مطمئن شوید که تمام قطعات جانبی که با آن مدل خاص ارائه شده، موجود باشد.

در ادامه به معرفی چند مدل از تلفن‌های همراه که از شرکت‌های مختلف و مطرح در بازار  هستند می‌پردازیم:

Nokia N90
N90جز گوشی های نسل سوم است، که توسط شرکت نوکیا در سه ماهه دوم سال 2005 میلادی عرضه شد. این مدل که دارای ابعاد ظاهری 112 x 51 x 24 میلیمتر و وزن 173 گرم و از نوع تاشو با قابلیت چرخش صفحه نمایش می‌باشد که در دو رنگ نقره‌ای و خاکستری در بازار یافت می‌شود. سیستم عامل استفاده شده در این مدل Symbian OS 8.1a است.
صفحه نمایش این مدل دارای وضوح بالایی است که در نوع خود کم نظیر می‌باشد.
N90 با داشتن دوربین با کیفیت 2 مگا پیکسلی و لنز  Carl Zeissبا فوکوس اتوماتیک می‌تواند عکس‌هایی با اندازه حداکثر 1600 x 1200 پیکسل بگیرد و همچنین قدرت فیلمبرداری با کادر 352 x 288 را دارد که می‌تواند 15 تصویر در ثانیه برداشته و حداکثر به مدت 2 ساعت تصویر برداری کند. در ضمن قابلیت تماس تصویری هم دارد.
قدرت پخش موسیقی با پسوندهای AAC , MP3 و پخش فایل‌های تصویری با پسوند MPEG4  را دارد. حافظه داخلی گوشی 31 مگابایت است و دارای 64 مگابایت حافظه خارجی از نوع RS-DV-MMC می‌باشد که در حین روشن بودن گوشی قابلیت تعویض را دارد.
در زمینه تبادل اطلاعات N90 از بلوتوس پشتیبانی می‌کند و همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB را نیز داراست، اما درگاه مادون قرمز ندارد.
مدت شارژ باطری در حین مالمه 3 ساعت ودر حالت انتظار(Stand by) 290 ساعت می‌باشد. این گوشی ویبره یا همان لرزاننده ندارد.
N90 در گرفتن عکس با کیفیت طبیعی، مشکل دارد و معمولا بعضی از رنگ‌ها، مانند رنگ قرمز را در عکس از حالت طبیعی خارج می‌کند. اما در فیلمبرداری نسبت به سایر مدل‌ها و مارک‌های همپایه دارای کیفیت بیشتر و بهتری است، و البته این مدل طرفدار های خاص خودش را دارد.

شکل 1


Nokia N70
این گوشی نیز توسط شرکت نوکیا در سه ماهه دوم سال 2005 میلادی عرضه شد. این مدل که جز نسل سوم به حساب می‌آید، دارای ابعاد ظاهری 108.8 x 53 x 21.8 میلیمتر و وزن 126 گرم و از نوع ساده می‌باشد که در رنگ نقره ای، کرم در بازار یافت می‌شود. سیستم عامل استفاده شده در این مدل Symbian OS 8.1 است.
این مدل با داشتن دوربین با کیفیت 2 مگا پیکسلی و فلاش می‌تواند عکس‌هایی با اندازه حداکثر 1600 x 1200 پیکسل بگیرد و همچنین قدرت فیلمبرداری با کادر 352 x 288 پیکسل را دارد، که می‌تواند حداکثر به مدت 1 ساعت تصویر برداری کند. دوربین دوم با کیفیت VGA و حداکثر 480 X 640 پیکسل بوده و قابلیت تماس تصویری را به این مدل اضافه می‌کند. قابلیت پخش موسیقی با پسوندهای MP3, AAC  را دارد و می‌تواند فایل‌های تصویری با پسوند MPEG4 را نیز پخش کند. این مدل دارای یک رادیو FM استریو هم هست.
حافظه داخلی گوشی 35 مگابایت است و 64 مگابایت حافظه همراه دارد. نوع کارت حافظه در این مدل RS-DV-MMC است که در حین کار قابلیت تعویض برای آن وجود دارد.
در زمینه تبادل اطلاعات، از بلوتوس پشتیبانی می‌کند و همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB را نیز دارد اما درگاه مادون قرمز ندارد.
نوع باطری BL-5C است و مدت شارژ آن در حین مالمه 3 ساعت و 30 دقیقه ودر حالت انتظار(Stand by) 265 ساعت می‌باشد. این مدل در بین کاربران ایرانی محبوبیت زیادی با توجه به قیمت مناسب، کارایی و پشتیبانی از نرم افزارهای مختلف و وزن سبکش پیدا کرده است.

شکل 2


Nokia N73
N73که توسط شرکت نوکیا در آوریل سال 2006 میلادی عرضه شد، دارای ابعاد ظاهری 110 x 49 x 19 میلیمتر و وزن 116 گرم و از نوع ساده می‌باشد. این مدل در رنگ‌های خاکستری نقره‌ایی، قهوای تیره، سفید و قرمز متالیک در بازار یافت می‌شود.
سیستم عامل استفاده شده در این مدل Symbian OS 9.1a است. صفحه نمایش این مدل نیز دارای وضوح بسیار بالایی است.
N73 با داشتن دوربین با کیفیت 3 مگا پیکسلی و لنز Carl Zeiss Opticsو Tessar lens می‌تواند عکس‌هایی به اندازه حداکثر 2048 x 1538 پیکسل بگیرد، که در نوع خود بی نظیر است و همچنین قدرت فیلمبرداری با کادر 352 x 288 را به مدت حداکثر  3 ساعت و 6 دقیقه را دارا می‌باشد. یک لنز دیگر نیز در این مدل تعبیه شده که قابلیت تماس تصویری را فراهم می‌کند. در ضمن مشکلات عکاسی که در مدل N90 بود،در این مدل دیده نمی‌شود.
قابلیت پخش موسیقی با پسوندهای MP3, AAC, eAAC, eAAC+, WMA  به همراه اکولایزر و همچنین پخش فایل تصویری با پسوند RealVideo, H.263, MPEG-4  را نیز دارد. در ضمن در این مدل رادیو FM هم گنجانده شده است.
حافظه داخلی گوشی42 مگابایت است و کارت حافظه خارجی همراه این مدل ارائه نشده ولی از کارت حافظه نوع Mini SD تا حجم 1 گیگابایت پشتیبانی می‌کند و قابلیت تعویض در هنگام روشن بودن گوشی را دارا می‌باشد.
در زمینه تبادل اطلاعات N73 از بلوتوس و درگاه مادون قرمز پشتیبانی می‌کند و همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB را  نیز دارد. باطری درN73 از نوع، Li-Ion می‌باشد و مدت دوام شارژ باطری در حین مکالمه 6 ساعت ودر حالت انتظار Stand by) 350 ) ساعت می‌باشد.

شکل 3


Sony Ericsson P910i
910i که توسط شرکت سونی اریکسون عرضه شده، دارای ابعاد ظاهری 115 x 57 x 24 میلیمتر و وزن 150 گرم و از نوع تاشو با اندازه صفحه نمایش 280 x 32 و  262144 رنگ، از نوع لمسی م‌باشد.سیستم عامل استفاده شده در این مدل Symbian OS است. 910i دارای دوربین با کیفیت VGA است که امکان عکاسی و همچنین فیلمبرداری را فراهم می‌کند. قابلیت پخش موسیقی با پسوندهایMP3 و پخش فایل های تصویری با پسوند MPEG4 را دارد.
حافظه داخلی گوشی 16 مگابایت است و دارای 32 مگابایت حافظه خارجی از نوع Memory Stick Due  می‌باشد.
برای تبادل اطلاعات از بلوتوس و درگاه مادون قرمز پشتیبانی می‌کند و همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB و کابل RS232 نیز وجود دارد. مدت شارژ باطری در حین مکالمه 16 ساعت ودر حالت انتظار Stand by) 480 ) ساعت می‌باشد. از دیگر قابلیتهای این گوشی می‌توان به دوام بالای شارژ باطری امکان تشخیص دست خط و امکان دریافت فیلم اشاره کرد. در این مدل کیفیت مناسبی برای گرفتن عکس و فیلم وجود ندارد.

شکل 4


Sony Ericsson W800i
توسط شرکت سونی اریکسون در سه ماهه اول سال 2005 میلادی عرضه شد. دارای ابعاد ظاهری 20.5*46*100 میلیمتر و وزن 99 گرم و از نوع ساده می باشد که  در رنگ سفید-نارنجی در بازار یافت می شود.
این مدل با داشتن دوربین با کیفیت 2 مگا پیکسلی،  فلاش و فوکوس خودکار میتواند عکسهایی با اندازه حداکثر 1224 * 1632 پیکسل بگیرد و تفکیک رنگی آن در عکس بسیار مناسب است. قابلیت فیلمبرداری هم دارد.
قابلیت پخش موسیقی با پسوندهای AAC, MP3، به همراه Mega Bass و تا حداکثر 30 ساعت در حالت خاموش بودن دیگر قابلیتهای را دارد و می تواند فایلهای تصویری با پسوند MPEG4 را نیز پخش کند. این مدل دارای یک رادیو FM استریو هم هست.
حافظه داخلی گوشی 38 مگابایت است و 512 مگابایت حافظه همراه دارد. نوع کارت حافظه خارجی در این مدل Memory Stick Due Pro است.
در زمینه تبادل اطلاعات، از بلوتوس و مادون قرمز پشتیبانی می کند و همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB را نیز دارد.
نوع باطری Li-po 900mah است و مدت شارژ آن در حین مکالمه 9 ساعت و در حالت انتظار(Stand by) 400 ساعت می باشد که از طریق درگاه USB قابلیت شارژ مجدد را دارد. این مدل در میان کاربران ایرانی دارای اهمیت و محبوبیت، از لحاظ وزن کم و کیفیت عکس مناسب است.

شکل 5


Sony Ericsson W900i
 W900iجز گوشی‌های نسل سوم است، که توسط شرکت سونی اریکسون درماه اکتبر سال 2005 میلادی عرضه شد. که دارای ابعاد ظاهری 109 X 49 X 24 میلیمتر و وزن 148 گرم و از نوع ساده می‌باشد. صفحه نمایش این مدل 262144 رنگ است.
این گوشی در رنگ مشکی و سفید در بازار یافت می‌شود. سیستم عامل استفاده شده در این مدلSymbian OS  است. W900i با داشتن دوربین 2 مگا پیکسلی با فوکوس اتوماتیک می‌تواند عکس‌هایی با اندازه حداکثر 1632 X 1280 پیکسل بگیرد و همچنین قدرت فیلمبرداری با کادر320 X 240 پیکسل را دارد. این گوشی دارای دوربین دومی ‌با کیفیت QCIF و  176 X 144 پیکسل است که  قابلیت تماس تصویری را فراهم می‌کند.
قابلیت پخش موسیقی با پسوندهای AAC,MP3 به همراه مگاباس و به مدت 30 ساعت در صورت خاموش بودن از  دیگر قابلیتها آن است. قابلیت پخش فایل‌های تصویری با پسوند MPEG4  را نیز دارا می‌باشد.
حافظه داخلی گوشی470 مگابایت است و حافظه خارجی ندارد اما قابلیت پشتیبانی از کارت حافظه Memory Stick Due Pro را تا حجم 2 گیگا بایت دارد. در زمینه تبادل اطلاعاتW900i از بلوتوس و درگاه مادون قرمز پشتیبانی می‌کند و همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB را نیز دارد. مدت شارژ باطری در حین مکالمه حدود 9 ساعت ودر حالت انتظار Stand by) 370 ) ساعت می‌باشد.

شکل 6


Sony Ericsson P990i
P990i در سه ماهه چهارم 2005 عرضه شد، دارای ابعاد ظاهری 114 x 57 x 26 میلیمتر و وزن 150 گرم و از نوع (صفحه کلید) تاشو می‌باشد. که به رنگ نقره ای در بازار عرضه شده است. سیستم عامل استفاده شده در این مدل Symbian OS 9.1 است.
صفحه نمایش این مدل با تعداد رنگ 262144 دارای وضوح بسیار بالایی است.
P990i با داشتن دوربین 2 مگا پیکسلی و فوکوس اتوماتیک می‌تواند عکس‌هایی به اندازه حداکثر 1600 x 1200 پیکسل بگیرد و همچنین قدرت فیلمبرداری با کادر 320 x 240 و به تعداد 30 فرم در ثانیه را دارا می‌باشد. و دارای یک لنز دیگر نیز می‌باشد که قابلیت تماس تصویری را فراهم می‌سازد. قابلیت پخش موسیقی با پسوندهای MP3, AAC و همچنین پخش فایلهای تصویری Media Player را نیز دارد. حافظه داخلی گوشی60 مگابایت است و کارت حافظه خارجی همراه این مدل 64 مگابایت است که از نوع Memory Stick Due Pro  می‌باشد. P990i در زمینه تبادل اطلاعات بلوتوس و درگاه مادون قرمز دارد و همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB را دارد. در ضمن از شبکه بی سیم  Wi-Fi 802.11b و درگاه Fast Port نیز پشتیبانی می‌کند.
باطری در N73 از نوع Li-Ion می‌باشد و مدت دوام شارژ باطری در حین مکالمه 9 ساعت ودر حالت انتظار(Stand by) 400 ساعت می‌باشد. از دیگر قابلیتهای این گوشی می‌توان به تشخیص دست خط، رادیوی FM و فلاش برای عکاسی یاد کرد.

شکل 7


Samsung SGH-P850
توسط شرکت سامسونگ در سه ماهه اول سال 2005  میلادی عرضه شد، دارای ابعاد ظاهری 96 x 48.5 x 26.5 میلیمتر و وزن 125 گرم، از نوع تاشو با قابلیت چرخش صفحه نمایش می‌باشد. و به رنگ مشکی به بازار عرضه شده است. صفحه نمایش این مدل 262144 رنگ می‌باشد و همچنین دارای یک صفحه نمایش بیرونی با وضوح 96 x 96 پیکسل می‌باشد که 65536 رنگ است.
P850 با داشتن دوربینی با کیفیت 3.2 مگاپیکسلی با فوکوس اتوماتیک و فلاش قادر است که عکس‌هایی به اندازه حداکثر 2048 x 1536 پیکسل بگیرد که در نوع خود بی نظیر است و همچنین قدرت فیلمبرداری با کادر 176 x 144 پیکسل را دارا می‌باشد. این مدل با دوبلندگوی مناسب قابلیت پخش موسیقی با پسوندهای MP3, AAC  را دارد.
حافظه داخلی گوشی73 مگابایت است و کارت حافظه خارجی همراه این مدل ارائه نشده ولی از کارت حافظه نوع-TransFlash  MiniSD پشتیبانی می‌کند.در زمینه ارسال و دریافت اطلاعات  p850 از بلوتوس پشتیبانی می‌کند ولی درگاه مادون قرمز ندارد، اما قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB را دارا می‌باشد همچنین این مدل قادر است که به تلوزیون با دو فرمت PAL / NTSC خروجی بدهد. P850 از باطری  Li-Ion 950 mAh  بهره می‌برد که مدت دوام شارژ آن در حین مکالمه حداکثر 3 ساعت و در حالت انتظار Stand by) 300 ) ساعت می‌باشد.

شکل 8


Samsung SGH-I300
SGH-I300 محصولی دیگر از شرکت سامسونگ است که در سه ماهه اول سال 2005  میلادی عرضه شد، دارای ابعاد ظاهری 113 x 48 x 20 میلیمتر و وزن 121 گرم، از نوع ساده می‌باشد.صفحه نمایش این مدل 262144 رنگ می‌باشد و دارای وضوح 240 x 320 پیکسل است. همچنین سیستم عامل استفاده شده در این مدل Microsoft Windows Mobile 2003 SE است.
SGH-I30دارای یک دوربین 1.3 مگا پیکسلی برای گرفتن فیلم و عکس است که با فلاش می‌تواند عکس‌های به اندازه حداکثر 1280 X 102 پیکسل بگیرد.
 دارای قابلیت پخش موسیقی با پسوندهای MP3, AAC, WMA, ASF, WAV, WMV، با دو بلند گو و با صدای فراگیر SRS WOW به همراه اکولایزر گرافیکی و قابلیت اتصال هدفون دلخواه نیز هست. همچنین امکان پخش فایلهای تصویری با پسوندهای MPEG4, H.263, H.264, WMV نیز وجود دارد. حافظه داخلی گوشی 64 مگابایت و دارای 3 گیگابایت حافظه میکرودرایو است که یکی از بهترین مزایای گوشی به حساب می‌آید، و می‌تواند از کارت حافظه نوع-TransFlash  MiniSD پشتیبانی کند.
SGH-I300 از بلوتوس و در گاه مادون قرمز پشتیبانی می‌کند. همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر از طریق کابل USB ورژن 1.1 را دارد که متاسفانه سرعت زیادی ندارد. این مدل از باطری  Li-Ion 1000 mAh  بهره می‌برد که مدت دوام شارژ آن در حین مکالمه حداکثر 4 ساعت ودر حالت انتظارStand by) 130 ) ساعت می‌باشد. از دیگر مزایای گوشی می‌توان به نمایش پرونده‌های مایکروسافت آفیس و پرونده‌های با فرمت PDF اشاره کرد.

شکل 9


i-mate JASJAR
که یک کامپیوتر جیبی و تلفن همراه به حساب می‌آید، در آگوست سال 2005 میلادی به بازار عرضه شد. ابعاد ظاهری آن 128 x 81 x 25 و وزن 285 گرم از نوع تاشو می‌باشد که دارای صفحه نمایش لمسی با قابلیت چرخش نیز هست. و به رنگ مشکی به بازار عرضه شده است. این مدل از پردازنده اینتل بهره می‌برد و سیستم عامل استفاده شده در آن Microsoft Windows Mobile 5.0 Pocket PC Phone Edition می‌باشد که دارای قابلیت مناسب و پشتیبانی نرم افزاری خوبی می‌می‌باشد. با داشتن دوربین به کیفیت 1.3 مگا پیکسلی با فلاش می‌تواند عکس‌هایی به اندازه حداکثر 1280 x 960 پیکسل بگیرد و همچنین قدرت فیلمبرداری  نیز دارد. دارای یک دوربین دیگر با کیفیت VGA نیز می‌باشد که قابلیت تماس تصویری را فراهم می‌سازد.
قابلیت پخش موسیقی با پسوندهای AAC, MP3 به همراه قابلیت اتصال هدفون دلخواه را دارد در ضمینه پخش فایلهای تصویری امکان پخش فایلهای با پسوند MPEG4, H.263, AVI را دارا می‌باشد.  128 مگابایت حافظه ROM و 64 مگابایت حافظه RAM دارد اما کارت حافظه جانبی با آن عرضه نشده اما از نوع کارت حافظه SDIO/MMC پشتیبانی می‌کند.
در زمینه تبادل اطلاعات جس جار بسیار قدرتمند است و از بلوتوس، درگاه مادون قرمز و USB  پشتیبانی می‌کند. در ضمن قابلیت اتصال از طریق شبکه بیسیم  Wi-Fi 802.11b نیز وجود دارد. نوع باطری ، Li-Ion 1620 mAh می‌باشد. مدت دوام شارژ باطری در حین مکالمه 8 ساعت ودر حالت انتظار Stand by) 260 ) ساعت می‌باشد. از دیگر قابلیتهای این گوشی می‌توان به تشخیص دست خط، ویرایش پرونده‌های مایکروسافت آفیس، نمایش پرونده‌های PDF و... یاد کرد.

شکل 10


 i-mate Smartflip
یک کامپیوتر جیبی و تلفن همراه به حساب می آید، که در فوریه سال 2006 میلادی به بازار عرضه شد. ابعاد فیزیکی آن  98 x 51 x 15.8 میلیمتر بوده و وزن آن 99 گرم از نوع تاشو می باشد و به رنگ های مختلف از جمله قرمز تیره و مشکی به بازار ارائه شده. سیستم عامل این مدل Microsoft Windows Mobile 5.0 Smartphone است، که همانطور که در مقالات گذشته گفته شد دارای قابلیت مناسبی در پشتیبانی از نرم افزارهای جانبی را دارد.
دارای دوصفحه نمایش می باشد که اندازه صفحه نمایش اصلی آن 34 x 45 میلیمتر و دیگریColors  TFT 56kاست.اسمارت فلیپ با داشتن دوربین به کیفیت  1.3 مگا پیکسلی می‌تواند عکس‌هایی به اندازه حداکثر 1024 *  1280 پیکسل بگیرد و همچنین قدرت فیلمبرداری نیز دارد.امکان پخش موسیقی با پسوندهای AAC , MP3 به همراه قابلیت اتصال هدفون دلخواه را دارد در ضمینه پخش فایلهای تصویری امکان پخش فایل‌های با پسوند MPEG4, H.263, AVI را دارا می باشد.
دارای 64 مگابایت حافظه Ram  و 64 مگابایت حافضه Rom می باشد و از حافظه نوع microSD پشتیبانی می کند. این مدل در زمینه تبادل اطلاعات از بلوتوس و USB  پشتیبانی می کند. نوع باطری استفاده شده در این مدل  Li-Ion 750 mAh و مدت دوام شارژ آن در حین مکالمه حدود  8 ساعت ودر حالت انتظارStand by) 255 )ساعت می باشد. از دیگر قابلیتهای این گوشی می توان به تشخیص دست خط، ویرایش پرونده‌های مایکروسافت آفیس، نمایش پرونده‌های PDF و... یاد کرد.

شکل 11


سخن آخر
همانطور که می‌دانید مدل‌ها و مارک‌های مختلفی از تلفن‌های همراه در بازار وجود دارد، که توضیح در مورد تمام آنها از حوصله این مقاله خارج بوده و عملا امکان پذیر نمی‌باشد.به هرحال در مورد معرفی مدل‌های انتخاب شده  سعی بر آن داشتیم که این انتخاب‌ها از بین مدل های موجود و پر طرفدار در بازار باشد.  
امید داریم که این مقاله از سری مقالات موبایل هم مورد توجه خوانندگان عزیز رایانه خبر قرار گرفته باشد. در پایان باز هم تکرار می‌کنیم که نوع استفاده و انتظارات کاربر از تلفن همراه مهم است، نه نوع، مارک و مدل خاصی از آن!
به تازگی عکسی از یک مصاحبه،از یکی از  سران شرکت نوکیا در اینترنت مشاهده کردم که یکی از قدیمی‌ترین مدل‌های تلفن همراه از شرکتشان را در دستان خود داشت و خبری از مدل جدید از مدل‌های عرضه شده به بازار نبود، اما به راستی چرا؟  
 

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


دوربین های دیجیتال از سیر تا پیاز

 

آبان ماه 84 شماره 17

اشاره :
در این مقاله مطالبی جامع در خصوص انتخاب دوربین مناسب ، آشنایی با امکانات مختلف دوربین های دیجیتال و اصطلاحات آن و همچنین عکاسی با بهترین کیفیت را خواهید آموخت.


دنیای دیجیتال ، دنیای شگفت انگیز و جذابی است.تا چند سال پیش تصور اینکه در قطعه ای به اندازه یک بند انگشت بتوان بیش از صدها ساعت موسیقی کپی کرد و یا تجسم گوشی های تلفنی که هم فیلم و عکس بگیرند و هم مانند یک کامپیوتر تمام نیاز ها را برآورده سازند، بسیار سخت بود.
اما در زمان ما ، تکنولوژی به جایی رسیده است که در داخل یک پردازنده کوچک دو هسته تعبیه و هارد هایی به ظرفیت های بسیار بالا تولید می کنند که اندازه آنها از یک سکه هم کوچک تر است.
در این دنیای پر شتاپ کامپیوتر ، وسیله ای به نام دوربین دیجیتال ، چند سالی است که با ورود خود جا را برای دوربین های معمولی تنگ کرده است . عکاسی راحت ، مشاهده عکس های گرفته شده ، عدم نیاز به چاپ و از همه مهمتر گرفتن عکس به نعداد زیاد ( که البته به حجم حافظه دوربین ارتباط دارد) همگی دلایلی موجه برای انتخاب دوربین های دیجیتال می باشد.تولید سر سام آور این دوربین ها در سایز ها، مدل ها و امکانات مختلف بسیاری از کاربران را در انتخاب و کار با آنها دچار مشکل کرده است .
در این مقاله ، مطالبی نسبتا جامع در خصوص عکاسی دیجیتالی را ارائه می کنیم  بطوری که خواننده  قدم به قدم ، از خرید یک دوربین مناسب دیجیتالی، نحوه کار با دوربین و امکانات آن آشنا خواهد شد.در این نوشتار سعی خواهیم کرد موارد را بصورت خلاصه و مفید و طبقه بندی شده ارائه کنیم به همین دلیل مقاله را به سه بخش اصلی تقسیم کرده ایم : 
1 ـ راهنمای انتخاب دوربین دیجیتالی مناسب
2 ـ  شناخت و آشنایی با امکانات دوربین های  دیجیتال
3 ـ عکاسی با بهترین کیفیت
که در ادامه به هر کدام از این سه بخش می پردازیم.

انتخاب دوربین مناسب
امروزه بیش از صدها مدل دوربین دیجیتالی در بازار وجود دارد که انتخاب مناسب ترین آنها با توجه به نیاز فرد تقریباً مشکل به نظر می رسد زیرا کمتر پیش می آید که دوربینی وجود داشته باشد که نیازهای افراد مختلف را یکجا برآورده سازد. برای مثال ممکن برای شما اندازه دوربین مهمترین مسئله باشد  اما برای یک فرد دیگر کیفیت عکس و یا قیمت آن مهم باشد.
در ادامه به بیان مطالبی می پردازیم که می تواند به شما کمک کند تا بهترین تصمیم را در هنگام خرید یک دوربین دیجیتالی اتخاذ کنید.

در مورد دوربین های دیجیتالی اصطلاحات فنی فراوانی وجود دارد که در هنگام خرید توسط فروشندگان مورد استفاده قرار می گیرد، یکی از مهمترین اصطلاحات، اصطلاح Mega Pixel می باشد که آشنایی با مفهوم آن قبل از خرید بسیار مهم می باشد ( در شماره قبل اشاره نسبتا کاملی به مفهوم مگا پیکس داشتیم ) .  Mega pixel به معنای تعداد پیکسل های موجود در عکس گرفته شده توسط دوربین می باشد ، در نتیجه بالاتر بودن این رقم به معنای وجود جزئیات بیشتر در هر عکس و طبیعتا عکسی با کیفیت بهتر می باشد. جدول 1 بیانگر تعداد پیکسل ها و تناسب آنها با سایز عکس ها می باشد.

جدول 1


همانطور که در جدول مشاهده می کنید در صورتیکه بخواهید عکسی بگیرید که برای چاپ حرفه ای مناسب باشد (رزولوشن در چاپ با کیفیت بسیار بالا و حرفه ای 600 dpi ( نقطه در اینچ ) می باشد ) دوربین شما باید دارای مگاپیکسلی متناسب با سایز مشخص شده در جدول باشد اما برای چاپ با پرینتر رنگی و کیفیت مناسب ( و نه خیلی عالی ) 300 dpi ( یعنی 125 نطقه در سانتی متر ) که در این صورت برای چاپ یک تصویر 10 * 15 به دوربینی با 3 مگا پیکسل نیاز است .
لازم به یادآوری است که رزولوشن مورد نیاز یک عکس برای نمایش بر روی  وب و مانیتور 72 dpi می باشد.
   
به طور کلی دوربین های دیجیتالی از نظر کارایی و موارد مصرف به سه دسته تقسیم می شوند:

• Entry – Level
• MID-Range
• Digital SLR

دوربین های Entry – Level
دوربین های با سطح ابتدایی ( Entry – Level ) که جزو دسته اول می باشند دوربین هایی هستند که با قیمتی کمتر از دو مدل دیگر و طبیعتاً با رزولوشن و کیفیتی پایین تر در اختیار خریداران قرار می گیرد و به دلیل محدود بودن امکانات این دسته از دوربین ها، عکس ها کیفیت مطلوبی نخواهند داشت به خصوص در هنگام عکاسی از محیط های وسیع و عکاسی در شب.
البته باید توجه داشت که تمامی دوربین های دیجیتالی از یک تکنولوژی برای گرفتن عکس ها استفاده می کنند یعنی تمامی این دوربین ها عکس ها را توسط یک حسگر تصویر( Image Sensor ) دریافت و آنها را به صورت دیجیتالی ثبت می کنند. همچنین بیشتر این دوربین ها دارای یک صفحه LCD هستند که برای مشاهده بهتر تصویر هنگام عکاسی و یا مشاهد عکس های گرفته شده به کار می آید.
اکثر دوربین های Entry – Level دارای حس گرهایی با رزولوشن بین 3 تا 5 مگاپیکسل بوده و همچنین دارای قدرت زوم معمولی یا در بعضی مواقع کم می باشند.  اما مهمترین ویژگی این دوربین ها قیمت کم و همچنین اندازه کوچک آنها می باشد به گونه ای که بعضی از آنها به اندازه یک کیف پول و یا حتی کوچکترند.

دوربین های MID-Range
اما دوربین های MID-Range به طور معمول دارای رزولوشن بالاتر ، قدرت کنترل دستی بیشتر ( Manual ) و توانایی ذخیره تصاویر به فرمت های مختلف ( به طور مثال RAW ) و لنزهایی بهتر می باشند.
یکی از دلایل این برتری های این دسته نسبت به دوربین Entry – Level عدم نگرانی نسبت به اندازه دوربین می باشدبه همین دلیل دوربین های MID-Range دارای رزولوشن بالاتر، کیفیت عکس بهتر ، قدرت زوم بیشتر و لنزی کاراتر و در نتیجه قیمتی گران تر هستند. رزولوشن در این دسته از دوربین ها معمولاً بین 3 تا 5 مگا پیکسل می باشد.

دوربین های Digital SLR
آخرین گروه از دوربین های دیجیتالی گروه Digital SLR می باشند. این دوربین ها در واقع شیرهای غرنده ای دربین دوربین های دیجیتالی می باشند که در بعضی موارد دارای رزولوشنی تا 14 مگا پیکسل هستند. مشتریان این دوربین ها بیشتر اشخاصی هستند که دارای قدرت خرید بالا بوده و یا بطور حرفه ای عکاسی می کنند.
مهمترین ویژگی SLR ها امکان تعویض لنز و قابلیت نصب لنز های حرفه ای بر روی آنها می باشد .تعویض لنز امکان عکاسی در حالات گوناگون اعم از Tele و Wide را فراهم می سازند.

از موارد عنوان شده در سطر های قبلی می توان به یک نتیجه نسبی در خصوص انتخاب دوربین و عوامل موثر در انتخاب آن رسید :
اولین عامل مهم در انتخاب دوربین ، قدرت خرید می باشدکه پیشنهاد می شود قبل از مراجعه برای خرید آن را برای خودتان مشخص کنید زیرا همواره می توان با بالاتر بردن قدرت خرید ، دوربین پیشرفته تر خرید کرد که خود این مسئله باعث سردرگمی می شود.
بعد از مشخص کردن بودجه ، عامل مهم  دوم  موارد استفاده از دوربین و توقعات شما از آن می باشد . شما باید بدانید دوربین را برای مصارف عمومی و خانگی می خواهید یا برای کاره ای نیمه حرفه ای و یا حرفه ای . اگر قرار است از دوربین تمام اعضای خانواده استفاده کنند پس باید دوربینی بخرید که نیاز به  تنظیمات خاص و پیچیده و کلیدهای اضافه نداشته باشد. 

در پایان این بخش به مقایسه کلی سه گروه نام برده می پردازیم:
دوربین های Entry – Level
قیمت : بین 130 تا 350 هزار تومان
Mega Pixle: بین 1 تا 4
امکانات : لنز با قدرت زوم 3 تا 5 برابر ( اپتیکال) ، حالت عکس برداری اتوماتیک. کارت های حافظه معمولاً از 16 مگا بایت تا 512 مگا بایت همچنین حافظه فلش داخلی . گرفتن عکس با فرمت JPG .باتری با سایز AA و یا باتری لیتیومی .
کنترل محدود در برابر نور زیاد همچنین بعضی از آنها دارای نرم افزارهای Edit عکس نیز می باشند.

دوربین های Mid-Range

قیمت: بین 350 تا 750 هزار تومان
مگا پیکسل بین : 3 تا 7
امکانات : لنز ثابت با قدرت زوم اپتیکال بین 3 تا 10 برابر . حالات عکس برداری اتوماتیک و دستی.  قابلیت استفاده از فلاش اضافه. امکان انتخاب تنظیمات دستی عکسبرداری با فرمت های گوناگون از جمله JPG و RAW .امکان گرفتن فیلم  و صدا .
باتری لیتیومی یا AA . بعضی مدل ها دارای امکان Anti-Shake یا لرزه گیر دست در هنگام عکاسی می باشند.

دوربین های Digital SLR

قیمت: بیشتر از 750 هزار تومان
مگا پیکسل بین :7 تا 14
امکانات : دارای امکان تعویض لنز و استفاده از لنز های مختلف. حالات عکسبرداری اتوماتیک و دستی.
قابلیت حافظه با ظرفیت های زیاد. عکسبرداری با فرمت های گوناگون از جمله JPG ،  RAW و حتی TIFF.امکان عکسبرداری در حالت های مختلف ( روز ، شب ، ورزشی ، در حال حرکت و.... ) . امکان استفاده از کلیه حالت های ISO و سرعت های مختلف Shutter .

شناخت و آشنایی با امکانات دوربین های  دیجیتال
در این بخش قصد داریم شما را با امکانات دوربین های دیجیتالی آشنا کنیم.
دوربین های دیجیتالی دارای کلید ها ، امکانات و منوهای زیادی هستند که باعث سردرگمی افراد تازه کار می شوند اگر چه که می توان دوربین را در حالت اتوماتیک قرار داد و به عکس گرفتن پرداخت اما با آشنایی هر چه بیشتر با دوربین و قابلیت های مختلف آن می توان عکس هایی با کیفیت تر و بهتر گرفت.
برای حل مسئله پیچیدگی در دوربین های دیجیتال ، تولید کنندگان این دوربین ها کارهای بسیاری انجام داده اند و اکثر آنها دوربین های خود را به دفترچه های راهنما و منو های  پیشرفته مجهز کرده اند اما  با وجود تمامی این کمک ها باز هم مسائلی باقی می مانند که باعث پیچیدگی کار با آنها شوند.
به علت وجود این مسائل قصد داریم مهمترین قابلیت های یک دوربین دیجیتالی را بیان کنیم و بتوانیم عکس هایی بگیریم که دارای زیبایی و کیفیت بالایی باشند.
در این قسمت از مقاله وارد جزئیات بیشتری شده و مسائل پیچیده تری را بیان می کنیم از جمله این مسائل می توان به عمق تصویر ، حساسیت ISO ، White Balance اشاره کرد. شناخت این به مسائل منجر به عکاسی مطمئن تر و زیبا تر می شود.
بر خلاف دوربین های عکاسی که از فیلم استفاده می کنند در دوربین های دیجیتالی به دلیل مشاهده تصاویر بر روی صفحه LCD می توان به راحتی اثر هر تنظیم جدید را بر روی عکس ها مشاهد نمود. امکان پاک کردن عکس های گرفته شده نیز باعث می شود که بدون دغدغه و با خیالی آسوده عکس گرفت و در صورت مناسب نبودن هر عکس به راحتی آن را از روی حافظه دوربین پاک کرد

بیان جزئیات
با توجه به شکل به بیان جزئیات یک دوربین نمونه که نسبتاً دارای امکانات کاملی است می پردازیم.

حساسیت  ( ISO ( ISO Sensitivity
 
عدد ISO میزان حساسیت سنسور های تصویر ( CCD ها ) را نسبت به نور را  نشان می دهد.این حساسیت همان مسئله حساسیت فیلم های عکاسی می باشد.
در فیلم های عکاسی حساسیت فیلم ها از ISO 50 ( کند ) تا  ISO 400 ( سریع ) می باشند یعنی با توجه به همین مقیاس انتخاب یک ISO سرعت پایین (  به طور مثال 100 ) برای عکاسی در نور زیاد آفتاب مناسب است و بر عکس انتخاب یک ISO سرعت بالا برای عکاسی در نور کم و شب مناسب می باشد.

White Balance
این قابلیت برای جیران زیادی و کمی روشنایی رنگ در نقاط مختلف تصویر استفاده می شود. برای مثال اگر از گربه ای سفید در زیر نور زرد عکس گرفته شود رنگ آن در عکس ، زرد یا نارنجی دیده می شود در اینجا است که White Balance برای تبدیل رنگ ها به حالت طبیعی شان به کمک آمده و تعادل رنگ ها را برای نمایی طبیعی تر حفظ می کنند.

Shutter / Aperture Priority
تنظیم شاتر دوربین برای ورود نور مناسب به داخل دوربین می باشد.
معمولاً Shutter دارای تنظیمات مختلفی می باشد که از جمله آنها حالت های اتوماتیک یا AE ( Automatic Exposuer ) می باشد . در دوربین هایی که دارای حالت تنظیم Shutter هستند می توان با تنظیم سرعت شاتر به کیفیت مطلوب دست یافت.
شاتر هنگام زدن کلید دوربین مانند یک در یچه ، باز و بسته می شود که با باز شدن آن نور به داخل دوربین راه می یابد. افزایش سرعت شاتر بیشتر برای گرفت عکس از اجسام و موضوعات متحرک استفاده می شود .به عنوان مثال عکاسان ورزشی سرعت شاتر را بسیار زیاد می کنند تا یک فوتبالیست هنگام دویدن کاملا واضح و شارپ باشد اما درصورتیکه سرعت شاتر کم و یا معمولی باشد تصویر کشیده و مبهم می شود.
Aperture Priority  مقدار باز بودن شکاف  ورود نور را تعیین می کند. هر چه این منفذ بازتر  باشد جزئیات بیشتری از تصویر را ثبت می کند. در دوربین وسیله ای به نام دیافراگم وجود دارد که کار تنظیم کردن مقدار Aperture  دارد.دیافراگم دقیقا مانند مردمک چشم عمل می کند یعنی در صورت کم بودن نور ، باز و در زمان زیاد بودن نور،  بسته می شود.Aperture  معمولا  با عدد F ( فاصله کانونی ) اندازه گیری می شود. مطابق شکل 1 هر چه مقدار F بیشتر باشد دریچه بسته تر است.

شکل 1

شکل 2 : عکس گرفته شده با یک دوربین حرفه ای دیجیتال در شب .


همانطور که در شکل 2 مشاهده می شود چراغ اتومبیل ها مانند یک خط کشیده شده است . برای گرفتن این  تصویر از تنظیمات زیر استفاده شده  است . به دلیل اینکه شاتر به مدت 15 ثانیه کاملا باز مانده ، شکاف دیافراگم بایدکوچک باشد ( F/11 )  تا تصویر مبهم نشود. 

Shutter Speed : 15 sec Aperture Value : f/11ISO Speed : 100White Balance : Auto White Balace

Manual Exposure
این حالت گرفتن عکس  امکانی را فراهم می کند که هم Shutter وهم Aperture را به صورت توامان تنظیم نمود .
با انجام این تنظیمات بر روی صفحه نمایش اطلاعات عددی ظاهر می گردد که بیان می دارد حالت انتخاب شده باعث کم نوری و یا پر نوری عکس می شود . در نتیجه تنظیمات را باید به گونه ای انجام داد که این عدد در حالت تعادل قرار گیرد. این حالت عکاسی امکانی فراهم می کند که عکاس  بهترین حالت را به فراخور شرایط، انتخاب کرده و بتواند تنظیمات را به سلیقه خود و البته با رعایت استانداردها تغییر دهد.

Auto Focus
تمامی دوربین های دیجیتالی دارای فوکوس اتوماتیک می باشند اما بعضی علاوه بر فوکوس اتوماتیک دارای فوکوس دستی نیز می باشند.
در حالت Auto Focus دوربین بصورت اتوماتیک تتظیمات مربوط به سرعت شاتر ، مقدار فاصله کانونی ( f ) و مواردی از این قبیل را انجام می دهد. حالت Servo AF باعث می شود که فوکوس بر روی اجسام متحرک قرار گیرد که برای عکاسی از صحنه های ورزشی بسیار مناسب می باشد.

Scene Modes
اکثر دوربین های دیجیتالی دارای حالات متفاوتی از عکاسی می باشند که از جمله آنها حالات عکاسی از چهره یا ( Portrait  ( icon_portrait  ، منظره ها یا Landscape (icon_sunset ) ، تصاویر ورزشی و پرتحرک ( icon_sports ) و یا عکس در غروب
( icon_nightsync ) می باشد که این حالات به گونه ای تنظیم شده اند که بهترین نتیجه را برای رسیدن به عکسی مناسب  خواهند داشت.
در این شرایط خود دوربین به صورت اتوماتیک صحیح ترین سرعت را برای شاتر و مقدار را برای Aperture انتخاب می کند که منجر به کیفیتی مطلوب برای حالت عکاسی انتخاب شده می شود.
برای مثال اگر بخواهیم از یک  شخصی عکس بگیریم بگونه ای که منظره پشت یا Background آن تقریبا مبهم و مات و فقط تصویر شخص دارای شفافیت باشد برای این منظور از  Portrait استفاده می کنیم که باعث می شود که منظره پشت از حالت فوکوس خارج شده و فقط موضوع اصلی به طور مثال صورت شخص در حالت فوکوس قرار می گیرد.
عکس گرفتن از اجسام متحرک کمی مشکل است. مثلاً اگر بخواهید از کودک خود که در حیاط در حال دویدن است و یا بازیکن فوتبالی که با سرعت می دود عکس بگیرید دوربین را باید در حالت Sport ( در بعضی از دوربین ها حالت Action )  قرار داد و سرعت Shutter را بسیار افزایش داد ( مثلاً یک دو هزارم ثانیه )  تا بتوان عکسی شفاف و واضح از جسم متحرک گرفت.

شکل 3 : عکس گرفته شده با یک دوربین حرفه ای دیجیتال از یک رودخانه خروشان .

همانطور که در شکل 3 مشاهده می شود تصویر سمت راست سرعت شاتر معمولی است و تصویر آب کشیده است اما در تصویر چپ سرعت شاتر بسیار زیاد است و همانطور که مشاهده می کنید جزئیات آب و قطره های آن نیز مشخص است . Macro and Close-Up
برای عکسبرداری از فاصله بسیار نزدیک کمتر از 20 سانت از این قابلیت استفاده می شود . بطور مثال برای عکس گرفتن از روی یک نوشته و یا حشرات روی برگ درخت باید فوکوس لنز به کمترین اندازه خود برسد که برای این کار حتما باید از امکان  Macro and Close-Up استفاده کرد.

شکل 4 : عکس گرفته شده با یک دوربین حرفه ای دیجیتال از حشرات روی درخت .

همانطور که در شکل 4 مشاهده می شود دوربین بسیار به شاخه درخت نزدیک است ( کمتر 10 سانتی متر ) .. در این حالت دیگر نمی توان از فکوس اتوماتیک استفاده کرد به همین دلیل باید از قابلیت Close-Up بهره گرفت . همانطور که مشاهده می کنید موضوعات کناری در تصویر بصورت مات و اما سوژه  اصلی کاملا شفاف و واضح می باشد.

عکاسی با بهترین کیفیت
در این قسمت از مقاله به بحث در مورد روش های گوناگون گرفتن عکس در شرایط مختلف با استفاده از روش های مختلف می پردازیم.

گرفتن عکس Portrait  ( گرفتن عکس از اشخاص )
گرفتن عکس های Portrait ، شاخه بزرگی از عکاسی می باشد که تکنیک های بسیاری را پوشش می دهد.در این سبک از عکاسی ، همکاری شخص مورد نظر و تبادل اطلاعات بین موضوع و عکاسی بسیار مهم می باشد.
از نکات پایه ای که باعش می شود یک عکس پرتره واقعی به نظر برسد ، طبیعی گرفتن عکس می باشد و این عمل مستلزم آن است که سوژه مورد عکاسی احساس ناراحتی از شرایطش نداشته و کاملاً راحت باشد یعنی حتی باید تا حدی سوژه را آزاد گذاشت تا به هر حالتی که می خواهد بنشیند و یا حالت بگیرد و به حالات طبیعی نزدیک تر باشد.
عکاسی پرتره بر خلاف عکاسی از مناظر (که در این عکس ها هم نقاط نزدیک و هم نقاط دور دارای وضوح هستند) در عکس های پرتره عمق عکس کم بوده و موضوع اصلی واضح است در نتیجه موضوع های پشت موضوع اصلی از حالت زوم خارج شده و در نتیجه شفافیتشان نیز کاهش می یابد.
در دوربین های دیجیتال برای رسیدن به کیفیت مطلوب در حالت پرتره از  Aperture به مقدار f/2.8  استفاده می کنند که نتیجه اش کاهش عمق عکس و زوم بر روی موضوع اصلی می باشد.

شکل 5 : برای گرفتن عکس های حرفه ای از طبیعت و یا عکس های ورزشی اغلب از لنز های متفاوتی اعم از لنز های Wide و Tele اسففاده می شود.این لنز ها بیشتر بر روی دوربین های SLR قابل نصب هستند و قیمت زیادی نیز دارند.


گرفتن عکس از طبیعت
اکثر عکس هایی که از طبیعت گرفته می شود دارای عناصری است که باعث زیبایی عکس می گردد .در این عکس ها کل محتوای عکس مورد نظر بوده و با همه آنها مانند یک موضوع برخورد می شود. در این گونه عکس به علت آنکه نمی توان مکان موضوع را تغییر داد باید خود عکاس جای دوربین و جهت گرفتن عکس را تغییر دهد و با استفاده از نور طبیعی عکسی با کیفیت و شفافیت مطلوب بگیرد.
در این عکس ها خطوط موجود در تصویر در بیننده تاثیر بسزایی دارد برای مثال خط افق و یا خطوط یک کوهستان که از جلوی تصویر تا عقب ترین نقطه آن کشیده شده باشد بیننده را به داخل خود می کشد، وجود همین نکات باعث زیبایی بیشتر عکس می گردد.
هرگز توصیه نمی شود که در ظهر ، زمانیکه آفتاب در وسط آسمان قرار داشته و نور بسیار زیاد می باشد عکس گرفت بلکه یکی از زمان های مناسب برای عکاسی بعد از طلوع آفتاب و در هوا مه آلود می باشد که فضایی زیبا و دل انگیزتر برای بیننده تداعی می کند.
نکته ای جالب در گرفتن عکس از طبیعت آن است که اگر صفحه تصویر را با دو خط عمودی و دو خط افقی ، به 9  قسمت مساوی تقسیم کنیم ، در هنگام گرفتن عکس از افق باید توجه داشت که خط افق در وسط صفحه قرار نگیرد بلکه بطور مثال در یک سوم پایینی صفحه قرار گیرد.این عمل باعث  می شود که عکس ظاهری زیباتر پیدا کند.
یکی از لوازمی که برای عکاسی از طبیعت بسیار مورد استفاده قرار می گیرد لنز های Wide  می باشد. این وسیله بیشتر بر روی دوربین های SLR نصب می شود و قابلیت عکس گرفتن از یک منظره با میدان دید بیشتر را فراهم می کند.
نکته مهم در عکاس با دوربین های دیجیتال مصرف بسیار زیاد باتری می باشد. در نتیجه سعی کنید بیشتر از باطری های قابل شارژ با توان بالا استفاده کنید. همچنین در عکاسی از طبیعت حتما باطری یدک به همراه داشته باشید.


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


آشنایی با گزینه های BIOS

 

دی ماه 84 شماره 19

اشاره :
تقریبا همه کسانی که با کامپیوتر کار می کنند ، سری به BIOS مادربرد زده اند. صفحه آبی رنگ و بی روحی که در واقع روح سیستم است . گزینه های متعدد که بسیاری از آنها گنگ و نا آشنا هستند. در این شماره قصد داریم که قسمت های مختلف و گزینه های از آن را معرفی کنیم. به همین منظور سعی کردیم بیشتر قسمت هایی که در اکثز مادر بردها ، مشترک هستند را معرفی کنیم. به همین دلیل اساس کار را بر روی گزینه های BIOS نوع Award گذاشته ایم که در بیشتر مادر بردها وجود دارد. با ما همراه باشید. Basic Input / Output System یا همان BIOS ، شامل یک سری توابع و روتین های اساسی است که در داخل یک چیپ بر روی مادربرد قرار دارد. BIOSرابطی است بین سخت افزار کامپیوتر و سیستم عامل و در واقع سیستم عامل بدون BIOS هیچ گونه ارتباطی با سخت افزار نخواهد داشت و نمی تواند آنرا کنترل کند. به عبارت دیگر BIOS شاهرگ کامپیوتر می باشد که اگر به درستی تنظیمات مربوط به آن انجام نگیرد می تواند کامپیوتر را تا 40 در صد کندتر کند. در حال حاضر با ورود پردازنده ها و مادربردهای جدید تنظیمات BIOS پیچیده تر شده تا آنجا که حتی متخصصین را هم تا حدودی دچار مشکل کرده است.


هر تولید کننده مادربرد ، تنظیمات مخصوص بخود را برای BIOS در نظر می گیرد.البته شکل و شمایل و تنظیمات بایوس های مختلف چندان با یکدیگر تفاوت نداشته و تا حدود زیادی نزدیک به هم هستند.
در این مقاله گزینه های Award BIOS و به موازات آن Phoenix BIOS و تنظیمات مربوط به آنها را توضیح می دهیم.
در نظر داشته باشید که اگر تنظیمات BIOS به اشتباه تنظیم شود،  باعث خواهد شدکه دستگاه به درستی کار نکرده و همانطور که اشاره گردید از کارایی آن کاسته شود. در صورتیکه بعد از تنظیمات بایوس ، کارایی سیستم دچار مشکل شود و یا سیستم بالا نیاید ، می توانید تنظیمات آن  را دوباره به حالت پیش فرض یا حالت اولیه تغییر دهید. این کار با  ریست کردن CMOS مادر برد  ( از طریق جامپر Clear CMOS و یا بیرون آوردن Battery Backup ) انجام می شود.چگونگی انجام این عمل در شماره 7 ماهنامه در بخش « بخش پرسش و پاسخ » آمده است.
بسیاری از شرکت های بزرگ  تولید کننده کامپیوتر های شخصی مانند HP ،  Dell وMicron  ، دسترسی به BIOS را برای کاربران غیر حرفه ای و عادی محدود ساخته اند تا کاربران عادی نتوانند آن را دستکاری کنند اما اکثر مادربرد ها این محدودیت را نداشته و کاربران می توانند گزینه های BIOS را به دلخواه خود تنظیم نمایند.
اکثر کامپیوترها در ابتدای بوت شدن با نمایش عبارتی ، چگونگی ورود به محیط BIOSدستگاه را به کاربر اعلام می کنند. روش ورود به محیطBIOS بدین شکل است که بعد از روشن کردن کامپیوتر باید در مدت زمان محدود و معینی یکی از کلیدهای Delete  یا F1 یا  F2 را ( که به مادربرد بستگی دارد ) نگه داشته و یا چندین بار آنها را فشار داد.اکثر مادر بردهایی که در ایران به فروش می رسد از کلید Del برای ورود به BIOS استفاده می کنند.
نکته ای که باید به آن توجه کرد این که بعد از هر تنظیم و تغییر در گزینه های BIOS پس از ذخیره کردن اطلاعات توسط گزینه Save and Exit Setup ( به شکل 1 توجه کنید ) باید دستگاه را Reboot کرد تا تغییرات بوجود آمده اعمال گردند.

منوهای برنامه Setup
پس از ورود به برنامه Setup ( که به این برنامه CMOS Setup Utility نامیده میشود ) منوهایی که در شکل 1 آمده است را خواهید دید. همانطور که قبلا نیز اشاره شد بایوسی انتخاب شده است که درصد زیادی از مادربردهای امروزی از آن استفاده می کنند با این حال سعی شده است در کنار شرح منوهای بایاس Award به منوهای بایاس Phoenix هم پرداخته شود.

شکل 1



در این صفحه منوهای Set Supervisor Password و Set User Password برای تنظیم پسورد می باشد . این دو گزینه با هم فرق می کنند.
گزینه Set User Password فقط امکان دسترسی به بعضی از گزینه های بایاس را می دهد ولی Set Supervisor Password  امکان دسترسی به همه گزینه ها را به کاربر می دهد.

Standard CMOS Features
با ورود به این قسمت، همانطور که در شکل 2 مشاهده می کنید می توانید موارد مختلفی از جمله تاریخ و ساعت سیستم را تنظیم کنید.
در زیر این تنظیمات می توان هارد و سایر دستگاه های ذخیره سازی اطلاعات مانند CD-ROM و CD-Writer را تعریف و مشخص نمود. البته با توجه به جدید بودن مدل مادربردها در صورت عدم انجام این کار ، دستگاه به طور اتوماتیک ، عملیات شناخت و تعریف هارد و CD را انجام می دهد.برای مشاهده تنظیمات این قسمت کافی است روی درایو ( هارد یا CD ) رفته و روی آنEnter کنید.
بعد از آن می توانید مشخصات دقیق آن مانند ظرفیت هارد ، تعداد سیلندر، هد و سکتورها را مشاهده نمایید. در این قسمت چهار  گزینـــــــــه :IDE Primary Master IDE Primary Slave ، IDE Secondary Master و IDE Secondary Slave می باشد. همانطور که می دانید روی مادربرد دو کانکتور IDE وجود دارد که به هرکدام دو هارد یا CD را می توان متصل کرد. یعنی چهار قطعه IDE که هرکدام از آنها به یکی از این چهار گزینه نسبت داده می شود. بعنوان مثال اگر یک هارد داشته باشیم و جامپر آن را روی Master  تنظیم و آن را به IDE1 وصل کنیم ، در مقابل عبارت اول یعنی Primary Master ، مشخصات آن هارد نشان داده خواهد شد. با زدن کلید Enter روی آن ، مشخصات کامل تری از آن را خواهید دید.
در ادامه این صفحه تنظیماتی درباره فلاپی درایو وجود دارد.
گزینه Halt On در این صفحه به این معنی است که سیستم بعد از روشن شدن و در هنگام اجرای مراحل بوت در صورتیکه به خطایی برخورد کرد متوقف شود. مثلا اگر کیبورد متصل نبود سیستم متوقف شده و کاربر را با دادن پیغامی آگاه می سازد. که دارای گزینه هایی مانند All Error ، No Error و ... می باشد.

شکل 2


نکته : بایوس فونیکس نیز در این خصوص گزینه هایی مانند Award را دارد.

Integrated Peripherals
همانطور که در شکل 3 مشاهده می کنید این قسمت از تنظیمات BIOS شامل تنظیمات قطعات داخلی دستگاه که بر روی مادربرد به صورت built-in قرار دارند می باشد. از جمله آنها پورت های سریال و موازی همچنین کارت هایLAN  ( در صورتیکه  کارت شبکه Onboard باشد ) ، کارت صدا (  Audio Card )  و USB می توان نام برد. در نظر داشته باشید که فعال بودن پورت هایی که بدون استفاده هستند بسیاری از منابع سیستم را هدر می دهند و در نتیجه بهتر است غیر فعال باشند.
USB Controllers: همانطور که در شکل 3 مشاهده می کنید برای استفاده از USB ها باید این گزینه را Enable کنیم.



شکل 3

نکته :  گزینه USB Controllers در بایوس فونیکس  این اجازه را می دهد تا کارایی USB را روی دستگاه محدود سازیم. یعنی می توان USBرا تنها برای USB 1.1 و یا برای USB 1.1 & 2.0 تنظیم نمود که پیشنهاد می شود این گزینه را در مادربرد هایی که از بایاس فونیکس استفاده می کنند روی گزینه  USB 1.1 & 2.0 تنظیم کنید.

USB Legacy Support : اگر دستگاه با کیبورد USB کار می کند این تنظیم باید Enabled باشد. زیرا اگر کیبورد USB باشد و بخواهید از آن در محیط DOS و یا آنکه قبل از بالا آمدن ویندوز مثلاً در برنامه Setup ( یا به اصطلاح BIOS ) از آن استفاده کنید باید این گزینه فعال شده باشد در غیر این صورت نمی توان از این کیبورد در محیط های غیر از ویندوز مذکور استفاده نمود اما دقت کنید که فعال بودن این گزینه ممکن است مشکلاتی برای دستگاه از قبیل درست خاموش نشدن به وجود آورد در نتیجه اگر کیبورد با پورت PS/2 کار می کند این گزینه را غیر فعال ساخته و تنها در صورت اجبار و استفاده از کیبورد USB آنرا فعال کنید.

نکته :
بایوس فونیکس نیز همین گزینه را دارد. اما گزینه USB Mouse Support را نیز دارد که توضیح این گزینه مانند مطلب گفته شده برای USB Legacy Support می باشد.

AC97 Audio : اگر مادربرد دارای کارت صوتی on-board باشد عموماً این گزینه باید Enabled باشد اما اگر دستگاه در جایی استفاده می شود که نیازی به کارت صدا ندارد ، غیرفعال نمودن گزینه مذکور باعث حفظ مقدار قابل توجهی از منابع کامپیوتر می گردد. مورد استفاده مهم از این گزینه بیشتر برای مواقعی است که  بخواهید کارت صدای داخلی را غیر فعال کرده و از یک کارت صدا که بر روی اسلات PCI نصب می شود ( Audio PCI Card  ) استفاده نمود.در اینصورت حتما باید کارت صدای onboard را غیر فعال سازید. لازم به ذکر است نام این گزینه در بایوس فونیکس Onboard AC97 Audio Controller می باشد.

نکته : در بایوس های فونیکس گزینه Onboard AC97 Modem Controller وجود دارد که اگر مادربرد مجهز به مودم on-board می باشد این گزینه باید فعال گردد در غیر این صورت گزینه مذکور باید غیر فعال باشد.

Onboard Serial Port A : امروزه به ندرت از پورت سریال استفاده می شود زیرا اکثر دستگاه های خارجی از طریق پورت USB و یا با استفاده از کانکتور PS/2 به کامپیوتر وصل می شوند در نتیجه غیر فعال کردن این گزینه باعث حفظ مقدار قابل توجهی از منابع سیستم می شود. اما در صورت استفاده از پورت سریال باید آن را روی  3F8/IRQ4 تنظیم شود.

Onboard Serial Port B : به صورت بالا و در صورت استفاده از این پورت باید روی2F8/IRQ3  تنظیم شود.

نکته :
گزینه UART2 Use As در بایوس های فونیکس علاوه بر موارد دو گزینه قبل برای سریال ها وجد دارد. بطور مختصر می توان گفت ( Universal Asynchronous Receiver / Transmitter ) UART چیپی است که اطلاعات را دریافت و به صورت سریالی به بیرون می فرستد. برای هر سریال پورتی از یک UART استفاده می کند.

Onboard Parallel Port : اگر در کامپیوتر از پورت Parallel استفاده نمی کنید توصیه می شود که آن را disable نمایید ، اما اگر از آن استفاده می کنید بهتر است روی IRQ7/378 تنظیم شود.
 
Parallel Port Mode : اگر پورت Parallel خود را disable کرده اید تنظیم این گزینه  بی مفهوم می باشد. اما اگر پورت Parallel فعال بوده و یک دستگاه مانند چاپگر به آن وصل است، بهتر است روی Enhanced Parallel Port ) EPP ) تنظیم شود. اما اگر بیش از یک دستگاه به پورت سریال کامپیوتر متصل می باشد بهتر است گزینه روی
Enhanced Capabilities Port ) ECP ) تنظیم شود. برای آنکه از این تنظیمات بیشترین بهره را بگیرید بهتر است از کابل پاراللIEEE 1284 استفاده کنید.

نکته : بایوس فونیکس عینا مشابه دو گزینه فوق را دارد.

Game Port : در صورتیکه به سیستمتان کارت صدا اضافه کرده اید و یا از  دستگاه های MIDI و یا Joystick استفاده نمی کنید این گزینه را disabled کنید در غیر این صورت تنظیم پیش فرض ( مقدار 201 ) بهترین انتخاب می باشد.

نکته : بایوس فونیکس علاوه بر گزینه های فوق دو گزینه زیر را نیز در خصوص صدا و کارت صوتی دارد.

Onboard MIDI I/O : ( Musical Instrument Digital Interface ) MIDI استانداردی می باشد که بوسیله آن سخت افزار ، نرم افزار کامپیوتر و آلا ت موسیقی با یکدیگر ارتباط بر قرار می کنند. اگر از کامپیوترتان برای درست کردن و یا اجرای موزیک های MIDI استفاده نمی کنید این گزینه را Disabled کنید در غیر این صورت تنظیم پیش فرض ( مقدار 330  ) مناسب ترین هم می باشد.

Onboard MIDI IRQ : در صورت فعال بودن،  تنظیم پیش فرض پیشنهاد می شود.

Advanced BIOS Features
همانطور که در شکل 4 مشاهده می کنید با کمک گزینه های : 
First , Second , or Third Boot Device می توانید قطعه ای که دستگاه باید از روی آن  بوت شود را انتخاب کنید. هر قطعه ای که نمی خواهید به عنوان bootable باشد را باید غیر فعال کنید.


شکل 4

Boot up Floppy Seek : این گزینه را به علت تلف کردن وقت و ایجاد سر و صدا همیشه غیر فعال کنید. بصورت پیش فرض این گزینه Disable است.

نکته : در بایاس های فونیکس و در این قسمت گزینه Boot other Devices نیز وجود دارد که این گزینه باید غیر فعال باشد مگر آنکه بخواهید دستگاه از روی شبکه و یا کارت SCSI بوت کنید. بصورت پیش فرض این گزینه Disable است.

Password Check : اگر به شکل 1 توجه نمایید خواهید دید که صفحه ابتدایی ورود به برنامه Setup  دارای گزینه ای به نامSet Supervisor Password است که امکان ایجاد پسورد را فراهم می کند. حال با این گزینه ( یعنی Password Check ) می توانید انتخاب نمایید پسورد چه زمانی از شما خواسته شود هنگام ورود به برنامه Setup یا هنگام روشن شدن سیستم. که بصورت پیش فرض روی گزینه Setup است. اگر روی System باشد هر وقت سیستم را روشن نمایید باید ابتدا پسورد را وارد تا بتوانید از سیستم استفاده کنید. در بایاس Award نام این گزینه Security Options می باشد.
VGA Boot From : این تنظیم موقعی مورد استفاده قرار می گیرد که دو کارت گرافیکی روی دستگاه نصب باشد. یکی روی پورت AGP و دیگری روی پورت PCI. . در این قسمت می توان تنظیم کرد که کدام کارت اصلی و کدام کارت دوم باشد. اما اگر یک کارت گرافیکی روی سیستم نصب شده باشد باید تنظیم پیش فرض را به AGP  تغییر داد. گفتنی است که در سیستم هایی که از دو کارت گرافیک استفاده می کنند ، کارت اصلی به کارتی می گویند که تصاویر را در هنگام بوت شدن کامپیوتر نمایش می دهد.

نکته :
در بایاس فونیکس این گزینه،  Primary VGA BIOS نام دارد.

Power Management Setup
تنظیمات این قسمت که اکثرا هم در تنظیم آن اشتباه می کنند یکی از مهمترین قسمت تنظیمات می باشد چراکه اگر به صورت نادرست انجام شوند منجر به مشکلاتی از جمله shutdown شدن بیهوده دستگاه می شود. از آنجا که خود ویندوز دارای Power Management درونی می باشد برای آنکه بخواهید شخصاً کنترل را به دست بگیرید باید این قسمت در BIOS غیر فعال شود در غیر اینصورت تنظیمات شخصی شما با تنظیمات پیش فرض در گیر شده و هیچ یک به درستی کار نخواهند کرد. توجه داشته باشید که تولید کنندگان مادربرد هرگز تصور نمی کنند که تمامی کاربران از سیستم عامل windows استفاده می کنند در نتیجه بسیاری از تنظیمات BIOS برای کسانی است که از این سیستم عامل استفاده نمی کنند.



شکل 5

شرح برخی گزینه های مهم این پنجره که در شکل 5 آنها را می بینید عبارتند از :
Soft-Off by PWR-BTTN : توسط این گزینه می توان نوع خاموش شدن سیستم را تعیین کرد. اگر روی گزینه Instant-off تنظیم شده باشد به محض زدن دکمه Power سیستم خاموش می شود و اگر روی گزینه Delay 4 Sec تنظیم شده باشد باید دکمه Power  را چهار ثانیه نگه داشت تا سیستم خاموش شود.

AC Back Function : این گزینه وضعیت روشن شدن کامپیوتر را پس از ورود برق به سیستم نشان می دهد. زمانی را در نظر بگیرید که برق رفته است و می خواهید پس از آمدن برق سیستم خودبخود روشن شود پس باید آن را روی گزینه Full-On تنظیم نمایید.در صورتیکه بخواهید بعد از آمدن برق ،  سیستم همیشه خاموش بماند ، باید گزینه Soft-Off را انتخاب نمایید.
گزینه Memory نیز بر اساس وضعیت قبل از برق رفتن تصمیم می گیرد. اگر سیستم خاموش بوده خاموش می ماند و اگر روشن بوده سیستم روشن می شود. این گزینه در بایوس فونیکس به نام  AC Power Loss Restart می باشد.

Keyboard Power On : این گزینه به شما امکان می دهد توسط کیبورد بتوانید سیستم را روشن کنید. بعنوان مثال اگر روی گزینه Keyboard 98 تنظیم شده باشد و کیبورد شما دارای دکمه Power باشد ، هنگامیکه سیستم خاموش است می توانید با زدن آن دکمه سیستم را روشن نمایید.

Mouse Power On : اگر Enable باشد با حرکت موس سیستم روشن می شود.

PME Event Wake Up : وقتی این گزینه Enable باشد با هر سیگنال کارت PCI ای که دارای این خاصیت باشد سیستم روشن می شود. بعنوان مثال اگر از کارت شبکه ای استفاده می کنید که خاصیت ( WOL( Wake-On-LAN را دارد ، این گزینه باید فعال باشد. چون پس از درخواستی که به کامپیوتر شما وارد می شود سیستم تان را روشن خواهد کرد. اگر از این کارت های PCI استفاده نمی کنید این گزینه را غیر فعال کنید. این گزینه در بایوس فونیکس به نام  Power up on PCI Device می باشد.

Resume by Alarm : با تنظیم این گزینه و دو گزینه زیر آن می توانید سیستم را در زمان مشخصی خود به خود روشن نمایید. این گزینه در بایوس فونیکس به نام  Automatic Power up می باشد.گزینه های بایوس فونیکس در پنجره Power Management بصورت زیر می باشد.

HDD Down In Suspend : این امکان باعث می شود که هارد وقتی دستگاه به حالت Suspend می رود به صورت اتوماتیک Shut down شود اما از آنجا که این قبیل کنترل ها توسط windows انجام می شود توصیه می شود این گزینه را غیر فعال کنید.

PWR Button < 4 Secs : اکثر کامپیوترهای ATX دارای این تنظیم می باشند که اگر دکمه Power بیش از 4 ثانیه نگهداشته شود ، دستگاه خاموش می گردد حال می توان تنظیم کرد که اگر این دکمه کمتر از 4 ثانیه نگهداشته شد  بسته به میل شما  چه اتفاقی برای دستگاه بیفتد مثلاً  زودتر خاموش شود و یا به حالت Suspend برود

Wake / power up Ext. Modem : این گزینه برای آنست که هنگام زنگ خوردن تلفن ، دستگاه روشن گردد (در صورت وصل بودن modem به خط تلفن).

Power on By PS/2 Mouse : اگر فعال باشد، می توان با استفاده از یک ماوس PS/2 دستگاه را به صورت خودکار روشن نمود البته توصیه می شود این گزینه غیر فعال باشد.

Power on PS/2 Keyboard : با فعال کردن این گزینه می توان توسط کلیدهای خاصی از کیبورد در هنگام خاموش بودن دستگاه آنرا روشن نمود.

PC Health Status
همانطور که در شکل 6 مشاهده می کنید گزینه های این صفحه برای آگاهی از وضعیت حرارت و گرمای CPU و ولتاژ هایی که توسط منبع تغذیه تامین می گردد. این گزینه ها مواردی به ما اطلاع می دهند که مهمترین آنها عبارتند از :
• خبر از خرابی فن CPU توسط گزینه CPU Fan Warning
• خبر از خرابی فن سیستم توسط گزینه System Fan Warning
• تعین حد برای دمای CPU بطوریکه با افزایش حرارت و عبور از حد تعیین شده سیستم بطور خودکار خاموش شود.

همانطور که می دانید و در شماره های قبلی ماهنامه نیز به آن اشاره کردیم ، کارکرد صحیح منبع تغذیه ، در عملکرد بهینه سیستم بسیار تاثیر گذار است.با توجه به ولتاژ های نشان داده شده در این قسمت می توان تا حدودی عملکرد منبع تغذیه را زیر نظر داشت.

شکل 6

تنظیمات دیگر
لازم به ذکر است که مادربردهای گوناگون دارای گزینه های دیگری نیز می باشند. برای رفع مشکل بعضی از خوانندگان محترم که بارها از ما درخواست مقاله در این خصوص را کرده بودند و همچنین برای تکمیل تر شدن  این مقاله به برخی از آنها در زیر اشاره می کنیم:

( CPU External Freq.( MHz : با این گزینه می توانید فرکانس خارجی CPU را تنظیم نمایید. برای تنظیم این گزینه باید به خصوصیات پردازنده دقت شود.

CPU Frequency Multiple Setting : معمولا روی Auto تنظیم می شود.

Floppy Disk Access Controller : به علت آنکه امروزه اکثرا دستگاه ها دارای Floppy نمی باشند و یا از آن استفاده نمی شود این گزینه را می توان Disable نمود اما در صورت آنکه از Floppy استفاده می شود این گزینه باید فعال باقی بماند.

Graphic Aperture Size : این گزینه،  سایز جدول آدرس دهی مکانی دستورات گرافیکی یا Graphic Address Relocation Table)GART) را مشخص می کند. همچنین مقدار حافظه آدرس دهی برای آدرس های حافظه AGP نیز در این قسمت مشخص می شود. این تنظیم بدون توجه به میزان حافظه ای که خود کارت گرافیکی دارا می باشد باید روی 64 MB یا 128 MB تنظیم شود.

AGP 8X Support : اگر سیستم تان از AGP 8X پشتیبانی می کند این گزینه را فعال کنید تا کارت گرافیکی با سرعت 8X کار کند.

Resources Controlled : توصیه می شود این گزینه روی Auto)ESCD) تنظیم شود تا دستگاه به صورت اتوماتیک IRQها را تنظیم کند. در غیر این صورت باید آنها را به صورت دستی تنظیم کرد که کاری دشوار است .

Boot up Numlock Status : فعال یا غیر فعال کردن این گزینه بستگی به میل شخصی خودتان دارد زیرا بعضی افراد تمایل دارند زمانیکه دستگاهشان بوت می شود کلید Numlock کیبورد فعال باشد. بصورت پیش فرض این گزینه Disable است.

 Gate A20 Option: با وجود آنکه تنظیم این گزینه تقریباً برای ویندوزهای XP تاثیری ندارد با این حال پیشنهاد می شود که همواره این گزینه روی Fast تنظیم شده باشد. تنها وقتی این گزینه روی Normal تنظیم می شود که سیستم عامل DOS باشد. بصورت پیش فرض این گزینه روی FAST تنظیم می شود.

OS / 2 Onboard Memory > 64M : این گزینه مخصوص ماشین هایی که از سیستم عامل OS/2 ( سیستم عامل شرکت IBM ) استفاده می کنند می باشد. بصورت پیش فرض این گزینه Disable است.

Full Screen Logo Show : فعال یا غیر فعال نمودن این گزینه نیز بستگی به سلیقه افراد دارد. این گزینه وقتی فعال باشد عملیات شمارش حافظه ( Memory Count ) و  (   POST (   Power On Self Test  پشت پرده ای که در واقع یک لوگوی گرافیکی می باشد پنهان می شوند. حال بعضی از کاربران علاقه دارند این اطلاعات و عملیات فوق آشکار باشند در حالیکه گروهی دیگر پنهان بودن آنها را ترجیح می دهند. بصورت پیش فرض این گزینه Disable است.

System BIOS Cacheable : شاید هر جا اسم Cache را بشنوید بگویید خوب است و کارایی را بالا می برد اما اینطور نیست. در این مورد بخصوص این امکان می تواند باعث مشکلاتی شود. مانند Crash کردن سیستم وقتی یک برنامه می خواهد روی قسمتی از بایاس اطلاعاتی را بنویسد. بهرحال این امکان زمانی فوق العاده است که از سیستم عامل DOS استفاده نمایید.

Video RAM Cacheable : فعال بودن این گزینه باعث می شود که اطلاعات RAM کارت گرافیکی مستقیماً روی کش L2  یاد داشت شود که این کار مقدار قابل ملاحظه ای زمان دسترسی به ROM را کاهش می دهد. البته امروزه به علت پیشرفته بودن ویندوز نسبت به DOS خود ویندوز به ندرت از ROM استفاده می کند. همچنین به علت محدود بودن حافظه کش L2 توصیه می شود که به ویندوز اجازه دهید تا خودش از L2 برای افزایش کارایی سایر Task ها استفاده کند. پس بهتر است این گزینه را Disable کنید.


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها : bios


نگاهی کارشناسانه به موارد استفاده ازکارت های گرافیک

 

بهمن ماه 84 شماره 20

اشاره :
صنعت گرافیک روز به روز در حال رشد و پیشرفتی فزاینده است. این پیشرفت با اضافه شدن چیپ های قوی و افزایش مقدار حافظه ، موجب افزایش سرسام آور قیمت کارت های گرافیک شده است، قیمتی بالغ بر 500 هزار تومان یا بیشتر که برابر با قیمت کامپیوتر های معمولی می باشد!


با این اوصاف آیا به راستی این ویژگی های جدید کارت های گرافیکی گران قیمت به کار می آیند؟ و آیا نبود این کارت ها در یک کامپیوتر معمولی و ارزان آن را بی استفاده می سازد؟
جواب این سوال مطمئنا منفی است.
کامپیوتر های معمولی هر آنچه که برای کار با برنامه های آفیس ، مونتاژ تصاویر ، گوش دادن به موسیقی ، تماشای فیلم و استفاده از اینترنت، نیاز است را ارائه می دهند. این کارها ، نه نیاز به یک کارت گرافیکی سریع دارد و نه به یک CPU با قدرت بالا. تماشای DVD و تصاویر ویدیویی نیز مشکل نیست. حتی ساده ترین کارت های VGA امروزی نیز نیازهای ضروری را برآورده می سازند.
با این وجود، معیار انتخاب یک کارت گرافیک به انتظارات شخص کاربر بستگی دارد. اگر موارد استفاده از کامپیوتر صرفا به کار های از قبیل تایپ ، تماشای فیلم ، گوش دادن به موسیقی و استفاده از اینترنت است در اینصورت تمام کارت های گرافیکی موجود از عهده این کار بر می آید.
با توجه به آنچه گفته شد، پس چگونه می توان علت قیمت بالای کارت های گرافیکی را توضیح داد؟ چه چیزی می تواند قیمت 500 و 600 هزار تومانی کارت های گرافیکی را توجیه کند؟ جواب این سوال واقعاً آسان است: گیم ها !
طراحان بازی های کامپیوتری می کوشند تا با استفاده از حرکات سه بعدی بسیار پیچیده محیط بازی را به گونه ای فضا سازی کنند که تا حد ممکن واقعی به نظر برسد. آنها برای رسیدن به این هدف، نیاز به قدرت محاسباتی بسیار بالایی دارند تا بتوانند از عهده محاسبات لازم و حجم بالای اطلاعات پردازش شده برآیند. به بیان ساده، کارت های گرافیک جدید، تجهیزاتی واقعا خاص و خودکفای هستند که اساساً بعنوان کامپیوتری درون کامپیوتر عمل می کنند.

هزینه سرسام آور 3D
استانداردهای صنعت 3D ، ویژگی ها و قابلیت هایی که پردازشگرهای گرافیکی باید دارا باشند را تعریف می کنند.
 معمول ترین این استانداردها، Direct3D مایکروسافت ( بخشی از Direct X ) است که تاکنون برای چندین نسل تعریف شده است. سازندگان چیپ گرافیکی در تعریف مشخصه های استانداردهای 3D با مایکروسافت همکاری نزدیکی دارند.
قدرت محاسباتی پردازشگرهای گرافیکی دائماً در حال افزایش است تا با استفاده از استاندارد 3D ، خروجی های تصویری را بیش از پیش به واقعیت نزدیک کنند. با افزایش قدرت کارت های گرافیک علاوه بر بالا بردن فرکانس ، افزایش تعداد ترانزیستورها نیز تاثیر بسزای دارد که نتیجه آن ، سیر صعودی قیمت  چیپ ها می باشد. بطور مثال مدل Geforce 256 که NVIDIA در اواخر سال 1999 به بازار عرضه نمودشامل 22 میلیون ترانزیستور می باشد اما یکی از  پیچیده ترین  کارت های گرافیک موجود در بازار ، مدل NVIDIA Geforce 6800  است که دارای 222 میلیون ترانزیستور است.

جدول 1


اما این همه تلاش برای چیست؟ مطمئنا باز هم پاسخ گیم است.زیرا که آنها تنها
نرم افزارهای مصرفی ای هستند که به واقع از قابلیت های 3D یک کارت سود می برند و این حقیقتی است که تا مدتها تغییر نخواهد کرد. البته نرم افزارهای حرفه ای هم وجود دارند مانند نرم افزار های AutoCAD ،  انیمشن سازی و مونتاژ تصاویر که نیاز به یک کارت گرافیکی سریع و با قابلیت 3D دارند.
دو کمپانی بزرگ ATI و NVIDIA  کارت هایی را ارائه می کنند که دارای  قابلیت های بسیار عالی و خاص برای نرم افزارهایی نظیر  AutoCAD, Maya, Avid, Catia, Lightwave, Softimage, 3DSMax  و غیره می باشد.
همانطور که در شماره 18 نیز به آن اشاره شد ویندوز " Vista " ، ویژگی جدیدی دارد که نیازمند یک کارت گرافیکی 3D پیشرفته می باشد با این وجود، انتظار نداریم که برای کارهای معمولی کارت های گرافیکی حتماً خیلی قوی باشند بخصوص اینکه بسیاری از کارها به هیچ وجه نیاز به کارت 3D پیشرفته ندارد.

تعداد کسانی که با کامپیوتر بازی می کنند
دوباره باید بپرسیم که آیا گیم ارزش این همه هزینه و زحمت را دارد؟ برای پاسخ به این سوال، اجازه دهید نگاهی داشته باشیم به تعدادی از افرادی که از کامپیوتر بعنوان وسیله بازی استفاده می کنند.
طبق تخمین Jon Peddie Research  بین 5  تا  7 میلیون مشتاق و طرفدار به اصطلاح
« سرسخت » بازی های کامپیوتر وجود دارند که از کامپیوترشان صرفا برای بازی استفاده می کنند. طی یک سال، آنها بطور منظم بین 1500 تا 2000 دلار صرف سخت افزار و 300 دلار هم روی بازی ها سرمایه گذاری می کنند.
اما تعداد پیش بینی نشده افرادی که گیم بازی می کنند (جریان غالب ) بسیار بزرگ تر است و تقریباً از 30 میلیون کاربر بیشتر است. این گروه  در حالیکه بازی های کامپیوتری را دوست دارند اما بعداز ظهرهایشان به غیر از گیم با سرگرمی های دیگری نیز می گذارنند. این افراد از کامپیوترهایشان برای انجام کارهای دیگر نیز استفاده می کنند. این گروه  ، سالانه 100 تا 1500 دلار صرف سخت افزار کامپیوتر و 50 تا 100 دلار را هم روی بازی ها سرمایه گذاری می کنند.
اگر این دو گروه را با هم ترکیب کنیم، به بازاری می رسیم که تحت بهترین شرایط شامل 40 میلیون کاربر است که وسواس خاصی نسبت به کارت گرافیکی خود دارند. طبق آماری که اوایل سال 2005 اعلام شد ، تا پایان سال 2004 ، صد و هشتاد میلیون کامپیوتر شخصی در سراسر جهان فروخته شده است. فعلاً از این سوال که آیا این کامپیوترهای شخصی ، دستگاه های آماده بودند و یا توسط خریداران مونتاژ شده اند صرف نظر می کنیم.این آمار بدان معنی است که تقریباً 20 درصد کل بازار را  کاربرانی تشکیل می دهند که از کارت های گرافیک پیشرفته استفاده کرده اند. با بررسی مقدار پول و تلاشی که ATI, NVIDIA صرف ارتقای کارت هایشان می کنند در می یابیم که این رقم واقعاً بسیار پایین است.
موقعیتی که سازندگان بزرگ کارت گرافیک در آن قراردارند ناشی از  تفاوت بین اهداف آنها (پیشرفت تکنولوژی 3D) و نیازهای واقعی بیشتر کاربران می باشد. طبق بررسی دیگری که توسط Jon Peddie Research انجام شد، هر کامپیوتر شخصی که امروزه فروخته می شود کارت گرافیکی ای با شتاب دهنده 3D خواهد داشت ، حال چه کاربر واقعاً به آن نیاز داشته باشد و چه نداشته باشد.

Intel پیشتاز بازار گرافیک
دو پیشتاز بخش گرافیک یعنی ATI و  NVIDIA، مدتهاست که با افزایش توانایی کارت هایشان و ارتقای آنها با قطعات 3D برای حضور در بازار باهم به رقابت می پردازند.
با این وجود، شرکتی که پیشتاز بازار است، در رویارویی با حجم وسیعی از راه حل های گرافیکی، روش متفاوتی را اتخاذ کرده است.اینتل ، کارت گرافیکی نمی فروشد بلکه در عوض پردازشگرهای گرافیکی را در چیپ های مادربرد قرار می دهد. این روش که Intel Extreme Graphics II نام دارد بسیار هم موفق بوده است.
این موفقیت در حالی حاصل شد که عملکرد3D این راه حل ، بسیار تاثیر گذار بود. البته این روش ، راه حل خوبی برای بازی های حرفه نیست اما کاربرانی که تنها نیاز به کارت های گرافیکی معمولی برای کارهای اداری، استفاده از اینترنت و تماشای تصاویر و فیلم دارند با قیمتی خیلی مناسب به همه آنچه که نیاز دارند خواهند رسید.این روش اینتل که چیپ کارت گرافیک را در چیپ اصلی مادربرد داده است با استقبال فراوانی روبرو شد زیرا خریدار عملاً بطور رایگان به یک کارت گرافیک دست می یابد.
کارت گرافیک رایگان ؟ این چیزی است که اینتل را موفق تر کرده است !
راز موفقیت اینتل را با توجه به توضیح زیر درک خواهید کرد:
سازندگان مادربرد 41 دلار برای چیپ i915 اینتل با یک هسته گرافیکی  GMA 900 میپردازند که تنها 4 دلار از قیمت مدل i915P بدون گرافیک بیشتر است.این یعنی شما به جای خرید یک کارت با حداقل قیمت (30 هزار تومان) یک مادر برد با کارت گرافیک Onboard تهیه می کنید که فقط 5 هزار تومان گرانتر است.
اینتل ، با این کار راه حل ایده آلی را در اختیار مشتریانی که چندان علاقه ای به گیم نداشته و تنها مایلند یک کامپیوتر شخصی با حداقل قیمت ممکن داشته باشند قرار می دهد.بطوریکه می توان در هر زمان ، تنها با نصب یک کارت گرافیکی سریع بر روی اسلات AGP و یا PCI Express ، سیستم را وارد دنیای گیم شد.
این روش یک روش جدید نیست . از مدتها پیش شرکت های  Intel ، VIA و SiS  این عمل را انجام می دادند.آنها چیپ کارت گرافیک را در چیپ اصلی مادر برد( پل شمالی یا همان North Bridge )  ادغام می کردند.در حال حاضر نیز شرکت های NVIDIA و ATI نیز رو به تولید چیپ های مادربرد کرده اند و سعی دارند با ادغام کارت گرافیک در چیپ مادر برد به بازار بزرگی که هم اکنون در دست اینتل است نزدیک شوند.

جدول 2: مقایسه سهم کمپانی‌ها در بازار کارت های گرافیک


کارت مناسب برای کار مناسب
هنگام انتخاب یک کارت گرافیکی باید کاربرد مورد نظر  برای آن کارت را درنظر گرفت.
آیا از سیستم تنها برای کارهای اداری، جستجو در اینترنت و ایمیل استفاده خواهد شد و یا باید آخرین بازی های کامپیوتری را هم اجرا کند؟
واقعاً کارت گرافیک چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟ این مقاله شما را در یافتن پاسخ به این سوالات کمک خواهد کرد. در ادامه به بررسی اجمالی (هر چند ناقص) گروه های کاربری مختلف و آنچه که سازندگان مختلف کارت های گرافیکی برای هر کدام ارائه می دهند، می پردازیم.

کاربران آفیس و اینترنت
این کامپیوترها هیچگاه با بازی های 3D برخورد نخواهند کرد این تعریف در خصوص یک کاربر آفیس و اینترنت نیز صادق است. در اینجا عملکرد 3D کارت گرافیکی خارج از موضوع بحث ما است.
هم کارت های گرافیکی ادغام شده در چیپ مادربرد)  و هم کارت های گرافیک قدیمی تر (Radeon 7000, Geforce 4MX) عملکرد مناسبی را در نرم افزارهای 2D ، مانند کارهای  اداری، جستجوی وب و موارد مشابه ارائه می دهند.این نکته را در نظر داشته باشید که کارت های گرافیک معمولی و ارزان قیمت و مادر بردهایی که کارت گرافیک Onboard دارند ، فقط گیم های سنگین و پیشرفته را نمی توانند اجرا کنند وگرنه بسیاری از گیم های معمولی را می توانند راه اندازی کنند.
توصیه : برای مصارف آفیس و اینترنت از مادر بردهایی که کارت گرافیک Onboard دارند استفاده کنید( با این کار حداقل بین 15 تا 20 هزار تومان صرفه جویی کرده اید)  در غیر اینصورت از کارت های گرافیک معمولی ATI و یا NVIDIA 32 مگابایتی استفاده نمایید. 

طرفداران نیمه حرفه ای گیم
بخش بزرگی از کاربران،گروهی هستند که از کامپیوترشان  نه تنها برای کارهای اداری و خانگی بلکه برای بازی نیز ( البته نه بصورت حرفه ای ) استفاده می کنند.
این بخش بازار ، تحت سلطه سازندگان چیپ های  NVIDIAو ATI است. هر دوی این کمپانی ها نقش بسزایی در توسعه تکنولوژی های کارت های گرافیک داشته و به عنوان بزرگترین تولیدکنندگان کارت های گرافیکی عمل می کنند. عمده فروش کارت های گرافیکی (به غیر از کارت های Onboard)  در دست این دو شرکت است.
قاعده « قیمت بالاتر، کیفیت بهتر» نیز در خصوص کارت های گرافیک صدق می کند.(البته تفاوت های دیگری هم وجود دارند).
توجه داشته باشید که مقدار RAM در کارت گرافیک ، مهمترین عامل تعیین کننده نیست.این تصور اشتباهی است که بسیاری از خریداران و فروشندگان دارند که برای انتخاب کارت گرافیک مناسب گیم ، فقط مقدار رم آن را در نظر می گیرند در صورتیکه مدل و  فرکانس چیپ و همچنین اینترفیس ( AGP یا PCIe ) و 128 و 256 بیتی بودن memory interface نیز بسیار اهمیت دارد.

مشتاقان بازی با کامپیوتر
تکنولوژی SLI که مختص NVIDIA می باشد چیزی شبیه تکنولوژی Cross Fire کمپانی ATI است .
اگر بخاطر داشته باشید در شماره 17 در مقاله " مقایسه 7 کارت گرافیکی " توضیحاتی در خصوص تکنولوژی SLI ارائه کردیم.
( SLI ( Scalable Link Interface  تکنولوژی مختص کارت های گرافیک NVIDIA است که در آن دو کارت گرافیک بصورت همزمان وظیفه رندر کردن تصاویر و ارسال به یک خروجی را بر عهده دارند. برای استفاده از تکنولوژی SLI هم مادربرد و هم کارت های گرافیک باید آن را پشتیبانی کنند. در این تکنولوژی از دو کارت PCI Express 16X استفاده می شود بطوریکه دو کارت بر روی مادربرد و روی دو اسلات PCI Express نصب شده و توسط کابل مخصوصی از داخل به هم متصل می شوند. تکنولوژی SLI موجب می شود که در بازی های سنگین و گرافیک بالا و انیمیشن های سه بعدی مسئولیت رندر کردن تصاویر به طور مساوی بر روی کارت تقسیم گردد.
و این چیزی که مشتاقان سرسخت گیم را به سمت این کارت های گرافیک می کشاند.

توجه داشته باشید که برای کار با نرم افزار هایی حرفه ای مانند AutoCAD، نرم افزار های ساخت انیمیشن های کامپیوتری (مانند 3D Max ،  MAYA برای کارهای نیمه حرفه ای) حتما باید از کارت گرافیک حرفه ای و با مقدار RAM بالا استفاده کرد( اصولا برای کارهایی که نیاز به رندر کردن تصاویر و ساخت حجم دارند باید مقدار رم آن زیاد باشد)  اما برای طراحی های 2 بعدی مانند فتوشاپ ، مقدار رم کارت گرافیک و سرعت چیپ آن چندان اهمیت ندارد .

سخن پایانی
جاه طلبی مشترک NVIDIA و  ATI به عبارت دیگر رسیدن به بالاترین سطوح عملکرد، باعث شده که قیمت کارت های گرافیکی بطور حیرت آوری بالا رود و به نظر می رسد که به این زودی ها پایین نخواهد آمد. البته مشتاقان بازی های کامپیوتری از این پیشرفت سریع  بسیار خوشحالند، شتابی که  باعث بالا رفتن مداوم سرعت و کیفیت تصویری می شود. با این وجود، اکثر کاربران از کامپیوتر های خود برای کارهای معمولی و کار با اینترنت استفاده می کنند و هیچ بهره ای از ویژگی های 3D جدید و ابتکاری کارت های گرافیکی گران قیمت امروزی نمی برند. در واقع آنها می توانند مادربردهایی را تهیه کنند که دارای کارت گرافیک Onboard است.
هر دو شرکتATI و NVIDIA مدل های متنوعی از کارت های گرافیکی را برای بازیکنان حرفه ای متفاوت ( و با بودجه های مختلف ) ارائه می کنند،از کارت های
 Entry – Level گرفته تا پیشرفته ترین محصولات با بالاترین قدرت. با این تعدد محصول ، دو کمپانی  NVIDIAو  ATI تقریباً به 40 میلیون کاربر خدمات رسانی می کنند که بر طبق محاسبات ما تقریباً 20 درصد کل و بازار جهانی است. اگر شما هنوز با این وجود به راه حل کارت های گرافیکOnboard و ارزان قیمت می خندید، پس احتمالاً جزو آن 20 درصد هستید، 80 درصد دیگر دلیلی ندارند که پولشان را روی کارت های گرافیک 3D گران و پیشرفته سرمایه گذاری کنند.


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


مراقبت سوختن دوربین های دیجیتالی باشید

 
رضا صادقی
بهمن ماه 84 شماره 20

اشاره :
استفاده مکرر از دوربین دیجیتال و اتصال آن به کامپیوتر احتمال سوختن دوربین را بسیار افزایش می دهد.


این مورد بخاطر وجود الکتریسیته ساکن و ارسال شوک از طریق پورت USB بوجود می‌آید و اکثراً در ساختمان هایی که کامپیوتر را بدون استفاده از سیستم اتصال به زمین ( Earth )  مورد استفاده قرار می دهند رخ می دهد. هر وسیله الکتریکی یا الکترونیکی که از برق مستقیم استفاده می کند مانند کامپیوتر، مانیتور و وسایلی از این قبیل ، بر روی بدنه خود دارای نویز و الکتریسیته می باشند(برای مشاهده این نکته  فازمتر را به قسمت فلزی کیس بزنید) .
بدنه کامپیوتر به دلیل عدم استفاده از سیستم  ِارت ( اتصال به زمین ) در ایران ، دارای برق ضعیفی می باشند که در صورتیکه با دست خیس لمس شود کمی لرزش احساس خواهد شد . این برق روی بدنه با استفاده از کابل اتصال به زمین  حل می شود.
این باور نیز وجود دارد که با برگرداندن دوشاخه برق مشکل فوق برطرف می گردد در صورتیکه با این کار تنها جای فاز و نول تغییر کرده و برق همچنان برروی بدنه وجود دارد.
در ساخت اکثرIC  های بکار رفته در کامپیوتر از  تکنولوژی CMOS استفاده شده است. این تکنولوژی به الکتریسیته ساکن و شوک های الکتریکی بسیار حساس بوده و همین امر باعث سوختن آنها می شود.
در کشورهای پیشرفته ، جهت رفع این مشکل از چاه عمیقی استفاده می شود که درون آن میله رسانای بلندی نصب می شود و به چاه ارت معروف می باشد و کلیه وسایل برقی بوسیله پریزهای ارت دار به آن متصل می شوند و الکتریسیته ساکن به زمین انتقال یافته و مورد سوختن وسایل و یا برق گرفتگی منتفی می شود.

با توجه به این نکته که در ایران به جز در بعضی کارخانجات و شرکت های بزرگ از سیستم ارت استفاده نمی شود و با توجه به توضیحات بالا ، برای رفع این اشکال چند راه حل مفید را معرفی می کنیم :

• هر وسیله ای که بصورت جانبی به کامپیوتر متصل می شود احتمال ورود شوک و سوختن را دارد. برای تخلبه الکتریکی بدنه کیس ابتدا پیشنهاد می کنیم کابل بلند را به یکی از پیچ های پشت کیس وصل نموده و سر دیگر آن را به لوله آب ببندید این کار چیزی شبیه به چاه ارت می باشد و باعث تخلیه شدن شدن الکتریسیته از بدنه می گردد. لازم بذکر است که حتماً قبل از این کار پریز برق کامپیوتر را بکشید تا دچار برق گرفتگی نشوید و سپس بعد از نصب کابل فوق پریز برق را مجدداً وصل نمائید.

•  امروزه اکثر وسایل جانبی که به کامپیوتر نصب می شوند از پورت USB استفاده می کنند و پورت فوق نیز بدلیل اتصال به بدنه ، دارای الکتریسیته می باشد که در بسیاری از موارد این شوک باعث سوختن وسایل مورد استفاده می شود ( این مورد برای دوربین های دیجیتال بسیار زیاد  مشاهده شده است ). پیشنهاد ما برای آن دسته از کاربرانی که ازوسایل USB که قابلیت استفاده از رم های مختلف را دارد، استفاده از یک دستگاه کارت خوان(Memory Card Reader ) می باشد.امروزه اکثر دوربین های دیجیتال و یا  MP3 Playerها از حافظه های رم استفاده می کنند که بدلیل استفاده همزمان از باطری و اتصال به پورت USB احتمال سوختنشان بسیار بالاست . نکته بعدی وصل کردن پی در پی این وسایل از طریق کابل USB می باشد که به دلیل ظریف بودن پورت USB روی دوربین ها احتمال خرابی در آنها زیاد می باشد.
با توجه به قیمت مناسبMemory Card Reader  ها می توان گفت بهترین گزینه انتخاب وسیله فوق می باشد. زیرا تجهیزات جانبی بصورت مستقیم
به کامپیوتر وصل نشده و احتمال سوختن وسایل فوق به صفر می رسد.همچنین در صورت بروز اشکال در دستگاه مورد استفاده( بطور مثال دوربین ) هزینه تعمیر آن در صورت قابل تعمیر بودن بسیار بالاتر از یک کارت خوان می باشد در اینجا نمونه ای از دستگاه فوق که از لحاظ کارایی و قیمت مناسب می باشد معرفی گردد.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


WebCam Live!Motion ، تعقیب کننده حرکات کاربر

 

دی ماه 84 شماره 19

اشاره :



وب کم ها در ابتدای ظهورشان وسایلی فانتزی به نظر می رسیدند اما پس از گذشت زمان ، پیشرفت تکنولوژی و افزایش سرعت برقراری ارتباط با اینترنت ، وب کم تبدیل به ابزاری معمول و همه گیر شده است که می توان توسط آن در حین چت کردن تصاویر طرف مقابل را مشاهده کرد.
اما در این دو سه سال اخیر ،  دوربین های وب کم پیشرفت های بیشتری نیز کرده اند به طور مثال 2 سال پیش Logitech ، دوربینی به نام  QuickCam Sphere ارائه کرد که  می توانست 90 درجه در جهت چپ و راست و 30 درجه در جهت بالا و پایین چرخش کند همچنین دارای قابلیت Head Tracking و یا  دنبال کردن حرکات سر بود . اما این دوربین دارای مشکلاتی نیز بوده است مثلاً گاهی تصویر صورت را اشتباه تشخیص داده  و به طور مثال یک جعبه یا اسپیکر را به جای صورت فرد در نظر می گرفت که کاربر مجبور بود  دوربین را از حالت تشخیص اتوماتیک خارج کند و به صورت دستی جهت آنرا به سمت صورت برگرداند.
از جمله مشکلات دیگر افت کیفیت تصویر در هنگام زوم می باشد که میزان قابل توجهی از وضوح تصویر می کاهد. اما مشکل اصلی مربوط به چگونگی حرکت دوربین است که به جای حرکت یکنواخت دارای حرکت مقطع و پله پله بوده که همین نوع حرکت،  دوربین را در هنگام زوم کردن دچار مشکل می ساخت.
بعد از ارا ئه این وب کم در 2 سال ، پبش اکنون Creative وب کم WebCam Live!Motion  خود را ارائه کرده که به خوبی می تواند حرکت صورت را دنبال کند و کارایی بهتری به نسبت Quickcam   داشته باشد.
این دوربین اولین بار در نمایشگاه CeBIT 2005  گذشته ارائه شد و اکنون وارد بازار شده است.

همیشه این نکته مهم را باید در نظر داشته باشید که برای به دست آوردن هدف بهتر ، باید صبر بیشتری داشت. بعد از انتظاری  دو ساله اکنون این وب کم با امکاناتی پیشرفته و نرم افزاری پیشرفته تر و پیچیده تر وارد بازار شده است.
با توجخ به اینکه این دوربین دارای حرکتی هوشمند و پیشرفته می باشد اما هنوز هم به بهترین حالت خود نرسیده است. حرکت دوربین دارای دو گونه Smart  و Continuous & ( هوشمندانه و دنباله دار) میباشد.در حالت هوشمند ، دوربین زمانی به حرکت می افتد که حرکت سر پایان یافته باشد و ثابت شده باشد اما حالت دنباله دار از شروع حرکت سر آغاز به حرکت کرده و تا حرکت سر پایان یابد به دنبال آن حرکت می کند.
انتخاب نوع حرکت ، بستگی به نوع استفاده و انتخاب کاربر دارد. با انتخاب گزینه Continuous زوم دیجیتالی نیز فعال می شود. اگر بخواهید که تصویر چهره کاربر  همواره در حال حداکثر زوم باشد این عمل به صورت دستی باید انجام گیرد که البته به مقدار زیادی از کیفیت عکس می کاهد.
WebCam Live!Motion مجهز به یک لنز با زاویه باز  ( WIDE-ANGLE ) می باشد. امکان جالبی که این دوربین دارد آن است که می تواند عکس های  پاناروما (  Panoramic ) بکیرد. برای اینکار دوربین به طرف 3 نقطه می چرخد و سه عکس تخیه می کند و هر سه عکس  را به صورت خودکار متصل می کند و یک عکس یکپارچه و عریض تولید با زاویه ای به عکس تهیه می کند و به صورت خودکار آنها را به یکدیگر متصل می کند و نمایش می دهد.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


PCI Express از سیر تا پیاز

 
مهندس هومن سیاری
‌بهمن ماه 84 شماره 20

اشاره :
قبل از توصیف مقوله PCI Express، لازم است که از تاریخچه فناوری گذرگاه ( BUS ) ، مطالبی عنوان شود.


پردازنده با دیگر تجهیزات جانبی  PC، از طریق یک مسیر داده به نام گذرگاه ارتباط برقرار می کند. از زمان ساخت اولین PC در سال 1981 تاکنون، انواع مختلفی از این گذرگاه ها به ترتیب زیر طراحی شده اند:

PCI

VLB

MCA

ISA 

PCI Express

PCI-X

AGP


تفاوت اصلی آنها با هم اولاً در تعداد بیت هایی که می توانند در هر لحظه انتقال دهند و ثانیاً در فرکانس کاری آنها می باشد.
در سال 1984 میلادی، شرکت  IBM، کامپیوترAT خود را روانه بازار کرد. پردازنده، حافظه و گذرگاه I/O همگی از یک مسیر اشتراکی 8MHz استفاده می کردند.
این گذرگاه اشتراکی به نامISA (Industry Standard Architecture)  مشهور بود.
ISA یک رابط 16 بیتی بود که در نتیجه در هر لحظه فقط دو بایت را می توانست انتقال دهد. مهم تر از آن اینکهISA  فقط با فرکانس 8MHz عمل می کرد و معمولاً به 2 یا 3 سیگنال ساعت برای انتقال این 2 بایت احتیاج داشت. البته این خصوصیت برای تجهیزاتی که به طور ذاتی کند بودند، مثل پورت های سریال، پارالل، کارت های صدای قدیمی و CDROM ها مشکل ایجاد نمی کرد ولی در عوض برای هارد دیسک های سریع تر و کارت های گرافیکی به صورت یک معضل درآمده بود. هنگامی که ISA در مقابل این تجهیزات کم آورد، فناوری های دیگر پا به عرصه گذاشتند.
متاسفانه فناوری های گذرگاه دیگر مثل:گذرگاه MCA ( مخفف Micro Channel ) ، گذرگاه EISA (  مخفف Extended ISA ) و گذرگاه  VLB ( مخفف VESA Local Bus ) 
 هم خیلی موفق نبودند و زود از رده خارج شدند. سرانجام فناوری گذرگاه PCI، توانست پهنای باند مورد نیاز سیستم ها را به ارمغان بیاورد و جای خود را سالها تثبیت کند.

در مقایسه با پیشرفتی که هر ساله در بخش های مختلف دنیای کامپیوتر از قبیل پردازنده ها ، کارت های گرافیکی و... صورت می گیرد، به نظر می آید که فناوری سیستم های ورودی/خروجی ( I/O ) متوقف مانده است. چنانکه گذرگاه PCI در اوایل دهه 90 میلادی ابداع شد و هنوز استفاده می شود. هارد دیسک ها، تجهیزات جانبی، کارت های شبکه، کارت های صدا، USB ها و Firewire ها ، همگی اطلاعات را از همان گذرگاه قدیمی که اززمان پردازنده  486ها وجود داشته، عبور می دهند.

جدول 1 : مقایسه انواع گذرگاه ها


گذرگاه PCI
اینتل در ژوئن 1992، فناوریPCI  را معرفی کرد. بر پایه این فناوری همه دستگاه های جانبی از قبیل دیسک سخت، کارت صدا، کارت شبکه و کارت های ویدئویی از این گذرگاه به طور اشتراکی استفاده می کردند. PCI یک رابط 64 بیتی در یک بسته بندی 32 بیتی می باشد. گذرگاه PCI در فرکانس 33MHz کار می کند و می تواند 32 بیت (معادل 4 بایت) را در هر پالس ساعت انتقال دهد. PCI با پهنای باند 32bit و سرعت 33MHz، حداکثر نرخ انتقال 133MB/s خواهد داشت که بین تمام تجهیزات PCI به اشتراک گذاشته می شود. ولی مشکل اینجاست که هر پالس ساعت در فرکانس 33MHz، برابر با 30 نانوثانیه می شود، ولی حافظه می توانست حداکثر با سرعت 70 نانوثانیه کارکند. بنابراین وقتی پردازنده، داده ها را از حافظه درخواست می کند، مجبور است که حداقل 3 پالس ساعت صبر کند تا داده برسد. در صورتی که اگر داده  در تمام پالس های ساعت انتقال داده شود (استفاده از حافظه های سریع تر،گذرگاهPCI  می تواند همان کارایی سیستم های 64 بیتی را با یک گذرگاه 32 بیتی فراهم کند.

شکل های 1 و 2  : PCI system layout


در حالیکه PCI ابتدا به عنوان یک منجی در دنیای کامپیوتر مطرح شده بود ولی کم کم با ورود فناوری های جدید تر مثل هارد دیسک های سریع تر، کارت های صدای PCI، کارت های شبکه10/100  و ... با مشکل مواجه شد و نیاز به یک راه حل برای رسیدن به پهنای باند بالا تر، روز به روز بیشتر احساس می شد.
 یک هارد دیسک ATA133 با استفاده ازیک کنترل کننده Ultra IDE133 در تئوری
می تواند تمام پهنای باند یک گذرگاه PCI را فقط در بعضی از لحظات ( Burst time ) اشغال کند و سایر تجهیزات را از دسترسی به این گذرگاه محروم کند.
نرخ انتقال واقعی برای این هارد دیسک ها، عملاً پایین تر از این مقدار می باشد. حالا ببینید وضع در مورد RAIDها، SCSIها و کارت های شبکه گیگا بیتی و ... که نرخ انتقال بالاتری دارند چگونه است؟ همه این فناوری ها سعی دارند که اطلاعات را از طریق همان گذرگاه PCI قدیمی و کم سرعت انتقال دهند! این یعنی گلوگاه !!!

گذرگاه های HSP

اسلات های AMR( مخفف Audio Modem Riser ) ، CNR ( مخفف Communications and Network Riser  ) و ACR ( مخفف Advanced Communications Riser ) که بر روی بعضی از مادربردها قرار دارند، همگی یک هدف مشترک دارند و آن نصب تجهیزات HSP  ( مخفف Host Signal Processing ) می باشد. این تجهیزات میتوانند مودم، کارت صدا و یا کارت شبکه باشند.

HSP ها فاقد کنترلر می باشند و پردازنده کامپیوتر، این کارت ها را کنترل می کند. در نتیجه این کار تها خیلی ارزان می باشند، اما در عوض بخشی از کارایی سیستم به خاطر این کارت ها کاهش پیدا می کند چرا که بخشی از توان پردازنده برای کنترل این کارت ها مصرف می شود. این تجهیزات معمولاً با نام  Software Controlled در بازار مشهورند، مثل مودم های AMR که به Soft Modem معروفند.

شکل 3 : AMR Slot

شکل 4 : ACR Slot

شکل 5 : CNR Slot


گذرگاه AGP 
با رشد فناوری کارت های ویدئویی، گذرگاه PCI پاسخگوی پهنای باند مورد نیاز آنها نبود و بنابراین اینتل، یک گذرگاه جدید به نام AGP طراحی کرد که فقط مختص کارت های گرافیکی می باشد و با این کار هم مشکل پهنای باند کارت های گرافیکی را حل کرد و هم ترافیک گذرگاه PCI  را کاهش داد. AGP 8X با پهنای باند 32bit و سرعت 533MHz می تواند حداکثر نرخ انتقال 2.1GB/s را به صورت اختصاصی فراهم کند.

جدول 2 : نسخه های مختلف AGP

جدول 3 : انواع AGP

جدول 4 : مقایسه انواع AGP با سایر گذرگاه ها

شکل 6 : انواع AGP Slots

شکل 7 : گذرگاه PCI و AGP


هر چند که بار داده های ویدئویی توسط AGP از دوش PCI برداشته شد ولی باز هم داستان رشد فناوری تکرار شد و با آمدن فناوری های نوین مثل کارت های شبکه گیگا بیتی و RAIDها ، گذرگاه PCI با مشکل مواجه شد و توانایی پشتیبانی از نرخ انتقال آنها را نداشت. به عنوان مثال یک Pentium4 با حافظه DDR می تواند اطلاعات را با سرعت 2.1GB/s در گذرگاه حافظه انتقال دهد و نیز  AGP 8x می تواند با همین نرخ انتقال عمل کند. اینها نمونه ای از فناوری های جدید برای حل مشکل محدودیت گذرگاه PCI می باشند. ولی به هیچ وجه کافی نبودند، بنابراین فکر تغییر گذرگاه PCI پا به عرصه گذاشت. با در نظر گرفتن این واقعیت ها، خیلی بهتر است که بتوان همین گذرگاه PCI را بهبود بخشید و سرعت آن را افزایش داد. چرا که  PCI، یک بستر پایدار و انعطاف پذیر برای تولید کنندگان سخت افزار و نرم افزار در طول تقریباً یک دهه فراهم کرده است. هر کس که روزهای قبل از ویندوز 95 و تجهیزات Plug & Play را به یاد می آورد، به خوبی متوجه می شود که چرا کامپیوترها نسبت به گذشته خیلی به هم شبیه تر وسهل الاستفاده تر شده اند که بخشی از این کاملاً به PCI وابسته است.
در حال حاضر 3 نوع PCI وجود دارد که همگی برای افزایش پهنای باند طراحی شده اند. این ها عبارتند از:
PCI–X 2.0
PCI-X 64Bit 133 MHz
PCI 66MHz
در جدول زیر نرخ انتقال گذرگاه های PCI، PCI-X و AGPلیست شده است.

جدول 5: مقایسه انواع  PCI با انواع AGP


اما یک مشکل وجود دارد و آن عبارتست از اینکه این فناوری ها بسیار پیچیده و گران قیمت می باشند و در نتیجه راه خود را به سوی مادربرد های Server باز می کنند، یعنی در دنیای کامپیوتر های خانگی، ناشناخته باقی می مانند. برای مثال PCI-X، برای هر Slot نیاز به یک کنترلرجداگانه دارد که در نتیجه خیلی گران تمام  می شود. PCI-X توسعه یاقته PCI می باشد که بیشتر در Server ها استفاده می شود.

و اما PCI Express
PCI Express پاسخ به همان نیاز بود. در واقع این فناوری برای برقراری مجدد توازن بین سرعت پردازنده و سرعت سیستم طراحی شد. شرکت Intel همراه با IBM، Dell، COMPAQ، HP و Microsoft استاندارد جدیدی را برای این مشکل ابداع کردند. این استاندارد PCI Express نامیده شد که البته در ابتدا 3G IO یا نسل سوم I/O نامیده می شد. این استاندارد در 17 آوریل 2002 در PCI–SIG تصویب شد (کمیته پاسخگو برای مدیریت رابط PCI ) .
 PCI Express اگر چه تکامل یافته PCI محسوب می شود، ولی در واقع یک رابط کاملاً جدید می باشد.

PCI Express چیست؟
PCI Express در واقع کوشش صنعت کامپیوتر برای یکپارچه کردن انواع مختلف گذرگاه های I/O و تبدیل آنها به یک استاندارد جهانی یکسان می باشد. بیش از 10 سال است که PCI کاربردهای متنوعی را پوشش می دهد، در حالیکه خیلی از آنها هنگام طراحی خصوصیات PCI هرگز پیش بینی نشده بودند. پورت هایی از قبیل  AGP،  ATAو USB برای رفع محدودیت های PCI در انتقال داده ها با سرعت بیشتر بوجود آمدند. چیزهایی از قبیل انتقال های ویدئویی حجیم و کاربردهای بلادرنگ، هرگز در مشخصات PCI درنظر گرفته نشده بودند. PCI از یک ساختار موازی و Multi-Drop تشکیل شده که ریشه اصلی محدودیت آن می باشد. این محدودیت ها به گونه ای است که برای رسیدن به اندکی کارایی بالاتر، نیاز به هزینه هنگفتی می باشد.
همانند فناوری Hyper Transport شرکت AMD ، PCI Express هم یک ارتباط دو طرفه و سریال می باشد که  داده ها را در قالب بسته ها ( Packet ) مانند انتقال بسته های اطلاعاتی در ارتباطات اترنت ، منتقل می کند.
 PCI Express یک گذرگاه داده موازی نیست که تمام داده ها را از طریق این گذر گاه با نرخ ثابت انتقال دهد، بلکه مجموعه ای از ارتباطات سریال نقطه به نقطه می باشد که به طور جداگانه پالس ساعت (Clock) می گیرند و هر کدام از یک مسیر جداگانه استفاده می کنند و هر کدام شامل یک جفت از خطوط داده می باشند که داده ها را در هر دو جهت انتقال می دهند (Up stream & Down stream). هر کدام از این مسیر ها، قادر به انتقال داده با سرعت 2.5Gb/s در هر جهت می باشند، بنابراین نرخ کلی انتقال داده ها حدود 250MB/s می باشد.

جدول 6: مقایسه PCI Express با انواع  PCI


ساختار PCI Express 
گذرگاه PCI Express از چندین مسیر نقطه به نقطه از جنس مس تشکیل شده است که برای اتصال همه بخش هایی که نیاز به انتقال داده به گذرگاه قدیمی تر PCI دارند، استفاده می شود. برای انعطاف پذیری بیشتر آن، یک سوئیچ به معماری آن اضافه شده است.
کارکرد آن شبیه سوئیچ اترنت می باشد و مابین تجهیزات PCI Express متصل شده به مادربرد و سیستم I/O قرار می گیرد. این خصوصیت، تجهیزات جدید تر مثل کارت های شبکه گیگابیت را قادر می سازد که در صورت نیاز با یکدیگر مستقیماً ارتباط برقرار کنند. بدین ترتیب لازم نیست که داده ها از طریق چیپ ست به تجهیزات کناری منتقل شوند بلکه مستقیماً انتقال بین آن دو انجام می شود.

شکل 8 : ساختار PCI Express

شکل 9 : مقایسه PCI Express با AGP

شکل 10 : شکل انواع کانکتورهای مختلف


PCI Express از یک نوع توپولوژی  شبکه ای با ساختار سوئیچ استفاده می کند. سوئیچ جایگزین گذرگاه Multi-Drop در PCI ها شده و برای توزیع پیام های I/O به هر کدام از اتصالات نقطه به نقطه بکار می رود. معنی این عبارت این است که اگر یک دستگاه PCI Express بخواهد داده ها را به دستگاه دیگر انتقال دهد، نیازی نیست که از طریق چیپ ست انجام بگیرد و در نتیجه حجم پیام هایی که توسط چیپ ست باید پردازش شود کاهش می یابد.
ارتباطات PCI Express به سوئیچ وصل می باشند. هر ارتباطی می تواند شامل تعدادی مسیر باشد که در نتیجه هر دستگاه می تواند به طور جداگانه با تعداد مسیرهای مورد نیاز خود ارتباط برقرار کند و اینجاست که عبارات 1x،2x ، 4x، 8x و 16xمطرح می شوند. مثلاً کارت های معمولی می توانند از نوع  1x(پهنای باند کمتر) و کارت های گرافیکی از نوع 16x(پهنای باند بیشتر) استفاده کنند.

توجه: پهنای باند 8GB/s نشان داده شده برای PCI Express در حالت دو طرفه همزمان می باشد و در جهت حداکثر 4GB/s قابل دسترس می باشد.

شکل11: یک مسیر (lane) در PCI Express



PCI Expressبر اساس طرح های آینده طراحی شده است و مزایای آن با پیشرفت های سخت افزاری آینده بسیار بهتر خود را نشان می دهد. مزایای واقعی زمانی بهتر آشکار می شوند که به یک مسیر نقطه به نقطه، بیش از یک کانال ارتباطی اختصاص داده شود. کانال ها می توانند به یکدیگر اضافه شوند تا پهنای باند مورد نیاز برای بخش خاصی از سیستم I/O مثل اسلات کارت گرافیک را افزایش دهند.

دو مزیت مهم
این فناوری دو مزیت مهم دارد، اول اینکه مقدار اثرمتقابل (Trace) مسیرها بر یکدیگر در مادربردها، به خاطر مدارات نقطه به نقطه کاهش می یابد که این خود باعث استفاده از 4 مسیر به جای 32 مسیر برای هر ارتباط پایه شده و اشتیاق فراوانی را برای سازندگان مادربرد نسبت به این فناوری بوجود آورده است، چرا که باعث کاهش هزینه تولید مادربرد خواهد شد. دوم اینکه، از آنجا که هر مسیر منحصراً برای ارتباط ما بین 2 نقطه بکار می رود، هیچ اشتراکی در پهنای باند وجود ندارد.
طراحی نقطه به نقطه به این معنی می باشد که امکان طراحی سیستم های قوی تر و متهورانه تر فراهم می شود. اتصالات PCI Express به خاطر تعداد کم سیگنال ها می تواند توسط کانکتورها و کابل های کمتری ساخته شود.
فناوری های نوین مثل شبکه های گیگا بیت چند گانه شرکت اینتل (Multi-Gigabit Ethernet) به پهنای باند بسیار بالا تری از گذر گاه های PCI فعلی نیاز دارند و در نتیجه حضور PCI Express مخصوصاً در Serverها اجتناب ناپذیر می باشد.

از موازی به سریال
تقریباً همه گذرگاه های PC از جمله ISA، EISA، MCA، VLB، PCI وAGP از ارتباطات موازی استفاده می‌کنند. این ارتباطات چندین بیت را همزمان منتقل می‌کنند، در حالیکه در ارتباطات سریال فقط یک بیت درهر لحظه منتقل می‌شود. این موضوع در ابتدا این مسئله را به ذهن می رساند که ارتباطات موازی سریع تر می‌باشد، چرا که تعداد بیت های منتقل شده در یک زمان بیشتر است و در نتیجه ارتباط سریع تر می شود.
اما در عوض ارتباطات موازی از مشکلاتی رنج می‌برند که آنها مانع از رسیدن به فرکانس های بالا می‌شوند. افزایش فرکانس باعث ایجاد دو مشکل مهم یعنی تداخل مغناطیسی مسیرها بر روی یکدیگر و تاخیر انتشار می‌شود. پیاده سازی گذرگاه سریال نسبت به موازی خیلی ساده تر می باشد چرا که فقط به دو سیم برای انتقال داده نیاز می باشد: یکی برای انتقال داده و دیگری سیم زمین. از طرفی در ارتباطات سریال می توان از فرکانس های خیلی بالاتر از حالت موازی استفاده کرد، چون در  این نوع ارتباط، خبری از تا خیر انتشار و تداخل مغناطیسی نیست.
تفاوت عمده دیگر این دو روش این است که ارتباطات موازی معمولا یک طرفه ( half Duplex ) می باشند و همان مسیرهایی که برای ارسال داده ها بکار می روند برای دریافت آنها هم استفاده می شوند، در حالیکه ارتباطات سریال معمولاً دو طرفه همزمان ( full Duplex ) می باشند و از یک مسیر برای ارسال و مسیر دیگری برای دریافت استفاده می شود و هر کدام فقط نیاز به دو سیم دارند.
حالاممکن است شما این سوال را مطرح کنید که بالا خره کدام سریع تر می باشند؟
البته در فرکانس مساوی، ارتباطات موازی سریع تر می باشند ولی اگر فرکانس را زیاد کنیم، تا جایی که ارتباطات موازی نتوانند عمل کنند، آنگاه ارتباطات سریال ارزش خود را نشان می دهند و سرعت انتقال بیشتری خواهند داشت، چنانچه امروزه دو فناوری مهم یعنی   Serial ATA  و PCI Expressاز همین خصوصیت ارتباطات سریال استفاده می کنند.
و اما PCI-SIG درمورد ارتباط سریال در PCI Express می گوید:« معماری گذرگاه سریال پهنای باند بالاتری را برای هر پین نسبت به معماری گذرگاه موازی فراهم می آورد و در نتیجه خیلی راحتر به پهنای باند بالاتر می توان دست یافت.»

یک نکته ظریف!
از  لحاظ فنی، PCI Express یک گذرگاه نیست! یک گذرگاه، یک مسیر داده می باشد که چندین دستگاه به طور همزمان به آن متصل باشند و به طور اشتراکی از آن مسیر استفاده کنند، در حالیکه PCI Express یک ارتباط نقطه به نقطه می باشد که در آن فقط دو دستگاه به هم متصل می باشند و مسیر ارتباطی آنها با هیچ دستگاه دیگری به اشتراک گذاشته نمی شود.
اما ما هم مطابق با بقیه، آن را یک گذرگاه می نامیم هرچند می دانیم که واقعیت چیست! (خواهی نشوی رسوا ... )

شکل 12 : گذرگاه به صورت اشتراکی ـ گذرگاه  به صورت سوئیچ


کاهش هزینه
یکی از اهداف اصلی PCI Express رسیدن به یک طراحی ارزان قیمت بود که کارائی بالایی داشته باشد. به عبارت دیگر کارت های توسعه می توانند با تعداد پین های کمتر، ساده تر باشند و این به معنی کاهش هزینه می باشد. چنانچه امروزه مودم ها، ساده تر و ارزان تر می باشند.

حالت های عملیاتی
PCI Express یک گذرگاه سریال می باشد که به صورت دو طرفه همزمان عمل می کند. داده ها در این گذرگاه از طریق دو جفت سیم به نام lane (مسیر) انتقال داده می شوند. هر مسیر حداکثر دارای نرخ انتقال 250MB/s در هر جهت می باشد که تقریباً دو برابر PCI می باشد. PCI Express می تواند با ترکیب چندین مسیر برای رسیدن به کارایی بالاتر ساخته شود. PCI Express ها با تعداد مسیرهای یک، 2، 4، 8، 16 و 32 وجود دارند.
 برای مثال نرخ انتقال PCI Express با 8 مسیر برابر است با 250MB/s

250MB/s x 8 = 2GB/s

PCI Express انواع متفاوتی از اسلات ها را بر اساس تعداد مسیرها تعریف می کند که در زیر شکل آنها دیده می شود.

شکل 13: انواع PCI Express Slot


جدول 7: مقایسه انواع PCI Express و انواع AGP

جدول 8: تطابق Slotها با کارت ها

کانکتور های PCI Express از نظر ظاهری و روش اتصال مشابه با PCI می باشند. اسلات های PCI Express1X از نظر اندازه تقریباً برابر با اسلات های AMR ( حدود 2.5cm) می باشند. در حالیکه اسلات های گرافیکی PCI Express16X بسیار مشابه اسلات های AGP می باشند .تجهیزات PCI Express با پهنای باند مختلف از رده های میانی اسلات  4xو یا 8x استفاده می کنند.

Express Card
در بازار تجهیزات قابل حمل( نوت بوک ها ) ، یک استاندارد جدید به نام Express Card به وسیله گروه PCMCIA با همکاری گروه PCI-SIG ایجاد شده است. بسیاری از شرکت های درگیر با PCI Express عضو هر دو گروه می باشند.
Express Card یک فناوری می باشد که  در واقع پلی بین نوت بوک های فعلی فاقد PCI Express و نوت بوک های آینده دارایPCI Express  می باشد. آن می تواند همUSB2.0  وهم PCI Express را پشتیبانی کند. در نتیجه این امکان برای سازندگان فراهم می شود که کارت هایی بسازند کنند که یکی یا هر دو فناوری را داشته باشند. البته این کارت ها نمی توانند با تجهیزات طراحی شده با PC Cardها، مطابق داشته باشند و با آنها کار نمی کنند.

تجهیزاتPCI Express  خارجی
از مزایای دیگر PCI Express توانایی اتصالات خارجی آن می باشد. همان ا تصالات نقطه به نقطه 200MB/s می تواند روی کابل و به تجهیزات خارجی با فاصله حداکثر 5 متر ارتباط برقرار کند. نکته جالب تراینکه کانکتورهای PCI Express به گونه ای طراحی شده اند که می توانند به صورت Hot Plug عمل کنند (درست مثل کانکتورهای USB).
بعید است که سازندگان  Firewireو USB2.0از آینده نزدیک نگران باشند. هر چند که فناوری PCI Express امکان انتقال بدون نیاز به پلی برای اتصال به سیستم I/O را برخلاف Firewire  وUSB2.0 فراهم می کند.
تجهیزات  Firewire وUSB2.0 در حال حاضر خیلی متداول هستند و تجهیزات خارجی از نوع PCI Express هم یکی  دو سالی طول می کشند که در بازار خوب جا باز کنند و در این مدت  USBو Firewire فراگیرتر هم شده اند و در نتیجه سازندگان مجبورند که به پشتیبانی از آنها ادامه دهند، درست به همان دلیل که PCI Express طوری طراحی شده است که با PCI2.2 همزمان بر روی یک مادربرد کار کند. همچنین، Express card ها به طور واضح USB2.0 را با PCI Express در یک اسلات ترکیب می کنند تا در تجهیزات موبایل مثل نوت بوک ها استفاده شوند. این خود نشانه این است که PCI Express قصد جایگزینی USB2.0  را در آینده نزدیک ندارد و هم یک امتیاز برای فناوری مفید USB می باشد که به راه خود ادامه دهد و ابداعات جدید را پیگیری کند.
معماری پیمانه ای (Modularity)
اینتل یک توپولوژی پیشنهاد داده که بر اساس آن، واحد محاسبات از مانیتور، تجهیزات واسطه و درایوهای خارجی بوسیله اتصالات کابلی PCI Express جدا شوند. مفهوم این پیشنهاد این است در Serverها و حتی PC ها، به طور کامل امکان طراح پیمانه ای (Modular) به وجود می آید، البته اگر همه سازندگان به این طرح راغب باشند.
اگرچه پذیرش این طرح در راستای اهداف PCI Express می باشد و نتیجه آن کاربرپسندتر شدنPC ها و در نتیجه توسعه بیشتر IT می باشد.PCI با عث پیکربندی راحت تر کامپیوترها شد و حالا چرا PCI Express ها هم این مزیت را به طور بهتری به ارمغان نیاورند؟

PCI Express16x 
بزرگترین تاثیری که PCI Express در دنیای PC ها می گذارد، در مقوله اسلات گرافیکی 16x می باشد. در جدید ترین چیپ ست های AMD  و Intel، این فناوری جایگزین AGP8x شده است. از طرفی همه سازندگان حرفه ای کارت های گرافیکی از جمله ATI و NVIDIA، به طور پیش فرض در محصولات جدید خود از این فناوری استفاده می کنند.
این اسلات 16X با 164پین، پهنای باندی را در حدود 4GB/s در هر جهت فراهم می کند که تقریباً دو برابر پهنای باند 2.1GB/s در AGP8x می باشد. مشخصات 16x در مورد اندازه محل اتصال کارت تا حدودی مشابه AGP می باشد ولی کاملاً با آن منطبق نیست که این خود یک مزیت مهم از نظر راحتی نصب و مشابهت با فناوری های قبلی می باشد.
کارت های گرافیکی PCI Express16x در حدود 75 وات مصرف توان دارند. درحالیکه کارت های گرافیکی AGP8x معمولاً بین 25 تا 42 وات مصرف دارند. البته کارت های گرافیکی مدرن AGP8x نیاز به توان بالا تری دارند که این توان توسط کانکتورهای اضافی برای آنها تامین می شود. در حالیکه به دلیل معرف توان بالا، کارتهای PCI Express نیاز به کانکتورهای اضافی توان ندارد.
دو شرکت اصلی سازنده کارت های گرافیکی یعنی NVIDIA و ATI عملاً به  PCI Expressروی آورده اند و شرکتهای مهم دیگر از 3Dlabs تا XGI نیز پشتیبانی از این فناوری را رسماً آغاز کرده اند و به نظر می آید که روزهای آخر AGP8x فرا رسیده است.
PCI Express16x و AGP8x نمی توانند همزمان بر روی یک مادربرد قرار داشته باشند. این حقیقت مانع از ساخت مادربردهای گوناگون که از AGP8X و PCI Express به طور همزمان استفاده می کنند، نمی شود، اگر چه اینگونه مادر بردها امکان استفاده از کارت های قدیمی تر AGP را بر روی مادربردهای جدید تر فراهم می کنند، ولی امکان استفاده از حداکثر قدرت PCI Express رانمی توانند فراهم کنند.
هر مسیر  PCI Express قادر است که در هر جهت 250MB/s انتقال دهد، بنابراین یک اسلات 16x می تواند حداکثر 4GB/s در هرجهت انتقال دهد که این خود تقریباً‌ دو برابر پهنای باند AGP8x می باشد.

SLI
SLI سر واژه عبارت Scalable Link Interface می باشد. اشتباه نکنید! SLI یک نوع کارت گرافیکی نیست بلکه یک فناوری می باشد.
یک سیستم  SLI از قدرت دو کارت گرافیکی PCI Express شرکت NVIDIA به طور همزمان استفاده می کند و پهنای باند را افزایش داده و در نتیجه کارایی بالایی را به دست می آورد.
NVIDIA موفق به ابداع یک فناوری جدید به نام Dual-SLI شده است که با استفاده از اسلات های PCI Express16x طراحی شده است و چیپ ست nForce4 را برای آن پیش بینی کرده است. این فناوری این امکان را بوجود می آورد که دو اسلات PCI Express16x، مسیرهای 16 گانه خود را به دو بخش 8 مسیری تقسیم کنند و دو کارت گرافیکی یکسان، همزمان با هم کار کنند. این باعث یک پیشرفت بزرگ در بازی های سه بعدی خواهد شد.
SLI صرفاً یک فناوری سخت افزاری نیست، بلکه از ترکیب هماهنگ و موزون سخت افزار و نرم افزار (درایور) به وجود می آید.
بخشی از Graphic Processing Unit)GPU) ارتباط با GPU دیگر را فعال می کند تا بتوان کل حجم کاری را به صورت اشتراکی پردازش کرد و در این میان نرم افزار تصمیم می گیرد که چگونه این تقسیم وظایف بین کارت ها انجام گیرد(Load Balancing) .

جدول9: مقایسه SLI در بازی Doom3


اگر این تئوری به خوبی کارکند، شما ممکن است به دو برابر راندمان حالت تک کارتی برسید، اما آیا همیشه این گونه است؟ این داستانی است که همیشه با دنیای کامپیوتر همراه بوده است.
آیا راندمان سیستم های دوپردازنده ای، دوبرابر تک پردازنده ای می باشد؟ آیا پردازندهای Pentium D که دو هسته ای می باشند، راندمانشان دوبرابر پردازندهای Pentium تک هسته ای می باشد؟آیا راندمان پردارندهای Pentium4 HT که می توانند چند thread را همزمان پردازش کنند دو برابر پردازندهای بدون HT می باشد؟
پاسخ تمام سئوالات بالا منفی است و به تبع آن راندمان  SLIهم هیچگاه دو برابر راندمان یک کارت PCI Express  نخواهد بود.

شکل 14 : مادربرد  با دو کارت گرافیک SLI


البته دلیل این موضوع در حوصله این مقاله نمی گنجد و دوستداران علت آن می توانند از طریق ایمیل مکاتبه داشته باشند.

یک سیستم SLI شامل بخش های زیر می باشد:
• یک مادربرد که حداقل دو اسلات PCI Express16x داشته باشد.
• دو کارت گرافیک PCI Express16x کاملاً‌ یکسان و یک مدل.
• منبع تغذیه مناسب ( حداقل 500 وات)

لیست چیپ ست ها و کارت های گرافیکی PCI Express در جداول زیر آمده است.
مادر بردهایی که مجهز به PCI Express می باشند، باید یکی از چیپ ست ها ی زیر را داشته باشند:

جدول 10: چیپ ست های پشتیبانی کننده از PCI Express


البته قیمت کارت های گرافیکی PCI Express معمولاً گران تر از معادل AGP آنها می باشد.

نتیجه کلام
PCI Express با فناوری Hyper Transport شرکت AMD رقابت نمی کند بلکه در کنار آن برای انتقال داده ها به طور موثرتری در چیپ ست استفاده می شود. مانند چیپ ستهای nForce4 و K8T890.
همچنین PCI Express در نظر دارد که به عنوان یک لایه بستر در انتقال داده در روشهای مختلف I/O مثل  SATA وSCSI عمل کند و قرار نیست جایگزین آنها شود. PCI Express می رود تا جایگزین AGP  به عنوان کانال ارتباطی ما بین چیپ ست گرافیکی و پردازنده و حافظه شود.
همانطور که گفته شد، پیمانه ای بودن PCI Express ، آن را قادر می سازد که نقش های زیادی را در دنیای کامپیوتر ایفا کند و در نتیجه سازندگان قادر خواهند بود که مشخص کنند که هر وسیله ای چه مقدار پهنای باند نیاز دارد؟
معماری PCI Express در نظر ندارد که جایگزین فناوری فعلی گذرگاه پردازنده/حافظه شود، اما پهنای باند بالاتر و قابلیت انعطاف پذیری بیشتری را برای سیستم I/O فراهم می کند.
PCI-SIG فناوری PCI Express را با مشخصات باز برای طراحی طیف وسیعی از سیستمهای ارتباطی فعلی و آینده که در بخشهای محاسبات و ارتباطات کاربرد دارند، تعریف کرده است. معماری PCI Express یک معماری انعطاف پذیر، اندازه پذیر، با سرعت بالا، سریال، نقطه به نقطه،  Hot Plug و  Hot Swap می باشد که از نظر نرم افزاری با PCI مطابقت دارد.
منظور از مشخصات باز این است که هر کسی می تواند PCI Express را پیاده سازی کند و براساس آن طرح های نوین ارائه کند مثل NVIDIA که SLI را ابداع کرد. منظور از انعطاف پذیری این است که PCI Express می تواند با تعداد متفاوتی از مسیرها کار کند. پیاده سازی های اولیه آن معمولاً با یک مسیر( 1x) و 16 مسیر(16x) بودند، اما برحسب نیاز می توان از تعداد مسیرهای دیگر( 4xو 8x) هم استفاده کرد و نیز این قابلیت را دارد که تا 32 مسیر(32x) افزایش داده شود.

و اما هدیه اصلی PCI Express به ما
بزرگترین هدیه، سرعت PCI Express می باشد. سرعت پایه 2.5Gb/s در هر جهت هر کانال تقریباً نرخ انتقال 200MB/s را در هر کانال به ارمغان می آرود. ( یعنی 100MB/s در هر پین!) این تقریباً دو برابر PCI های فعلی می باشد.
سرعت بالاتر و انعطاف پذیری حاصل از PCI Express باعث می شود که خیلی زود AGP8x از صحنه خارج شود ولی PCI با سرعت کمتری از گردونه خارج می شود، احتمالاً دیری نمی پاید که شاهد مادربردهایی خواهیم بود که فقط PCI Express داشته باشند و خبری از AGP و PCI بر روی آنها نباشد، همانطور که امروز خبری از ISA بر روی مادربردها نیست.

مراجع:

http://www.pcisig.com
http://www.pcstats.com/articleview.cfm?articleID=1087
http://www.d-silence.com/feature.php?id=252&pn=2
http://www.geeks.com/pix/techtips-031005.htm
http://arstechnica.com/articles/paedia/hardware/pcie.ars
http://www.hardwaresecrets.com/article/190
http://en.wikipedia.org/wiki/Peripheral_Component_Interconnect
http://www.computerhope.com/help/bus.htm
http://www.g4tv.com/screensavers/features/50629/SLI_Mode_vs_Single_Card_Scores.html


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


اشاره ای کوتاه به تکنولوژی Dual Channel

 

اسفند ماه 84 شماره 21

اشاره :
افزایش سرعت و بهره‌گیری از حداکثر توان پردازنده، یکی از مهمترین اهداف طراحان سیستم‌های کامپیوتری است . اما آیا فقط افزایش سرعت پردازنده کافیست ؟


بسیاری از اجزاء کامپیوتر به عنوان گلوگاه سرعت بشمار می‌آیند.
RAM ، PCI ، AGP و … مسیرهای انتقال اطلاعاتی هستند که سرعت انتقال در آنها به مراتب کمتر از سرعت پردازنده است .
سوالی که در اینجا مطرح می شود اینست که آیا طراحان توانائی طراحی و تولید RAM با سرعت بالا و همتراز پردازنده را ندارند ؟
جواب مطمئناً مثبت است . Cache یا همان حافظه نهان در پردازنده‌ها ، حافظه‌های بسیار سریعی ( SRAM) هستند که قادرند با سرعتی برابر با سرعت پردازنده کار کنند.حـافظه‌های ( SRAM ( StaticRAM از تکنولوژی ساخت متفاوتی نسبت به حافظه‌های( DRAM ( Dynamic RAM بهره می‌گیرند( استفاده از ترانزیستور در SRAM به جای خازن درDRAM  ).
اما هزینه تولید این حافظه‌ها بسیار گران است.این هزینه بالا در تولید SRAM موجب شد که طراحان به تولید DRAM و گسترش آن ادامه دهند و از ترفندهای دیگری برای افزایش سرعت استفاده کنند. تکنولوژی‌های DDR و Dual Channel از راه‌های افزایش سرعت می‌باشند.توضیح Dual Channel را با یک مثال شروع می‌کنیم :
شکل1 ، طرحی شماتیک از یک پردازنده Pentium4 با FSB 800MHz  به همراه حافظه  DDR400 را می دهد .

شکل 1


همانطور که می دانید ، FSB نمایانگر سرعت انتفال اطلاعات بین پردازنده و چیپ اصلی مادربرد یعنی MCH(Memory Controller HUB( می‌باشد.
در حالت FSB 800MHz ، نرخ انتقال اطلاعات بین پردازنده و چیپ مادر برد درحدود 6.4GB/s است(حداکثر نرخ انتقال اطلاعات در رم‌های DDR400 ، در حدود 3.2GB/s می‌باشد(400 x 64 bit ).با مقایسه اعداد بدست می‌توان به این نتیجه رسید که نیمی از پهنای باند بین پردازنده و MCH تقریباً بلا استفاده می‌ماند و این یعنی پنجاه درصد کاهش کارائی سیستم.طراحان برای استفاده ازحداکثر کارایی،از تکنولوژی Dual Channel DDR استفاده کردند.
در این تکنولوژی به جای استفاده از یک مسیر انتقال  اطلاعات، بین رم و کنترلر حافظه ، از دو مسیر (Channel ) استفاده می‌شود که با توجه به پهنای باند هر یک از کانال‌ها ( 3.2GB/s ) مجموع نرخ انتقال اطلاعات در هر دو کانال برابر با نرخ انتقال اطلاعات بین CPU و MCH می‌باشد .

شکل 2


طرح چند نکته
• رم‌های مورد استفاده در سیستم‌های Dual Channel  تفاوتی با رم‌های معمولی DDR ندارند و به بیان ساده‌تر در این سیستم‌ها از رم های خاص و یا متفاوتی استفاده نمی‌گردد.
•  در اکثر مادربردهای Dual Channel ، 2 بانک رم و هر کدام از بانک ها دارای 2 اسلات است. در مادربردهای Dual Channel بر خلاف مادر بردهای معمولی ، بانک های 0 و 1 از هم فاصله‌دارند. اکثر سازندگان مادربرد برای تشخیص راحت‌تر کاربران ، اسلات رم‌های هر کانال را با یک رنگ خاص نمایش می‌دهند . به عنوان مثال کانال A را با رنگ نارنجی و کانال B را با رنگ بنفش مشخص می‌کنند.
•  تعداد رم‌های نصب شده بر روی مادربرد ، حتماً باید زوج باشد .
• رم‌هائی که در یک بانک قرار می‌گیرند ، از نظر سرعت و ظرفیت حتماً باید یکسان باشند.بطور مثال اگر یکی از رم‌ها  256 MB و DDR 333 است ، ماژول دیگر نیز باید مشابه آن باشد.
•  دلیلی ندارد که رم‌های یک بانک با بانک دیگر از نظر سرعت یا ظرفیت مشابه باشند اما بهتر است که هم سرعت باشند.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


لذت یک موسیقی دلنواز با کارت صدای 6 کاناله

رضا صادقی
اسفند ماه 84 شماره 21

اشاره :
باوجود مسائل ومشکلاتی که در خصوص نبود اطلاعات کافی برای برخی از کاربران پیش می آید قصد داریم پیرامون مسائل فوق بررسی هایی را انجام داده ودر ماهنامه منعکس کنیم.


به عنوان مثال در شماره قبل به مقایسه انواع Mp3 Player   های موجود در بازار ایران پرداختیم وقصد داریم در شماره های آتی به مواردی از قبیل ، دوربین دیجیتال، پرینتر های رنکی، اسکنر و... بپردازیم.
در همین راستا در این شماره،بخش تحقیق و بررسی ماهنامه به موضوع جالب ومتفاوتی پرداخته است که اغلب خوانندگان از آن بی اطلاع می باشند.
اگر سیستم خود را تازه خریده اید و یا از زمان تهیه آن کمتر از یک سال می گذرد حتما این مقاله را بخوانید چون ممکن است مانند بسیاری اطلاع نداشته باشید که کارت صدای مادربردتان 6 کانال است و نیازی نیست تا برای وصل کردن یک اسپیکر 5 تیکه به آن ، کارت صدایی با سه خروجی تهیه کنید.
در گذشته ، کارت صدا ،مانند دیگر کارت ها (  مودم ، شبکه  و ...  ) بطور جداگانه تهیه و بر روی اسلات PCI نصب می شد. اما از 5 سال پیش به بعد کارت صدا بر روی مادربرد بصورت Onboard تعبیه شد.این کارت صدا ها تمام آن چیزی که یک کاربر برای گوش دادن به موسیقی و تماشای فیلم نیاز داشت را بر آورده می کرد.
اما صنعت موسیقی و صدا پا را فراتر گذاشت و با فناوری های جدیدی مانند صدا های سه بعدی 3D ) ،  Surround ) ، دالبی دیجیتال ، دنیای موسیقی و فیلم را متحول ساخت . در این زمان کارت های Onboard که فقط از یک خروجی استریو بهره می بردند ، قابلیت پخش صداهای محیطی و دالبی را نداشتند. در این زمان بود که دوباره کارت های صدای PCI با 2 ، 3 و 4 خروجی ، عرضه شدند.

شکل 1: نمونه ای از چیپ کارت صدای Onboard


اما دوباره کمپانی های عرضه کننده مادربرد، محصولات خود را به این تکنولوژی مجهز کردند و کارت های صدایOnboard  قدیمی و تک خروجی را با کارت صدا های 2 ، 3 و در بعضی با 4 خروجی ارائه کردند.
در یکی دو سال گذشته ، اکثر مادر بردهایی که تولید می شدند از کارت صداهایی بهره می بردند که فقط یک خروجی صدا داشتند .فیش هایی که بر روی این مادربرد ها  قرار دارد شامل فیش های Speaker Out ، Line In و Mic  می باشد.
Speaker Out یک خروجی استریو برای اتصال به دو باند بلندگو  ،  ورودی Line in جهت ضبط صدا از دستگاه های آنالوگ و یک ورودی میکروفون Mic جهت ضبط صدا از طریق Microphone.

شکل2 : یک نمونه کارت صدای 5.1 PCI با 4 خروجی صدا 

شکل3 : فیش های Speaker Out ، Line In و Mic  بر روی مادربرد


اکنون و با توجه به پیشرفته تر شدن دستگاه های ضبط صدا ، می‌توان کلیه اصوات موسیقی را بصورت مجزا ضبط کرد که اصطلاحا به آن ضبط بصورت دو، چهار، پنج و هفت باندی گفته می شود.این امکان ، کیفیت فوق‌العاده‌ای را فراهم می‌کند .در اکثر سالن های سینما از سیستم های حرفه ای پخش صدا استفاده می شود .این سیستم ها به صورت پنج و هفت باندی صدا را پخش می کنند و با قابلیت تفکیک فوق العاده ای که دارند، صدایی واقعی را شبیه سازی می کنند.استفاده از تکنولوژی صدای Dolby به گسترده ای در فیلم های سینمایی  با فرمت DVD گسترش یافته است به همین دلیل هم عرضه اسپیکر های 4 ، 6 و 8 تیکه نیز بسیار بیشتر از قبل شده است.
اما آیا برای پخش استفاده از صدای دالبی در حین تماشای یک فیلم DVD  نیاز به کارت صدای 5.1 است یا خیر؟
در حال حاضر اکثر چیپ‌های بکار رفته در مادربردهای جدید قابلیت پخش 6 باند صدا را دارند. در حالت 6 باند ( 5.1 ) کارت صدا بایدد 3 خروجی داشته باشد ، اما اکثر مادربرد های جدید فقط همان 3 فیش معمولی Speaker Out ، Line In و Mic  را دارند !

شکل4 : نمونه ای از اسپیکر پنج باند


مادربردهائی که دارای یک خروجی صدا می‌باشند می‌توانند صدای استریوی دو باندی را پخش کنند و قابلیت پخش صدای 6 باند را ندارند اما، مادربردهای که دارای خروجی صدای 6 باند می باشند از لحاظ ظاهری مانند خروجی‌های دو باند می‌باشند ولی در چیپ آنها تعریفی وجود دارد که می‌توان از فیش های Line in و Mic به عنوان صدای خروجی استفاده کرد.
مادر برد هایی که از قابلیت 5.1 ( 6 کانال صدا ) پشتیبانی می کنند ، عبارت 5.1 Band Sound System  بر روی جعبه و یا دفترچه مادر برد درج شده است.
برای فعال کردن این امکان باید مراحل زیر را انجام دهید :
وارد قسمت Control Panel شده و بر روی Sound Effect Manager  دوبار کلیک نمائید( این آیکون بعد از نصب درایور کارت صدا بوجود می آید.در صورتیکه آیکونی به این نام پیدا نکردید به دنبال آیکونی که مربوط به کارت صدا باشد بگردید).
مطابق شکل 4 و 5 ، نسبت به نیاز خود خروجی‌های صدا را بصورت 2 باند ، 4 باند و یا 6 باند تنظیم کنید.در صورت تنظیم بصورت 4 و یا 6 باند ، ورودی‌ Line in و Microphone به خروجی‌های صدا تبدیل می‌شود.

شکل 5 : تنظیم در حالت معمول


شکل 6 : تنظیم در حالت 6 کانال ( 5.1 )

با توجه به خروجی‌های موجود می‌توانید اسپیکر را بصورت 6 باند به کارت صدا وصل کنید. ‌اکنون زمان، نصب صحیح ورودی وخروجی ها می باشد.
توجه داشته باشید اگر ورودی وخروجی ها را به صورت اشتباه وصل کنید امکان صدمه دیدن دستگاه وجود دارد.
هر دستگاه که دارای خروجی 6 باند باشد از استانداردهای خاصی پشتیبانی می کند این استانداردها شامل:
1) خروجی صدای روبرو Front) ) که شامل صدای سمت راست Right و صدای سمت چپ Left  می باشد.
2) خروجی صدای پشت سر(Rear)  که شامل صدای سمت راست Right و صدای سمت چپ Left  می باشد
3) خروجی صدای وسط (Center) که یک کانال صدای خروجی می باشد و اکثرا صدای اصلی را پخش می کند.
4) خروجی صدای بم (Sub) که جهت ایجاد صدای باس (Bass) در اسپیکرها به کار می رود.

شکل 7


حال با توجه به دانستن نکات فوق وانتخاب حالت 6 باند ، می توانید اسپیکر را به خروجی کارت صدای خود وصل کنید.
توجه داشته باشید در این حالت امکان استفاده از میکروفون و ورودی صدا دیگر امکان پذیر نیست مگر اینکه تنظیمات را به حالت 2 کانال بر گردانید.


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


اسپیکرها چگونه کار می کنند

 

اسفند ماه 84 شماره 21

اشاره :
خیلی ها از کامپیوتر در حد یک MP3 Player بزرگ استفاده می کنند. گوش دادن به موسیقی همرا ه با تماشای کلیپ های تصویری آنقدر جذابیت دارد که بسیاری را وادار کند تا اسپیکر هایی ، هم قیمت هارد و یا پردازنده دستگاه خود تهیه کنند! این علاقه وافر مردم به استفاده بهینه! از کامپیوتر موجب شده است تا بسیاری از شرکت ها ، اسپیکر های غول پیکری برای کامپیوتر ـ این وسیله کوچک و ظریف همه فن حریف ـ طراحی کنند.


در هر سیستم صوتی ،کیفیت نهایی به اسپیکرها بستگی دارد. اگر سیستم به اسپیکرهای ضعیفی وصل باشد ، شفاف ترین صدا و با کیفیت ترین آهنگ و موسیقی صدای بدی خواهد داشت.
در این شماره قصد داریم شما را با نحوه ایجاد صدا و عملکرد اسپیکرها آشنا سازیم.در این مقاله ، تا حدودی در می یابیم که اسپیکرها چطور کار می کنند،همچنین خواهیم دید که اسپیکرها از چه نظر با هم تفاوت دارند و این تفاوت ها چطور بر کیفیت صدا تاثیر می گذارند.

اصول صدا

برای درک نحوه کار اسپیکر ، ابتدا باید از چگونگی کار صدا آشنا بود به همین دلیل به طور اختصار در مورد آن صحبت می کنیم:
در گوش انسان ، پوست بسیار نازکی به نام پرده وجود دارد.این پرده به امواج صوتی بسیار حساس است. وقتی که پرده گوش بر اثر امواج صوتی می لرزد، مغز ارتعاشات را بصورت صدا تفسیر می کند، به این ترتیب است که صدا شنیده می شود.
تغییرات سریع فشار هوا معمول ترین چیزی است که پرده گوش را مرتعش می سازند. هر چیزی که در هوا مرتعش می شود صدا تولید می کند. همانطور  که می دانید ، صدا از میان مایعات و جامدات نیز حرکت می کند ، اما وقتیکه صدای اسپیکرها را می شنویم در اینجا وسیله انتقال صدا فقط هوا است.
وقتی که چیزی می لرزد ذرات هوای اطرافش را حرکت می دهد ، آن ذرات هم ذرات هوای اطراف خود را حرکت می دهند و بدین صورت ، موجی از ذرات هوا تولید شده و یک پالس ارتعاش را در هوا با خود حمل می کنند.
برای اینکه ببینیم این کار چطور انجام می شود به یک شیء ارتعاشی ساده ، نگاهی می اندازیم:
وقتی زنگ  اخبار به صدا در می آید ، فلز به سرعت مرتعش و به داخل و خارج خم می شود ، وقتی که فلز ، در یک طرف به بیرون خم می شود ذرات هوای اطرافش را به داخل می کشد و حفره ای را با فشار ایجاد می کند که این حفره ذرات هوای نزدیکش را به داخل می کشد و باعث ایجاد حفره ای دیگر می شود که ذرات دورتر را به داخل می کشند و به همین ترتیب ادامه می یابد. به این ترتیب یک شیء مرتعش ، موجی از نوسان فشار را به داخل فضا می فرستد. وقتی که موج نوسان به گوش می رسد، پرده گوش را به جلو و عقب مرتعش می سازد و مغز این حرکات را به شکل صدا تفسیر می کند.

ایجاد صدا
قبل از ورود به بحث ایجاد صدا باید ببینیم که به طور ساده یک صدا چگونه توسط یک میکروفون ( و یا وسیله ای از این دست) ، دریافت و سپس بر روی رسانه ای مانند نوار کاست ( بصورت آنالوگ ) و یا سی دی ( بصورت دیجیتالی ) ضبط می شود.
میکروفون تا حدی شبیه گوش انسان کار می کند یعنی دیافراگم هایی دارد که با امواج صدا می لرزند.دیافراگم در میکروفون و ساختمان اسپیکر ، لایه نازکی از یک جسم بسیار حساس به صدا و ارتعاش  است ( همان صفحه سیاه رنگ کاغذی شکل بر روی بلندگو ها). 
علائم دریافتی توسط میکروفون ، پس از مراحلی مانند فیلتر کردن صدا ، بر روی نوار یا سی دی به شکل علائم الکترونیکی کدگذاری می شوند.
وقتی یک سی دی موسیقی را در کامپیوتر  اجرا می کنید ، علائمی که روی سی دی و یا  نوار ،  بصورت کدگذاری شده ذخیره شده اند توسط هد دستگاه پخش صدا و یا نرم افزار  پخش موسیقی مانند WinAmp  و متعاقب آن کارت صدا ، به جریان الکتریکی برای استفاده در اسپیکر تبدیل می شوند. اسپیکر دوباره آنها را بصورت ارتعاشات فیزیکی تبدیل می کند.
اسپیکر اساساً آخرین ماشین ترجمه است یعنی برعکس میکروفون ، اسپیکر علائم الکترونیکی را گرفته و آنها را بصورت ارتعاشات فیزیکی بر می گرداند تا امواج صوتی تولید شود.

دیافراگم
یک اسپیکر از ترکیب تعدادی Driver ( با درایور های نرم افزاری اشتباه نگیرید ) بزرگ و کوچک تشکیل می شود.درایور درحقیقت اساسی ترین بخش یک اسپیکر است که صدا را تولید می کند . شکل 1 ، نمونه ای از یک درایور معمولی را نشان می دهد.
یک درایور،  امواج صدا را با ارتعاش سریع Cone ( مخروط ) یا دیافراگم قابل انعطاف ، تولید می کند.Cone که معمولاً از کاغذ، پلاستیک و یا فلز ساخته شده به یک قاب عینکی مانند متصل و انتهای باریک آن به حلقه صدا (Voice Coil  ) وصل می باشد.
حلقه صدا ، توسط بازو هایی به نام  Spider، به بدنه وصل شده است.Spider حلقه را سر جایش نگه می دارد اما به آن اجازه می دهد که آزادانه به جلو و عقب حرکت کند.

شکل 1 :  یک نمونه درایور  با بدنه  فلزی ، دیافراگم کاغذی و آهن ربای دائمی
حلقه صدا


حلقه صدا (Voice Coil  ) ، اساساً یک آهن ربای مغناطیسی است. اگر شما با چگونگی نحوه کار آهن رباهای مغناطیسی آشنا باشید می دانید که یک آهن ربای مغناطیسی حلقه سیمی است که معمولاً به دور یک فلز مانند آهن پیچیده شده است. عبور جریان الکتریکی از میان سیم ها میدان مغناطیسی ای را به دور حلقه ایجاد می کند و فلزی که سیم ها به دور آن پیچیده شده را مغناطیسی می کند. این میدان درست همانند میدان مغناطیسی اطراف یک آهن ربای دائمی عمل می کند ( که دارای یک دو قطب ثابت می باشد ، یک سر ، قطب شمال و یک سر،  قطب جنوب ).
اما بر خلاف آهن ربای دائمی ، در آهن ربای مغناطیسی می توانید جهت گیری قطب ها را تغییر دهید. اگر جریان را معکوس نمایید ، قطب شمال و جنوب آهن ربای مغناطیسی تغییر می کنند. این دقیقاً همان کاری است که در یک سیستم پخش صدا انجام می گیرد.اگر بلندگوی های یک دستگاه پخش صوت و یا اسپیکر کامپیوتر را وصل کرده باشید ، می دانید که هر اسپیکر دو سیم دارد ، معمولاً  یک سیم قرمز و یک سیم سیاه. سیمی که از سیستم اسپیکر خارج می شود به دو پریز اتصالی روی دستگاه پخش و یا کارت صدا  وصل می شود.
در یک سیستم پخش صدا ، آمپلی فایر به غیر از افزایش حجم صدا ، دائماً جهت جریان را تغییر نیز می دهد. این تغییر جریان باعث می شود که جهت قطب آهن ربای مغناطیسی چندین بار در ثانیه برعکس شود.
آهن رباها
با این توضیحات ، نوسان چگونه باعث می شود که حلقه دیافراگم اسپیکر ، پس و پیش شود و صدا تولید کند؟
آهن ربای الکتریکی در داخل یک میدان مغناطیسی دائمی ،  که توسط یک آهن ربای دائمی ایجاد شده ، قرار گرفته است. این دو آهن ربا ( آهن ربای الکتریکی و آهن ربای دائمی ) با هم فعل و انفعال دارند. قطب مثبت آهن ربای مغناطیسی جذب قطب منفی میدان آهن ربای دائمی می شود و قطب منفی آهن ربای الکتریکی توسط قطب منفی آهن ربای دائمی دفع می شود. وقتیکه جهت گیری قطبی آهن ربای مغناطیسی تغییر می یابد ، جهت دفع و جذب نیز به همان شکل تغییر می کند. به این ترتیب ، تغییر دائمی جریان، نیروهای مغناطیسی بین Voice Coil و آهن ربای دائمی را معکوس می سازد. این تغییر ، حلقه را با سرعت مثل یک پیستون پس و پیش می سازد.

شکل  2 : قسمت های مختلفی از یک درایور


وقتیکه جریان الکتریکی که در میان حلقه صدا در جریان است ، تغییر جهت می دهد جهت گیری قطبی حلقه بر عکس می شود. این تغییر ، نیروهای مغناطیسی بین Voice Coil و آهن  ربای دائمی را تغییر داده و حلقه و دیافراگم را به سمت جلو و عقب می کشد. حلقه وقتی که حرکت می کند قسمت مخروطی درایور را کشیده و هل می دهد. این کار هوای مقابل اسپیکر را مرتعش ساخته و امواج صوتی تولید می کند.
علائم صوتی الکتریکی را می توان بعنوان یک موج نیز تفسیر کرد. فرکانس و بزرگی این موج که نمایانگر موج صدای اصلی است ، سرعت و فاصله حرکت حلقه صوتی را دیکته می کند. این دو عرض فرکانس و بزرگی امواج صوتی تولید شده توسط دیافراگم را تعیین می کند.
سایزهای مختلف درایور برای محدوده های مشخص فرکانس مناسب تر هستند. به همین دلیل ، اسپیکر های بزرگ  یک محدوده فرکانس گسترده را بین چندین درایور تقسیم می کنند.در بخش بعد، درمی یابیم که اسپیکرها چطور محدود فرکانس را تقسیم می کنند و نیز نگاهی خواهیم داشت به انواع درایورهایی که در بلندگوها مورد استفاده قرار گرفته اند.

انواع  دایور( Driver )
در بخش قبل ، دیدیم که درایورهای قدیمی با کشیدن و هل دادن یک آهن ربای مغناطیسی که به یک مخروط انعطاف پذیر وصل شده ، صدا تولید می کنند. هر چند که همه درایور ها بر همین اساس کار می کنند اما محدوده وسیعی از درایور ها با سایز و قدرت مختلف وجود دارد. انواع درایورهای اصلی عبارتند از:
•  ووفر یا درایور بم برای فرکانس های پایین ( Woofers )
• درایوری برای فرکانس های بالا  ( Tweeters )
•  درایور های متوسط برای  فرکانس های متوسط ( Midranges )
Woofer ها بزرگترین درایور ها هستند و برای تولید صداهای فرکانس پایین طراحی شده اند. Tweeter ها ، درایور های کوچک تری می باشند که برای تولید فرکانس های بالاتر طراحی شده اند. درایور های Midrange محدوده ای از فرکانس ها را در حد وسط طیف صوتی تولید می کنند. به شکل 3 دقت نمایید.

شکل 3 : نمونه ای از انواع درایور ها ـ  به ترتیب اندازه عبارتند از :  Woofer ، Midrange و   Tweeter.


برای ایجاد امواج با فرکانس بالا، دیافراگم درایور باید هر چه سریع تر مرتعش شود .این کار در یک مخروط بزرگ به دلیل اندازه مخروط، سخت است به همین دلیل درایور های بزرگ فقط مناسب فرکانس های پایین هستند.

محدوده فرکانس
برای تولید هر چه بهتر صدای مطلوب بر روی محدوده ای وسیع از فرکانس ، می توان کل محدوده صدا را به قطعات کوچکتری تقسیم کرد که با درایورهای خاصی تولید شوند. اسپیکر های مرغوب معمولاً دارای یک Tweeter و یک  Woofer و اغلب یک Midrange می باشند.البته لازم است سیستم پخش کننده، ابتدا صدا  را بر اساس محدوده فرکانسی(برای اختصاص هر محدوه به یکی از درایور ها) تقسیم بندی کند.
تقسیم کردن صدا به فرکانس پایین ، بالا و فرکانس های متوسط وظیفه بخشی به نام Crossover ( تقطیع کننده ) می باشد.
علائم صوتی وقتی که از میان سیم ها به داخل درایور حرکت می کنند از میان بخشی به نام  Crossover عبور می کند( که از سلف و خازن تشکیل شده ) و به این ترتیب هر کدام فرکانس های مخصوص خود را پخش می کنند( شکل 4) .

شکل 4 : نمونه ای از یک Crossover


درایورها  و Crossover ها را می توان به صورت اجزاء جدا در یک سیستم صوتی نصب کرد ، اما در بیشتر اسپیکرها ، متقاطع کننده و درایورها با هم در یک محفظه قرار دارند.

بدنه آکوستیک اسپیکر
در اسپیکر ، درایورها و Crossover ها در نوعی محفظه  مهر و موم شده جای گرفته اند. این محفظه چند کار را انجام می دهد که  واضح ترین کار آن ، نصب راحت اسپیکر می باشد. همه چیز درون یک محفظه قرار دارد.دیواره محفظه ها از پلاستیک فشرده ، چوب و یا دیگر مواد جامد ساخته شده اند که به شکل موثری ارتعاشات درایورها را جذب می کند.اگر یک درایور را روی میزی بگذارید ، میز به قدری می لرزد که بسیاری از صداهای آن شنیده نمی شوند( به شکل 5 توجه کنید ).

شکل 5 :  نمونه ای از یک اسپیکر سه تیکه شامل یک Sub Woofer و دو بلندگو کوچک برای تولید صدا های زیر


علاوه بر این ، محفظه اسپیکر بر چگونگی تولید صدا تاثیر می گذارد.
در قسمتی که به نکات مربوط به بلندگوها پرداختیم بر این مسئله اشاره داشتیم که ارتعاش دیافراگم چطور امواج صوتی را به مقابل مخروط می فرستد. اما از آنجا که دیافراگم پس و پیش می شود لذا در واقع امواج صوتی ای نیز در پشت مخروط تولید می کند. انواع متفاوت بدنه اسپیکر ها  ، روش های مختلفی برای مهار این امواج « عقبی » دارند.
معمول ترین نوع دیواره، دیواره مهر و موم شده است که دیوارهAcoustic Suspension  نیز خوانده می شود..این نوع محفظه ها به دلیل اینکه کاملا مهر وموم شده اند، هیچ هوایی از آن خارج نمی شود. این بدان معنی است که امواج « جلویی » از داخل محفظه بیرون می روند ، در حالیکه امواج « عقبی » تنها در داخل محفظه حرکت می کنند. البته از آنجا که هیچ هوایی نمی تواند خارج شود ، لذا فشار هوای داخل دائماً در حال تغییر است( شکل 1 ـ 6 ).

شکل 6 : دو نمونه از محفظه اسپیکر 


وقتیکه درایور به داخل حرکت می کند فشار بیشتر می شود و وقتیکه درایور به بیرون حرکت می کند، فشار کمتر می شود. هر دو حرکت تفاوت فشاری را بین هوای داخل جعبه و بیرون آن ایجاد می کنند. هوا همیشه در حرکت است تا سطح فشار را برابر سازد. بنابراین درایور دائماً به سمت حالت « استراحت » اش رانده می شود.این نوع دیواره نسبت به طرح های دیگر کارآیی کمتری دارند. زیرا آمپلی فایر مجبور است علائم الکتریکی را زیاد کند تا بر نیروی فشار هوا غلبه کند، با این وجود این نیرو عمل ارزشمندی را انجام می دهد مانند فنری عمل می کند که درایور را در جایگاه درستش نگاه می دارد. او این کار را برای صداهای واضح تر و محکم تر انجام می دهد.
دیگر طرح های دیواره ها فشار داخلی را مجدداً به سمت بیرون هدایت می کنند و با استفاده از آن موج صدا جلو را تکمیل می کنند. معمول ترین روش انجام این کار ساخت یک دریچه کوچک در اسپیکر است( شکل 2 ـ 6 ). در این اسپیکرها ، حرکت عقبی دیافراگم موج های صوتی را به بیرون از دریچه هل داده و به سطح کلی صوت می افزاید. مهمترین مزیت این دیواره ها کارآیی آنها است و نقطه ضعف آن این است که هیچ اختلاف فشار هوایی وجود ندارد تا درایور را به عقب و به جای خود بر گرداند، بنابراین صدایی تولید شده چندان واضح نیست.
دیگر مدل های اسپیکر
بیشتر اسپیکرها بوسیله درایورهای قدیمی صدا تولید می کنند. اما چند تکنولوژی دیگر هم در بازار وجود دارند. این مدل ها نسبت به اسپیکرهای قدیمی مزیت هایی دارند اما در دیگر زمینه ها کمبود هایی دارند.
محبوب ترین اینگونه اسپیکر ها ،  اسپیکر الکترواستاتیک است. این اسپیکرها هوا را با یک دیافراگم نازک و  بزرگ، به ارتعاش در می آورند. این دیافراگم بین دو قاب رسانا ثابت، که با یک جریان الکتریکی شارژ می شوند، معلق است. این قاب ها میدانی الکتریکی تولید می کنند. علائم صوتی ، جریانی را از میان قاب معلق هدایت می کند که به سرعت بین بار مثبت و منفی تغییر می کند. وقتیکه بار مثبت است قاب به سمت انتهای منفی میدان کشیده می شود و وقتیکه بار منفی است قاب به سمت انتهای مثبت میدان حرکت می کند.
دیافراگم بطور متناوب ، براساس علائم صوتی متغیر، با یک جریان مثبت و جریانی منفی شارژ می شود. وقتیکه دیافراگم بار مثبت دارد به سمت جلوی صفحه نوسان می یابد و وقتیکه بارش منفی است به سمت صفحه پشتی نوسان می یابد، به این طریق، به شکل واضحی نمونه های ضبط شده ای از نوسانات هوا را مجدداً تولید می کند.
به این ترتیب، دیافراگم سریعاً هوای جلویش را مرتعش می سازد. از آنجا که اندازه قاب بسیار کوچک است، بسیار سریع و واضح به بارهای علائم صوتی پاسخ می دهد، اینکار باعث تولید صداهای واضح و بسیار شفاف می شود. اما قاب حرکت زیادی نمی کند لذا در تولید اصوات با فرکانس پایین ( بم ) چندان کارآمد نیست. به همین دلیل، اسپیکرهای الکترواستاتیک غالباً با یک Woofer جفت می شوند که به محدوده فرکانس پایین می افزاید. مشکل دیگر اسپیکرهای الکترواستاتیک این است که باید آنها را به پریزهای برق دیواری وصل کرد لذا جا دادن آنها در یک اتاق کاری بسیار مشکل است.

شکل 7: نمونه ای از یک اسپیکر از نوع الکترواستاتیک


گزینه دیگراسپیکرهایPlanar Magnetic  است. این دستگاه ها از یک نوار بلند فلزی که بین دو صفحه مغناطیسی معلق است استفاده می کنند. این اسپیکرها اساساً به همان روشی کار می کنند که اسپیکرهای الکترواستاتیک کار می کنند با این تفاوت که جریان مثبت و منفی متغیر، دیافراگم را در یک میدان مغناطیسی حرکت می دهد نه در یک میدان الکتریکی. این اسپیکرها همانند اسپیکرهای الکترواستاتیک صداهایی با فرکانس بالا را بسیار واضح تولید می کنند اما صداهای با فرکانس پایین کمتر مشخص اند. هر دو این طرح ها هر روز به محبوبیت بیشتری در میان علاقمندان صوتی دست می یابند، اما درایورهای قدیمی هنوز کاملاً متداولند.شما هر جا که بروید آنها را می بینید نه فقط در دستگاه های استریو بلکه در تلویزیون ، کامپیوتر و چندین وسیله دیگر.
حیرت آور است که چطور یک چنان مفهوم ساده ای ،دنیای مدرن را دچار تغییر و تحول ساخته است.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٥٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


مقدمه ای بر Crossfire

 

فروردین ماه 84 شماره 22

اشاره :
اواخر سال 2004 بود که شرکت قدرتمند nVIDIA فناوری استفاده از دو کارت گرافیکی را در یک سیستم ارائه کرد،که به نام فناوری SLI معروف شد.این امر باعث شد تا ATI ، رقیب دیرینه nVIDIA دست به کار شود تا راه حل جدیدی را ارائه دهد. از این رو در ژوئن سال 2005 با ارائه یک تکنولوژی جدید به نام Crossfire به رقابت باnVIDIA پرداخت و امیدوار است تا سهم بیشتری از بازار کارت های گرافیکی را از آن خود کند و به جایگاهی بالاتر از nVIDIA دست یابد. امروزه روند تولید و فرآیند خلق دنیای تصویری واقعی باعث شده به یکسری جزییات دقت و تمرکز بیشتری شود تا تمامی مصرف کنندگان به حداکثر راندمان و بهره وری دست یابند. به هر حال از بین بردن محدودیت ها و برطرف کردن نیازهایی مانند کار بر روی پیکسل ها و چند بعدی ها باعث شد تا تولید کنندگان به فکر ساخت تکنولوژی های جدید و قدرتمندی مثل Multi GPU بیافتند. قطعا این فناوری انقلاب عظیمی را در سیستم های شخصی ایجاد خواهد کرد زیرا تمام ویژگی ها از قبیل سرعت، واقعیت تصویر و قیمت مناسب را خواهد داشت.


شباهت های تکنولوژی Crossfire با   SLI 
• اولین شباهت آشکار این دو تکنولوژی استفاده از دو کارت گرافیکی برای پردازش تصاویر گرافیکی است. 
• استفاده از رابط ما بین دو کارت گرافیکی همانند تکنولوژی SLI ، برای انتقال داده ما بین دو کارت.
• برای استفاده از تکنولوژی SLI به مادربردی با چیپ nForce4 Ultra نیاز است.
ین موضوع در تکنولوژی Crossfire نیز وجود دارد و به مادربوردی با چیپ
 ATI XPRESS 200  نیاز است.

تفاوت تکنولوژی Crossfire با  SLI
شرکت ATI در تکنولوژی Crossfire  بر خلاف SLI‌ از دو کارت گرافیکی مختلف استفاده کرده است. در این حالت اولین کارت (کارت Master ) یک کارت گرافیکی از نوع Crossfire Edition است.
تفاوت کارت های گرافیکی Crossfire Edition‌ با کارت های معمول در وجود یک چیپ ترکیب کننده دیتا در داخل کارت گرافیکی است . نقش این چیپ ، ترکیب و هماهنگی مابین اطلاعاتی است که از کارت ثانویه وارد کارت Crossfire Edition می شود.
انتقال اطلاعات ما بین دو کارت به وسیله یک کابل DVI مخصوص انجام می گیرد که اطلاعات ، توسط این کابل از خروجی مخصوص DVI کارت دوم به ورودی مخصوص DVI کارت اول انتقال داده می شود و از آنها به چیپ ترکیب کننده داده ، وارد می شود.

برتری های تکنولوژیCrossfire  نسبت به SLI
به طور معمول برای استفاده از قابلیت SLI مجبور به استفاده از دو کارت گرافیکی همسان با BIOS هماهنگ هستید تا بهترین کار آیی به شما داده شود و ممکن است با کوچکترین تفاوتی مابین کارت های گرافیکی، دچار مشکلات و خطاهایی در سیستم خود شوید.اما در تکنولوژی Crossfire دیگر نیاز به استفاده از دو کارت گرافیکی همسان برای فعال کردن حالت Crossfire نیست و فقط نیاز به خرید یک کارت Crossfire Edition‌و یک کارت معمول  هماهنگ با کارت اصلی دارید.
در حالت Crossfire در صورتی که یکی از کارت های سری X800 شرکت ATI را داشته  باشید با خرید یک کارت Crossfire هماهنگ با آن و خرید مادربرد Crossfire Edition می توانید از این ویژگی بهره مند شوید ولی در صورتی که دارای یک کارت گرافیکی 6800GT باشید برای بهره گیری از تکنولوژی SLI نیاز به خرید یک کارت گرافیکی همسان با 6800GT دارید تا بتوانید از ویژگی های SLI بهره مند شوید.اما با تغییراتی که شرکت ATI انجام داده است مشکلاتی از قبیل هماهنگی BIOS کارت های گرافیکی در فن آوری Crossfire نیز از بین رفته است.
در سیستم Crossfire  هر GPU به طور اختصاصی حافظه PCI EXPRESS خود را دارا می باشد و برای ارتباط داشتن با چیپ پل شمالی مادربرد (North Bridge  ) نیازی به ذخیره سازی حافظه در محیط نیست و مقداری ازحافظه به طور مشترک برای دو GPU اختصاص داده شده است که باعث سریع شدن انتقال اطلاعات بین هر دو GPU می شود و همگام سازی اطلاعات را بین دو GPU سریع تر می کند.

شکل 1


حالت های پردازش گرافیکی در تکنولوژی Crossfire
تکنولوژی Crossfire با 4 روش ، پردازش تصاویر گرافیکی و چند بعدی را انجام  می دهد:
1ـ Super Tiling (بافت گذاری پیشرفته)
2ـ Scissor (نیمه کردن تصویر)
3ـAlternative Frame Rendering (پردازش متناوب کادرها) 
4ـ Super AA (تصحیح پیشرفته سطوح ناصاف)
Super Tiling
در این روش هر کادر تبدیل به دو بافت شطرنجی 32 خانه چهار وجهی می شود که در مجموع از کنار هم قرار دادن این بلوک ها صفحه شطرنجی 256 خانه ای بدست می آید.در کل این بلوک ها مانند صفحه شطرنج شامل بلوک های زوج و فرد می شوند که بلوک های فرد توسط یک کارت و بلوک های فرد توسط کارت گرافیکی دیگر مورد پردازش قرار می گیرد،بعد از ترکیب این دو اطلاعات در چیپ ترکیب کننده کارت اصلی، یک تصویر کامل وبا کیفیت عالی ارائه می شود.

Scissor
در این روش هر کادر به دو قسمت تبدیل می شود و هر قسمت با یک GPU پردازش شود. برش می تواند افقی یا عمودی باشد و می تواند حتی 50/50  یا نا مساوی مثل 70/30 یا60/40  باشد.البته این روش چندان هم جدید نیست و در تکنولوژی SLI  هم دیده می شود.

AFR
این روش سریع ترین نوع پردازش است. در این روش همه کادرهای زوج به یکی از GPU ها ارائه می شوند و کادر های فرد به GPU دیگری می روند.کادرها با دو GPU کامل می شوند و به موتور ترکیب کننده که بر روی بورد Crossfire قرار دارد ارسال می شوند.

SUPER AA
این روش یک تکنیک ارائه شده و کاملا شناخته شده است که تمام درخواستهایی که در انجام اعمال 3D وجود دارد را رفع می کند. SUPER AA دارای برنامه قدرتمندتری برای ظرفیت Smooth Vision برای تهیه حتی کیفیت بالاتر از AA در سیستم مولتی GPU است.وقتی هر دو کادر با هم تر کیب می شوند ، ترکیب آنها در موتور Crossfire ویرایش و در مرحله اول از PIXEL ها نمونه گیری می شود سپس ترکیبی از هر PIXEL را بصورت نتیجه در نمای کلی ارائه می نماید که نتیجه آن دیدن تصویری با دو برابر وضوح و کیفیت بهتر و بیشتر است.بنا براین 4X,6XAA تبدیل به 8X,12XAA می شود.

شکل 2: مقایسه کارایی تکنولوژی Crossfire و SLI



  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٤٦ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


گام به گام با مونتاژ کامپیوتر

 
رضا صادقی
اردیبهشت ماه 85 شماره 22

اشاره :
آیا تا بحال یک کامپیوتر را از ابتدا تا انتها مونتاژ کرده‌اید؟ آیا تا به حال پیش آمده که هارد سیستم را باز و یا به آن یک رایتر اضافه کنید؟


شاید بیشتر کاربران ، توانایی نصب یک قطعه را داشته باشند اما اینکه مراحل نصب و مونتاژ کامل یک سیستم به چه ترتیب است و هر قطعه چگونه باید نصب و راه اندازی شوند، مقوله‌ای دیگر است،
به همین دلیل و طبق درخواست عده‌ای از خوانندگان  مبنی بر آموزش مونتاژ کامپیوتر بر آن شدیم تا مراحل مونتاژ را بصورت جزء به جزء اما به زبان ساده آموزش دهیم. امیدواریم این مقاله برای افرادی که مشکلاتی پیرامون مونتاژ دارند کارآمد و مشکل گشا باشد.


مراحل مونتاژ و نصب

توجه کنیدکه مونتاژ کامپیوتر ، کاری است که حتما باید با دقت انجام شود و پیشنهاد می‌کنیم برای مونتاژ فقط به این نوشته اکتفا نکنید و حتما آن را در حضور یک کارشناس و متخصص انجام دهید.
یک سیستم ، متشکل از قطعاتی چون کیس ( Case ) ، مادربرد ( Motherboard ) ، پردازنده ( CPU ) ، رم ، کارت گرافیک ، مودم ، فلاپی درایو ( FDD ) ، هارد دیسک
( HDD ) و CD Drive می باشد که بنا به نیاز ، قطعات دیگری نیز قابل نصب بر روی آن می باشد.در این مقاله سعی کرده‌ایم که مراحل نصب تجهیزات داخلی یک سیستم را تا جایی که امکان داشته تفکیک و توضیح دهیم . مراحل نصب را از کیس و منبع تغذیه شروع می کنیم :

کیس (Case)
همانطور که می‌دانید تمام قطعات داخل جعبه‌ای به نام کیس قرار گرفته می‌شوند .یک کیس از دو بخش تشکیل شده است :
بدنه یا همان کیس و منبع تغذیه( Power Supply ). کیس ها شکل‌های مختلفی دارند که اکثراً طبق سلیقه مصرف کننده انتخاب می‌شود اما منبع تغذیه یا همان قلب تپنده سیستم ، چیزی نیست که سلیقه ای باشد.پس در انتخاب کیس که اغلب با یک منبع تغذیه ارائه می‌شود دقت لازم را داشته باشید.
کیسی را انتخاب کنید که دارای یک منبع تغذیه خوب و استاندارد باشد و یا در صورتی که از ظاهر یک کیس خوشتان آمد آن را بدون منبع تغذیه تهیه و سپس برای آن  یک منبع تغذیه مناسب خریداری کنید.(جهت اطلاعات بیشتر در خصوص منبع تغذیه به شماره 14 ماهنامه مراجعه نمایید).برای نصب قطعات داخل کیس ، هر دو در آن را ، باز کنید.در داخل کیس ، یک کابل برق ، بسته‌ای شامل پیچ ، واشر، Spacer دیده می‌شود( شکل 1 ) . از آنها جهت بستن قطعات به بدنه استفاده می‌گردد.

شکل 1


مادربرد ( Motherboard )
مادربرد یا تخته مدار مادر ، قطعه‌ای است که اکثر قطعات بر روی آن نصب می‌شود.مادربرد ، برد اصلی دستگاه است که مدل های مختلفی دارد اما از نظر نصب بر روی سینی کیس ، همه مادربردها یکسان هستند.
بر روی مادربرد قطعاتی چون CPU ، رم ، کارت گرافیک ، مودم ، کابل منبع تغذیه ، کابل های هارد ، فلاپی ، رایتر ، USB و... نصب می‌شود که  به همه این موارد در بخش بعدی اشاره خواهد شد.

پردازنده ( CPU  )
CPU یا به عبارتی مرکز کنترل و پردازش ، بر روی مادربرد نصب می‌شود.محل نصب CPU بر روی مادربرد ، Zif Socket ، نام دارد که جای آن کاملا مشخص است.CPU ها اغلب داری پایه هایی هستند که داخل سوراخ‌های سوکت قرار می‌گیرد.

نکته : البته شرکت اینتل پردازنده‌های جدیدی از نوع سوکت LGA 775 تولید کرده است که پایه ندارد و در عوض سوکتی که بر روی مادربرد قرار دارد دارای پایه‌هایی است که اتصال سوکت با CPU را بر قرار می‌کند.

با توجه به اینکه CPU ، دارای پایه‌های بسیار ظریفی است ، نصب آن باید با دقت انجام شود. درصورتیکه نصب CPU به درستی انجام گیرد برای پایه‌ها مشکلی پیش نمی آید.همانگونه که در شکل 2 مشاهده می کنید، بر روی مادربرد سوکت سفید رنگ و مربع شکلی وجود دارد که دارای سوراخ های بسیار ریزی می باشد. این سوکت ، محل نصب CPU می باشد.
ابتدا اهرم کنار سوکت ( شکل 3) را به آرامی بالا کشیده و تا انتها بالا بیاورید. به علامت مثلثی که در گوشه سمت راست و بالای این سوکت قرار دارد توجه داشته باشید. به CPU نگاه کنید. همانطور که در شکل 4 مشاهده می شود در گوشه کناری CPU ، علامت مثلث کوچکی قرار دارد. این علامت نشانگر منطبق شدن  این قسمت بر قسمتی از سوکت مادربرد که دارای این علامت است ، می باشد.
CPU را طوری بر روی سوکت بنشانید که علامت های مثلث موجود بر روی هر دو قسمت با هم منطبق شود اگر کار نصب CPU را به درستی انجام دهید براحتی باید بر روی سوکت چفت می شود.
توجه داشته باشید در زمان نصب CPU اهرم سوکت مادربرد حتماً به سمت بالا یا باز باشد در صورتیکه CPU را به درستی جا نزنید به خاطر منطبق نبودن پایه ها و سوکت به هیچ عنوان بر روی سوکت چفت نمی‌شود اگر به این مشکل برخوردید بر روی CPU فشار نیاورید چون باعث شکستن پایه‌ها شده و عملاً CPU از بین خواهد رفت.
مورد بعدی که ممکن است هنگام نصب CPU پیش آید این است که CPU در جای خود نشیند.
توجه داشته باشید که پایه CPU حتما باید دقیقاً بر روی سوراخ های سوکت منطبق شوند. این امکان وجود دارد که تعدادی از پایه های CPU کج شده باشد، صاف کردن پایه ها دقت بسیار بالایی می خواهد. حتی المقدور از لمس پایه‌ها توسط دست خودداری کنید اینکار هم باعث کج شدن پایه ها می‌شود و هم الکتریسیته ساکن موجود در بدن باعث آسیب دیدگی CPU می‌گردد. بعد از اطمینان از نصب صحیح CPU بر روی سوکت مطابق شکل 3 ، اهرم نگهدارنده را به سمت پایین فشار دهید تا بر روی سوکت چفت شود .

شکل 2

شکل 3


فن CPU
تمام پردازنده‌ها به دلیل سرعت بالای پردازش ، حرارت بسیار بالایی تولید می‌کنند به همین دلیل از فن مخصوصی که همراه CPU عرضه می‌شود برای خنک کردن آن استفاده می‌گردد. در اینجا نوبت به نصب فن CPU ،  فرا می رسد .
بر روی فن ، دو اهرم وجود دارد ( شکل 5)که باعث چفت شدن آن بر روی CPU می‌شود.در زمان نصب ، هر دوی این اهرم ها را به سمت بالا و باز ، قرار دهید. به شکل 6 توجه کنید.این قاب رنگی رنگ محل قرارگیری فن می باشد.در چهارگوشه این قاب ، پایه هایی قرار دارد که باعث چفت شدن پایه های فن درون آنها می‌شود. فن ، دارای پایه هایی است که بر روی آن خاری تعبیه شده است. زمانیکه فن را مطابق شکل 6 بر روی CPU قرار می دهید این خارها با فشار اندکی بر روی مادربرد چفت می‌شود.توجه داشته باشید که در زمان نصب فن اهرم های نگهدارنده به سمت بالا و باز باشد.

شکل 4

شکل 5

شکل 6


فن CPU باید به راحتی بر روی قاب بنشیند بطوریکه هرچهار عدد پایه فن به قاب نگهدارنده فن بر روی مادربرد چفت شود. بعد از اطمینان از اتصال صحیح فن ، اهرم های نگهدارنده به سمت بسته و یا قفل به آرامی فشار دهید تا فن بر روی CPU چفت شود توجه داشته باشید که اینکار نیاز به اندکی فشار به اهرم ها دارد اما اگر با وارد کردن فشار به اهرم‌ها ، اهرم‌ها بسته نشد و فن چفت نمی شود حتماً فن به درستی بر روی سوکت قرار نگرفته است ، پس مجدداً کار نصب فن را انجام دهید تا اهرم ها به راحتی بسته شود.
توجه داشته باشید که فن حتما بر رویCPU به صورت کامل منطبق شده است .در صورتیکه فن CPU را به درستی نصب نکرده باشید به دلیل حرارت بالایی که CPU تولید می‌کند احتمال هنگ کردن و سوختن CPU وجود دارد.
اکنون بعد از اطمینان از نصب صحیح فن ، زمان نصب سوکت برق فن بر روی مادربرد است. به روی مادربرد، کنار محل نصب CPU توجه کنید.سوکت کوچکی ، مشاهده می‌شود که کنار آن عبارت CPU-Fanحک شده است.سوکت فن را به آن وصل کنید.

رم (RAM)
رم ها نیز مانند بسیاری دیگر از قطعات ، بر روی مادربرد نصب می‌شوند. بر روی مادربرد ، سوکت هایی به نام DIMM مشاهده می‌شود که محل نصب رم می باشد. توجه داشته باشید که رم ها نیز برای نصب دارای جهت هستند.
همانطور که در شکل 7 مشاهده می‌کنید در قسمتی از رم ، یک شکاف وجود دارد .بر روی اسلات نیز یک زائده قرارداردکه در هنگام نصب ، این زائده در شیار رم قرار می گیرد. این زائده به گونه ای می باشد که اجازه نصب رم از جهت دیگر را نمی دهد. در کنار این سوکت‌ها ، دو عدد گیره نگهدارنده رم وجود دارد. درصورتیکه رم را بدرستی بر روی سوکت نصب کنید به آرامی جا رفته و این گیره ها بسته خواهند شد.

شکل 7



نصب مادربرد بر روی کیس
بعد از نصب CPU ، فن و رم بر روی مادربرد ، نوبت نصب مادربرد بر روی سینی کیس می باشد.سینی کیس قسمتی است که مادربرد بر روی آن پیچ می‌شود.بر روی مادربرد و سینی کیس ، سوراخ هایی برای پیچ کردن مادربرد قراردارد.
Spacer ها قطعات کوچکی می‌باشند که به سینی کیس بسته شده و مادربرد به آنها پیچ می‌شود. ابتدا Spacer ها ( پلاستیکی و یا فلزی ) را بر روی سینی پیچ کنید سپس مادربرد را طوری بر روی سینی قرار دهید که تمامSpacer  ها دقیقا زیر سوراخ های مادربرد قرار گیرد.از پیچ ها و واشرها جهت محکم کردن مادربرد بر روی سینی استفاده کنید. این کار را به دقت انجام دهید. از فشار آوردن به مادربرد و یا سوکت های آن خودداری کنید. مادربرد باید به راحتی جای خود بنشیند و تمام پیچ ها نیز به درستی بر روی Spacerها منطبق شود. حتما از پیچ های مخصوصی که همراه کیس است جهت بستن مادربرد استفاده کنید و آنها را زیاد سفت نکنید زیرا ممکن است باعث تاب برداشتن و شکستن مادربرد می‌شود( شکل 8) .
قبل از بستن مادربرد بر روی سینی ،توجه کنیدکه پورت های مادربرد مانند کیبورد، ماوس، پرینتر ،  USBو ....  با پانل پشت کیس منطبق باشد.

شکل 8



نکته : اغلب به همراه مادربرد یک پانل فلزی کوچک جهت نصب به پشت کیس وجود دارد که خروجی های مادربرد با آن منطبق است( شکل 9).

شکل 9


کارت گرافیک ( VGA Card )
کارت گرافیک یا همان VGA Card وسیله ای است که کامپیوتر بوسیله آن تصاویر را به مانیتور انتقال می دهید. در حال حاضر کارت های گرافیک موجود در بازار از دو نوع AGP و PCI Express می‌باشند( برای اطلاعات در خصوص کارت های گرافیک به شماره های 8 و20 رجوع کنید).
شکل10 نمونه ای از یک کارت گرافیک AGP را نشان می دهد. به محل اتصال کارت گرافیک در شکل2 توجه کنید. این قسمت محل اتصال VGA و اسلات مخصوص آن بر روی مادربرد می باشد. این اسلات نیز در گوشه خود دارای اهرم نگهدارنده‌ای می‌باشد که بعد از نصب صحیح کارت گرافیک چفت شده و آن را نگه می دارد. با کمی دقت می‌توانید کارت گرافیک را به راحتی جا بزنید. قبل از اینکه کارت بر روی دستگاه نصب شود ابتدا باید زائده فلزی پشت کیس برداشته شود ( به شکل 11 توجه نمایید ) تا کارت ها به راحتی درجای خود قرار گیرند. بعد از نصب کارت را با پیچ به بدنه کیس وصل کنید. توجه نمائید که کارت گرافیک فقط از یک جهت قابل نصب بر روی اسلات است.

شکل10


مودم ( Modem )
مادربرد ها دارای چند اسلات یک شکل ( اغلب به رنگ سفید ) به نام PCI Slot می باشند که کارت‌های مختلف اعم از کارت مودم ، کارت کپچر ، کارت TV و مواردی از این قبیل بر روی آنها نصب می‌شود.
تمام اسلات های PCI که بر روی مادربرد قرار دارند مانند هم می‌باشند و مخصوص کارت خاصی نیستند و می توان یک کارت را بر روی هر کدام از اسلات ها نصب کرد. شکل2 نمونه ای از اسلات‌های PCI را نشان می دهد.

نکته :
توجه داشته باشید که کارت های PCI را نمی توان بر روی اسلات AGP نصب کرد و مسلماً کارت های AGP نیز( که کارت گرافیک می‌باشند) بر روی اسلات PCI قابل نصب نیستند.

شکل11


قبل از اینکه کارت ها بر روی دستگاه نصب شوند ابتدا باید زائده فلزی پشت کیس برداشته شود . تا کارت ها به راحتی درجای خود قرار گیرند.کارت مودم را بر روی یکی از اسلات های PCI جا بزنید. این کارت نیز همانند کارت گرافیک فقط از یک جهت نصب می‌شود. بعد از اطمینان از نصب صحیح کارت را به بدنه کیس پیچ کنید.
CD Drive
از نظر مونتاژ ، نصب درایو های CD ، DVD و رایتر مشابه هم می باشد. با توجه به شکل 12، CD Drive را داخل کیس جا بزنید بطوریکه درایو از قسمت جلوی کیس مشاهده شود. بعضی از کیس ها دارای پانلی هستند که درایو در پشت آن قرار می گیرد باید قبل از نصب پانل را از کیس جدا کنید و درایو جا زده و سپس پانل را در جای خودش قرار دهید. درایو بگونه ای پشت پانل قرار گیرد که دکمه Eject پانل با دکمه Eject  درایو بر روی هم قرار گیرد. یکی باشد با کمی دقت اینکار را براحتی انجام دهید. درایو نصب شده را با پیچ های مخصوص ( پیچ های دنده ریز ) که همراه کیس می باشد از هر دو سمت به بدنه کیس پیچ کنید.

شکل 12



نکته : اگر از دو درایو ( مثلا یکی CD Drive و دیگری رایتر ) استفاده می کنید حتما باید جامپرهای آنها تنظیم کنید و یکی را Master ( ترجیحا رایتر را master کنید ) و دیگری را Slave نمایید. برای اطلاعات بیشتر به شماره  ماهنامه مراجعه کنید.

 فلاپی درایو ( Floppy Drive )
در اینجا نوبت نصب فلاپی درایو است. فلاپی درایو نیز همانند CD Drive در محل مخصوص خودش قرار می گیرد.در صورتیکه کیس دارای قاب مخصوص جهت فلاپی باشد باید آن را بگونه ای نصب کنید که دکمهEject  فلاپی با دکمه Eject کیس روی هم قرار گیرد. فلاپی را با پیچ های دنده ریز از هر دو سمت به بدنه کیس پیچ کنید.

هارد دیسک (Hard Disk )
نصب هارد ، همانند نصبCD Drive  می باشد.همانطور که در شکل 12 مشاهده می کنید محل نصب هارددیسک در زیر فلاپی است .هارددیسک را به گونه ای نصب کنید که قسمت برد الکترونیکی آن به سمت پایین باشد.هارد دیسک را با پیچ های دنده درشت از هر دو سمت به بدنه کیس پیچ کنید.

نکته :
اگر از دو هارد دیسک استفاده می کنید حتما باید بوسیله جامپر ها ، یکی را Master و دیگری را Slave نمایید. برای اطلاعات بیشتر به ماهنامه شماره  مراجعه کنید.

اکنون تمام قطعات و وسایل مورد نیاز یک کامپیوتر بر روی کیس بسته شده است. حال زمان نصب کابل های برق و دیتا و کلیدها و چراغ های روی کیس است.
نصب کابل های منبع تغذیه بر روی مادربرد در شکل 13 ، کابل های منبع تغذیه دیده می‌شوند .این کابل ها ولتاژ و جریان مورد نیاز قطعات و لوازم را از طریق منبع تغذیه تامین می کنند.اغلب مادربردها دارای 2 سوکت برای تامین ولتاژ و جریان می‌باشند. شکل 14 ، ظاهری این دو سوکت در شکل نشان داده شده است. یکی مستطیل شکل و بزرگ و دیگری مربع شکل و کوچک .هر دوی این کابل ها را بر روی مادربرد نصب کنید. توجه داشته باشید که این دو سوکت فقط از یک سمت نصب می‌شوند.

شکل 13

شکل 14


 
نصب کابل‌های دیتای CD Drive و هارددیسک
اکنون نوبت به نصب کابل های دیتا و تغذیه درایوها می رسد. نحوه نصب کابل دیتا و تغذیه هارددیسک و CD Drive ( DVD Drive ، رایتر و ... ) مشابه یکدیگر می باشد.به همین دلیل در این قسمت ، فقط به نحوه نصب کابل‌های CD Drive اشاره می‌کنیم. همانطور که در شکل 15 مشاهده می‌کنید ، این کانکتور مخصوص تغذیه درایو های چون هارددیسک ، رایتر ، DVD Drive ، CD Drive و قطعاتی از این قبیل می باشد. کابل دیتا ، که یک سر آن به درایو  و سر دیگر به مادربرد وصل می‌شود یه شکل ریبون می‌باشند و وظیفه انتقال اطلاعات از درایوها به مادربرد و یا برعکس را دارند.که این کابل ها دارای 3 سر یا کانکتور می‌باشند. یکی برای اتصال به CD Drive و کانکتور وسطی در صورتیکه بخواهید از وسیله دیگری ( مانند هارد دوم یا رایتر ) استفاده شود ، بکار می رود و دیگری به مادربرد وصل می‌گردد.

شکل 15


ابتدا کابل تغذیه را وصل می کنیم. توجه داشته باشید که کانکتور برق هارد و سی دی فقط از یک جهت جا می رود .
بعد از نصب کانکتور برق ، نوبت به وصل کابل دیتا می رسد.کابل دیتا دارای یک برآمدگی در وسط است که اجازه نصب کابل از یک جهت را می دهد. در صورتیکه کابل مورد استفاده برآمدگی مخصوص را نداشته باشد از هر دو سمت بر روی هارد قابل نصب است.برای نصب صحیح همیشه این نکته را در نظر داشته باشید:
بر روی کابل دیتا ، یکی از رشته سیم‌ها به رنگ قرمز است که نمایانگر پایه 1 است .
این رشته سیم قرمز همیشه باید در کنار سیم قرمز کابل تغذیه هارد باشد و در حقیقت این دو باید روبروی یکدیگر باشند نه دور از هم .در شکل 16 این نکته مشخص است. بر روی مادربرد شکل2 به دقت نگاه کنید. دو سوکت IDE1 و IDE2 دیده می‌شود. این دو محل اتصال کابل های دیتای هارد دیسک (CD Drive ، DVD Drive ، رایتر و ... )  می‌باشند. توجه داشته باشید که بر روی این سوکت‌ها نیز کابل تنها از یک طرف نصب می‌شوند.

شکل 16



نکته : نکته مهمی که باید دقت کرد این است که اگر از رایتر بر روی دستگاه خود استفاده می کنید حتماً جامپر رایتر خود را بر روی Master قرار داده و از کابل دیگری برای اتصال آن به IDE2 استفاده کنید.

نکته :شما می تواند تا دو Drive را بر روی هر  IDE با رعایت کردن Master و Slave نصب کنید ولی توجه داشته باشید که درایوهای نوشتنی مانند  CDRWو DVDRW و یا هارد اصلی دستگاه همیشه Master باشد.
نصب کابل های فلاپی درایو
شکل 17، سوکت تغذیه و کابل دیتای فلاپی درایو را نشان می دهد.اگر به شکل کابل فلاپی درایو توجه کنید می‌بینید که در یک سر کابل دو عدد بریدگی وجود دارد. قسمت برش خورده کابل مطابق شکل 18 به کانکتور فلاپی درایو متصل می‌شود.توجه داشته باشید رشته قرمز رنگ کابل دیتا روبروی سیم قرمز کابل تغذیه باشد.

شکل 17



نکته : در صورت برعکس زدن کابل دیتا ، بعد از روشن کردن سیستم ، چراغ فلاپی درایو ، بطور دائم روشن می ماند

مرحله بعدی نیز اتصال کابل دیتای به مادربرد است بر روی مادربرد نیز مطابق شکل سوکتی وجود دارد که در کنار آن نام Floppy  مشخص است. قسمت انتهای کابل را نیز همانند کابل هارد ، جا بزنید این کابل فقط از یک جهت نصب می‌شود.
تا این قسمت بیشترین مرحله مونتاژ کامپیوتر به پایان رسیده است . حال نوبت به نصب سیم کلید ها و چراغ های جلوی کیس می رسد.

شکل 18


نصب کلیدها و چراغ‌های جلوی کیس

به شکل 19 توجه کنید.در تمام مادربردها کانکتورهایی وجود دارد که عباراتی مانند HDD LED ،  Power LED، Reset  ، Power SWو Speaker  کنار آنها نوشته شده است. توجه داشته باشید که کیس نیز دارای رشته سیم‌هایی با همین نام‌ها می باشد. با رعایت کردن جهت نصب ( مثبت و منفی )  ، این سیم‌ها را مطابق شکل  19 ، بر روی مادربرد وصل کنید. برای اطمینان بیشتر می‌توانید به دفترچه راهنمای مادربرد رجوع کنید.همانطور که در جدول 1 مشاهده می‌شود هر کدام از این سیم‌‌ها وظایف مشخصی دارند .

شکل  19


جدول


اکنون با کمی سلیقه می‌توانید کابل های داخل دستگاه خود را با  بست های مخصوص مرتب کنید به شکل توجه کنید اکنون دستگاه به صورت کامل مونتاژ گردیده است.

نکاتی قبل از روشن کردن سیستم
قبل از روشن کردن دستگاه و اتصال آن به برق مجدداً و فقط برای کسب اطمینان از انجام صحیح مراحل فوق برای آخرین بار به نکات زیر دقت نمایید:
• مطمئن شوید پیچ یا وسیله فلزی دیگری داخل کیس باقی نمانده باشد.
•  با دست زدن به CPU Fan از جا خوردن و ثابت ماندن آن اطمینان حاصل کنید.
•  دقت نمایید کارت‌های موجود مانند گرافیک ، مودم و... به درستی در اسلات نصب شده و انتهای کارت‌ها از اسلات بیرون نزده باشد.
•  اتصالات مربوط به کابل برق و کابل دیتای فلاپی ، هارد و CD را چک کنید.

بعد از کسب اطمینان از موارد فوق و متصل کردن کابل های ماوس ، کیبورد ، مانیتور و برق دستگاه می‌توانید کلید پاور را فشار دهید تا دستگاه روشن شود. اکنون زمان نصب ویندوز و برنامه های مورد نیازتان است امیدوارم توانسته باشید قطعات خود را به کامپیوتر دلخواهتان تبدیل کنید.در صورت بروز هر گونه اشکال می‌توانید با بخش تحقیق و بررسی رایانه خبر ارتباط برقرار نمائید.
خسته نباشید ! سیستم آماده است...

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٤٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


مقدمه ای بر نانو تکنولوژی

 
علیرضا لاجوردی‌پور,سمیه لاجوردی‌پور
اردیبهشت ماه 85 شماره 22

اشاره :
فناوری نانو یا نانوتکنولوژی امروزه به دلیل گستردگی حوزه های کاربرد ، تاثیرگذاری مستقیم بر اغلب صنایع و علوم ، به یک فناوری اولویت دار و استرتژیک برای تمامی کشورها محسوب می شود.


تعریف نانو و کاربردهای آن با ذکر مثال‌هایی در این مقاله می‌تواند شما را بیشتر با نانو تکنولوژی آشنا سازد و دلیل اهمیت دادن دوره قبلی دولت محترم جمهوری اسلامی ایران را به این تکنولوژی نشان دهد.باتوجه به رشد سریع نانو تکنولوژی در جهان و کسترش استفاده از این فناوری در تمامی زمینه‌ها ستاد ویژه توسعه فناوری نانو در کشور ، پیرو دستور رییس جمهور محترم دوره قبل در مورد توجه جدی به فناوری نانو و برنامه ریزی برای توسعه آن تشکیل شد. وظیفة اصلی این ستاد، تعیین مسیر حرکت و اولویت های ملی کشور، رفع موانع در زمان اجرا و خدمت‌رسانی به بخش‌های اجرایی (خصوصی و دولتی) برای توسعة فناوری نانو می‌باشد.
ما نیز بر آن شدیم تا مختصری درباره این پدیده منحصربفرد و در حال توسعه مطالبی هرچند کوتاه و در حد معرفی بنویسیم.

تعریف نانوتکنولوژی

در زبان علمی "نانو" یک پیشوند برای واحدهای اندازه‌گیری و معادل 10-9 می‌باشد.
بطور مثال یک نانومتر معادل یک میلیاردیم متر می‌باشد. این مقدار برابر با اندازه‌ مولکول های کوچک و یا بطور مثال اندازه‌ 20 اتم هیدروژن کنار هم می‌باشد. قطر یک اتم بین 1 / 0 تا 4 / . نانومتر است. یک ملکولDNA  قطری برابر با 2 نانومتر دارد (اما طول آن ممکن است بین چند صد نانومتر تا چندین متر باشد). ابعاد یک ویروس در بازه‌ یک تا صد نانومتر قرار دارد (به شکل 1 دقت کنید).

شکل1


دانشمندان در تعریف فناوری نانو و علم نانو توافق نظر ندارند. این عرصه‌‌ تحقیقاتی شامل رشته‌های دیگری نظیر فیزیک ، شیمی ، زیست‌شناسی و ... می‌باشد. عدم وجود یک تعریف قطعی ، نشان از نوظهور و در حال پیشرفت بودن این عرصه‌ علمی است.
علم نانو به مطالعه‌ پدیده‌های مشاهده شده در اشیاء ، ساختارها و سیستم هایی می‌پردازد که:
• ابعاد آنها حداقل در یک بعد در حدود چند نانومتر باشد.
• خواصشان  ناشی از این اندازه نانومتری آنها باشد (بطوریکه این خواص با خواص یک شیء ، سیستم یا ساختار مشابه اما با اندازه‌ی بزرگ متفاوت است).

در این صورت فناوری نانو مجموعه تکنیک‌هایی است که ساخت ، مشاهده  و اندازه‌گیری اشیاء ، ساختارها و سیستم‌های نانو مقیاس را ممکن می‌سازد ، همچنین فناوری نانو عرصه‌ مشاهده‌ کاربردهای علم نانو است.
ریچارد فینمن (برنده‌ی جایزه نوبل فیزیک در 1965) اولین دانشمندی است که به آنچه که ما امروزه علم و فناوری نانو می‌گوییم ، اشاره کرد.
 او در دسامبر 1959 ، طی یک سخنرانی در همایش سالانه جامعه‌ فیزیک آمریکا پرسید: "چه اتفاقی رخ می‌دهد اگر ما بتوانیم اتم‌های یک شیء را تک تک جابجا کنیم و دوباره آنها را به دلخواه بچینیم؟"
او کاربردهایی نظیر نوشتن حروف با استفاده از اتم‌های روی سطح یک شیء را نیز مورد ملاحظه قرار داد.
" تردیدی وجود ندارد که در انتهای یک سوزن ته‌گرد آنقدر جا هست که بتوان تمام دایرة‌المعارف 24 جلدی بریتانیکا را جا داد."
برای نوشتن حروف بوسیله‌ی اتم‌ها، کافی بود تا اختراع میکروسکوپ تونل‌زنی منتظر شد. در اوایل دهه 80 محققان در آزمایشگاه شرکت IBM ، میکروسکوپ تونل‌زنی STM را اختراع کردند. این میکروسکوپ از یک نوک فلزی بسیار ظریف جهت حرکت بر روی سطح شیء، استفاده می‌کند. بطوریکه این نوک فلزی با فاصله‌ چند نانومتری از سطح شیء جابجا می‌شود در نتیجه جریانی (موسوم به تونل‌زنی) بین نوک میکروسکوپ و سطح شیء برقرار می‌شود. پستی و بلندی‌های روی سطح شیء سبب افت و خیز این جریان می‌شوند بنابراین با اندازه‌گیری این جریان می‌توان یک تصویر شهودی از سطح جسم بدست آورد (به شکل 2 توجه کنید).
همچنین «گیفت اگلر» دانشمند مرکز تحقیقاتی آلمدن IBM موفق به استفاده از این میکروسکوپ بصورت یک "چنگال اتمی" شد. او توانست به کمک نوک ظریف میکروسکوپ، اتم‌ها را دستکاری و جابجا کند و سپس آنها را به دلخواه بر روی سطح بچیند. زمانی که او توانست عبارت IBM را با 35 اتم زنون بر روی سطح بلور نیکل بنویسد( به شکل 3 دقت کنید) ، پیشگویی ریچارد فینمن به تحقق پیوست. از این زمان به بعد، پیشرفت در زمینه علم و فناوری نانو آغاز شد.

شکل 2


شکل 3


در روزگاران گذشته ، کیمیاگران در رؤیای تبدیل مس به طلا مرارت‌های فروانی را متحمل شدند. اما با ظهور فیزیک هسته‌ای خط بطلانی بر این رؤیا کشیده شد. زیرا می‌توان ثابت کرد که چنین تبدیلی عملاً غیر ممکن است. ولی با ظهور نانوتکنولوژی رؤیای دیگری در ذهن دانشمندان شکل گرفت. اگر ما بتوانیم اتم‌های ذغال سنگ را آرایش مجدد دهیم وآنها را دوباره با شیوه‌ای جدید در کنار هم بچینیم خواهیم توانست از ذغال سنگ، الماس تولید کنیم! و یا حتی می‌توان ترکیبات گرانبهاتری مثل مولکول C60 (شکل4) و یا نانو لوله‌های کربنی ساخت.

شکل4


در حال حاضر کنترل خصوصیات اجسام نانو مقیاس، نقش مهمی در شاخه‌های مختلف علم همچون : فیزیک ، شیمی ، علم مواد ، زیست‌شناسی ، پزشکی ، مهندسی و شبیه‌سازی رایانه‌ای دارد.
میلیون‌ها سال است که در طبیعت ساختارهایی بسیار پیچیده با ابعاد نانومتری مثل یک میکروب ، ساخته می‌شود. علم بشری اینک در آستانه چنگ‌اندازی به این عرصه است، تا ساختارهایی بی‌نظیری بسازد که در طبیعت نیز یافت نمی‌شوند. فناوری نانو ، کاربردهایی را به معرض ظهور ‌رساند که بشر از انجام آنها به کلی عاجز بوده است.
فناوری نانو پیامدهایی را در جامعه برجای می‌گذارد که بشر تصوری از آنها ندارد، به عنوان مثال  کاهش شدید تقاضا برای سوخت‌های فسیلی ، شناسایی کلیه خصوصیات ژنتیکی و اخلاقی و استعدادهای ابتلا به بیماری در مدت چند دقیقه ، ارسال دقیق دارو به محل‌های مورد نظر در بدن ، تولید انبوه مواد و ابزارهایی که تا قبل از این عملی یا اقتصادی نبوده‌اند ، از بین بردن کامل عوامل خطرناک جنگ‌های شیمیایی و میکروبی ، سطوح و لباس‌های همیشه تمیز ، همه‌گیر شدن ابر رایانه‌های بسیار سریع ،کوچک و کم‌مصرف ، از بین بردن کامل ناچیزترین آلاینده‌های شهری و صنعتی ، درمان بیماری‌های لاعلاج فعلی- بطور مثال می‌توان با نانو ذرات ، سلول‌های سرطانی را مورد هدف قرار داده و آنها را از بین برد-‌ بینا کردن کور مادر زاد و بسیاری از موارد غیرقابل پیش‌بینی دیگر که همگی آنها به طول عمر بیشتر بشر خواهد انجامید.

شکل5


فناوری نانو در قرن بیست و یکم شاخه‌ای استراتژیک از علوم و مهندسی خواهد بود که فناوری‌های مورد استفاده کنونی در ساخت و تولید ، پزشکی ، تولید انرژی ، صنایع نظامی ، مدیریت محیط زیست ، حمل و نقل ، ارتباطات ، ‌محاسبات و آموزش را از نو پی‌ریزی خواهد کرد. یکی از تحولات قرن بیست و یکم ، تأثیر فناوری نانو بر بهداشت ، ثروت و امنیت مردم جهان خواهد بود که اثرات آن لااقل به اندازه اثرات تمام محصولات قرن گذشته نظیر آنتی‌بیوتیک‌ها ، مدارات مجتمع و پلیمرهای ساخت بشر است.
ساخت ، ترکیب و مجتمع سازی مواد و قطعات در مقیاس نانو انقلابی در علم و فناوری ایجاد می‌کند بطوریکه این انقلاب همانند انقلاب صنعتی از قابلیت دگرگون‌سازی کیفیت زندگی و طول عمر و متحول‌سازی کار و صنعت برخوردار است.

جدول

دانشمندان معتقدند که این انقلاب علمی و فنی جدید با حضور و تعامل چهار حوزه‌ زیر شکل می‌گیرد:
•فناوری اطلاعات ، که پردازش اطلاعات با سرعت بالا را ممکن می‌سازد.
•زیست‌شناسی و ژنتیک مولکولی ، که پروژه ژنوم انسانی نقطه‌ اوج آن است.
• فناوری نانو، که امکان دخالت در بافت اتمی مواد را از طریق قراردادن اتم‌ها در کنار هم و تولید نانوساختارها میسر می‌سازد.
•علوم شناختی ، که ساز و کارهای کسب آگاهی در موجودات زنده را مشخص می‌کند.

این چهار حوزه ماهیتاً ارتباطی تنگاتنگ با یکدیگر دارند و از هم اکنون می‌توان مشخصه‌ دوران پسامدرن در علم و فناوری را تلفیق این چهار حوزه در یک ساختار علمی واحد دانست. بطوریکه این ساختار علمی واحد منجر به همگرایی دانش‌های بنیادی و پیدایش فناوری جدید خواهد شد.
ترکیب سه حوزه‌ فناوری اطلاعات ، فناوری نانو و زیست‌شناسی مولکولی منجر به ایجاد رشته‌ی کاملاً نوینی بنام الکترونیک مولکولی شده است که در آن با استفاده از مولکول DNA می‌توان سیم‌های مدار پردازشگر بیولوژیک ( BioChips ) را تهیه کرد و نهایتاً از ژن‌های مستقر بر روی مولکول DNA برای انتقال و انباشت اطلاعات استفاده نمود.

سخن پایانی
کوتاه سخن این که ، فناوری نانو یکی از فناوری‌های نوظهور در قرن حاضر است که انتظار می‌رود تحولی عظیم در بخش‌های مختلف برای بشر ایجاد کند و رقابت‌های صنعتی را بهبود دهد.
در سراسر جهان سرمایه‌گذاری‌های عمومی در تحقیق و توسعه این فناوری از مرز ۴۰۰ میلیون یورو در سال ۱۹۹۷ به ۳ میلیارد یورو در سال 2004 افزایش یافته است. با توجه به شتاب روز افزون جهانی برای رشد و توسعه‌ی فناوری نانو ، در کشور ما نیز در برنامه‌ پنج‌ساله‌ی چهارم به فناوری نانو توجه شده است.
در راستای تحقق قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ، بند ب ماده ۴۲ جهت مدیریت کلان فناوری نانو در کشور ، ستاد ویژه توسعه فناوری نانو به دستور رئیس جمهور سابق تأسیس شده است. این ستاد ارائه‌ی چشم‌انداز ، ارائه تسهیلات ، ایجاد بازار ، رفع مشکلات و ایجاد زمینه مناسب برای فعالیت بخش خصوصی و تولید ثروت در جامعه را جزو اهم اهداف خود قرار داده است.

منابع:
سایت اینترنتی
www.nanomicro.recherche.gouv.fr/en/menu_vulgarisation.shtml
فصلنامه‌ اخبار (نشریه‌ی خبری پژوهشگاه دانش های بنیادی)؛ شماره‌  31
نانوتکنولوژی؛ نشر طراح؛ زمستان 83
برنامه پیشگامی ملی نانوتکنولوژی؛ کمیته مطالعات سیاست نانوتکنولوژی؛ اسفند 80
سایت ستاد ویژه توسعه فناوری نانو ایران 
www.nano.ir

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٤٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


آشنایی با اجزای مادربرد

 
رضا صادقی
تیر ماه 85 شماره 23

اشاره :
با وجود نوشتن مطالب کاملی در خصوص اکثر عناصر مادربرد در شماره‌های گذشته و چاپ مقاله‌ای درباره مونتاژ کامپیوتر در شماره قبل ، بنا به درخواست خوانندگان محترم بر آن شدیم تا بصورت گذرا و فقط در حد چند خط هریک از قسمت های مادربرد را معرفی کنیم.به مادربرد با دقت نگاه کنید، آیا تمام اجزایی را که روی آن وجود دارند را می شناسید؟


این برد، اصلی ترین قسمت هر کامپیوتر می‌باشد که تمام قطعات یا بر روی آن نصب و یا به آن متصل می شوند، تکنولوژی ساخت این برد بسیار پیشرفته است. اگر به دقت به آن توجه کنید، خواهید دید که مدارهای بسیار باریکی (باریکتر از موی سر انسان) ارتباط بین قطعات نصب شده بر روی برد را به عهده دارد. یکی از جالب ترین قسمت‌های این برد،چند لایه بودن آن می‌باشد.در حقیقت چندین لایه مدار بر روی هم پرس شده و وظیفه اتصال قطعات را بر عهده دارند.
مادربردها دارای تنوع بسیار زیادی می باشند بطوریکه شرح مدل و تکنولوژی ساخت آنها در حوصله این بحث نمی گنجد. در این نوشتار سعی داریم شرح کلی در خصوص قطعات نصب شده بر روی مادر برد و نوع کار آنها را ارائه دهیم.


آشنایی با قطعات
به شکل 1 توجه کنید تمامی قطعات یک مادربرد بصورت کامل توضیح داده شده است

شکل 1


ZIF Socket 
اولین قسمت مورد بحث ، محل نصب CPU می‌باشد. این سوکت معمولاً با رنگ سفید بر روی مادربرد مشخص شده است.
به این سوکت  Zero Insertion Force) Zif Socket) نیز می‌گویند که دارای شماره‌های مخصوص مانند Socket 478 ، Socket775   و ... می باشد.
CPU ها مدل‌های مختلف دارند که بنا به نوع مدلشان ، بر روی مادربردهایی که از آن نوع CPU پشتیبانی می کنند نصب می گردند. همانگونه که در شکل مشاهده می کنید این سوکت ها دارای حفره های بسیار ریزی می باشند که پایه های CPU درون آنها قرار می گیرد. البته شرکت اینتل سوکت و CPU خاصی را با نام LGA 775 طراحی کرده است که پایه ندارد و سطح زیری آن صاف است و برخلاف سوکت های قبلی ، پایه هایی بر روی سوکت وجود دارد که باعث اتصال بین CPU  و سوکت می شود. این کار باعث کمتر صدمه دیدن پایه های CPU شده و احتمال کج شدن آن را به صفر رسانده است .

RAM Slot
محل نصب RAM . این اسلات، با دو عدد چفت در کنار خود وظیفه نگهداشتن رم را بر عهده دارد.
امروزه رم ها نیز دارای دو مدل SD و DDR می باشند و مشخصه ظاهری آنها شیاری که بر روی آن قرار دارد می باشد.اگر بر روی برد رم ، یک شیار وجود داشت رم از نوع DDR است در غیر اینصورت از نوع قدیمی تر ، یعنی SD می‌باشد.
البته مقایسه کلی این دو نوع نیز بسیار مفصل بوده که از حوصله این بحث خارج است.
طبیعی است مادربرد مخصوص این دو نوع نیز متفاوت است و هر کدام رم خاص خود را پشتیبانی می کند. لازم به ذکر است که تمام ماردبردهای موجود از رم های نوع DDR و پشتیبانی می کنند .
نکته مهم دیگر ، رنگ متفاوت اسلات های رم است. اگر در مادربردی ایلات رم ها دارای دو رنگ متفاوت باشند، به این مفهوم است که این مادربرد از تکنولوژی Dual Chanel پشتیبانی می کند.

Power Connector
قسمت بعدی کانکتور پاور ( منبع تغذیه ) می‌باشد.
همانگونه که در شکل مشخص است دو عدد کانکتور ولتاژ، از پاور به مادربرد متصل می شود. این دو کانکتور یکی بزرگ و مستطیل شکل و دیگری کوچک و مربع شکل می‌باشد (کانکتور 12 ولت مادربرد) .وظیفه این دو کانکتور انتقال ولتاژ از پاور به مادربرد است.

IDE
این قسمت محل نصب کابل دیتای هارد و CD ROM می‌باشد. توجه کنید رنگ متفاوت کانکتور نشان دهنده نوع آن می‌باشد معمولاً IDE1 به رنگ آبی و اکثرا هارد اصلی سیستم را به آن وصل می کنند وIDE2  جهت نصب وسایلی مانند رایتر ،  DVD Drive و  CD Drive و غیره بکار می رود. شرح کلی آن را می توانید در شماره 21 ماهنامه قسمت مونتاژ کامپیوتر بخوانید.

Floppy 
محل نصب فلاپی که بوسیله کابل مخصوص ، اتصال فلاپی داریو و مادربرد را فراهم می کند.

AGP Slot
محل نصب کارت VGA یا همان کارت گرافیک.
اکثر مادربردها دارای اسلاتAGP می باشند ولی در مادربردها جدید اسلتی به نام PCI Express بهره می برند که سرعت و امکانات بهتری را ارائه می دهد. 

 PCI Slot
این اسلات ‌ها محل قرارگیری کارت‌‌های متداول و رایج PCI مانند کارت مودم ، کارت کپچر ، کارت TV و مواردی از این قیبل می باشند.

SATA Connector
این کانکتورها به SATA Connector معروفند و هاردهایی با تکنولوژی سریال را با  عمل کرده با این تفاوت که از تکنولوژی ساخت پیشرفته تری برخوردارند سرعت بالای انتقال اطلاعات و حجم کمتر این نوع کابلها و سوکت ها از محاسن آن نسبت به IDEها می‌باشد. این مادربرد دارای دو عدد سوکت از نوع SATA و دو عدد هم سوکت متداول IDE است و می تواند تا شش عدد Device را پشتیبانی کرده و آدرس دهی کند. 

 Chipset
یکی از مهمترین قسمت های هر مادربرد چیپ اصلی آن می‌باشد. شاید این قطعه را بتوان قلب مادربرد نامید.کنترل تمام قطعات موجود بر روی مادربرد بر عهده این قطعه می‌باشد. یکی از دلایل گران تر بودن یک مادربرد نسبت به مادربردهای دیگر مدل و شرکت سازنده آن قطعه است. برای مثال مادربردهایی که چیپ آنها ساخت شرکت اینتل است نسبت به مادربردهایی که چیپ آنها ساخت کمپانی های دیگری چون VIA ، SiS و ... می باشند از سرعت بهتر و امکانات بالاتری برخوردار می‌باشند.

 Battery Backup
اطلاعاتی مانند تاریخ ، ساعت ، پسورد BIOS ، تنظیمات مربوط به نحوه بوت شدن ، فرکانس پردازنده و رم و مواردی از این قبیل که در برنامه BIOS مادربرد تنظیم می گردد ، همگی در قسمتی به نام CMOS RAM ذخیره می شود. باطری مادربرد وظیفه تغذیه این IC را دارد.به همین دلیل است که با برداشتن باطری ، تاریخ و زمان و پسورد و دیگر تنظیمات BIOS به هم می ریزد.

USB Port 
این پورت‌ها به نام USB معروف می باشند. این پورت ها به وسیله کابل‌های کیس به USBهای جلو متصل شده و می توان از آنها استفاده کرد.


Rear Panel

PS/2 Mouse
Keyboard
Serial Port
Parallel Port
Speaker
Audio
Microphone
SPDIF in
SPFIF out

شکل 2


یاد آوری : SPDIF   مخفف عبارت Interface Format Sony Philips Digital ورابط صدای دیجیتال می باشد

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٤۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


رفع مشکل CD Drive

 
رضا صادقی
مرداد ماه 85 شماره 24

اشاره :
آیا CD Drive شما به راحتی تمام سی دی ها را می خواند ویا اینکه اعصاب شما را خرد کرده است!


بعضی از این دستگاه ها بعد از مدتی کار کردن قدرت خود را از دست داده و به درستی کار نمی کنند.اما مشکل از چیست،آیا عمر آن به پایان رسیده؟
به شما پیشنهاد می کنیم قبل از خرید درایو جدید و صرف هزینه مراحل سرویس زیر را نیز انجام دهید، به احتمال زیاد مشکل شما حل خواهد شد.


باز کردن درایو

ابتدا کامپیوتر را خاموش کرده و کابل برق و دیتای درایو را جدا و سپس آن را  از بدنه کیس باز کنید.
اگر به دقت به قسمت جلوی درایو نگاه کنید سوراخ کوچکی را می بینید.اغلب همراه سی دی درایو میله باریکی وجود دارد که در صورت فشار دادن آن درون این سوراخ در آن  باز خواهد شد ( شکل 1).

شکل 1: میله باریک را در سوراخ جلوی درایو فشار دهید تا در آن باز شود.


بعد از باز شدن در ، مطابق شکل 2 ، پانل جلوی در را باز کنید تا قاب مستطیلی که جلوی درایو قرار دارد جدا شود. برای این کار ، 2 عدد خار که در قسمت کناری درایو و خاری که در بالای درایو قرار دارد را به داخل فشار دهید. با این کار پانل جلوی درایو به راحتی باز می‌شود.

شکل 2 : ابتدا پانل‌جلوی درایو را باز کنید.


در مرحله بعدی با توجه به شکل 3 ، پیچ‌های زیر درایو را باز کنید. با کمی دقت می‌توانید قسمت روی درایو را از بدنه جدا کنید.اکنون قطعات داخل سی دی درایو به خوبی مشاهده می‌شوند.

شکل3 : با باز کردن پیچ های زیری درایو ، قاب آن برداشته و داخل درایو بخوبی مشاهده می‌شود.


تمیز کردن لنز
ابتدا بوسیله یک فرچه کوچک و ظریف ( قلم مو ) و به آهستگی گرد و غبار داخل درایو را پاک کنید .در شکل 4، اپتیک و بقیه قسمت‌ها مشخص نشان داده شده است.بعد از تمیز کردن گرد و غبار ، گوش پاک کن آغشته به الکل سفید را به آرامی بر روی لنز بمالید. توجه داشته باشیدکه به هیچ عنوان از مواد پاک کننده دیگر حتی الکل صنعتی استفاده نکنید زیرا این مواد بعد از خشک شدن ، لکه و جرم از خود باقی می گذارند که باعث کثیف‌تر شدن لنز می شوند. در ضمن این کار را با دقت انجام دهید وبه لنز فشار نیاورید.

شکل 4: لنز درایو را با دقت تمیز کنید


سرویس کابل‌های درایو
بعد از این قسمت می توانید کابل های نواری شکل ( که به کابل های ریبون معروف هستند )‌ را به آرامی از جایش در آورده و با اسپری مخصوص شستشو، قسمت اتصال برد و کابل و خود کابل را بشویید.این اسپری ها به نام اسپری هایContact cleaner  (‌کنتاکت شور )‌معروفند که دارای دو نوع خشک و چرب هستند .برای این کار از نوع خشک آن استفاده کنید.اکثر مغازه های کامپیوتری و یا الکتریکی این اسپری ها را دارند.

شکل 5 : ریبون کابل‌ها را با اسپری خشک و یا الکل تمیز کنید.


روغنکاری چرخ دنده‌ها
در مرحله آخر قسمتی را که ریل ، غلتک و چرخ دهنده‌ها با هم در تماس هستند را با گریس (‌ یا روغن)‌ ، گریسکاری کنید.برای این کار می توانید از کریس ها سفید رنگی که مخصوص همین کار است و سفید رنگ می‌باشد استفاده کنید.این نوع گریس را می‌توانید از فروشگاه های لوازم الکترونیکی تهیه نمایید.

شکل 6 : در مرحله آخر ،‌ غلتک و چرخ دنده ها را گریس کاری کنید.


بستن و تست درایو
اکنون نوبت به بستن سی دی درایواست .قسمت های مختلف درایو را با دقت ببندید و سپس درایو را درون کیس پیچ کنید.کابل دیتا و پاور را به درایو وصل و سپس سیستم را روشن کنید.

 امیدواریم با سرویس انجام شده مشکلات درایو برطرف شده باشد.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٤٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


خنک‌کننده‌های بی‌صدا

 
رضا صادقی
تیر ماه 85 شماره 23

اشاره :
تا به حال توجه کرده‌اید وقتی کامپیوتر را خاموش می کنید چه آرامش و سکوتی به محیط برمی گردد. اگر از جمله افرادی هستید که اغلب در شب از کامپیوتر استفاده می‌کنند این مسئله به وضوح برایتان اتفاق افتاده است. اما این همه سروصدا از چیست؟ در این نوشتار نمونه‌ای از فن های جدید را مورد بررسی قرار می دهیم که در صورت همه گیر شدن دیگر کامپیوترها با این همه سر وصدا کار نخواهد کرد.


امروزه اکثر قطعات و پردازنده به دلیل استفاده از فرکانس های بالا ، حرارت زیادی تولید می‌کنند بطوریکه در حین کار و افزایش بار ، این حرارت بیشتر هم می گردد.
یک سیستم برای اینکه بتواند در شرایط ایده‌آل کار کند حتما باید سیستم خنک کننده مناسبی داشته باشد.
در آزمایشی که سایت معتبر Toms Hardware انجام داده بود ، سیستم هایی که از فن های پرقدرت و بزرگ برای خنک کردن پردازنده استفاده می‌کردند و حرات پردازنده در آنها کمتر بود به مراتب کارایی بیشتری نسبت به سیستم‌های دیگر (‌که درجه حرارت پردازنده در آنها بیشتر بود)‌ ،داشتند.
سری اولیه پردازنده‌ها ، همگی بدون فن کار می‌کردند اما از پردازنده‌های خانواده 486 به بعد به دلیل افزایش حرارت و خنک کردن از فن استفاده شد. فن های اولیه بسیار کوچک بودند اما با افزایش فرکانس و متعاقب آن حرارت ، فن ها نیز بزرگتر و بزرگتر شدند.
در یک سیستم به غیر از پردازنده ، چیپ اصلی مادربرد (‌پل شمالی) و چیپ کارت گرافیک نیز حرارت زیادی تولید می‌کنندکه برای خنک کردن آنها از فن استفاده می‌شود.فن ها به دلیل اینکه بتوانند قطعات را به خوبی خنک کنند،از یک قطعه فلزی به نام Heat Sink ( که اغلب از جنس آلومینیم است )‌ و یک پروانه که با سرعتی بین 2 تا 4 هزار دور دقیقه می چرخد (و هوا را به بیرون می کشد) تشکیل شده اند.
با توجه به استفاده از تکنولوژی‌های جدید (‌مانند Dual Core ، ‌ Micron Technology )در پردازنده‌های امروزی،‌ فن ها بسیار غول پیکر و بزرگ شده‌اند.

شکل1 : با توجه به افزایش سرعت پردازنده‌ها ، فن‌های بسیار غول پیکر شده‌اند.


این فن‌ها به غیر از اینکه صدای زیادی تولید می‌کنند، به دلیل ایجاد جریان هوا ، غبار بسیار زیادی را در اطراف پره های پروانه جمع می کنند که این مسئله با مرور زمان موجب مشکلات زیادی از قبیل به صدا افتادن فن ها و افزایش حرارت می‌شود.
کارشناسان برای حل این مشکل چاره‌ای اندیشیده‌اند: Water Cooling System.
خنک کنندهای آبی ، با استفاده از رادیاتور و گردش مایع خنک کننده و یک فن (‌با دور موتور آرام)‌ ، در محیطی کاملا آرام و بی صدا ، قطعاتی چون پردازنده ، چیپ اصلی مادربرد ، چیپ کارت گرافیک و فضای داخل کیس را خنک و از جمع شدن غبار در داخل کیس جلوگیری می‌کنند.

شکل 2


سیستم‌های خنک کننده آبی، از قسمت‌ها و اجزا مختلفی مانند لوله‌های آب ،‌ موتور آب ، ‌رادیاتور ، فن ، هیت سینک‌های متفاوت و بست لوله تشکیل می‌شود.
با پیشرفت سریع تکنولوژی، این وسایل نیز از غافله عقب نمانده و رشد و پیشرفت سریعی داشته اند بطوریکه با دیدن بعضی از آن‌ها فکر می‌کنیم با یک کارخانه کوچک طرف هستیم که وظیفه خنک کردن قطعات را بر عهده دارد.
این وسایل با ظاهر عجیب خود توانایی های بسیاری دارند. تصور کنید درون لوله های پلاستیکی متصل شده به آنها آب جریان دارد که حرارت را از قطعات می‌گیرد.آب نیرز توسط یک رادیاتور خنک می‌شود.بعضی از این وسایل پا را از این هم فراتر گذاشته اند و برای خنک کردن از گاز نیز استفاده می کنند.
بررسی ساختمان خنک کننده‌های آبی
در ساختار این قطعات از پروانه های پر سر وصدا کمتر استفاده شده است همانطور که در شکل 2 مشاهده می کنید کلیه اجزای اینگونه خنک کننده ها بطور واضح مشخص است.
همانطور که در شکل 3 مشاهده می‌شود این خنک کننده‌ها ازHeat sinkهایی استفاده می‌کنند‌که ‌‌لوله‌های‌ حاوی مایع خنک کننده به آنها وصل می‌شوند.این Heat sinkها دارای شکل و اندازه های متفاوت و سازگار با قطعاتی مانند CPU ، Motherboard Chip  ، VGA Chipو اکثر قطعات و چیپ‌ها ‌می‌‌‌‌‌ باشند.
نکته قابل توجه اینست که این Heat sink ها قابل تغییر بوده و بر روی کلیه قطعات قابل نصب است و سایزها و مدل های مختلفی دارد. این Heat sinkها دارای دو لوله آب رفت و برگشت می‌باشند و مانند سیستم رادیاتور عمل می‌کنند.خود سیستم فن نیز بصورتی است که دارای یک منبع مایع خنک کننده،  پمپ مخصوص مکش مایع و لوله های اتصال رفت و برگشت و نهایتاً Heat sinkها و بست های مخصوص می باشد.

شکل 3 :  دو نمونه از هیت سینک مخصوص نصب بر روی پردازنده.


دو نمونه از هیت سینک مخصوص نصب بر روی چیپ مادربرد. رادیاتورها اکثراً دارای یک فن بزرگ می باشندکه با سرعت کمتری نسبت به فن های معمولی حرکت می‌کند و باعث خنک شدن مایع می‌گردد. ساختمان بکار رفته در این سیستم بسیار به به سیستم خنک کننده اتومبیل شبیه می‌باشد.
زمانی که سیستم روشن می‌شود مایع داخل مخزن بوسیله پمپ مکش شده و به Heat sinkها می‌رسد . حرارت از Heat sinkها به راحتی به مایع خنک کننده منتقل می شود و در زمان برگشت ، توسط فن نصب شده بر روی رادیاتور خنک شده و مجدداً به سیستم گردش باز می گردد.

شکل 4 :  نمونه‌ای از رادیاتور خنک کننده بدون فن . نمونه ای از رادیاتور خنک کننده به همراه فن.

شکل 5 : موتور به همراه منبع آب.موتور با منبع جداگانه آب.


 

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۳۸ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


حذف هوشمند اشیا وجادوی پردازش تصویر در روباتیک- قسمت 8

مهندس ماجد اسدی
دی ماه 84 شماره 19

اشاره :
در این شماره برآنیم تا چند تمرین در زمینه پردازش تصویر را باهم به انجام برسانیم. بعد از انجام این تمرینات خواهید توانست، با کمی تلاش، تمامی آنچه را که در ذهنتان است، عملی نمایید. درصورتیکه مقالات قبلی را مطالعه نموده باشید خواهید دید که موضوع این ماه، جمع بندی مطالب گذشته است. حال بهتر است وارد مبحث اصلی شویم.


تصاویری که به آن نیاز داریم یکی تصویر زمینه و دیگری تصویری است که پردازش ما بر روی آن انجام می گیرد. تصویر زمینه می تواند هر تصویری باشد و می توانید آنرا به دلخواه انتخاب نمایید. تصویر دوم را، برای راحتی، به گونه ای انتخاب یا طراحی می کنیم که تنها از رنگ های سیاه و سفید تشکیل شده باشد. شکل 1 نمونه ای از تصاویری هستند که در این کار از آنها بهره می بریم.


شکل 1:
عکس بیل گیتس بعنوانِ زمینه (راست) و عکس پردازش شونده (چپ)

لطفا توجه نمایید که سایز عکس ها باید یکسان باشند، اگر چه می توانید در آینده، خود برنامه را به گونه ای تغییر دهید که نیاز به هم اندازه بودن عکس ها نباشد.

توجه:
از آنجا که این کار نسبتا ساده است، برای زیباتر نمودن آن از Timer استفاده می کنیم.

با این کار می توانیم حالت گرافیکی زیبایی به برنامه خود بدهیم.
در ابتدا قصد داریم کاری کنیم که، بیننده تنها توان مشاهده تصویر زمینه را داشته باشد و بعد از کلیک کردن روی یکی از دکمه هایی که در ادامه توضیح خواهم داد، پردازش بر روی تصویرها آغاز می شود. حال بهتر است به توضیح روند کلی کار بپردازیم:• Simple Mode : در این حالت تصویر پردازش شونده به تدریج بصورت عمودی (و یا افقی) تصویر زمینه را می پوشاند.در شکل 2 می تواند نمونه ای از کار Simple Mode که در حال انجام است و هنوز به پایان نرسیده، را در حالت عمودی مشاهده نمایید: 
شکل 2
 Black and white :در حرکت عمودی (Vertical) این مدل، تنها محوطه ای از عکس پردازش شونده که رنگ سفید دارد بر روی عکس زمینه قرار می گیرد و بقیه جاها دست نخورده باقی می مانند. در حالت افقی ( Horizontal ) تنها قسمت های سیاه رنگ تصویر پردازش شونده بر روی تصویر زمینه قرار می گیرند و بقیه قسمت های تصویر زمینه بدون تغییر باقی می مانند.به نمونه این مدل در شکل 3 و 4 دقت نمایید.


شکل 3 :
پردازش عمودی تصویر در مدل Black and white

شکل 4 :
پردازش افقی تصویر در مدل Black and white  Negative :در اینجا، از تصویر پردازش شونده هیچ استفاده ای نمی شود و پردازش بر روی تصویر زمینه اعمال می شود. همانطور که از اسم آن نیز پیداست، تصویر زمینه بعد از کلیک بر روی یکی از دکمه ها Vertical  و یا Horizontal نگاتیو می شود.

به شکل 5 نگاه کنید.



شکل 5


در صورتی که، در مدل نگاتیو، ابتدا حالت عمودی و سپس در نیمه مسیر، حالت افقی را انتخاب نمایید، شاهد شکل 6 خواهید بود.



شکل 6
 اگر فرصت دارید حتما قبل از خواندن ادامه مقاله، خودتان را با نوشتن برنامه محک بزنید تا با اشکالات و نقص برنامه نویسی خود آشنا شوید. در ادامه، شما بعد از خواندن مقاله به پاسخ سوالات خود می رسید و گر نه چیزی به معلوماتِ بلندمدت شما افزوده نخواهد شد! این یک تهدید نیست، بلکه یک هشدار است!

بسیار خوب، حال به مرحله برنامه نویسی می رسیم. ابتدا بهتر است فرم برنامه خود را در حالت طراحی ببینیم.
                   
                          

                              شکل 7: فرم در C++ Builder و Delphi
 
همانگونه که قبلا اشاره شده و هم اکنون نیزمشاهده می کنید، هیچگونه فرقی  میان دو فرم و شکل آنها وجود ندارد.
 متغییرهای که باید بصورت فراگیر( Global ) تعریف شوند( کد 1) :xH و yH موقعیت پیکسلی را که بصورت افقی پردازش می شود، مشخص می کنند.xV و yV موقعیت پیکسلی را که بصورت عمودی پردازش می شود، مشخص می کنند.


   

    

حال ببینیم با شروع اجرای برنامه چه اتفاق های باید در ابتدا رخ دهد( کد 2):


   

    

در ادامه اتفاقاتی که با فعال شدن تایمر verTimer بوجود می آید را بررسی میکنیم.


    

    

حال موقعیتی را بررسی می کنیم که تایمر horTimer فعال شده باشد( کد4 ) :


    

    

در کدهای زیر، شیوه فعال و غیر فعال نمودن تایمرها را در مشاهده می کنیم که در واقع بدین صورت .

اگر دکمه Vertical را فشار دهید، تایمر verTimer فعال شده و تایمر horTimer غیر فعال می شود.در صورتیکه دکمه Horizontal را فشار دهید، تایمر horTimer فعال شده و تایمر verTimer غیر فعال می شود.


   

   

در آخرین قسمت برنامه نویسی، کد دکمه Reset را مشاهده کنید( کد 6 ) :


  

  

حال حالتی را در نظر بگیرید که در یک تصویر ارسال شده از یک رویات، می خواهید تمامی تصاویر نامربوط را حذف نموده و تنها موقعیت اعضای تیم قرمز رنگ را مورد بررسی قرار دهید. حال می توانید این کار را انجام داده و آنرا با موقعیت های دیگر نیز بسنجید.                                             پاسخ به خوانندگان شاید برای دوستانی که هنوز در انتخاب زبان برنامه نویسی مشکل دارند جالب باشد قسمتی از ایمیل این دوست گرامی را بخوانند:

 
من  الان  دانشجوی  ترم  چهارم هستم و با  زبان های 
C ، C++  ،C++ Builder و Java  بطور  جسته  گریخته  کار  کرده ام  اما اصلا  از  خودم  در  این  زمینه  راضی‌  نیستم. می‌خواستم  شروع  کنم  به  یاد  گرفتن  یه  زبان  جدیدتر، اما  بعد  از کمی‌ فکر به این نتیجه رسیدم که زبان  اصلا  مهم  نیست  بلکه  اصول  کلی‌  برنامه نویسی و الگوریتم  برنامه  مهم  است، بعد  تصمیم  گرفتم  که  با  همان  C++ Builder کار  کنم  تا  در آن  زمینه  حرفی‌  برای  گفتن  داشته  باشم  بعد  اگه  خدا  بخواد  سوئیچ  کردن  روی  زبان دیگه  کار  راحتیه. منتها  یه  مشکلی‌  هست  که  چون  با  چند  نفر  دیگه  می خواهیم این کار را  خارج  از  محدودهٔ  دروس  دانشکده  انجام  بدیم  نمی دونیم  از  کجا  شروع  کنیم  یعنی‌  برای  انتخاب  پروژه  یا  برنامه  مشکل  داریم ، اگه  امکان دارد  شما  به  ما  در  انتخاب  پروژه  یا  دادن  منبع  که  بتواند این کار را  انجام دهد کمک  کنید. خلاصه عزم مان را  جزم  کردیم  که  حداقل  2 ساله  دیگه  که  درسمان  تمام  می شود فقط  "مدرک  مهندسی‌  را  با  خودمان  یدک  نکشیم". به  امید  روزی  که  همهٔ  ما  قانون  جاذبه را درک و باور  کنیم.
از اینکه به مرحله ای رسیده اید که نوع زبان برنامه نویسی، یک مرحله بعد از خلاقیت قرار گرفته به شما تبریک می گویم.برای پیشرفت در زمینه پردازش تصویر می توانید کار را با مقالات روباتیک آغاز نمایید، مخصوصا شماره ای که در مورد "تشخیص موقعیت اشیا" نوشته شده بود. این مقاله کمی از دیگر مقالات ساده تر است و در عین حال جای کار برای پیشرفت را در اختیارتان قرار می دهد.از اینکه قانون جاذبه شما را مجذوب کرد بسیار خوشحالم.به امید اینکه تا دو سال دیگر نام شما را بعنوان یکی از فعالان با نشاط دنیای برنامه نویسی ببینم.  چرا از ابزار TBitMap برای کار با تصاویر استفاده می شود؟ آیا این تنها راه است و اینکه آیا TBitMap برای تصاویری که فرمتی غیر از .BMP دارند نیز کاربرد دارد؟از انجا که TBitMap توسط خود شرکت بورلند برای کارهای پردازش تصویر طراحی و ساخته شده است، تعدادی از توابعی را که معمولا در پردازش تصویر مورد استفاده می باشند نیز بهمراه آن عرضه کرده اند که موجبات راحتی کار را فراهم آورده است. درمورد اینکه آایا TBitMap تنها وسیله کار برای پردازش تصویر است یا خیر، باید بگوییم که ابزارهای دیگری نیز وجود دارد اما به راحتی TBitMap نمی باشند. از انجا که هدف ما در این آموزش آشنایی با کلیات پردازش تصویر است، راحت ترین، کوتاه ترین و جامع ترین راه را برگزیدیم، تا مورد استفاده همگان باشد.  کدها را از کجا تهیه کرده اید؟ من می خواستم همین کدها را با استفاده از زبان Visual C++ انجام دهم، اما نتوانستم معادل این کدها را در MSDN پیدا کنم؟از اظهار لطف تان ممنونم! همانطور که قبلا نیز خدمتتان عرض کرده بودم، این کدها را برای علاقمندان به رشته روباتیک آماده کردم. هدفم شکستن این غول بود و اینکه عزیزانی که زمانی مثل خود من داغدیده فراق روبا تها بودند به مقصود برسند. اما اینکه چرا معادل آنها را جای دیگری پیدا نکردید، باید بگویم که خود کدها را هم جای دیگری غیر از "رایانه خبر" پیدا نمی کنید چه رسد به معادل آنها! البته، این سوال را می شد با عصبانیت هم جواب داد ;)   چرا در مقالات آموزشی خود از بیت مپی استفاده می کنید که هر پیکسل آن از سه بایت تشکیل شده است؟ بهتر نیست از بیت مپی استفاده کنید که هر پیکسل آن یک بایت باشد؟استفاده از ورژن یک پیکسلی نیز امکان پذیر است اما در دنیای خارجی (دنیای غیر تئوری) کاربرد بسیار محدودی دارد و نمی تواند در عرصه پهناور روباتیک، که نیاز به انعطاف پذیری فراوان دارد، مورد استفاده قرار گیرد. همانطور که قبلا نیز اشاره کرده بودم، تمام تلاشمان بر این اساس است که این مقالات هم آموزشی باشند و هم در دنیای عمل بهترین بازدهی را داشته باشند. تنها در این صورت است که می توان به آموزشی و عملی بودن این مجموعه افتخار نمود. آیا در سیستم عامل های دیگر نیز می توان این آموزش ها را پیاده کرد؟بله! یکی از کارهایی که سعی نمودیم مدنظر داشته باشیم این بود که همیشه از روند منطقی کار (الگوریتم) شروع کنیم و بعد همان روند را بصورت عملی توسط کد اجرا نماییم. در نتیجه شما می توانید تنها با فراگیری دستور العمل های ویژه زبان مقصد، تمامی این کارها را انجام دهید. منظور از دستور العمل، چند دستور محدود در رابطه با فراخوانی پیکسل ها و دسترسی به آنهاست. هرگاه خواستید مصداقی بر این گفته بیابید، در زبان برنامه نویسی جدید خود، چند فرمان مورد نیاز برای پردازش تصویر را یافته و در آنجا خواهید توانست بدون استثنا تمامی مواردی را که در این مجموعه فرا گرفته اید، اجرا نمایید.یک خبر خوب اینکه کدهای Delphi و C++ Builder را می توان در سیستم عامل Linux نیز با کمی تغییرات اجرا نمود. تنها باید Kylix را نصب نمایید (مجموعه Kylix دو زبان Delphi و C++ Builder را در خود جای داده است). آیا کار با پیکسل ها و پردازش تصویر، تنها اصول کامپیوتری در روباتیک بشمار می آیند؟یکی از فاکتورهای مورد نیاز در روباتیک آشنایی با پردازش تصویر و کار با پیکسل ها است که معمولا برای پروژه های دانشجویی کفایت می کند. اما هنگامی که بحث از روبات های پیشرفته و هوشمند به میان می آید عوامل دیگری غیر از عامل بینایی (یا همان پردازش تصویر) نیز مطرح می شود. هوش مصنوعی یکی از این موارد است که متاسفانه بدلیل سنگین بودن اصول ان در این مجال نمی گنجد. هوش مصنوعی در جایی استفاده می شود که دسترسی به هوش طبیعی (هوش آدمیزاد) وجود ندارد و مجبوریم اختیاراتی را به روبات بدهیم تا بر اساس یک سری از دستور العمل های از قبل تعیین شده، فعالیت خود را ادامه داده و منتظر دستور باقی نماند. حال اگر بخواهیم روبات را در جایی قرار دهیم که بصورت مکرر با موقعیت های جدیدی دست به گریبان است، آنگاه مجبوریم برای تعلیم این موجود مکانیکی سرکش از "شبکه های عصبی" نیز بهره ببریم. دانشمندان با استفاده از شبیه سازی "شبکه های عصبی" در مغز، سعی در بوجود آوردن حالتی دارند که توان یادگیری را در موجودات مکانیکی را نیز خلق و تقویت نمایید. بعنوان مثال در صورتی که بچه ای کار ناشایستی انجام دهد، توبیخی از جانب مادر خانواده در انتظار اوست (که می تواند یک صحبت دوستانه باشد و یا یک نوازش اساسی!). بعد از این نصیحت یا نوازش، آن بچه دیگر عمراً اگر به سراغ آن عمل ناشایست برود. همین حالت را برای یک روبات در نظر بگیرید که همچون یک کودک، تمامی آنچه را که آزمایش می کند دسته بندی می کند و در کارهای بعدی مطمئن می شود کاری که قصد انجام آن را دارد در دسته "کارهای بد" نباشند!در نتیجه، علاوه بر پردازش تصویر، هوش مصنوعی و شبکه عصبی نیز مورد نیاز است.  تیم های روباتیک (همچون روبوکاپ) تخصص چه افرادی را لازم دارد؟البته این سوال بسیار کلی است و نمی توان بصورت کامل آن را پاسخ داد، زیرا روباتیک بسیار گسترده است و تنها در حیطه فعالیت های فنی نیست و دامنه آن حتی درآاستانه ورود به قلمروی روانشناسی نیز می باشد. اما بطور کلی، رشته کامپیوتر برای انجام کارهای مرتبط به برنامه نویسی مورد استفاده قرار میگیرد (البته در سطوح بیشرفته، برنامه نویسی هوش مصنوعی و شبکه عصبی در اولویت کار مهندسان کامپیوتر قرار دارد). علاوه بر کامپیوتر، علاقمندان، دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته الکترونیک می بایست نیازهای الکترونیکی را برطرف نمایند. از میان این نیازها می توان به ارتباط پورتی کامپیوتر با روبات، آماده سازی مقدمات ارتباط بی سیم اجزا با یکدیگر و غیره اشاره نمود. با وجود دو تخصص کامپیوتر و الکترونیک، تنها نیاز باقیمانده، مکانیک خواهد بود که میبایست قدرت حرکت، چرخش و مانور فیزیکی روبات را طراحی نماید. البته همانطور که قبلا نیز اشاره شد، این سه تخصص، در همه موارد، تنها نیازهای یک گروه روباتیک نیست.   چرا در همه برنامه ها، تمامی پردازش ها بر اساس تک تک پیکسل ها انجام می شود؟ آیا می توان بلوک بلوک پردازش را انجام داد؟بله! امکان پردازش بلوکی تصویر نیز وجود دارد، اما زبان های برنامه نویسی مورد استفاده، تابع های مورد نیاز اینگونه پردازشها را فراهم نکرده اند و فرد میبایست خود با نوشتن این تابع ها این نیاز خود را برطرف نماید (که البته کار سختی نیست). زبان برنامه نویسی MATLAB (Matrix Laboratory) امکان پردازش بلوکی تصاویر را به برنامه نویسان خود داده است، که البته استفاده از این زبان را برای عزیزانی که تازه کار هستند توصیه نمی کنم. یکی از ایمیل هایی در این مدت دریافت کرده ام با این جمله شروع می شد: مرسی از  اینکه  ایمیل  قبلی مرا  جواب  دادین  ( راستش  اصلا  فکرشو  نمیکردم). بعد از خوندن مقالتون در ماهنامه (خصوصا شماره هفده) و آشنایی با لحن و بیان صمیمیتون، شوق مضاعفی در مکاتبه با شما پیدا کردم و ... بسیار خوشحالم که مقالات روباتیک توانسته رابطه صمیمانه ای با شما برقرار کند و خیلی و نارحت شدم از اینکه که اصلا فکر نمیکردید جوابی دریافت کنید. این قضیه بسیار دردناک است که گزینه پیش فرض (Default) حتی یکی از جوانان ما عدم دریافت پاسخ باشد. من این مسئله ننگی بر فرهنگ مان می دانم که تا برطرف نشود ما همچنان جهان سوم (یا شاید چهارم) باقی خواهیم ماند. چرا در مقالات خود از حیطه علمی خارج می شوید و وارد بحث های غیر علمی می شوید؟ بهتر نیست تنها در محدوده مسئولیتان فعالیت نمایید؟تشکر می کنم که صراحتاً نظر خود را مطرح نمودید. خوشبختانه بسیاری از خوانندگان از اینکه مجله فضایی اینگونه صمیمی با خوانندگانش دارد، قدردان کادر محترم آن هستند. اما برای اینکه پاسخی هم به این شبهه داده باشیم، خدمت شما دوست گرامی عرض می کنم: دانش بدون فرهنگ ارزشی ندارد و فرهنگ نیز بدون دانش بی ارزش است. ما (بعنوان جوانان این جامعه) چطور می توانیم شاهد این همه تضاد در رفتارهای اجتماعی باشیم و  بی تفاوت و ساکت بمانیم. چطور می توان ساکت بود در حالی که الگوی علمی خود را گم کرده ایم و تنها در یافتن الگوهای نقاشی شده و روغن کاری شده تبحر داریم. درست است که بافت اجتماعی کشور، تقویت کننده این وضعیت است، اما چطور می توان زبان در کام گرفت در حالی که بسیاری از دانشگاه های ما به مراسم بزم و عروسی و جشن فرشته های خزان بی شباهت نیستند. چرا کشورهای که مظهر رشد علمی در دنیا هستند را نمی بینیم.چرا به دانشجویان طراز اول آنها نمی نگریم. چرا نمی بینیم آنان به چه چیزهایی بها می دهند. اگر ما (به فرض مثال) واقعا آنها را الگو می ساختیم ، باز بهتر از الان جواب می گرفتیم. زیرا در حال حاضر بازیگران و هنرپیشگان را بر دیوارهای زندگیمان چسبانده ایم و الگوهای علمی بشر را از یاد برده ایم. هیچکدام از آن کشورها فرهنگ دو هزار ساله ندارند!چرا ما تنها در این کارهاست که دست همه را از پشت می بندیم. پس فرهنگ هفت هزار ساله ما کجاست!هیچ کس با مفهوم تمیزی و آراستگی پسران و دختران جوان، که قدمت شش هزار ساله دارد، مشکلی ندارد، اما هنگامی که تمیزی و آراستگی جا، پای "خود نمایی" بگذارد، باید ریشه آنرا در اعتماد به نفس پایین، اختلالات شخصیتی و یا ضعف در الگو برداری جستجو کرد. این مسئله را روانشناسان و جامعه شناسان برجسته جهانی مطرح می کنند .. متاسفانه این مسائل در محافل علمی ما مطرح نمی شود و این مسئولیت را به دوش کسانی گذاشته ایم که خود نتوانسته اند الگوی مناسبی برای جوانان فرهیخته ما باشند. تاثیرگذاری یک استاد نمونه و فرهیختة کامپیوتر چه در مقوله علم و چه در مجال فرهنگ، کم از یک جامعه شناس ندارد. یک دانشجو بیشتر از استاد روشنفکر خود تاثیر می پذیرد تا یک جامعه شناس که ممکن است یکبار در زندگی با او ملاقات نموده یا کتابی از او مطالعه نماید.یکی از واحدهای مقطع کارشناسی کامپیوتر دانشگاه های انگلستان را به این مسئله اختصاص داده اند که یک فرد نباید فقط یک برنامه نویس، یا تکنیسین باشد تا دیگران تنها از توانایی های علمی او استفاده نمایند. بلکه باید دانش یک برنامه نویس، قدرت تحلیل یک تحلیلگر و ارتباطات عمومی یک مدیر را نیز در اختیار داشته باشد. چرا تنها ما باید دانش را از فرهنگ جدا کنیم. کلاس های کسل کننده دانشگاه های ما بیداد می کنند و ما آرمیده ایم.  امیدواریم که هنوز جایی برای امید وجود داشته باشد و "انتظار"، تنها راه حل باقیمانده نباشد!جوانان ما برای انتظار آفریده نشده اند، خلاقیت و جنبش آرزوی آنهاست. هم جنبش علمی و هم جنبش فرهنگی. فردی که از مشرق زمین برمیخیزد باید افتخارات دنیا را با نام سرزمین خود به دنیا عرضه کند، به فرهنگ دیگران احترام بگذارد، دانش را بچنگ آورد و خاک خود به زادگاه شگفتی بدل نماید.افلاطون، فیلسوف بزرگ یونانی، اینگونه فاجعه زندگی را به تصویر می کشد:Plato: We can easily forgive a child who is afraid of the dark;
the real tragedy of life is when men are afraid of the light.
ما براحتی می توانیم، کودکی را که از تاریکی هراسان است، معذور بداریم.
 فاجعه واقعی زندگی زمانی است که انسان ها از نور بترسند.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۳٧ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


روباتیک و کنترلِ دنیای خارج با استفاده از پورت-قسمت 9

 
مهندس ماجد اسدی
اسفند ماه 84 شماره 21

اشاره :
در این شماره علاوه بر ارائه چند تمرین از مطالبی که در جلسات گذشته مطرح شد، مطلب جدیدی را بررسی می کنیم که خواسته بسیاری از دوستان عزیز بود و بارها بر ارائه این مطلب پافشاری کرده بودند. موضوع جدید چگونگی ارتباط کامپیوتر با دنیای خارج است. در این شماره و چند شماره آینده موضوع "پورت ها" را با یکدیگر بررسی می کنیم. این موضوع علاوه بر جذابیت فوق العاده آن، بسیار مفید و کاربردی است و می تواند در زمینه های غیر از روباتیک نیز بکار گرفته شود. ابتدا شیوه کار با پورت پرینتر را فرا می گیریم و چند نمونه عملی را از نظر می گذرانیم. در پایان یک تمرین ساده را برای دوستان علاقمند مطرح می کنیم. باز هم یادآوری می کنم که خوانندن مقالات و لذت بردن (!) از جذاب بودن مطالب، چیزی به آزموده های آدمی، که تنها سرمایه یک عاشق است، اضافه نمیکند و تنها انجام تمرینات، این خوانده ها را به سرمایه درونی بدل می کند. در این سری مقالات تمام تلاش بر این بوده که فرد بتواند با انجام کمترین فعالیت، بازده مناسبی را گردآوری نماید.


چرا استفاده از پورت ها برای علاقمندان به روباتیک مورد نیاز است؟

به منظور ایجاد ارتباط با دنیای دیجیتال کامپیوتری با دنیای الکترونیک خارج از کامپیوتر، پورت ها یکی از بهترین شیوه ها هستند. پورت ها مسئول ایجاد ارتباط و منتقل نمودن اطلاعات از کامپیوتر به دنیای خارج را بر عهده دارند. کامپیوتر پورت های متعددی دارد که هر کدام مسئولیت انجام کاری را بر عهده دارد. به شکل 1 که پورت های مختلف کامپیوتر را نشان می دهد، دقت نمایید.



شکل 1 :
انواع پورت های کامپیوتر

یکی از مناسب ترین پورت ها برای ارتباط با دنیای خارج از کامپیوتر، پورت موازی است (که معمولا بعنوان پورت پرینتر مورد استفاده قرار می گیرد)، این پورت علاوه بر داشتن سرعت نسبتا بالا در انتقال اطلاعات، تعداد مناسبی پایه های اطلاعاتی دارد. ما نیز در اینجا به بررسی پورت پرینتر می پردازیم. تعداد زیادی از دانشجویان الکترونیک با این موضوعات آشنا هستند، با این حال تعدادی از بچه های الکترونیک و تعداد بیشتری از برو و بچه های کامپیوتر، علاقه خود را به این مبحث به کرات ابراز نموده اند.
قبل از ادامه کار، آشنا شدن با پورت مذکور، و مشاهده چند تصویر شماتیک از آن، خالی از لطف نخواهد بود. آشنایی با رجیسترهای پورت استاندارد پرینتر (پورت موازی)1ـ داده   2 ـ وضعیت 3 ـ کنترلجدول 1 ، وظیفه هر پایه و مشخصات آن را نشان می دهد.

جدول 1


برای آشنایی بیشتر، به شکل های 2 و 3 دقت نمایید.



شکل 2
 در این شماره تنها با پورت داده کار می کنیم و کار با بقیه پورت ها را به شماره های آینده موکول می کنیم. بنابراین بقیه پورت ها را بدون دستکاری، در همان حالت خود رها می کنیم.پورت داده می تواند بعنوان وروری و یا خروجی مورد استفاده قرار گیرد. در حالت پیش فرض، پورت داده تنها بعنوان پورت خروجی مورد استفاده قرار می گیرد.


شکل 3 :
پورت پرینتر و پایه های آن

در این شکل 4 ، برای کنترل روبات، نیاز به ارسال پنج نوع داده داریم  تا هر کدام از رابط ها را به گونه ای تنظیم نماییم.


شکل 4

در اینجا قبل از وارد شدن به دنیای دوست داشتنی کدهای کاربردی،آدرس هر کدام از پورت ها را مشاهده می کنیم( جدول 2).


جدول 2

ما در اینجا تنها روی رجیستری داده
LPT1 کار می کنیم که در آدرس 0x378 است.قبل از اینکه بتوانیم از پورت ها در تمامی ویندوزها استفاده نماییم، می بایست فایل inpout32.dll را در مسیر  Windows\system32\ کپی نماییم. این فایل را می توانید به همراه کدها از سایت رایانه خبر تهیه نمایید.حال بهتر است وارد کدها شده و لذت ارتباط با پورت ها را تکمیل کنیم.در اینجا برنامه ای را باهم می نویسیم که مقادیری را به پورت پرینتر منتقل کند و سپس نحوه فراخوانی آن مقدار را خواهیم دید. انتقال و دریافت مقادیر، توسط تابعی که در فایل DLL اشاره شده قرار دارد، صورت می پذیرد( شکل 5) .

شکل 5 :
تصویر برنامه در محیط اجرا

شکل 6 :
تصویر برنامه بعد از کلیک نمودن بر روی دکمه Read From LPT1
در این مرحله ابتدا فایل
DLL را به برنامه می شناسانیم ( کد 1) :


     

     

حال کارهای انتقال داده ها را آغاز می کنیم.برای ارسال داده یا سیگنال عددی به پورت پرینتر کارهای زیر را انجام می دهیم( کد 2) .


     

    

برای دریافت و گرفتن اطلاعات موجود در پورت پرینتر، از کد3 استفاده می کنیم .


   

   

حال در این مرحله قصد داریم که تمامی داده اطلاعات موجود در پورت پرینتر را بصورت online مشاهده کنیم و هرگونه تغییری را بدون هیچ وقفه ای شاهد باشیم.از این برنامه می توانید برای بررسی روند برنامه خود بهره ببرید و تمامی بیت های منتقل شده به پورت را مشاهده و در صورت لزوم تغییر دهید. با استفاده از این برنامه که خود تا چند دقیقه دیگر آن را خواهید ساخت، می توانید براحتی برنامه های خود را که در رابطه با پورت موازی (پرینتر) نوشته اید، عیب یابی نمایید. توجه داشته باشید که فعلا در این برنامه رجیسترهای وضعیت و کنترل را نادیده می گیریم، اما شماره پایه ها و نوع پایه ها را مشخص نمودیم تا در شماره های بعدی، آنها را برنامه نویسی نماییم.شکل 7 ، تصویر برنامه را در حالت اجرا مشاهده نمایش می دهد.

شکل 7
: تصویر برنامه در محیط اجرا


دیگر وقت آن رسیده تا نگاهی سریع به کدهای مربوط بیندازیم و روند کار را دنبال نماییم.

ابتدا کدهای مربوط به تایمر را از نظر می گذرانیم، در اینجا زمانبندی تایمر، در محیط طراحی، بر روی 100 میلی ثانیه تنظیم شده است.توجه داشته باشید که کدهای که مربوط به استفاده از DLL در برنامه قبل اشاره شده است، در این برنامه نیز بایستی در نظر گرفته شود.


      
    

   

کدهای 4، مربوط به تغییر دادن مقادیر CheckBox ها می باشد. این کد تنها برای کلیک نمودن بر روی D0 تعریف شده است ولی در محیط طراحی، بعد از انتخاب شش CheckBox باقی مانده، بر روی برگه Event کلیک نموده و از کشوی رویداد OnClick، D0Click را انتخاب می نماییم. با این کار، هرگاه بر روی هر کدام از CheckBox ها کلیک نمودیم، کدهای نوشته شده پردازش می شوند. به شکل 8 دقت نمایید.

شکل 8

 حال به کد5 توجه کنید.

    


  
 حال اگر هر دو برنامه ساخته شده توسط دو زبان برنامه نویسی را باهم اجرا نمایید، خواهید دید که با تغییر دادن مقدار یکی از پایه های پورت، تغییر اعمال شده در دیگر برنامه نیز بصورت Online (!) مشاهده خواهد شد. 

                                        پاسخ به خوانندگان
 متاسفم که مدتی است نتوانستم بخش پاسخ به سوالات را در مقالات بگنجانم. این بخش، علاوه بر پاسخگو بودن تعدادی از سوالات علمی، در حقیقت درد دلی است که جای خالی آن، در حیطه علم، کاملا مشهود است. همانگونه دوستان عزیز با شیوه نگارش این بخش آشنا هستند، این بخش در دو قسمت، علمی و فرهنگی تشکیل شده است. از اینکه بسیاری از دوستان نسبت به گنجاندن این بخش، ابراز رضایت کرده اند و درخواست نموده اند که در هر شماره این بخش گنجانده شود، بسیار متشکرم. متاسفانه کمبود وقت این امکان را فراهم نمی آورد، ولی سعی همیشه بر آن است که باهم در بالا بردن فرهنگمان کوشا باشیم. اگر موضوعی خاصی مد نظرتان بود که تمایل داشتید بدان پرداخته شود، مرا نیز در جریان قرار دهید. برای من بسیار جالب بود که تعدادی از دوستان که در وادی روباتیک نیز وارد نشده اند، تنها این بخش را بصورت سفارشی مطالعه می کنند! در ضمن از اینکه صمیمیت در نامه هایتان موج می زند، متشکرم. بخش علمی:آیا این مقالات برای دانشجویان الکترونیک هم مناسب است و کاربردهای این سری مقالات برای آنان چیست؟برخی از دوستان الکترونیکی، بدلیل اینکه می بینند، بیشتر کارها توسط کامپیوتر انجام می گیرد، تصور می کنند که با فیلد علمی آنها فاصله دارد، در حالیکه اینگونه نیست. این عزیزان که عموما با زبان میکروکنترولر ها آشنا هستند، میتوانند دقیقا همین آموزشها را در قالب زبان دلخواه خود ارائه نمایند. همانگونه که قبلا نیز اشاره نموده بودم. زبان برنامه نویسی مهمترین فاکتور نیست، بلکه پر ارزش ترین عامل، خلاقیت در بکار گرفتن روند منطقی کار است. در بسیاری از دانشگاه های مطرح دنیا، دانشجویان کامپیوتر یا الکترونیک می توانند با هر زبانی که به آن تسلط دارند، پروژه خود را ارائه نمایند. بنابراین استفاده از مطالب و اعمال آن در هر زبانی کاملا امکان پذیر است. یکی از دوستان عزیزی که همیشه با امضای "امید و دوستان" ایمیل های خود را خاتمه می دهد، درباره ساختار عملکرد روبات های تعقیب خط و چگونگی استفاده از وب کم یا دوربین دیجیتالی سوال نموده بود. یکی از پرسش ها این بود که آیا عکس ها باید بصورت اتوماتیک گرفته شود، یا فقط یک عکس کفایت می کند؟ و اینکه چگونه می توان با سرعت پایین وب کم کنار آمد؟همانطور که در جواب به این دوست گرامی مطرح شده بود:گرفتن یک عکس از محیط، کافی است. و بعد از آن، تنظیم فاصله با شماست (بعنوان مثال در تصویر گرفته شده فاصله شروع حرکت از اولین انحراف یا پیچ ، 5 میلیمتر است. از آنجا که فاصله دوربین از محیط مسافت معینی دارد، در نتیجه فاصله واقعی، مثلا، 4 سانتیمتر است. در آنجا شما روبات خود را به اندازه 4 سانتیمتر، در مسیر مشخص خود، حرکت می دهید).حالت دوم حالتی است که مثلا هر نیم ثانیه یک تصویر گرفته می شود و بر اساس آن حرکت بعدی مشخص می شود.در زمینه حل مشکل سرعت وب کم، می توانید، بر اساس شیوه اول (که در بالا به آن اشاره شد)، تنها یک عکس از محیط تهیه نمایید و فاصله های نسبی معین شود و سپس با استفاده از سنسور (همان شیوه کلاسیک) تنها از درستی حرکت اطمینان حاصل نمود (مخصوصا در حین تغییر جهت). چند تن از دوستانی که موفق نشده بودند شماره های اول سری مقالات آموزش روباتیک را تهیه نماید، در ایمیلی خواستار تهیه این مقالات شد. در پاسخ به این عزیزان باید عرض نمایم که شما این مسئله را با مجله مطرح نمایید. در صورتی که شماره های گذشته در آرشیو موجود باشد می توانید آنها را تهیه نمایید. تعداد دیگری از دوستان درباره مکانیک روبات ها سوال کرده بودند.در فکر نگارش مقالاتی در زمینه مکانیک روبات ها نیز هستم و امیدوارم در شماره های آینده مفصل به این زمینه پرداخته شود.در ضمن دوستانی که مایلند روبات تعقیب خط بسازند، نیازی نیست که خود کارهای مکانیکی آنرا انجام دهند. یکی از دوستان جوان که دانشجوی سال دوم الکترونیک دانشگاه ارومیه بود (همان امید خودمان!) ، قصد داشت بهمراه دوستانش، یک روبات تعقیب خط (از نوع پردازش تصویر) را طراحی نماید ولی با مکانیک آن دچار مشکل بودند. پیشنهادی که برای این دوستان ایمیل نمودم این بود که ماشین اسباب بازی یکی از بزرگان (!) قوم خود را بگیرند و از آن بعنوان ابزار مکانیکی روبات خود استفاده نمایند. البته این ماشین اسباب بازی باید کنترل های لازم حرکت های چهارگانه (راست، چپ، بالا و پایین) را نیز داشته باشد و درصورتی که ماشین مزبور قابلیت کنترل از راه دور را داشته باشد، کار جالب تر خواهد بود. بخش فرهنگیامکانات گران هستند و ما نمی توانیم آنها را تهیه کنیم (البته این نکته بیشتر اقتصادی بود تا فرهنگی!!)اگر چه گران بودن امکانات در کشور، خود یک مشکل بشمار می رود، اما همین مسئله شرایط را برای پرورش خلاقیت بوجود می آورد. هنگامیکه از چیزی گرانقیمت استفاده نمودید، بدانید که نصف ارزش کارتان بدلیل وجود آن وسیله گرانقیمت است. هیچگاه صحبت معلم هنر دوران کودکی و نوجوانی را فراموش نمی کنم که به هنگام تعریف هنر، این جمله را بکار می برد: « هنر، یعنی استفاده از چیزهای کم ارزش و ساخت ابتکارات و ایده های پر ارزش» اکثریت قریب به اتفاق دوستان از یک چیز مشترک می نالیدند: استاد. !!نمی دانم دلیل وجود این شرایط تاسف انگیز چیست. متاسفانه اساتید ما اگر در زمینه خاصی حرفه ای باشند، تنها در زمینه های تئوری حرفی برای گفتن دارند. هرگاه ایمیل هایی را که این مضامین در آنها گنجانده شده بود، می خوانم، بیاد یکی از دوستان بسیار با استعداد خود می افتم که در المپیادهای کشوری مقام آورده بود و بواسطه کسب رتبه ای مناسب در کنکور پا به دانشگاه شریف گذاشته بود، چند سالی از او بی خبر بودم تا زمانی که تقریبا چند ماه پیش توسط یکی از دوستان، سراغ او را گرفتم. حال زاری داشت، نشاط دوران دبیرستان، جای خود را به افسرگی از سیستم آموزشی بدل کرده بود. به هیچکدام از کارهای عملی او، آنگونه که باید و شاید، بها داده نمی شد و دیگر هیچ. دیگر به فکر ادامه تحصیل نبود، برای اینکه به سیستم تحصیلی می خندید. به فوق لیسانس می خندید. و هم اکنون دوران خدمت مقدس سربازی به او می خندد. او کسی بود که اساتید بر سر او قسم می خوردند. ما چند نفر از این افراد را در مملکت خود از دست داده ایم. تعدادی از دوستان مقایسه سیستم فوق لیسانس و دکترا میان کشورمان و کشورهای اروپایی را خوستار شده بودند.همانطور که قبلا هم بطور مختصر خدمت تان عرض نموده بودم، دانشجو برای قبولی در مرحله دکترا، کنکور نمی دهد. پروفسورهای دانشگاه عملکرد علمی و عملی دانشجو را بررسی می نمایند و سپس پروژه و طرحی را که دانشجو ارائه می دهد مورد بررسی قرار می گیرد. هیچ دانشجویی برای پذیرفته شدن به مرحله دکترا کنکور نمی دهد. هیچ دانشگاهی پذیرش مقطع دکترای خود را پس از پذیرش دانشجو انجام نمی دهد. تعداد زیادی از طرح های دکترا توسط دولت در اختیار دانشگاه ها قرار می گیرد و سپس دانشگاه امتیازات ویژه ای را برای کسانی که طرحها را بعهده می گیرند، در نظر می گیرد. بدین صورت، دانشجو علاوه بر گسترش حیطه دانش و اگاهی خود را زمینه تخصصی خود، یکی از مشکلات کشور خود را در قالب طرح دکترا برطرف می نماید. بیشترین تاکید بر روی پروژه های عملی است و پروژه های تئوری و نظریه پردازانه ای که موفق به کسب درجه دکترا می شوند، بسیار محدود هستند. با اینکه پروژه های عملی، فشار مضاعفی را بر روی استاد راهنما وارد میسازد، ولی چیزی غیر از این برای آنان پذیرفتنی نیست. چرا دانشجویان ما دانشجو نیستند؟ چرا در شریف بودم اما شریفی نبودم؟متاسفانه بیشتر دانشجویان ما نشاط کافی (یا دلیل کافی) را برای انجام تحقیقات دانشگاهی خود ندارند. این قضیه باعث می شود یک فاصله عمیق میان دانشجو و تحقیقات ایجاد شود. از طرفی دیگر، بسیاری از دانشگاه ها، بهایی به تحقیقات دانشجویان نمی دهند و نمره درس های تئوری را بعنوان بهترین عامل "خوب بودن" و "بچه مثبت" بودن دانشجو در نظر می گیرند، چیزی که برای دانشگاه های مطرح اروپایی پشیزی ارزش ندارد، زیرا مهمترین مسئله برای آنها توانایی علمی و قدرت مانور "عملی" است، نه اینکه بتواند فلان درس را حفظ نموده و استاد را به فیض یرساند! حتی درس های تئوری نیز پروژه هایی عملی را دربر دارند که مهمترین جزء موفقیت دانشجو در نظر گرفته می شود.خاطرم می آید که هنگامیکه دانشجوی سال اول بودم و هنوز دید شرقی بر من غالب بود (البته شرقی جعل شده، نه شرقی اصیل)، می ترسیدم اشتباه یکی از بزرگترین اساتید را در یک مورد خاص بگیرم. اما سرانجام متوسل شدم به ضرب المثل زیبای "مرگ یکبار و شیون یکبار!" و قضیه را مطرح کردم. آنچنان از این مسئله استقبال شد که خود استاد بعد از این قضیه، همیشه می گفت: "گیر دیگری پیدا نکرده ای؟!" او را واقعا شایسته مقام و نام استادی می بینم و خیلی دوست دارم در کشور خودمان هم تعداد زیادی از این افراد را شاهد باشم. اگر چه از شواهد اینگونه بر نمی آید، اما این مسئله را همچنان بعنوان یک آرزوی دست یافتنی برای خود محفوظ نگاه می دارم و امیدوارم هر کدام از شما عزیزان که روزی بر مسند استادی تکیه نهادید، بتوانید این نقش را بر عهده بگیرید.جمله ای از افلاطون برایم بسیار جالب بود که حالت علمی آنرا به زبان فارسی برایتان می نویسم. اصل آنرا را می توانید بزبان انگلیسی بخوانید:تاوانی که مردم دانا بخاطر بی تفاوتی نسبت به مسائل عمومی پرداخت خواهند کرد، زندگی کردن تحت نظر افراد نادان است.Plato: The price good men pay for indifference to public affairs is to be ruled by evil men. مسئله دیگری که باعث نشاط اساتید باسواد می شود این است که نمی گذارند دانشجویانشان یک بُعدی باشند و تلاش می کنند آنها را در مسیرهای متعددی قرار دهند و همه جاده ها را پیش روی آنها باز نگاه دارند. اگر چه این کار، فعالیت استاد را چند برابر می کند، اما افق او را آنچنان باز و نشاط او را انچنان مضاعف می کند که سنگینی بار کار، بر دوش او احساس نمی شود. اگر دیدیم که اساتید ما اینگونه نیستند، یاس به خود را ندهید و خود را از یک بعدی بودن خارج کنید. اگر چه این کار ساده نیست، اما نتیجه کار را خواهید دید. دوست عزیزی همیشه می گوید، اگر کسی به من فشار نیاورد، نمی توانم آنچنان که باید و شاید خود را در مسیر تعیین شده، نگاه دارم! این قضیه برای همه ما تبدیل به عادت شده!امام علی می فرماید: عادت کنید که عادت نکنید.اگر بر روی زمینه هایی کار کنید که بر اساس علایق تان نباشد، چیزی عاید نخواهد شد. همانند یکی از دوستان که در دانشگاه شریف در رشته عمران تحصیل می کرد، اما به کامپیوتر علاقه داشت. او همیشه می گوید: "من در شریف بودم، اما شریفی نبودم!" متاسفانه فشارهای خانواده و جامعه، بسیاری از جوانان را از قرار گرفتن در مسیر واقعی زندگیشان باز نگاه می دارد. افلاطون درباره دانش زوری (!) این چنین می گوید:ورزش اجباری ضرری به جسم نمیزند، اما دانشی که زوری کسب شود در ذهن نمی ماند.Plato: Bodily exercise, when compulsory, does no harm to the body; but knowledge which is acquired under compulsion obtains no hold on the mind. چرا ما همیشه به دنبال کسی میگردیم تا از او پیروی کنیم و نمی خواهیم خود را تبدیل به الگو نماییم؟مشکلی که از آن رنج برده ایم، می بریم و خواهیم برد، این است که ما همیشه دوست داریم کسی را بیابیم تا راه او را دنبال نماییم و مرید او باشیم، هیچگاه سعی نکرده ایم خود را به گونه ای بسازیم که دیگران الگو شدن را در وجود ما ببینند. همیشه در پی رهبری می گردیم تا ما را راهنما باشد، خط مشی را به ما بنمایاند و مسیرمان را مشخص کند. تمامی این عقاید بخاطر ترس ماست. ترس از تحمل عواقب اظهار نظر، ترس از عدم رسیدن به نتیجه مطلوب و ترس از نگاه دیگران. چیزی که در کشور های شرقی نمود شدیدتری دارد. ترس در اینجا غالب تر است اگر چه بزرگان مشرق زمین اینگونه نبوده اند، گفته های آنان چیز دیگری بود. اما به نظر می رسد که غربیان با الگو گرفتن از تمدن غنی مشرق زمین به تئوری "خود الگویی" رسیده اند و ما هنوز به پیشرفت های علمی آنان می نگریم. پیشرفت ما تاکنون قابل تقدیر است، اما استحقاق ما چیزی فراتر از این حرفهاست. ما هم اکنون افرادی را می بینیم که برای خود سبک های مختلفی در زمینه های مختلف علمی، هنری و فرهنگی ابداع و در سطوح جهانی مطرح نموده اند. همیشه یاد این جمله استاد الکترونیک خود می افتم که سال ها پیش با اندوه مقدس دل خود و تبسمی که بر گوشه لبانش داشت، می گفت: "البته اگر منطقی به قضیه نگاه کنیم، می بینیم که اینکه ما چیزی کشف نمی کنیم دلیل دارد! ما خودمان نمی خواهیم! چرا؟ خوب مثلاً فرض کنید اگر الان بجای آقای اُهم، آقای نقی مقاومت الکتریکی را کشف م یکرد، آنوقت باید وقتی بخواهیم یک مقاومت ده اهمی را بخوانیم، بگوییم ده نقی، که خیلی خنده دار میشه!" امیدوارم نام بسیاری از عزیزانی را که از طریق ایمیل و بواسطه این مجله با آنها آشنا شدم، در سال هیا آینده بعنوان الگوهای شایسته علمی و فرهنگی کشورمان ببینم. صحبت بسیاری از این عزیزان و لحن کلامشان گویای تغییری عمیق و تحولی عظیم است.کانت که از برجسته ترین فلاسفه جهان بشمار می رود، ابتدا تحصیلات خود را بعنوان دانشجوی رشته الهیات آغاز کرد و بعد از آن دریافت که می توان روح و الهیات را از کانال ریاضی و فیزیک به کمال رساند، پس به این رشته ها گروید.امانوئل کانت در این زمینه، چنین می گوید:چنان عمل کن که اصول عملکرد تو به قانونی برای همه جهان تبدیل شود. اگر خاطرتان باشد، در مقالات گذشته جمله ای از شکسپیر را بعنوان حسن ختام برایتان برگزیدم اکنون جمله ای زیبا از کانت را تقدیم تان می کنم:کانت: سعادتمند شدن ما نه تنها خواست خداست، بلکه خودمان هم باید خود را سعادتمند کنیم. سربلند باشید و دیگران را سربلند نمایید.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


مقایسه 7 کارت گرافیکی بر پایه چیپ Nvidia Geforce 7800GTX

 

آبان ماه 84 شماره 17

اشاره :
کارت گرافیک بعنوان یکی از اجزا مهم در پردازش های تصویری و گرافیکی مانند بازی های کامپیوتری که امروزه طرفداران بسیاری پیدا کرده و نیز برنامه های نرم افزاری مخصوص ساخت انیمیشن ها و فیلم های سینمایی که از جلوه های تصویری کامپیوتری استفاده می کنند نقش بسیار مهمی را ایفا می کند. این نوشتار که ترجمه مقاله ای به همین نام از ماهنامه Personal Computer World مربوط به ماه اکتبر می باشد، 7 کارت گرافیک که همه آنها از آخرین مدل چیپ کمپانی Nvidia به نام Geforce 7800GTX استفاده می کنند را مورد تست بررسی قرار داده است.


معرفی دو رقیب
با ورود چیپ Nvidia Geforce 7800GTX بر عرصه رقابت کارت های گرافیکی باید شاهد آغاز رقابت جدیدی بین کارت های گرافیکی جدید باشیم.
مدت زمانی است که جنگ واقعی کارت های گرافیک بین Nvidia و ATI شروع شده است تا بتوانند مقام اول را در بین تولیدکنندگان کارت های گرافیکی با ارائه محصولات جدیدتر کسب کنند. اما اکنون NVidia با چیپ Geforce 7800GTX ، گوی سبقت را از کارت قدیمی تر ATI یعنی Radeon X850XT ربوده است.البته ATI این وضعیت را تحمل نمی کند و مطمئناً این شرایط را  به زودی عوض خواهد کرد. اما در حال حاضر این Nvidia است که هم دارای سریع ترین محصول کارت گرافیکی ( Single-Card ) Single بوده و هم با استفاده از تکنولوژی ( Scalabe Link Interface ) SLI خود ، تنها تولید کننده کارت گرافیکی با راه حل Dual-Card می باشد.
در اینجا 7 کارت گرافیکی که بر پایه چیپ   Geforce 7800GTX تولید شده اند به رقابت با یکدیگر خواهند پرداخت.

SLI چیست ؟
( SLI ( Scalable Link Interface  تکنولوژی مختص کارت های گرافیک Nvidia است که در آن دو کارت گرافیک بصورت همزمان وظیفه رندر کردن تصاویر و ارسال به یک خروجی را بر عهده دارند. برای استفاده از تکنولوژی SLI هم مادربرد و هم کارت های گرافیک باید آن را پشتیبانی کنند. در این تکنولوژی از دو کارت PCI Express 16X استفاده می شود بطوریکه دو کارت بر روی مادر برد و روی دو اسلات PCI Express نصب شده و توسط کابل مخصوصی از داخل به هم متصل می شوند. تکنولوژی SLI موجب می شود در بازی های سنگین و گرافیک بالا و انیمیشن های سه بعدی مسئولیت رندر کردن تصاویر به طور مساوی بر روی کارت تقسیم شود.
در زیر به مقایسه 7 کارت گرافیکی ساخت شرکت های مختلف که کارت های خود را برپایه  Geforce 7800GTX تولید کرده اند می پردازیم.

Aopen Aeolus 7800GTX
این کارت استانداردترین حالت ممکن را دارا می باشد. در این کارت سرعت هسته و حافظه به ترتیب به 450 MHz و 1250 MHz افزایش یافته است. که باعث دریافت نمره موثر 3Dmark05 شده است. این کارت از همه رقبا با سرعت Clock مشابه سریع تر عمل می کند. در بسته بندی این کارت گرافیکی چیز چندانی ارائه نمی شود یعنی خبری از نرم افزارهای Multimedia و یا DVD نمی باشد و فقط شامل درایور و یک سی دی بازی می باشد. این کارت دارای قیمتی معادل 550 دلار می باشد که قیمت آن از تمامی رقبا ارزان تر است اما هرگز قیمت پایین آن در کارایی آن تاثیر نگذاشته و مجموع کارایی و قیمت باعث شده است که این گزینه بهترین انتخاب باشد.
خلاصه اینکه  Aopen ، کارتی با کارایی مناسب و قیمتی رقابتی یعنی پایین تر از سایر رقبا عرضه کرده است.

ASUS EN7800GTX
در بازاری که اکثر تولید کنندگان کارت های گرافیک از GTX7800 استفاده می کنند متفاوت و بهتر کردن محصول خود از سایر محصولات کمی مشکل به نظر می رسد اما برای ایجاد این تمایز دو راه حل وجود دارد یکی بالاتر بودن سرعت هسته و حافظه و یا افزایش مجموعه نرم افزارهای همراه کارت گرافیک ، که البته شرکت ASUS راه حل دوم را انتخاب کرده است یعنی یک مجموعه کامل از نرم افزارهایی در جعبه فروش این کارت مانند سه بازی کامپیوتری ، دو نرم افزارMultimedia و نرم افزار DVD ساخته خود شرکت ASUS ارائه کرده است اما به علت گرانی قیمت آن که در حدود 595 دلار ،  ASUS رقیب توانمندی نمی تواند باشد.

Gainward Ultra / 350PCX
کارت های گرافیک Gainward دارای سریع ترین سرعت Clock در بین رقبایGTX7800 می باشد که به دلیل سرعت بالا ، کارتی قوی برای کاربران بازی های کامپیوتری می باشد.
اکثر کارت هایی که در این مقاله بررسی می شود دارای این قابلیت هستند که سرعت شان به صورت دستی افزایش یابد اما مطمئن ترین روش آنست که خود شرکت تولید کننده این کار را انجام دهد. هسته ای با سرعت ساعت 470MHz و حافظه ای با سرعت 1300MHz باعث برتری قابل ملاحظه این کارت نسبت به رقبا شده است به گونه ای که با امتیاز 8291 توانسته بهترین نتیجه تست 3Dmark05 را حاصل کند.
در جعبه این کارت هیچ بازی وجود ندارد اما  نرم افزارهای Multimedia از جمله  Muvee3 و Cyberlink Power DVD5  در آن قرار داده شده است. همچنین علاوه بر سرعت واقعی و زیاد خود در این نوع از کارت های گرافیک ابزارهای Over Clocking موجود می باشد.لازم به ذکر است که قیمت این کارت در حدود 600 دلار می باشد.

Galaxy Geforce 7800GTX
مشخصات این کارت تا حدود زیادی شبیه مشخصات کارت Aopen می باشد. این کارت همانند Aopen تنها یک بازی در بسته بندی و جعبه خود عرضه کرده و هیچ نرم افزار Multimedia اضافی ندارد. این کارت  گرافیک دارای سرعت ساعت 450MHz در هسته و 1250 MHz در حافظه می باشد که باعث دریافت امتیاز 350  از 3Dmark05 شده است. تنها تفاوت این کارت با Aopen این است که به جای دو پورت DVI دارای یک پورت می باشد. همچنین قیمت این کارت با Aopen نیز تقریباً برابر بوده و فقط 10دلار گرانتر می باشد.

Gigabyte GV-NX78X256V-B
این کارت گرافیکی با سرعت استاندارد چیپ GTX7800 کار می کند. در جعبه آن دو نرم افزار Multimedia و مجموعه ای از بازی های امروزی موجود می باشد.
این کارت با سرعت 430MHz برای هسته و 1200MHz برای حافظه کار می کند. کارایی کارت گرافیک مذکور معادل تمامی کارت های دیگر است که با سرعت های استاندارد کار می کنند.
در جعبه این کارت GV-NX78X256V-B نرم افزارهایی از جمله Ciybar links Power DVD6 همچنین نرم ا فزار ویرایش  تصاویر ویدئویی با نام Power Director 3ME بعلاوه بازی هایی از جمله  Xpand Rally و  Joint Operations موجود می باشد. گفتنی است قیمت این کارت از کارت های Aopen و Galaxy گران تر بوده و سرعت آن هم از کارت های ارتقا یافته کمتر است. قیمت این کارت در حدود 565 دلار می باشد .

MSI NX7800GTX
یکی از سه کارتی است که هسته و حافظه آن با سرعت استاندارد پیشنهادی Nvidia کار می کند. همچنین مجموعه نرم افزارهای موجود در جعبه این کارت شامل یک بازی کامپیوتری و مجموعه ای فشرده از نرم افزارهای کاربردی MSI  می باشد. نرم افزار هایی که شامل MSI Live Update که درایورها و تنظیماتی را از طریق اینترنت به آپدیت می کند. همچنین نرم افزاری به نام Good Mem که به صورت اتوماتیک حافظه سیستم را خالی می کند. علاوه بر همه آنها دارای نرم افزار Norton Internet Security 2005 می باشد. این کارت کمی گران بوده اما اگر علاقمند به مجموعه نرم افزارهای موجود در آن می باشید انتخاب مناسبی خواهد بود. قیمت این کارت در حدود 580 دلار می باشد

XFX Geforce 7800GTX
این کارت گرافیک همراه با سه بازی جدید کامپیوتری و افزایش کارایی به نسبت کارایی استاندارد خود،  را به عنوان رقیبی جدی در میان کارت های گرافیک مطرح کرده است. اما قیمت آن نقطه ضعفش محسوب می شود. در جعبه آن هیچ DVD و یا نرم افزار Multimedia ای وجود ندارد اما سه بازی Far Cry  و  Ultimate Racing Technology 2 و همچنین The Threat : X2  به قیمت این کارت افزوده است. در سخت افزار این کارت سرعت هسته برابر با 450MHz بوده و حافظه آن نیز با سرعت 1250MHz کار می کند. همین افزایش سرعت باعث شد که کارت XFX Geforce 7800GTX امتیاز 8081 را از 3Dmark05 دریافت کند امتیازی که کارت های Galaxy و Aopen هم با قیمتی به میزان 70 دلار کمتر، دریافت کردند.


جدول 1  : نمودار تست کارایی کارت های گرافیک با چیپ  Geforce 7800GTX


جدول 2 :
جدول مشخصات کارت ها به تفکیک

اما برنده نهایی
با وجود آنکه تفاوت موجود بین این کارت های 7800 GTX امتحان شده آنچنان زیاد نمی باشد اما با این حال به آن اندازه هست که در تصمیم گیری در هنگام خرید تاثیر گذار باشد.
تمامی کارت های مذکور در هنگام فروش به همراه نرم افزار Multimedia و یا چند بازی به مشتری ارائه می شوند بطوریکه بعضی دارای تعداد نرم افزار و بازی آن  بیشتر و بعضی کمتر است حال این به خریدار بستگی دارد که ببیند که آیا این نرم افزارها و یا بازی ها را لازم دارد یا نه ؟ آیا آنها را خودش از قبل داشته و یا این نرم افزارها دقیقا همان هایی است که به دنبالشان می گردد که اگر این گونه باشد انتخاب کارت مورد بسیار آسان تر خواهد گشت.
اما به طور معمول کمتر پیش می آید که مجموعه نرم افزار همراه یک کارت دقیقاً همان هایی باشد که کاربر می خواهد در نتیجه یک میانگین نسبی از نرم افزارها وکارایی کارت فاکتور انتخاب برترین کارت خواهد یعنی کارتی که هم از نظر نرم افزارهایش و هم از نظر کارایی یارای رقابت با سایر کارت ها را داشته و در عین حال دارای قیمت مناسبی باشد.

برندگان این رقابت تنگاتنگ
دو کارت از این میان با قیمت هایی کمتر از 570 دلار دارای قیمت هایی پایین تر از سایر رقبا بوده و در عین حال دارای سرعتی بالاتر از سرعت استاندارد هستند اما در این رقابت سخت و سنگین کارت گرافیک Aopen Aeolus 7800GTX با قیمتی کمتر برنده مسابقه خواهد بود.این پیروزی در عین شایستگی کارت Galaxy نصیب Aopen گشته است.
علت اصلی برتری کارت Aopen بر Galaxy در این رقابت نزدیک و فشرده ، کمی ارزان تر بودن قیمت Aopen و کمی هم کارایی بیشتر آن به نسبت کارت Galaxy می باشد. اما همواره بعضی افراد هستند که حاضرند با پرداخت هر بهایی کارتی با بهترین کارایی ( Performance )  تهیه کنند، که پیشنهاد ما برای این دسته افراد کارت Gainward Ultra/ 350 PCX که با اختلاف نسبتاً زیادی دارای بهترین Performance بین رقبا می باشد.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۳٤ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


قبل از خرید نوت بوک حتما این مقاله بخوانید!

 
مهندس هومن سیاری
آبان ماه 84 شماره 17

اشاره :
آیا شما واقعاً به یک نوت بوک نیاز دارید و یا فقط دوست دارید که یک نوت بوک داشته باشید؟ نوت بوک های امروزی، به اندازه ای قدرتمند شده اند که به راحتی می توان از آنها به عنوان جایگزین کامپیوترهای رومیزی استفاده کرد. آنها خیلی سبک تر و زیباتر شده اند. خیلی از مردم کامپیوترهای رومیزی را کاملاً کنار گذاشته اند و از نوت بوک ها برای رفع کلیه نیازهای کامپیوتری خود استفاده می کنند. طبق آمار، در سال 2004 درصد رشد تولید و ساخت و فروش نوت بوک ها از کامپیوترهای رومیزی پیشی گرفته است. خریداران نوت بوک باید با ژرف اندیشی، پارامترهایی نظیر اندازه، وزن، ابعاد نمایشگر، عمر باطری، کیفیت کیبورد و ... را در نظر بگیرند و فقط به خصوصیات سیار بودن نوت بوک ها مثل شبکه های بی سیم آن توجه نکنند. امروزه خریدن یک نوت بوک مناسب واقعاً به یک فن تبدیل شده است و متاسفانه اکثریت خریداران نوت بوک مخصوصاً در کشور ما یا به این فن آگاهی ندارند و یا با دید کامپیوترهای رومیزی به نوت بوک ها نگاه می کنند. اگر شما هم می خواهید از قافله عقب نمانید، به این نکات مهم و کلیدی توجه کنید.


اول تکلیف خودتان را مشخص کنید!
این نکته خیلی مهم است که شما از نوت بوک خود در حال حاضر و در آینده چه انتظاری دارید. برای مثال اگر شما قصد کار بر روی قطعات ویدئویی و صوتی را دارید، نیاز به یک هارد دیسک با ظرفیت بالا (حداقل 160GB) و یک سی دی رایتر و یک درایو DVD چند فرمته  برای گرفتن فایل های پشتیبان دارید، چرا که معمولاً این فایل ها حجم زیادی را اشغال می کنند. اگراهل اینترنت هستید، داشتن یک ارتباط با پهنای باند بالا برای دانلود کردن سریع تر و ارتباطات اینترنتی چند رسانه ای یک ضرورت محسوب می شود. در عین حال باید مطمئن باشید که حتماً یک کانکتور شبکه روی نوت بوک خود دارید. معمولاً برای کاربرانی که از نوت بوک به عنوان جایگزینی برای PC ها استفاده می کنند، مهمترین کاربرد، کاربردهای چند رسانه ای می باشد.

به جیب خود توجه کنید!
تا چند سال پیش، به سختی یک نوت بوک زیر دو میلیون تومان پیدا می شد، ولی امروزه شما به راحتی نوت بوک های زیر یک میلیون تومان هم پیدا می کنید. مطمئن باشید که این قیمت ها باز هم پایین تر خواهد آمد. نوت بوک ها هنوز نسبت به کامپیوترهای رومیزی، گران تر می باشند. در عین حال بر خلاف کامپیوترها، به راحتی نمی توان آنها را ارتقاء داد. اگر قصد خرید نوت بوک دارید، حتماً آن مدلی را انتخاب کنید که تمام  نیازهای شما را برآورده می کند. براساس بودجه خود برنامه ریزی کنید. اگر شما دقیقاً بدانید که چقدر می خواهید هزینه کنید، انتخاب گزینه مناسب با ویژگی های مد نظر شما آسان تر خواهد بود. هزینه ها می توانند به سرعت اضافه شوند. خریدن یک دستگاه با 1GB حافظه برای کسی که در هر لحظه فقط با یک برنامه کار می کند، کاملاً اشتباه است ولی 256MB حافظه برای این فرد، کاملاً مناسب است. البته باید توجه داشته باشید که معمولاً 512MB حافظه توصیه می شود تا ویندوز XP بتواند به طور بهینه کار کند. همچنین اگر شما یک کارت گرافیک قوی انتخاب می کنید، باید توجه داشته باشید که مجبورید هزینه مضاعفی را برای یک نمایشگر قوی تر بپردازید که بتواند رزولوشن های بالاتر از حد نرمال را که توسط کارت گرافیک شما ارائه می شود را پشتیبانی کند.

وزن
همیشه وزن کل را در نظر بگیرید. هنگام خرید از معیار وزن کل نسبت به وزن دستگاه استفاده کنید. وزن کل، شامل خود نوت بوک بعلاوه تجهیزات جانبی ضروری آن می باشد. (مثل شارژر و کابل برق آن که وزن آنها حدوداً 400 گرم می باشد) در ضمن بعضی از نوت بوک های دارای درایوهای CD یا DVD خارجی می باشند ( معمولاً وزن آنها بین 1 تا 5 / 1 کیلوگرم می باشد). بعضی از فروشندگان وزن نوت بوک را بدون در نظر گرفتن درایو CD یا DVD داخلی آن بیان می کنند، چرا که گاهی محل قرار گرفتن این درایوها را با یک پوشش موقتی می پوشانند و در واقع نوت بوک بدون درایو وزن می شود و در نتیجه حدود 300 گرم وزن آن پایین تر می آید.
روی اختلاف وزن های پایین خیلی تکیه نکنید. در نظر بگیرید که مجموعاً شما چه چیزهایی را در کیف خود و روی دوش خود باید حمل کنید. باید توجه داشت که یک نوت بوک 5 / 2 کیلوگرمی بایک نمایشگر خوب و دو تا درایو ، فقط 500 گرم از یک نوت بوک 2 کیلوگرمی با یک نمایشگر کوچک، کیبورد کوچک تر و بدون درایو سبک تر می باشد. در ضمن در کیف خود احتمالاً علاوه بر یک نوت بوک، وسایل جانبی دیگری مثل شارژر، گوشی موبایل، MP3 Player، اسناد، تقویم و .... نیز خواهید داشت که وزن آنها هم احتمالاً بین 1 تا 4 کیلوگرم می باشد. بنابراین اولاً داشتن اندکی وزن بیشتر، به داشتن  امکانات بیشتر می ارزد و ثانیاً نوت بوک با قابلیت بیشتر، نیاز به بسیاری از وسایل جانبی را حذف می کند.
نوت بوک را در فروشگاه بلند کنید و مدتی آن را جابجا کنید. آن نوت بوکی که محکم تر و مقاوم تر به نظر می آید و خیلی هم سنگین نیست را انتخاب کنید.
محدوده وزن نوت بوک ها از حداکثر 8 کیلو گرم که مربوط به نوت بوک های جایگزین دسکتاپ می باشند، شروع شده و 5 / 2 تا 5 / 4 کیلوگرم برای مدل های معمولی که دارای درایو نوری و فلاپی داخلی می باشند را در بر می گیرد و به یک کیلوگرم برای نوت بوک های خیلی باریک ختم می شود. البته در میان این محدوده وزنی، نوت بوک های میانی که دارای یک درایو نوری و بدون فلاپی می باشند، بیشترین تقاضا را دارند، چرا که توازن مناسبی بین وزن آنها و خصوصیات و توانایی آنها وجود دارد.

اندازه
در دنیای نوت بوک ها، اندازه یک پارامتر حیاتی است. اندازه یک نوت بوک روی دو پارامتر مهم دیگر آن تاثیر می گذارد: قابلیت حمل و اندازه نمایشگر.
اگر همیشه در سفر هستید و از نوت بوک خود مکرراً ولی در مدت های کوتاه استفاده می کنید، بهترین مدل برای شما سری Ultraportable می باشد که کمترین فشار را به شانه های شما وارد خواهد آورد!
از طرف دیگر اگر ساعت ها روبروی نوت بوک خود می نشینید و با آن کار می کنید نوت بوک های سری Desktop Replacement مفیدتر خواهند بود. امروزه نوت بوک هایی با نمایشگرهای 17 اینچی عرضه می شوند که برای این افراد بسیار مناسب هستند ولی در عوض وزن آنها تا سه برابر نوت بوک های ظریف خواهد بود.
نوت بوک های بزرگ تر، مقاوم تر می باشند. یک نوت بوک کوچک با اجزا ظریف خیلی بیشتر احتمال آسیب در اثر سقوط دارد تا یک نوت بوک بزرگ تر که به علت داشتن فضای بیشتر، مقاوم سازی بیشتری در طراحی آن شده است. البته خطر شکستگی نمایشگر برای نوت بوک های کوچک تر که دارای نمایشگر کوچک تری هم می باشند، کمتر است .  اگر قصد دارید که نوت بوک را به جای یک کامپیوتر دسکتاپ به کار ببرید، نوت بوک های سری " جایگزین دسکتاپ " ( Desktop Replacment ) ، گزینه مناسبی می باشند. اینها با همان پردازنده های معمولی PC ها و دیسک سخت های با ظرفیت بالا و درایوهای نوری می باشند که نسبتاً قیمت پایین تری هم دارند.

شکل1 : Desktop Replacement HP Pavilion DV4000

شکل 2 : نوت بوک مدل  Dell Latitude X1 Ultraportable  با وزن 1.14 kg  و ابعاد 25 x 286 x 196.8 mm



پردازنده
پردازنده های پنتیوم موبایل اینتل در بخش مصرف توان، بازدهی خوبی دارند. در آزمایشات متعدد، نوت بوک هایی که از پنتیوم موبایل استفاده می کنند( نوت بوک های معروف به Centrino )، از نوت بوک های مجهز به Pentium 4 Mobile موبایل، سریع تر عمل  کردند. این پردازنده ها درعین حال طول عمر بیشتری را برای باطری به ارمغان می آورند. البته شما هنوز هم می توانید یک پردازنده پنتیوم 4 موبایل را انتخاب کنید، ولی باید بدانید که اکثر فروشندگان به استفاده از نوت بوک های مجهز به پنتیوم موبایل روی آورده اند و احتمالاً شما جزء آخرین نفراتی هستید که از پنتیوم 4 موبایل استفاده می کنید. پس از قافله عقب نیفتید!
بعضی از نوت بوک های رده Ultraportable  از پردازنده AMD Athlon XP-M یا (Ultra Low Voltage) Pentium M-ULV استفاده می کنند که عمر باطری طولانی تر و کارایی قابل قبولی دارند. نوت بوک های محدودی هم وجود دارند که از پردازنده های Pentium4 یا AMD Athlon64 معمولی که در کامپیوترهای رومیزی استفاده می شوند، بهره می گیرند که کارائی بالایی را به ارمغان می آورند ولی این سری از نوت بوک ها یک پاشنه آشیل دارند و آن هم حرارت بالایی است که توسط پردازنده تولید می شود و البته مصرف توان بالای پردازنده هم مشکل کمی نیست .
البته در مورد پردازنده، همیشه یک اصل وجود دارد: هر چه فرکانس بالاتر، بهتر! (البته در مورد پردازنده های یک خانواده)

شکل3 : پردازنده پنتیوم موبایل از مجموعه Centrino


حافظه
نوت بوک های امروزی معمولاً بین 256 تا 512 مگا بایت حافظه دارند. 256 مگا بایت حداقل حافظه برای کاربردهای معمولی و مخصوصاً کارکردن با ویندوز XP می باشد. هرچه مقدار حافظه شما بیشتر باشد، مدت بیشتری می توانید با نرم افزارهای روز دنیا پیش بروید. اگر استفاده شما از نوت بوک، فقط به کاربردهای عمومی مثل Excel  ،Word  ،  E-mail و ... محدود می شود 256MB حافظه برای شما کافیست، ولی اگر دنبال ادیت و پردازش فایل های صوتی و ویدئویی هستید، حداقل روی 512MB فکر کنید.

دیسک سخت
آیا این نوت بوک اولین کامپیوتر شماست یا در کنار یک کامپیوتر رومیزی استفاده خواهد شد؟ اگر تنها کامپیوتر شماست، حداقل به یک دیسک سخت 60GB فکر کنید ولی اگر کامپیوتر دیگری هم دارید، احتمالا یک دیسک سخت 40GB برای شما کافی است به شرط آنکه خیلی اهل موسیقی و فیلم نباشید !  ممکن است که شما به فضای بیشتر نیاز نداشته باشید، ولی هارد دیسک ها  روز به روز برزگتر می شوند. امروزه ظرفیت آنها حداقل 40GB می باشد. البته هنگام خرید، اگر قصد تعویض هارد خود را داشته باشید و یک هارد 120GB را انتخاب کنید، حدود 150 هزار تومان اضافه باید پرداخت کنید.
در مورد هارد دیسک خست به خرج ندهید. تفاوت قیمت بین یک هارد 40GB با 60GB ، هنگام خرید حدود 40 هزار تومان می باشد، بنابراین تا آنجا که بودجه شما اجازه می دهد، از هارد بزرگ تری استفاده کنید. ارتقاء هارد دیسک به یک ظرفیت بالاتر بعد از خرید دستگاه، اولاً هزینه بیشتری را می طلبد، چرا که هارد شما به عنوان یک قطعه دست دوم محسوب می شود و ثانیاً مخصوصاً برای کاربران عادی کار مشکل تری می باشد و ثالثاً، انتقال اطلاعات و نصب مجدد نرم افزارها هم، خالی از زحمت نیست.

شکل4 : هارد دیسک نوت بوک


باطری
اگر چه نوت بوک ها، وعده سیار بودن می دهند، ولی آیا واقعاً همیشه بدین صورت است؟ البته واضح است که مزیت سیار بودن، کاملاً به طول عمر باطری نوت بوک بستگی دارد. بنابراین دنبال نوت بوک هایی باشید که طول عمر طولانی تری دارند و یا امکان استفاده از باطری دوم را هم می دهند و در غیر این صورت، بعد از مدت کوتاهی مجبور به شارژ کردن باطری می شوید و این یعنی از دست دادن قابلیت سیار بودن!
عمر باطری نوت بوک ها با آمدن پنتیوم موبایل، یک پله به جلو رفت. در اکثر آزمایشات، عمر مفید باطری ها در نوت بوک های مجهز به پنتیوم موبایل، حدود 5 / 3ساعت می باشد. البته بعضی از نوت بوکها تا 7 ساعت هم دوام می آورند. علاوه بر این، انتخاب باطری های Lithium ion باعث عمر بیشتری نسبت به باطری های Nikel-metal hydride می شوند. در عین حال بسیاری از فروشندگان، باطری های داخلی یا خارجی ثانویه ای هم همراه نوت بوک می فروشند که باعث افزایش کلی طول عمر باطری می شوند.
باطری ها همیشه کار نمی کنند. در صورت استفاده صحیح از یک باطری ، حدود 2 الی 3 سال قابل استفاده می باشد و سپس باید تعویض شود. (حدود 90 تا 135 هزار تومان)
به ادعای فروشنده در مورد عمر باطری کمی شک کنید! در دنیای نوت بوک، عمر باطری معمولاً کمتر از آن چیزی می باشد که فروشنده اعلام می کند!
گاهی تولید کنندگان، وزن نوت بوک های کوچک را با استفاده از باطری های 4 سلولی به جای 6 سلولی که برای حدود 2  ساعت مناسب می باشند، پایین می آورند. بنابراین خیلی از کاربران نیاز به یک باطری دوم پیدا می کنند که این نوع باطری، یا از نوع باطری اولیه می باشد که نیاز به یک محل خاصی برای نگهداری دارد و یا از نوع باطری های نصب شده در زیر و یا خارج نوت بوک می باشد. در هر دو حالت، وزن نوت بوک به مقدار قابل توجهی افزایش می یابد.
صفحه نمایشگر
نوت بوک ها از صفحات LCD به عنوان نمایشگر استفاده می کنند. مطمئن شوید که نمایشگر نوت بوک انتخابی شما مجهز به Active Matrix Display یا همان TFT می باشد. زیرا این نمایشگرها، صفحه روشن تری را در دید با زاویه فراهم می کنند. نوع دیگر آنها Passive Matrix Display می باشد که اگر نمایشگر را با زاویه مشاهده کنید، صفحه تیره دیده می شود.
به اندازه نمایشگر و رزولوشن آن دقت کنید. LCD های نوت بوک ها از 12 تا 17 اینچ می باشند. رزولوشن های متداول هم از 768 × 1024  تا 1200 × 1600 می باشند. نمایشگر را در حالت های مختلف امتحان کنید. یک نمایشگر که در نور طبیعی اتاق خوب به نظر می آید، ممکن  است در محیط بیرون و یا در محیط کم نور، بسیار بد عمل کند.
اندازه نمایشگر نوت بوک ها سیر صعودی پیدا کرده است. البته فقط کسانی که از نظر بودجه مشکلی ندارند، می توانند یک نمایشگر بزرگ و با دقت بالا بخرند. از طرف دیگر، افرادی که مدام در سفرند، نوت بوک های کوچکی با اندازه نمایشگرهای کوچک تر مثل 12.1 و 13.3 اینچی طلب می کنند.
رزولوشن بالا، معمولاً بهتر است مگر زمانی که شما سعی در خواندن متون دارید. بنابراین کاربران با چشم ضعیف، معمولاً از رزولوشن XGA ( 768 ×  1024) استفاده می کنند و نیازی به رزولوشن های بالاتر مثل SXGA+ ( 1050 × 1400  ) ندارند و در نتیجه نیازی به پرداخت پول بیشتر نمی باشد.

نمایشگرهای عریض ( Wide Screen ) : این نمایشگرها دارای نسبت عرض به ارتفاع 16 به 10 ( گاهی 16 به  9) می باشند، در حالی که نمایشگرهای معمولی نرخ 4 به 3 دارند. این نمایشگرها برای نمایش فیلم بسیار بهتر عمل می کنند.(مثل پرده سینما) البته یک نکته ظریف وجود دارد و آن عبارتست از اینکه اندازه نهایی ( اینچ مربع ) آنها با یک نمایشگر معمولی یکسان است.

جدول1  : انواع نمایشگر و دقت نمایش آنها


صفحه کلید
اگر چه به اکثر کیبوردهای نوت بوک ها، می توان عادت کرد، ولی بهتر است قبل از خرید، کیبوردها را امتحان کنید. نوت بوک های ظریف و باریک، معمولا کیبوردهای کوچک تری دارند و در نتیجه فاصله دکمه ها به هم نزدیک تر می باشند و نیز در بعضی از مدل ها، ترکیب چیده شدن دکمه ها با حالت استاندارد، تفاوت دارد. مطمئن شوید که در کار کردن با کیبرد (در فشار دادن دکمه ها و حساسیت آنها) مشکلی ندارید. برای این منظور نوت بوک را روی میز و همچنین روی پا قرار دهید و با آن کار کنید. 
•  پارامتر Key Pitch: فاصله بین وسط یک دکمه روی کیبورد تا وسط دکمه  بعدی را گویند. برای کامپیوترهای رومیزی این پارامتر 19 میلی متر می باشد. برای بعضی از نوت بوک ها 18 میلی متر می باشد. برای اندازه گیری مقدار ، از سمت چپ دکمه Q روی کیبرد تا سمت چپ دکمه  [  را اندازه بگیرید و مقدار آن را بر 10 تقسیم کنید . ( چون 10 تا دکمه انتخاب شده اند )

ماوس
بعضی از نوت بوک ها، از Trackpad به عنوان ماوس استفاده می کنند که یک صفحه حساس به لمس معروف به Touchpad می باشد و بعضی دیگر از یک توپ کوچک که وسط دکمه های H  و G  قرار دارد و به عنوان Eraserhead معروف است، بهره می گیرند. بنابراین اول باید انتخاب کنید که کدام نوع را می پسندید. البته کار کردن با Trackpad معمول تر و آسان تر می باشد. بعضی از نوت بوک ها هر دو نوع را دارند. البته خیلی از کاربران ترجیح می دهند که یک ماوس معمولی را به نوت بوک خود متصل کنند ولی ماوس خود نوت بوک ، در حالت حرکت بسیار کارآمدتر می باشد. ابزار اشاره ( Pointing Device ) را کامل تست کنید، بعضی از آنها کمی سفت به نظر می آیند.

شکل 5 : نوت بوک مجهز به هر دو نوع ماوس

شکل 6  : نمای نزدیک از  Eraserhead و Trackpad


درایوهای نوری ( Optical Drives )
سازندگان زیادی ، نوت بوک ها را با DVD-RW ارائه می کنند، اما به طور معمول، اکثر نوت بوک ها مجهز به Combo(CD-RW & DVD-ROM) می باشند. البته نوت بوک های ارزان قیمت فقط CD-RW دارند. حتما یک پخش کننده DVD برای نمایش فیلم های DVD به صورت Internal داشته باشید.
داشتن درایوهای فقط خواندنی CD یا DVD ، حدود 50 تا 75 هزار تومان قیمت را کاهش می دهد. اضافه کردن امکان رایت بر روی DVD ، گران تمام می شود(حدود 230 هزار تومان). اگر نیاز به DVD–RW دارید، حتماً توجه کنید که نوع چند فرمته (Multi Format) آن را بخرید که امکان رایت بر روی DVD های + و –  را هم داشته باشد( DVD-R , DVD+R ) . در عین حال تمام پخش کننده های DVD  ، فرمت های مختلف DVD را می خوانند.

کارت گرافیک
اگر شما از نوت بوک خود برای اتصال به یک مانیتور دیگر یا یک ویدئو پروژکتور استفاده می کنید و قصد ارائه مطالب از آن طریق در سمینارها و میز گردها و ... دارید، نیاز به یک گرافیک با 32 یا 64 مگا بایت حافظه اختصاصی (Dedicated) دارید. مطمئن شوید که حافظه شما اختصاصی می باشد و از نوع اشتراکی (Shared  )  نباشد. در این حالت، چیپ گرافیکی نوت بوک شما، حافظه مورد نیاز خود را از حافظه اصلی سیستم می گیرد و طبیعتاً مقداری کارایی دستگاه را پایین می آورد. چیپ های گرافیکی Shared ، به نام های دیگری هم مثل (Universal Memory Architecture)UMA  یا (Shared Memory Architecture)SMA یا (Dynamic Video Memory Tech.)DVM معروف می باشند.
در حالت کلی، اگر شما قصد کار کردن با برنامه های گرافیکی و طراحی دارید و یا قصد انجام بازی های 3 بعدی دارید و یا از نظر مالی مشکلی ندارید و خواهان بهترین هستید، نوت بوک هایی را بخرید که حافظه گرافیکی آنها اختصاصی می باشند. معروف ترین چیپ های گرافیکی با حافظه اختصاصی، Nvidia GeForce2GO  و ATi Mobility Radeon با 64 یا 128 مگابایت حافظه می باشند.

BAY
BAY به بخش هایی از نوت بوک گفته می شود که در درجه اول برای درایوهای قابل جابجایی و در قدم بعدی برای تجهیزات جانبی استفاده می شوند. یک نوت بوک که دارای دو تا BAY می باشد، یک BAY داخلی برای دیسک سخت خود دارد و یک BAY ثانویه برای درایو CD یا DVD، فلاپی و یا باطری دوم دارد. یک نوت بوک با سه BAY ، احتمالاً یک فلاپی درایو داخلی هم دارد. همانطوریکه قابل پیش بینی بود، درایوهای فلاپی کاملاً از روی نوت بوک ها حذف شدند و در صورتیکه واقعاً به آنها نیاز دارید، باید از فلاپی درایو USB که حدود 30 هزار تومان می باشد، استفاده کنید. البته بعضی از نوت بوک های بزرگ، فلاپی را به صورت یک انتخاب در اختیار خریداران قرار می دهند که می توان آن را در آورد و به جای آن یک درایو نوری دوم، یک هارد دیسک دوم، یک درایو Zip یا یک باطری دوم قرار داد.

شکل 7 : دو نمونه از BAY


Bluetooth
برای انتقال اطلاعات به صورت بی سیم و در فواصل کوتاه (تا 10 متر) بین نوت بوک ها، گوشی های موبایل، PDA ها، پرینترها و ... استفاده می شود. امروزه روی اکثر نوت بوک ها وجود دارد. بلوتوث یک رقیب برای شبکه های بی سیم نیست. با یک رابط USB به Bluetooth می توان این قابلیت را به نوت بوک های فاقد آن اضافه کرد. قیمت آن حدود 20 هزار تومان می باشد.

شکل8 : دو نمونه از تبدیل های Bluetooth


Kensington slot
یک کانکتور عمومی می باشد که برای محافظت و قفل کردن فیزیکی نوت بوک استفاده می شود و هر قفل نوت بوکی که بخرید، با این کانکتور مطابقت دارد. حتما یک قفل امنیتی داشته باشید. هر سال، صدها هزار نوت بوک دزدیده می شوند. کابلی که نوت بوک را به میز قفل می کند را تهیه کنید.

شکل9 : قفل و کابل محافظ نوت بوک


Docking station
بعضی از نوت بوک ها (مخصوصاً مدل های ارزان تر و سبک تر) از تجهیزات قدیمی تر مثل پرینترهای پارالل، مودم های سریال و ماوس های PS/2 پشتیبانی نمی کنند. اگر شما از این تجهیزات دارید، باید مطمئن شوید که دستگاه شما پورت های لازم برای اتصال این تجهیزات را داشته باشد و در غیر این صورت شما مجبورید تجهیزات جانبی جدیدی که از طریق پورت USB یا FireWire به دستگاه شما متصل می شوند، بخرید. بعضی از نوت بوک ها از وسیله ای به نام Docking Station استفاده می کنند که این وسیله پورت های قدیمی را هم علاوه به پورت های جدید ارائه می کند. یک قطعه جانبی می باشد که به نوت بوک متصل شده و امکان استفاده از درایوهای بیشتر(BAY های بیشتر) و پورت های متنوع تری را فراهم می کند. این عبارت بیشتر در بازار مصطلح می باشد و معمولاً گاهی به غلط با نام Port Replicator در میان عموم شناخته می شود. Replicator ها معمولاً فقط امکان اضافه کردن پورت ها را می دهند و جایی برای درایوها ندارند.

شکل10 : Docking Station


Replicator Port
یک وسیله سخت افزاری که به یک نوت بوک متصل می شود و همه کابل ها (مودم، پرینتر، برق، ماوس و... ) به آن متصل می شوند. در غیر این صورت شما باید تمامی کابل ها را به پورتهای خود نوت بوک متصل کنید. این وسیله از Docking Station ، ساده تر و ارزان تر می باشد. اکثر آنها دارای یک پورت قفل امنیتی هم می باشند.

شکل11 : Port Replicator


پورت  USB
یک پورت همه منظوره ورودی ـ خروجی می باشد که امکان اتصال دوربین دیجیتال، ماوس،  درایوهای خارجی، پرینتر، Mp3-Player، Flash-Memory و ... را می دهد. یک نوت بوک معمولاً بین یک تا 4 پورت USB دارد. همه نوت بوک های امروزی دارای پورت های USB2.0 می باشند که نرخ انتقال آنها به 480Mbps هم می رسد. نوت بوک های اولیه دارای پورت های UBS 1.1 بودند که نرخ انتقال آنها 12 Mbps بود. خلاصه هر چه تعداد USBها بیشتر باشد، بهتر است.

پورت( FireWire  ( IEEE 1394
یک پورت با سرعت بالا حدود 400Mbps  می باشد که معمولاً برای انتقال کلیپ های ویدئویی از دوربین های ویدئویی دیجیتال (DV ) به نوت بوک ها استفاده می شود. در حالی که پورت های USB ، از آنها بسیار متداول تر می باشند و کاربردهای وسیع تری دارند.

شکل12 : پورت FireWire و USB


Connectivity
امروزه اتصال به اینترنت، اتصال به شبکه های محلی، اتصال به شبکه های بی سیم، اتصال به شبکه های خانگی، اتصال به سرویس های آنلاین، اتصال به شبکه های Bluetooth و... نیاز اکثر کاربران می باشد. بنابراین اگر نوت بوک شما دارای این ویژگی ها باشد، زندگی را بر خود آسان تر کرده اید!
خلاصه انواع اتصالات و ارتباطات یک نوت بوک در جدول زیر آمده است:

جدول 2: انواع اتصالات و ارتباطات در نوت بوک


شکل13 : MiniPCI و Slot مربوط به آن


شکل14 :دو  نمونه از PC Card

داغ شدن
بررسی کنید که وقتی نوت بوک را روی پای خود می گذارید و مدتی کار می کنید، زیر نوت بوک به طور غیر طبیعی داغ می شود یا نه؟ البته اندکی گرم شدن طبیعی است، ولی اگر خیلی داغ شود، این نوت بوک خیلی مناسب کار بر روی پا در سفرهای طولانی نیست .

‍Card Slot
اخیراً نوت بوک ها ، مجهز به Card Slot هایی شده اند که برای استفاده از کار های حافظه قابل جابجایی مثل    Memory Stick(MS)  ،  MultiMedia Card(MMC) ، Secure Digital(SD)  ،   Compact Flash(CF) یا Smart Medio(SM) طراحی شده اند. بیشتر PDA ها، دوربین های دیجیتال و دیگر تجهیزات دیجیتال از کارت های CF استفاده می کنند. در عین حال بیشتر گوشی های موبایل از کارت های MMC استفاده می کنند.

شکل15 : انواع مختلف کارت های حافظه


کیف
حتماً برای محافظت از نوت بوک خود، یک کیف مخصوص نوت بوک تهیه کنید(از 15 تا 120 هزار تومان). یک کیف کوچک که دقیقاً متناسب با یک نوت بوک کوچک می باشد، قابل استفاده برای حمل درایوهای خارجی یا باطری دوم نمی باشد. اگر شما نوت بوک بزرگ تر هم بگیرید، این کیف قابل استفاده نیست.
شارژر اضافه
گاهی بعضی برای کاهش وزن کیف، یک شارژر در خانه و یکی در محل کار خود می گذارند. در این شرایط بهتر است یکی از این شارژرها، یک شارژر چند منظوره باشد که بتوان با آن PDA ، گوشی موبایل و ... را هم شارژ کرد . این شارژرها بین 70 تا 120 هزار تومان قیمت دارند .

هدایای فروشنده
به تجهیزات اضافی همراه دستگاه خود هنگام مقایسه قیمت ها توجه کنید. نرم افزارهای رایگان، پرینترها و دیگر تجهیزات جانبی می توانند چند ده هزار تومان به ارزش دستگاه شما بیفزایند. البته  هزینه مواد مصرفی را مخصوصاً در مورد پرینترها، بررسی کنید. قیمت جوهر بعضی از این پرینترهای جوهر افشان رایگان، می تواند هزینه نهایی آن را نسبت به یک پرینتر بهتر، از کارخانه دیگری، افزایش دهد. برای نرم افزارها هم بررسی کنید که شما یک نرم افزار فول ورژن به دست می آورید و یا یک نرم افزار آزمایشی 30 روزه!

Gigabit Ethernet
تمام نوت بوک ها به یک کارت شبکه 100Mbps داخلی مجهز هستند، ولی اخیراً تعدادی از آنها با کارت 1000Mbps یا Gigabit Ethernet وارد بازار شده اند.

گارانتی و وارانتی
وارانتی بدین معنا می باشد که کالا در اثر هر گونه اشکالی بدون هیچ پرسشی تعویض شود و گارانتی نیز به معنی تعمیر کالای فوق می باشد.(هر چند که متاسفانه در کشور ما این دو واژه کاملاً سلیقه ای تفسیر می شوند).
متوجه هزینه های پنهان دستگاه خود باشید، مخصوصاً به شرایط گارانتی یا خدمات رایگان ارائه شده، کاملاً دقت کنید. بعضی ها گارانتی محدود ارائه می کنند که کمتر از یک سال می باشد. شما ممکن است مجبور باشید هزینه بیشتری را پرداخت کنید تا مدت گارانتی شما افزایش یابد. بعضی دیگر پشتیبانی فنی را محدود می کنند، در این حالت ممکن است شما مجبور به پرداخت هزینه ای در هر بار مراجعه یا تماس تلفنی باشید. بعضی دیگر تعدادی از قطعات را (مثل باطری، شارژر،...) گارانتی نمی کنند که در صورت ایراد قطعات فاقد گارانتی، هزینه قابل توجه ای را باید بپردازید! به دنبال بهترین شرایط گارانتی بگردید. البته فقط به وعده های فروشندگان در مورد گارانتی بسنده نکنید و حتماً در مورد آن تحقیق کنید. درباره افزایش گارانتی فکر کنید. افزایش گارانتی به معنای دادن پول بیشتر به فروشنده می باشد. خیلی خوب است که خریدار بداند که اگر نوت بوکش شکست، فروشنده یک نوت بوک نو به او می دهد!
با هر قیمتی که خرید می کنید، از یک شرکت مشهور و پایدار بخرید. اگر خیلی اشتیاق دارید که یک نوت بوک خاصی با ویژگی های منحصر به فرد بخرید، گول مغازه های کوچک و غیر معتبر را نخورید و حتماً به مراکز معتبر مراجعه کنید.

دوستداران پورت سریال!
با اینکه تقریباً نسل پورت سریال منقرض شده است، هنوز هم کسانی هستند که از آن استفاده می کنند. معمولاً این عده از این پورت برای کنترل دستگاه های الکترونیکی یا مکانیکی و ارسال و دریافت دیتا استفاده می کنند. در این حالت نیاز به آدرس دهی پورت و کار با وقفه ها و DMA و آدرس های حافظه می باشد. شاید بیش از 90 درصد نوت بوک های امروزه فاقد این پورت می باشند، بنابراین اگر ار کاربران پورت سریال هستید، موقع خرید حتماً به آن توجه کنید و نیز بدانید که بر خلاف ادعای بسیاری از فروشندگان با مبدل های USB-to-Serial و یا PCMCIA-to-Serial این گونه کاربردها عملی نخواهد شد. تنها راه ممکن استفاده از Replication Port می باشد.

SONOMA
نسل بعدی Centrino می باشد که قابلیت های جالبی مثل پشتیبانی از DDR2، PCI Express، FSB 533، SATA و ... را به ارمغان آورده است. هم اکنون نوت بوک های Sonoma در کشور ما عرضه می شوند.(انشاءا... در شماره های آینده به تفصیل در مورد آن بحث خواهم کرد)

گارانتی ایران و بین الملل
اکثر نوت بوک های موجود در کشور ما، از گارانتی خود شرکت سازنده ، در ایران برخوردار نیستند و دلیل آن هم واضح است، چرا که اصولاً سازندگان نوت بوک به دلایل مختلف از جمله تحریم و ... در کشور ما نمایندگی مجاز ندارند.(بر خلاف آنچه که در مورد به اصطلاح نمایندگی های مجاز و حتی انحصاری! می بینید و می شنوید!!!) بنابراین در صورت بروز اشکال، باید دستگاه را به نمایندگی های مجاز خارج کشور (معمولاً دبی) انتقال دهید تا از گارانتی بین المللی آن (به جز ایران) استفاده کنید.
اما بعضی از فروشندگان خودشان اقدام به دادن خدمات می کنند و نوت بوک های معیوب را در صورت امکان رفع اشکال می کنند و در صورتیکه امکان تعمیر در داخل نباشد، آن را به نمایندگی مجاز درخارج ارسال کرده و پس از تعمیر به مشتری خود عودت میدهند.
پس اگر اهل مسافرت خارج نیستید، حتماً با گارانتی ایران بخرید.
در جدول زیر، طبقه بندی نوت بوک ها بر اساس مشخصاتشان نشان داده شده است.

جدول 3: طبقه بندی نوت بوک ها بر اساس پیکره بندی


بسیاری از فروشندگان به شما اجازه می دهند که نوت بوک خود را طبق سلیقه خود پیکربندی کنید . مثلا آیا Wireless می خواهید؟ آیا نمایشگر بزرگ تر می خواهید؟ آیا گرافیک قوی تر می خواهید؟ آیا حافظه یا هارد بیشتر می خواهید؟ و آیا ...
این ارتقا دادن ها را می توان در زیر مشاهده کرد : ( البته توجه داشته باشید که قیمت های ارائه شده در هنگام خرید نوت بوک اعتبار دارند و نه بعد از مدتی استفاده از نوت بوک ) 
• ارتقا پردازنده : حدود 90 هزار تومان برای هر پله ارتقا پردازنده منظور می گردد. (مثلاً برای ارتقا از پردازنده Centrino با فرکانس 1.7 GHz به 1.8 GHz)
• ارتقا هارد دیسک: حدود 50 هزار تومان برای هر پله ارتقا هارد دیسک منظور می گردد. (مثلا از 40 GB به 60GB یا از 60GB به 80GB)
•  LCD بزرگ تر: حدود 100 هزار تومان برای هر پله ارتقا ( مثلا از 14 به 15 اینچ )
• رزولوشن بالاتر: برای XGA به SXGA+ حدود 50 هزار تومان و از SXGA+ به UXGA+ حدود 100 هزار تومان.
• ارتقا درایو CD به درایو DVD حدود 25 هزار تومان.
• ارتقا درایو CD به درایو CD-RW حدود 25 هزار تومان.
• ارتقا درایو CD به درایو Combo حدود 100 هزار تومان.
• ارتقا درایو CD به درایو DVD–RW حدود 150 تا 200 هزار تومان.
• اضافه کردن یک باطری خارجی یا باطری داخلی دوم حدود 100 تا 200 هزار تومان.
• اضافه کردن یک شارژ اضافی حدود 75 تا 110 هزار تومان.
• اضافه کردن یک کارت شبکه بی سیم داخلی یا با کارت PCMC1A حدود 25 تا 50 هزار تومان.
ارتقا از ویندوز ایکس پی خانگی ( Home ) به حرفه ای ( Professional ) حدود 75 تا 100 هزار تومان.
• افزایش حافظه از 256MB به 512MB حدود 45 هزار تومان.
• اضافه کردن یک کارت گرافیک قوی تر با حافظه بیشتر حدود 100 هزار تومان (در هر نوت بوکی عملی نیست) .
• اضافه کردن یک Port Expander حدود 150 تا 250 هزار تومان.

و اما نکته پایانی :
هرگز به اظهارات فروشنده بسنده نکنید و حتماً مشخصات کامل نوت بوک انتخابی خود را در سایت سازنده آن بررسی کنید.

مراجع:
www.pcmag.com/article2/0,1895,1159125,00.asp
www.themoneyvibe.com/laptop_computers.html
sbinfocanada.about.com/cs/beforeyoubuy/bb/notebook.htm
www.pcquest.com/content/topstories/notebook/2004/104020313.asp
www.smartcomputing.com/editorial/article.asp?guid=&article=articles/hardware/2004/h0707/notebuy.asp
www.ehow.com/how_108495_choose-laptop-notebook.html
www.intel.com/buy/tips.htm
reviews.cnet.com/4520-7602_7-1016082-6.html?tag=bnav


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۳٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


نسل آینده کامپیوترهای شخصی

 

آذر ماه 84 شماره 18

اشاره :
نسل بعدی کامپیوترهای شخصی ، چه شکلی خواهند داشت ؟ کامپیوتر ها ، کوچکتر و ظریف تر خواهند شد و یا بزرگ تر و غول پیکر تر ؟ در حال حاضر، سرعت پردازنده و حجم حافظه، با شتاب سرسام آوری در حال افزایش است اما با این همه ، آیا کارایی کلی سیستم نیز رشد متناسبی داشته است؟ در این مقاله به بررسی کامپیوتر های شخصی بسیار قدرتمند که از سیستم های معمولی و حرفه ای ، بسیار پیشرفته تر و مجهزتر می باشند و از پردازنده های جدید Intel و AMD استفاده می کنند، خواهیم پرداخت و ملاحظه خواهید نمود که سیستم های نسل آینده دارای چه توانایی و کارایی هستند. بررسی ما شامل سیستم های قدرتمندی که مجهز به مجموعه ای از آخرین مدل پردازنده ، کارت های گرافیکی از نوع SLI و هارد های فوق العاده سریع با استفاده از پیکربندی های RAID و سیستم خنک کننده آبی هستند ، می باشد.


پردازنده های دو هسته ای و نسل آینده کامپیوترها
نسل جدید سیستم های شخصی مجهز به پردازنده های دو هسته ای( Dual Core) می باشند که هم گران هستند و هم کارایی بسیار بالایی دارند.
یک پردازنده دو هسته ای ، اساساً دو پردازنده است که در داخل یک چیپ قرار دارد. این پردازنده ها بطور چشم گیری  بر روی عملکرد سیستم و اجرای همزمان چند برنامه تاثیر دارند بطوریکه زمان محاسبات سنگین و پردازش های موازی را شدیدا کاهش می دهند.
در تست های انجام شده ، سیستم هایی که از پردازنده های دو هسته ای AMD استفاده می کنند در مقایسه با آنهایی که از پردازنده های دو هسته ای اینتل بهره می برند سریع ترند. در آزمایش های انجام شده توسط نرم افزار  WorldBench 5، سیستم های دو هسته ایAMD  با پردازنده  Athlon 64 X2 4800+ و فرکانس 2.4GHz ، با امتیاز 130 ، عملکرد بهتری از خود نشان دادند.در این آزمایش ، سیستمی که از پردازنده دو هسته ای Intel Pentium4 EE 840 و فرکانس  3.2GHzبهره می گیرد با امتیاز 98 ، نسبت به سیستم های دو هسته ای AMD از کارایی بسیار کمتری برخوردار است.

شکل  Next generation_AMDX2



دو کارت گرافیک بر روی سیستم 
اکثر کامپیوترهای شخصی ، در آینده بسیار نزدیک ، شکل جدیدی خواهند داشت. سازندگان سیستم AGP ، با ارائه اسلات PCI Express ، که پهنای باند بسیار بالاتری دارند، آن را جایگزین AGP کرده اند.
مادر برد تمام سیستم هایی که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته اند از یک و یا دو اسلات PCI Express X16 برای کارت های گرافیک و چندین اسلات PCI Express X1 برای استفاده دیگر کارت ها ( مانند کارت های شبکه گیگا ) بهره می برند.
در این بررسی، مادربردهایی که شکاف PCI Express X16 دارند و از  تکنولوژی SLI ( Scalable Link Interface )  پشتیبانی می کنند قادرند از دو کارت گرافیک به طور همزمان استفاده کنند.تکنولوژی SLI اجازه می دهد دو کارت گرافیک ، بصورت یک کارت واحد کار کنند.، به این ترتیب قدرت پردازش گرافیک یک سیستم به میزان زیادی افزایش می یابد و عملا سرعت رندر کردن تصاویر سه بعدی زیاد می شود.مادر برد و کارت های گرافیکی که از تکنولوژی SLI پشتیبانی می کنند به هیچ عنوان ارزان نیستند و اغلب برای سیستم های حرفه ای گیم و کار های سه بعدی استفاده می شوند.
با توجه به تست های انجام شده با گیم های  Far Cryو  Doom 3، دو سیستمی که از  دو کارت گرافیکی Geforce 7800 GTX  به همراه تکنولوژی SLI استفاده می کردند، امتیازات بسیار بالایی را بدست آوردند.

شکل  Next generation_SLI



حافظه و چیزی فراتر از گیگا بایت
فاکتور بزرگ دیگری که روی عملکرد سیستم تاثیر می گذارد RAM است. به نظر می رسد خیلی ها هنوز فکر می کنند که یک گیگابایت حافظه  مقدار زیادی برای کار است اما در سیستم های نسل جدید حداقل حافظه پیشنهاد شده و بکار رفته در آنها  ، یک گیگا بایت حافظه از نوع و DDR II می باشد.
زمان استفاده از حافظه های DDR نیز کم کم رو به پایان است و در آینده بسیار نزدیک در کامپیوتر های معمولی نیز از تکنولوژی DDR II استفاده خواهد شد. طی آزمایش انجام شده توسط WorldBench 5 مشخص شد که سیستمی که دارای 2 گیگابایت RAM است کارایی بهتری نسبت به بقیه دارد و امتیاز بیشتری نیز کسب کرد.
مقدار زیاد RAM ، بیشتر در کار هایی گرافیکی و تدوین و مونتاژ فیلم  استفاده می شود. در حال حاضر تولید مادربردهایی ( برای کامپیوتر های شخصی) که از 8 گیگابایت RAM پشتیبانی می کنند رو به افزایش است اما اگر بخواهید در این مادر بردها از بیش از 4 گیگا بایتRAM  استفاده کنید لازم است که از سیستم عامل های  64 بیتی مانند XP Professional 64 Edition استفاده نمایید.

شکل  Next generation RAM



ذخیره سازی ، سریع و ایمن 
مهمترین مسئله در زمینه ذخیره سازی اطلاعات ، فقط به حجم و سرعت انتقال داده ها بر نمی گردد بلکه به مواردی از قبیل محافظت در برابر خرابی و از دست رفتن اطلاعات نیز مربوط می شود.
RAID (Redundant Array of Independent Disks  ) زمانی تکنولوژی گران قیمتی بود و منحصر به سرورها و کارهای خاص می شد. این تکنولوژی با اتصال چند درایو هارد به یکدیگر ، در یک کامپیوتر سرعت انتقال اطلاعات را بالا  برده و از اطلاعات ذخیره شده حفاظت می کند. RAID بطور رسمی در 6 سطح ( از 0 تا 5 ) وجود دارد اما سطوح دیگری نیز وجود دارد که رسمی نیستند اما استفاده می شوند مانند سطوح  6 , 1+0 و 7 .
هر یک از سطوح RAID ، مزایای مختلفی دارند . بعضی از آنها ، چند هارد متصل به هم را ، مانند یک هارد واحد و یکپارچه نمایش می دهند ( RAID 0 ) و بعضی ضریب اطمینان در برابر از بین رفتن اطلاعات را بالا می برند بگونه ای که در سیستمی که از چند هارد بهره می برد در صورتیکه به هر دلیلی یکی از آنها از بین رفت ، با جایگزینی هارد جدید اطلاعات از بین رفته ، از روی هارد های دیگر ، بازیابی می گردد( RAID 5 ) .
اعداد به کار رفته  در سطوح RAID به این معنی نیست که عدد بالاتر بهتر است بلکه هر کدام فقط نمایان کننده نوع RAID می باشند.
متداولترین انواع RAID ، سطوح 1+0 , 1 , 0 و 5 می باشد. در حالت RAID 0 ، چندین هارد با هم ترکیب می شوند و به صورت یک هارد واحد دیده می شود.در این حالت ، سرعت انتقال داده بطور چشمگیری افزایش می یابد .این روش برای کار های ویدیویی و کسانی که فایل های گرافیکی بزرگی دارند بسیار مفید است اما ضریب اطمینان در آن بسیار پایین است زیرا در اثر از کار افتادن یک هارد، اطلاعات بقیه هاردها قابل دسترسی نخواهند بود.اما در RAID 1 ،  ضریب اطمینان بسیار بالا می باشد  زیرا در این حالت از دو هارد یک جور استفاده می شود بطوریکه هر اطلاعاتی که در هارد اول نوشته می شود عینا بر روی هارد دوم نیز کپی می شود ( به این کار اصطلاحا Mirroring گفته می شود) بنابر این اگر یکی از درایوها خراب شود این امکان وجود دارد که سریعاً درایو خراب شده را تعویض کرد و عملیات را بدون از دست دادن هیچ دیتایی از سرگرفت.در این سطح ، سرعت بسیار کاهش می یابد اما ضریب اطمینان بسیار بالاست.

سریع و مطمئن 
در آینده بسیار نزدیک و با افزایش استفاده از هارد های ظرفیت بالا ( هارد هایی با ظرفیت 250 مگابایت و دور موتور 1000 و 15000 دور در دقیقه ) حجم فایل های ذخیره بر روی هارد نیز بسیار زیاد خواهد شد و این مورد،باعث افزایش نگرانی هایی در خصوص از بین رفتن اطلاعات خواهد شد.
در حال حاضر بسیاری از سیستم های حرفه ای که توسط شرکت های معتبری چون Sony ، HP ، IBM و ...  تولید می شود از تکنولوژی RAID 5 بهره می برند. RAID 5هم سرعت انتقال نسبتا زیادی دارد و هم ضریب اطمینان آن بالا ست. اما مشکل آن اینست که RAID 5 ، حداقل به 3 هارد نیاز دارد .در این مدل ، ظرفیت قابل استفاده  به اندازه یک هارد ، کمتر از  مجموع فضای کل هارد ها می باشد، یعنی در صورتیکه سیستمی 3 هارد 80 گیگا بایتی داشته باشد ، ظرفیت کل آن 160 گیگا بایت خواهد شد.در این روش در صورت خراب شدن یکی از هارد ها ، با جایگزینی هارد جدید اطلاعات از بین رفته ، از روی هارد های دیگر  بازیابی می گردد.

شکل  Next generation_hard



آبرسانی و خنک کننده های آبی
اگر در آینده شنیدید که کامپیوتر های دو منظوره  عرضه شده اند که هم کولر گازی هستند و هم کامپیوتر شخصی! تعجب نکنید.
افزایش سرعت در پردازنده و استفاده از کارت های گرافیک قدرتمند و هاردهای ظرفیت بالا، کار را به جایی رسانده که تهویه هوای داخل کیس ، به عنوان یک مسئله بسیار حیاتی و مهم برای مهندسین تبدیل شده است.
بسیاری از کامپیوتر های قدرتمند  امروزی از سیستم خنک کننده قوی آبی بهره می بند و در آینده بسیار نزدیک نیز اکثر کامپیوتر های خانگی نیز از این سیستم استفاده خواهند کرد.برای پردازنده های امروزی ( پردازنده های اینتل LGA 775  و AMD 64 Dual Core  ) که حرارت بسیار بالایی را تولید می کنند ،  فن های  معمولی ، مناسب این کار نیستند. سیستم های نسل آینده به احتمال بسیار زیاد ، همگی به جای فن از سیستم خنک کننده آبی استفاده می کنند تا پردازنده و چیپ مادر برد را خنک کنند.
کامپیوتر هایی که از سیستم خنک کننده آبی بهره می برند به طور قابل توجهی نسبت به کامپیوتر هایی که از فن های معمولی استفاده می کنند بی صدا ترند.این سیستم خنک کننده  بسیار مطمئن تر است و حرارت پردازنده و چیپ مادربرد را در حین انجام کار های سنگین پایین نگه می دارد که این نکته در افزایش کارایی پردازنده بسیار مهم می باشد.

شکل  Next generation_waretColler02

شکل  Next generation_waretColler0


سخن آخر
تولید قطعات مختلف و با توانایی های متفاوت ، فقط به دلیل تنوع در استفاده از کامپیوتر در مصارف مختلفی چون گیم ، اینترنت ، مهندسی ، اداری و غیره می باشد.آنچه که در ایران به آن کمتر پرداخته می شود ، کار کارشناسی بر روی عرضه کامپیوتر بر اساس نیاز مشتری می باشد و اغلب هیچ مشاوره فنی و مهندسی در خصوص عرضه کامپیوتر برای مصارف متفاوت و تخصصی ارائه نمی شود.مطمئنا مشخصات کامپیوتری که برای کارهای تایپ و اینترنت استفاده می شود با کامپیوتری که مخصوص کارهای گرافیکی و گیم می باشد بسیار متفاوت است .در کشور های پیشرفته که کامپیوتر به صورت کامل و در مدل های متفاوت عرضه می شود ( مانند کامپیوتر های DELL ، Apple ، IBM و ... ) برای مصارف مختلف مدل های متفاوتی ارائه می شود. به عنوان مثال کامپیوتر مدل Xi Computer MTower X2 AGE-SLI  با مشخصات عجیب و غریب زیر ، یک مدل کامپیوتر تولید شده برای گیم و کارهای 3D می باشدکه قیمتی در حدود  5 میلون تومان دارد.     
2.4-GHz Athlon 64 X2 4800+
2GB of DDR400     
600GB drive space (RAID 0 )
DVD±RW DL drive
19-inch ViewSonic LCD monitor
256MB GeForce 6800  Ultra  SLI ( Dual-Card) 

این کامپیوتر ، مدلی از نسل کامپیوتر هایی است که در آینده بسیار نزدیک ، بسیاری از کامپیوتر های شخصی شبیه آن خواهند شد.اما به نظر شما ، برای یک کامپیوتر شخصی خانگی ، آیا این چنین مشخصاتی لازم است ؟ در صورتیکه جواب منفی به این سوال داده باشید در آینده ، حتما آن را پس خواهید گرفت!

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۳۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


نگاهی به انواع چاپگر ها و پارامتر های خرید

 
مهندس حامد بهرامی راد
مهر ماه 84 شماره 16

اشاره :
همه چیز به صفحه مانیتور ختم نمی شود. لذت دیدن یک عکس خانوادگی هنوز هم برای خیلی ها ، بیشتر از دیدن همان عکس در بهترین مانیتورها است. درست است که این روزها همه چیز کامپیوتری شده است ، از اجاق گاز آشپزخانه گرفته تا کابین خلبان ، اما گرفتن یک پرینت و خلاص شدن از تشعشعات مانیتور و دراز کشیدن بر روی تخت و خواندن مطلب مورد علاقه ، چیزی نیست که به راحتی بتوان از آن صرف نظر کرد. در این مبحث سعی داریم به توضیح انواع چاپگرها ، کارکرد و پارامترهای خرید در هر کدام و مقایسه آنها با یکدیگر بپردازیم.


به طور کلی چاپگرها به 2 گروه اصلی تقسیم می شوند:
1- چاپگرهای ضربه ای یا فشاری ( Impact ) :  در این چاپگرها عمل چاپ با ضربه زدن هر چاپگر به یک نوار آغشته به جوهر ( Ribbon ) و برخورد آن با کاغذ صورت می گیرد.
 2- چاپگرهای غیر ضربه ای یا غیر فشاری ( Non Impact ) :  در این نوع ، عمل چاپ با یکی از روش های حرارتی ، تابش لیزر و پرتاب جوهر بر روی کاغذ صورت می گیرد.

انواع چاپگرهای ضربه ای یا فشاری
• چاپگر چرخ آفتابگردان ( Daisy Wheel Printer )
• چاپگر ماتریس نقطه ای یا سوزنی ( Dot Matrix Printer )
• چاپگر زنجیره ای ( Chain Printer )
• چاپگر استوانه ای ( Drum Printer )

چاپگر چرخ آفتابگردان ( Daisy Wheel Printer )
اصول کار این چاپگرها که جزء اولین چاپگرها محسوب می شوند ، مانند ماشین تحریر است. با این تفاوت که در ماشین های تحریر از گوی استفاده می شود ، اما در چاپگر چرخ آفتابگردان حروف بر روی چرخی مسطح قرار می گیرند که شبیه گل آفتابگردان است. هر حرف بر روی یکی از شاخه های شعاعی این چرخ قرار می گیرد. با دوران این چرخ هر یک از کاراکترهای مورد نظر در مقابل چکش قرار گرفته و با ضربه چکش و برخورد آن با نوار جوهری ( Ribbon ) کاراکتر بر روی کاغذ نقش می بندد. امروزه چاپگرهای آفتابگردان کاملا از رده خارج شده اند. سرعت چاپ در این چاپگرها بسیار پایین است. در نمونه های اولیه ی آن 10 الی 14کاراکتر در ثانیه و در نمونه های بعدی آن حداکثر 100 کاراکتر در ثانیه می باشد. اگر شما در سال 1979 زندگی می کردید ، علاوه بر آنکه برای خرید یک چاپگر آفتاب گردان باید حداقل 1500 دلار هزینه می کردید ، باید از صبر زیادی نیز برخوردار می بودید. البته در تمام مدت چاپ برای سالم ماندن شنوایی خود ، باید در گوشتان پنبه قرار می دادید.

شکل 1


چاپگر ماتریس نقطه ای یا سوزنی ( Dot Matrix Printer )
در آن سال ها شما انتخاب دیگری نیز داشتید. بله چاپگرهای سوزنی . شما می توانید این چاپگرها را به علت مقاومتشان ، هنوز هم در منازل و شرکت ها ببینید. در این چاپگرها ، کاراکترها به وسیله ی نقاط کوچکی شکل می گیرند. این نقاط از برخورد سوزن های باریکی به نام  Pin  با  Ribbon  و کاغذ بوجود می آیند. تعداد پین های هدهای ارزان قیمت 9 و نمونه های گران قیمت 18 و یا 24 پین است. مکانیزم موجود در این چاپگرها تقریبا ساده و بدون دردسر است. سرعت چاپ در این نوع از 200 تا 900 کاراکتر در ثانیه می باشد. اما شما باز هم به پنبه برای مسدود کردن گوشتان احتیاج خواهید داشت. البته امروزه چاپگرهای سوزنی به بازار عرضه شده اند که سروصدای آنها بسیار کمتر شده است ، اما در هر صورت صدای آنها بیشتر از چاپگرهای جوهر افشان است.

شکل 2


چاپگر زنجیره ای ( Chain Printer )
این نوع چاپگرها دارای زنجیره و یا تسمه ای هستند که کاراکترها به صورت برجسته روی آن قرار می گیرند. به طور متوسط این چاپگرها سرعتی معادل 2400 خط در دقیقه دارا می باشند ، که سرعت خوبی محسوب می شود.

چاپگر استوانه ای ( Drum Printer )
اساس کار این چاپگرها کاملا شبیه چاپگرهای زنجیره ای می باشد ، با این تفاوت که کاراکترها به جای آنکه بر روی تسمه قرار داشته باشند بر روی یک استوانه حک شده اند.

شکل 3

انواع چاپگرهای غیر ضربه ای یا غیر فشاری
الف )  چاپگر حرارتی ( Electrotermal Printer )
ب )  چاپگر جوهر افشان (InkJet Printer  )
ج )  چاپگر لیزری تک رنگ ( Black & White Laserjet Printer )
د )  چاپگر لیزری رنگی (Color Laserjet Printer  )

الف ) چاپگر حرارتی ( Electrotermal Printer )
چاپگرهای حرارتی به علت دقت بالایی که دارند برای کارهای گرافیکی بکار می روند. بدیهی است سرعت آنها بسیار کم و در حدود 220 کاراکتر در دقیقه است. کاغذ این چاپگرها از نوع مخصوصی است که در پشت آن ، لایه ی فلزی نازکی قرار دارد. قیمت این کاغذها گران است. نوک سوزن های آن مانند چاپگرهای ماتریس نقطه ای است ، با این تفاوت که هنگام عبور از روی کاغذ ، سوزن ها حرکت نمی کنند بلکه داغ می شوند. این امر سبب تغییر شیمیایی در پوشش فلزی کاغذ می شود و آن را به رنگ تیره تغییر می دهد.

ب ) چاپگر جوهر افشان (InkJet Printer  )
اولین چاپگر جوهر افشان توسط هیولت پاکارد در سال 1948 به نام  Thinkjet  ارائه شد. همان طور که از نام آن پیداست چاپگرهای جوهر افشان ، نقطه های بسیار کوچکی از جوهر را بر روی کاغذ اسپری می کنند. مشخص است که این روش غیر فشاری است ، زیرا هیچ قطعه ای از دستگاه بر روی کاغذ فشار وارد نمی کند. پس در نتیجه غیر از صدای حاصل از عقب و جلو رفتن هد چاپگر ، صدای دیگری به گوش نمی رسد. به طور کلی  2 روش برای خارج شدن جوهر از نازل ها وجود دارد. در روش اول ، نوعی کریستال بنام کریستال پیزوالکتریک مورد استفاده قرار می گیرد. این کریستال در صورت برقراری جریان الکتریکی خم می شود. در انتهای هر نازل ، کریستال مزبور قرار گرفته است ، که با برقراری جریان الکتریکی منقبض شده و جوهر را به بیرون پرتاب می کند. بنابراین هر پالس جریان الکتریکی یک قطره جوهر را آزاد خواهد کرد. اما در روش دوم که به نام جوهر افشان حبابی و یا حرارتی شهرت دارد ، به جای استفاده از کریستال پیزوالکتریک از یک قطعه گرم کننده استفاده می شود. این قطعه به سرعت گرم شده و با افزایش حجم جوهر ، حبابی از جوهر را در دهانه ی نازل ایجاد می کند. سپس حباب ترکیده و جوهر بر روی کاغذ پاشیده می شود. در این روش چون جوهر گرم شده است، بر روی کاغذ زودتر خشک می شود. بعضی از کاتریج های امروزی تا 600 نازل دارند که هر نازل می تواند تا 1400 قطره جوهر در ثانیه به سمت کاغذ پرتاب کند.

شکل 4


مشخصات چاپگرهای جوهر افشان
• 
سرعت چاپ :
سرعت چاپ در تمام چاپگرها بر 3 اساس بیان می شود.
ـ تعداد صفحه در دقیقه ( Page Per Minute = PPM )
ـ تعداد کاراکتر در ثانیه ( Character Per Second = CPS )
ـ واحد دقیقه بر صفحه ( Minute Per Page = MPP )

امروزه بیشتر از واحد  PPM  برای نشان دادن سرعت چاپ چاپگرها استفاده می شود. نوع اطلاعاتی که در صفحه وجود دارد ، پیچیدگی های آن و تعداد رنگ های مورد نیاز تفاوت های زیادی در زمان چاپ ایجاد می کنند. معمولا 4 الی 12 صفحه در دقیقه برای چاپ صفحات سیاه و سفید و 1 الی 2 صفحه در دقیقه برای چاپ صفحات رنگی عددی مناسب برای چاپگرهای جوهر افشان است. اغلب اعداد و ارقامی که از طرف شرکت های سازنده چاپگرها ارائه می شود ، از واقعیت دور است. حتی در بعضی از موارد برای پی بردن به سرعت واقعی چاپگر خود ، می توانید  نصف و یا حتی یک سوم  این عدد را در نظر بگیرید. هم چنین در اعداد اعلام شده توسط این شرکت ها ، زمان لازم برای کشیدن کاغذ درون چاپگر محاسبه نمی شود. بهترین راه برای پی بردن به سرعت واقعی چاپگر خود  خرید یک کرنومتر است !

کیفیت چاپ :
همیشه بر سر اینکه کیفیت چاپ در جوهرافشان ها بهتر است و یا در لیزری ها بحث وجود داشته است. واقعیت این است که نظرات مختلف ، که گاه هم بر اثر آزمایش بدست آمده است ، ناشی از مارک های مختلف چاپگرها و کاغذهای مورد استفاده است. اینکه شما کدام مارک را و با چه خصوصیاتی خریداری نمایید ، بسیار مهم است. یکی از مشکلات چاپگرهای جوهر افشان در سرعت و زمان جذب جوهر بر روی کاغذ است. اگر جوهر به آسانی و با سرعت جذب کاغذ شود ، باعث کاهش کیفیت و روشن تر شدن رنگ ها می شود ، و اگر جوهر دیر جذب کاغذ شود ، باعث ایجاد لکه هایی برجسته در سطح کاغذ خواهد شد.

تفکیک پذیری چاپگر :
دقت چاپ در چاپگرها بر اساس تعداد نقطه در اینچ (Dot Per Inch = DPI   ) بیان می شود. بدیهی است هر چه این عدد بیشتر باشد ، شما کیفیت بهتری بدست خواهید آورد. امروزه حداقل دقت چاپ در چاپگرهای جوهرافشان 1200 * 1200 نقطه در اینچ و حداکثر 1200 * 4800 نقطه در اینچ می باشد.

هزینه تعویض کاتریج :
هزینه تعویض کاتریج یکی از فاکتورهای مهم در انتخاب چاپگر می باشد. شما باید بررسی کنید که هر کاتریج چه تعداد صفحه را می تواند چاپ کند. گاهی اوقات هزینه کاتریج هایی که در طول 6 ماه مصرف می کنید ، بیشتر از قیمت خود چاپگر خواهد شد.

طول عمر مفید :
در مورد طول عمر مفید چاپگرهای جوهر افشان دو نکته مطرح است اول طول عمر خود دستگاه  دوم طول عمر کاتریج آن.
به طور کلی چاپگرهای جوهر افشان بسیار مقاوم بوده و طول عمر زیادی دارند. میانگین زمان خرابی در این چاپگرها به طور متوسط 30000 صفحه می باشد اما جوهر درون کاتریج همیشه بر سر دو راهی قرار دارد. زیرا از یک طرف ما انتظار داریم وقتی جوهر بر روی کاغذ قرار می گیرد سریعا خشک شودو زمانیکه هنوز درون کاتریج و نازل است ، اصلا خشک نشود ! ولی باید بدانید ، کافی است شما چند هفته از چاپگر خود استفاده نکنید تا کاتریج آن خشک شود.

ظرفیت سینی کاغذ
به این علت که معمولا چاپگرهای جوهر افشان برای مصارف خانگی و یا کارهای ادارای با حجم کم بکار می روند ، سینی کاغذ ندارند. یعنی شما مجبور هستید بطور مکرر کاغذ درون دستگاه قرار دهید. البته بعضی از انواع جوهر افشان ها تعداد محدودی کاغذ را در سینی خود جای می دهند ، که می تواند از 50 برگ الی 300 برگ متغیر باشد.

محدوده قابل چاپ
چاپگرهای جوهر افشان و لیزری احیه قابل چاپ مشخصی دارند. این ناحیه معمولا کمتر از سطح کامل کاغذ است. در حقیقت این دسته از چاپگرها نمی توانند بر روی تمام سطح کاغذ چاپ نمایند. یعنی ناحیه نشتی لبه کاغذ (  Bleed) دست نخورده باقی می ماند. اگر شما به محدوده وسیع تری برای چاپ بر روی کاغذی خاص نیاز دارید ، قبل از خرید ، حداکثر ناحیه قابل چاپ را در چاپگر مورد نظر ، بررسی نمایید.

رابط های اتصال (Interface Port  )
اگر دوربین دیجیتالی دارید و می خواهید بدون نیاز به رایانه ، عکس های خود را چاپ نمایید ، از Photo Printer ها استفاده کنید. این چاپگرها دارای پورت  USB  برای برقراری ارتباط با دوربین دیجیتالی و پانل LCD برای کنترل و ویرایش عکس می باشند.

توان مصرفی
چاپگرهای جوهر افشان بطور معمول توان مصرفی پایینی دارند. در حالت Stand By  5 الی 7 وات و در حال فعالیت 15 الی 60 وات خواهد بود. در حالیکه در چاپگرهای لیزری در هنگام کار ، توان مصرفی گاهی به چند صد وات نیز می رسد.
ج ) چاپگر لیزری تک رنگ ( Black & White Laserjet Printer )
چاپگرهای لیزری تک رنگ بهترین انتخاب برای کسانی هستندکه خواهان سرعت و کیفیت بالا و هزینه های پایین در چاپ صفحات سیاه و سفید می باشند. قیمت چاپگرهای لیزری تک رنگ از چاپگرهای جوهر افشان بیشتر است اما اگر شما هزینه های ثانویه که شامل تعداد کاغذی که توسط یک کاتریج چاپ می شود را محاسبه نمایید ، به نفع شما خواهد بود که چاپگر لیزری تک رنگ تهیه کنید.

شکل 5


مشخصات چاپگرهای لیزری تک رنگ
سرعت چاپ
سرعت چاپ متون در این چاپگرها نسبت به چاپگرهای جوهرافشان بسیار بیشتر است تعداد صفحات می تواند 8 الی 20 صفحه در دقیقه باشد  البته مدل های حرفه ای نیز وجود دارند که می توانند تا 35 صفحه در دقیقه چاپ نمایند. به همین تناسب نیز قیمت آنها بسیار بالا است.

حداکثر دقت چاپ
دقت چاپ از 600 * 600 نقطه در اینچ الی 1200 * 1200 نقطه در اینچ می باشد. البته نوع هایی با دقت چاپ بسیار بالاتر نیز وجود دارند که به علت قیمت بالای آنها برای مصارف عمومی به صرفه نیستند.

ظرفیت حافظه
چاپگرها ، فایل های ارسال شده را در حافظه موقت خود ذخیره کرده و به ترتیب آنها را برای چاپ ارسال می کنند. بدیهی است هر چه این حافظه بیشتر باشد ، چاپگرها کمتر دچار اختلال شده و سرعت چاپ نیز تا حدودی افزایش می یابد. این حافظه از 2 مگابایت الی 64 مگابایت می تواند باشد. البته در بعضی از مدل ها قابل افزایش است.

رابط های اتصال ( Interface Port )
نوع رابط ها و واسط هایی که ارتباط بین چاپگر و رایانه را برقرار می کنند در سهولت دسترسی و استفاده از چاپگر و امکانات آن بسیار حائز اهمیت هستند. این رابط ها می توانند Parallel  ، USB ، Ethernet ( شبکه ) و  IrDA( مادون قرمز )  باشند.
اکثر کاربران از پورت های  Parallel   و USB  استفاده می کنند اما در ادارات و شرکت ها که حجم کار بالا می باشد ، احتیاج به پورت Ethernet  برای فعال نمودن چاپگر در شبکه می باشد. اگر  Notebook  و یا  PDA شما دارای  Infrared ( مادون قرمز )  است، برای استفاده از این امکان جدید در دستگاه خود ، باید چاپگری تهیه کنید که پورت IrDA  داشته باشد.

ظرفیت سینی کاغذ
ظرفیت سینی کاغذ در چاپگرهای لیزری تک رنگ از 100 صفحه الی 600 صفحه متغیر است البته در بعضی از مارک ها ، می توانید سینی های جانبی دیگری به چاپگر خود اضافه کنید و ظرفیت کاغذ را به 2000 صفحه برسانید.

هزینه تعویض کاتریج
قیمت هرکاتریج سیاه چاپگرهای لیزری تک رنگ تقریبا معادل کاتریج های چاپگرهای جوهر افشان است اما به این علت که معمولا کاتریج چاپگرهای لیزری تک رنگ تعداد بیشتری کاغذ چاپ می کند ( حتی بعضی اوقات تا 3 برابر کاتریج چاپگرهای جوهر افشان در حجم یکسان ) قیمت هر برگه چاپ شده برای شما کمتر از جوهر افشان ها خواهد شد.
د ) چاپگر لیزری رنگی (Color LaserJet Printer  )
چاپگرهای لیزری رنگی گران قیمت ترین چاپگرها می باشند. گاه قیمت آنها به 20 میلیون تومان هم می رسد. بعضی از این چاپگرها به قدری دارای کیفیت بالا هستند که خرید و فروش آنها احتیاج به کسب مجوزهایی دارد ، زیرا مثلا به راحتی میتوان با آنها پول تقلبی و یا هر چیزی دیگری را جعل کرد.

شکل 6


مشخصات چاپگرهای لیزری رنگی
سرعت چاپ
سرعت چاپ صفحات رنگی در چاپگرهای لیزری رنگی 1 الی 5 صفحه در دقیقه و صفحات سیاه و سفید 10 الی 22 صفحه در دقیقه می باشد. بدیهی است افزایش سرعت چاپ باعث افزایش محسوس قیمت چاپگر خواهد شد.

حداکثر دقت چاپ
دقت چاپ در این چاپگرها بسیار بالا بوده و یکی از دلایل اصلی انتخاب این چاپگرها از سوی مراکز حرفه ای ، همین مورد است. حداکثر دقت چاپ از 600 * 1200 نقطه در اینچ الی 2400 * 4800  نقطه در اینچ می باشد.

ظرفیت حافظه
بدیهی است حافظه مورد نیاز در چاپگرهای لیزری رنگی به علت ماهیت کاری که دارند، بیشتر از چاپگرهای لیزری تک رنگ باشد. این حافظه از 16 مگابایت الی 512 مگابایت متغیر است.

رابط های اتصال ( Interface Port )
رابط های اتصال در چاپگرهای لیزری رنگی تفاوتی با چاپگرهای لیزری تک رنگ ندارند.

ظرفیت سینی کاغذ
معمولا ظرفیت سینی کاغذ در چاپگرهای لیزری رنگی بیشتر از چاپگرهای لیزری تک رنگ است ، که می تواند عددی معادل 200 الی 1000 صفحه باشد. البته همانند چاپگرهای لیزری تک رنگ ، می توان سینی های افزایش دهنده برای آن تهیه کرد و حتی این ظرفیت را به 5000 برگ نیز رساند.

هزینه تعویض کاتریج
قیمت کاتریج های رنگی چاپگرهای لیزری رنگی بر خلاف کاتریج های سیاه چاپگرهای لیزری تک رنگ ، جزء گرانترین مواد مصرفی می باشند. گاه قیمت  بعضی از انواع آن به 250 هزار تومان هم می رسد. اما باید دقت کنید که برای کارهای با حجم زیاد ، به این علت که هر کاتریج آن تعداد بسیار زیادی کاغذ را جواب خواهد داد ، هزینه هر برگه بسیار پایین تر از جوهرافشان ها خواهد شد.

سرو صدا
به طورحتم صدای چاپگرهای لیزری ( تک رنگ و رنگی ) بسیار کمتر از چاپگرهای فشاری ( ضربه ای )  می باشند. حتی چاپگرهای لیزری از چاپگرهای جوهر افشان نیز صدای کمتری تولید می کنند. اما در هر صورت صدای فن خنک کننده و موتور چاپ آن که صدای بمی تولید می کنند را نمی توان نادیده گرفت. حتی اگر شما چاپگر را در حالت  Stand By  نیز قرار دهید، باز هم فن چاپگر کار خواهد کرد.
مهندس حامد بهرامی راد


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۳٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


کیفیت در دوربین های دیجیتال چیزی بیش از مگا پیکسل

 

مهر ماه 84 شماره 16

اشاره :



پیرو فرضیه ای قدیمی که می گوید از هر چیز،  بیشتر آن بهتر است. در مورد دوربین های دیجیتال نیز سازندگان آنها برای تبلیغ و برتری جستن از رقبا می گویند هر چه تعداد پیکسل های عکسی که توسط یک دوربین دیجیتالی گرفته می شود بیشتر باشد کیفیت عکس آن نیز بالاتر است.
اگر طبق گفته سازندگان بررسی کنیم پس یک دوربین 4 مگا پیکسلی نمی تواند به خوبی یک دوربین 5 مگا پیکسلی عکس بگیرد و یا عکس یک دوربین 8 مگا پیکسلی بسیار عالی تر از کیفیت عکس یک دوربین 6 مگا پیکسلی می باشد؟!
اما با کمال تعجب و بر خلاف نظر عموم باید گفت این فرضیه در مورد کیفیت عکس های دیجیتالی بطور کامل صادق نمی باشد زیرا مگا پیکسل فقط واحد اندازه گیری اطلاعات عکس گرفته شده می باشد و نه کیفیت. عکسی که توسط یک دوربین دیجیتالی گرفته می شود تنها به یک پارامتر وابسته نبوده ، بلکه مسائل زیادی کنار یکدیگر کیفیت یک عکس را نشان می دهد.
همانطور که در سری مقالات چاپ شده در شماره های 5 ، 6 و 7 ماهنامه به آن اشاره شد قلب یک دوربین دیجیتال ، حسگر تصویر یا Image Sensor دوربین می باشد با وجود آنکه مگا پیکسل ها یکی از پارامترهای معادله کیفیت می باشند اما در این مقاله قصد شناختن عوامل دیگر که در کیفیت عکس موثر است را داریم.

پیکسل
تعداد پیکسل های بیشتر لزوماً دلیل بر بهتر بودن یک دوربین نمی باشد. اما سایز آنها یعنی سایز هر پیکسل مسئله دیگری است. پیکسل ها مانند ظرفی کم عمق هستند که می خواهند فوتون های نور را در خود نگه دارند که سنسور بعداً آنها را به الکترون ها تبدیل کند. هر چه این پیکسل ها بزرگتر و عمیق تر باشند ، فوتون های بیشتری دریافت کنند یعنی با افزایش توانایی پیکسل ها منجر به گرفتن عکس هایی با جزئیات بالا در تاریکی ، سایه و همچنین نور بسیار زیاد می شود.اکثر دوربین های دیجیتالی از سنسور های تصویر  Charge-Coupled Device ) CCD ) و یا
Complmentary Metal Oxide Semiconductor ) CMOS  ) استفاده می کنند.

شکل 1 : نمونه ای از یک سنسور تصویر از نوع CCD

لنز
لنز یک دوربین به همان اندازه « سنسور تصویر»  در کیفیت یک عکس دیجیتالی تاثیر دارد. بسته به طراحی آنها لنزهای گوناگون دارای قدرت متفاوتی در رفع عیوب عکس و یا در کنتراست رنگ و واکنش در مقابل رنگ ها دارند. اما به طور کلی ، دوربین های سرعت بالا برای عکسبرداری در نور مناسب تر می باشند. اولین دوربین های دیجیتالی لنزهای خود را از لنز  دوربین های فیلمبرداری به ارث بردند و در بعضی دوربین های عکاسی از لنزهای ارزان پلاستیکی استفاده می کردندکه بعضاً باعث به هم ریختگی رنگ ها و کاهش شفافیت و کیفیت عکس می شدند. حتی لنزهای پیشرفته که شیشه ای بودند معمولاً در عکس ایجاد سایه روشن می کردند زیرا نور از لنز با زاویه های کج در گوشه های سنسور عبور می کرد. این در حالیست که برای داشتن عکسی با کیفیت خوب نور باید مستقیماً از لنز عبور کرد تا فوتون های بیشتری جمع آوری شود.
بعد از آن به تدریج تولید کنندگان عدسی های نوری شروع به تولید لنزهایی کردند که مختص دوربین های دیجیتالی بودند. تولید کنندگان در ساخت این لنزها از عناصری خاصی که دارای تجزیه نور کمتر و پوشش های رنگی بهتری بودند استفاده کردند برای رسیدن به کیفیت بهتر بعضی از تولید کنندگان با یکدیگر به همکاری پرداختند به طور مثال Kodak با Panasonic  ، کمپانی  Schneider با Leica و کمپانی Sony با Zeiss آغاز به همکاری کردند تا بتوانند برای دوربین های خود اعتبار و کیفیت به ارمغان آورند.
گفتنی است عوامل خارجی از جمله تمیزی لنز تاثیر به سزای در کیفیت عکس ها می گذارد. گرد و غبار ، اثر انگشت و یا سایر لایه های کثیف بر روی لنز دوربین منجر به کاهش کیفیت عکس می شود. همچنین نور پراکنده و درهم نیز باعث کاهش شفافیت و وضوح عکس می شود. همچنین جهت و میزان نور در کیفیت عکس گرفته شده تاثیر به سزایی دارد.

مبدل
ممکن است پذیرش مطلبی که گفته می شود آسان نباشد ، اما باید گفت همه دوربین های فیلمبرداری و عکاسی دیجیتال در واقع تصاویر را به صورت آنالوگ دریافت می کنند. بدین ترتیب مبدل CCD هر پیکسل را به یک سیگنال آنالوگ با ولتاژ های متفاوت تبدیل می کند. بعد از این مرحله یک مبدل داخلی آنالوگ به دیجیتال ( ADC ) سیگنال ها را به اطلاعات دیجیتالی یعنی بایت های اطلاعاتی تبدیل می کند. هر چه ADC بهتر ، گرانقیمت تر و دارای Bit Rate بالاتر   ( مثلاً 16 بیت یا 12 بیت و نه 10 یا 8 بیت )  باشد عمل تبدیل بهتر و یکنواخت صورت می گیرد در نتیجه عکس با کیفیت بالاتر و جزئیات بیشتر حتی در قسمت های سایه و پر نور گرفته می شود.


فرمت فایل ها
کیفیت یک عکس دیجیتالی به چگونگی ذخیره شدن آن نیز بستگی مستقیم دارد. اکثر استفاده کنندگان ، فرمت JPEG را برای عکس هایشان ترجیح می دهند. JPEG  به طور معمول فرمتی است که اکثر دوربین های دیجیتالی عکس هایشان را با آن فرمت ذخیره می کنند.
با در نظر گرفتن سرعت ، کیفیت عکس و فضای اشغال شده توسط عکس می توان فرمت JPEG را انتخاب کرد که در واقع گونه فشرده شده می باشد و مقداری از اطلاعات جزئی به منظور کاهش فضای اشغالی توسط عکس را دور می ریزد. اکثر دوربین های دیجیتالی به دو یا سه روش فشرده سازی عکس را انجام می دهند.
بعضی از دوربین های ارزان قیمت سطح فشرده سازی بین  1 : 25  تا 1 : 8 را ارائه می دهند این در حالیست که دوربین های گرانقیمت تر  دارای سطح فشرده سازی بین 1 : 8 تا  1 :  7 / 2 می باشد. یعنی دوربین هایی عکس ها را  کمتر فشرده می کند دارای کیفیت عکاسی بهتر و در نتیجه عکس های آنها شفاف تر است.
اما بعد از آزمایش گونه های متفاوتی از دوربین های دیجیتالی که قابلیت ذخیره سازی فایل ها با فرمت RAW  را دارا بودند این نتیجه حاصل شد که RAW بهترین فرمت ذخیره سازی عکس های دیجیتالی می باشد زیرا در داخل دوربین هیچگونه عملیاتی برای فشرده سازی یک عکس به فرمت RAW انجام نمی گیرد و عکسی با این فرمت با تمام جزییاتش ذخیره می گردد.

اما نکته آخر
بعد از آزمایش هایی نه چندان حرفه ای بر روی چندین دوربین دیجیتالی که به طور تقریبی دارای کیفیت های مشابهی از نظر مبدلADC ، سنسور تصویر و لنز بودند ، بعضی دوربین ها نتایج مطلوبی از خود ارائه ندادند. نکته کلیدی در برنامه ریزی دوربین ها بود. تولید کنندگان دوربین های عکاسی دیجیتالی به روش های گوناگون دوربین هایشان را برای نمایش و ترجمه یک عکس برنامه ریزی کرده اند. الگوریتم های استفاده شده در این دوربین ها مشخص کننده کیفیت و چگونگی ظاهر شدن عکس ها می باشند. در نتیجه دوربین هایی که دارای کیفیت و لنزهای مشابهی هستند به خاطر تفاوت در برنامه ریزی آنها ، عکس هایی با کیفیت متفاوت نمایش می دهند.
در آخر کمی سلیقه و علاقه نسبت به مارکی خاص نیز از عوامل مهم در انتخاب یک دوربین توسط خریدار می باشند.


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٢٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


منبع تغذیه ، شاهرگ حیاتی سیستم

 
مهندس علی بیاتانی
مرداد ماه 84 شماره 14

اشاره :
اکثر افراد به دلیل عدم آگاهی از توان،کیفیت و نقش کلیدی منبع تغذیه در هنگام خرید و یا ارتقای سیستم خود، همواره بودجه کمتری را صرف تهیه آن نسبت به سایر قطعات سخت افزاری می نمایند، که این مسئله در دراز مدت موجب بروز مشکلات بسیاری برای کاربران می گردد. به همین دلیل شرکت آینده سیما از سال گذشته اقدام به عرضه جداگانه کیس و پاور نمود تا فرهنگ انتخاب پاور مناسب جهت سیستم را در بازار سخت افزار معرفی نماید. هدف از این کار آگاهی دادن غیر مستقیم به مشتری و توجه به اهمیت منبع تغذیه می باشد چرا که با این روش مشتری در هنگام خرید منبع تغذیه، مجبور به تعیین حدود توان مصرفی سیستم خود سپس انتخاب پاور با توان و کیفیت مناسب می گردد.در این مقاله قصد داریم تا شما را با قلب تپنده سیستم خود آشنا نماییم.


منبع تغذیه چیست ؟
همانطور که می دانید هر وسیله الکترونیکی بنا به طراحی خاص خود ، به ولتاژ و آمپراژ مشخصی جهت راه اندازی و کارکرد نیاز دارد . منبع تغذیه دستگاهی است که قادر است از یک ورودی با ولتاژ وآمپراژ ثابت ( بنا به طراحی داخلی خود ) ، ولتاژ وآمپراژ مختلفی را تولید نماید .

منبع تغذیه کامپیوتر چیست ؟
کامپیوتر های شخصی نیز مانند هر وسیله الکترونیکی جهت کار به منبع تغذیه خاص خود نیاز دارند، منبع تغذیه ای که بتواند ولتاژ های مورد نیاز بخش های داخلی یک کامپیوتر را تامین نماید.
همانطوریکه می دانید ولتاژهای مورد نیاز یک PC ، ثابت و شامل +12V , +5V , +3.3V , +5V/SB , -12V , -5V می باشد . اما در منبع تغذیه کامپیوتر پارامتر متغیر ی مانند آمپراژ و بالانس توان خروجی نیز وجود دارد.
در مورد آمپراژ خروجی منبع تغذیه ( که متناسب با توان آن می باشد ) می توان گفت که منبع تغذیه های کامپیوتر بنا به موارد مصرف و سخت افزار های متصل به آن دارای توان های مختلفی می باشند به طور مثال در گذشته ای نه چندان دور یک سیستم پنتیوم 4 معمولی جهت کارکرد به منبع تغذیه ای با قدرت 200 وات نیازداشت ولی اکنون یک سیستم پنتیوم 4 معمولی به منبع تغذیه ای با قدرت حداقل 300 وات نیاز دارد و این به دلیل آن است که مصرف کلیه قطعات سخت افزاری جدیدبه طرز چشمگیری افزایش یافته است .
متغیر دیگری که درمنابع تغذیه کامپیوتری وجود دارد ، بالانس توان خروجی برروی شاخه های خروجی می باشد.
ساختارداخلی منابع تغذیه کامپیوتری دارای چند ویرایش یا ورژن مختلف می باشند . ویرایش 1.3 که هم اکنون نیز به اشتباه ، کاربرد دارد در بالانس خروجی خود  +5 Vپر قدرت تری به نسبت +12 V دارد حال آنکه اکثر قطعات سخت افزاری جدید ، توان مصرفی اصلی خود را ازشاخه +12 V تامین می نمایند که تامین آمپراژ موردنیازشاخه +12 V این قطعات تنها از عهده منابع تغذیه جدید با ویرایش 2.0 به بالا تر برمی آید چرا که در بالانس خروجی این مدل ها ،  +12 Vپرقدرت تری به نسبت +5 V وجود دارد و گاها دارای دو یا سه شاخه مجزا در خروجی +12 V  خود می باشند ( DUAL LINE +12V ).

آشنایی با اجزای داخلی منبع تغذیه :
در این مقاله سعی شده است که به صورت مختصر و با زبان ساده ، شما رابا اجزاء داخلی منبع تغذیه آشنا نماییم. بدیهی است که این ساختار ، همگانی و عمومی نبوده و در حدود 75 % ساختار داخلی منابع تغذیه استاندارد کنونی را در بر می گیرد .
EMI) Line Filter ) : این بخش از دو عنصر القاگر و خازن تشکیل شده است که وظیفه ممانعت از خروج  فرکانس های اضافی محدوده کاری ( NOISE ) منبع تغذیه به بیرون ـ حاصل ازسیستم سوئیچینگ ـ و همچنین ممانعت از ورود فرکانس های اضافی ـ حاصل ازدوران موتور های الکتریکی و یا سیستم های تولید کننده حرارت ـ به داخل منبع تغذیه را برعهده دارد.    
                                     
Input Capacitor  : این قسمت از دو خازن الکترولیت با ظرفیت متناسب توان منبع تغذیه تشکیل شده است  که وظیفه کنترل سطح ولتاژ ورودی در هنگام کارکرد و همچنین ذخیره انرژی مورد نیاز مدار سوئیچینگ به هنگام وقفه های کوتاه انرژی را بر عهده دارد .

Power Switching  : ‌این بخش از دو ترانزیستور قدرت ( MOSFET ) تشکیل شده است که وظیفه کنترل سطح ولتاژ خروجی از طریق زمان روشن و خاموش شدن (سوئیچ) را بر عهده دارد . 

Transformer :  این بخش بنا به نوع طراحی ، از دو تا سه ترانس  ( Switching TR , Drive TR , Stand By TR )  تشکیل شده است ، که علاوه بر ایزولاسیون  DC  وظیفه تغییر سطح ولتاژ را بر عهده دارد. طراحی در این قسمت بسیار حساس می باشد زیرا اگر تعداد دور های اولیه و ثانویه متناسب با طراحی مدار PWM نباشد ، پایداری مدار و ضریب اطمینان نیمه هادی و در نهایت کارکرد منبع تغذیه با مشکل اساسی مواجه خواهد شد .

Output Diodes  : این قسمت از دیودهای SHUTKEY , FAST , ZENER تشکیل شده است که وظیفه یکسو سازی ولتاژ خروجی را در حالات عادی و قطع کامل جریان خروجی در حالات خاص را بر عهده دارد .

 Output Filter  :   این قسمت از چند خازن الکترولیت و سلف های چند لایه تشکیل شده است ، که وظیفه ذخیره انرژی در زمان روشن  و ارائه آن در زمان خاموشی ترانزیستور را بر عهده دارد .

 Heat Sink  : این قسمت از آلیاژهای مختلف آلومینیوم و مس ساخته می شود و به واسطه تعبیه شیارهایی برروی آن جهت عبور جریان هوا ،وظیفه انتقال دما از ترانزیستورهای سوئیچینگ و همچنین دیودهای SHUTKEY , FAST ، به محیط اطراف را بر عهده دارد .




شکل های 1 تا 4  نمای داخلی منبع تغذیه و اجزای آن را نشان می دهند.


FAN :  این قسمت علی رقم اینکه معمولا اهمیتی برای آن ازطرف مصرف کنندگان قائل نمی شوند ، بسیار مهم و حیاتی می باشد ، چرا که رابطه مستقیمی با راندمان و طول عمر منبع تغذیه دارد . هر چقدر تهویه هوای گرم ازمحیط داخلی منبع تغذیه به فضای بیرونی بهترانجام گیرد کارکرد منبع تغذیه افزایش می یابد. جدیدا تولید کنندگان از فن های 12cm  *  12 در محصولات خود استفاده می نمایند که این مورد باعث تهویه هوای گرماطراف پردازشگر و همچنین بی صدا شدن منبع تغذیه گردیده است . 

PCB  :  برد اصلی منبع تغذیه می باشد که کلیه قطعات بر روی آن نصب می شوند. رعایت استانداردهای مختلف از جمله آتش سوزی درساخت برد ، باعث افزایش ضریب ایمنی کاربر در موارد خاص می گردد.

 IC Controler : این قسمت پیچیده ترین بخش مدار PWM می باشد و درسال های اخیر تغییرات چشمگیری درطراحی این قسمت به وجود آمده است بطوری که امروزه آی سی های جدید چند نوع وظیفه مختلف را برعهده دارند که درنهایت باعث افزایش دقت درکارکرد منبع تغذیه گردیده است . در زیر بطور خلاصه به وظایف آی سی های جدیدی که در بعضی از پاورهای جدید و بخصوص پاور های GREEN به کار رفته اشاره شده است :

الف ) کنترل خروجی ؛ که با  تولید پالس های Puls Whidh Modulation ، فرآیند تغییر پنهانی یک رشته پالس بر اساس تغییرات سیگنال های دیگر و اعمال بازخورد ولتاژ و جریان و راه اندازی نرم در کلیه خروجی ها را بر عهده دارد .

ب ) شبیه سازی ؛ ازطریق یک شبکه تقسیم مقاومتی ، کسری از ولتاژ خروجی به آی سی جهت مقایسه با یک ولتاژ مبنا ، منتقل می شود و در صورت بروز هرگونه تغییر در خروجی دستور DOWN از طریق آی سی صادر می شود .

ج ) نوسان ساز ؛ که در فرکانس پایه کار می کند و موج مثلثی جهت استفاده در PWM را تولید می کند .

د ) راه اندازخروجی ؛ که توان کافی را جهت به کارگیری در مقاصد کم  و میانه ، تولید می کند .

ه ) ولتاژ مبنا ؛ که ولتاژ پایه را جهت مقایسه خروجی ها و همچنین یک ولتاژ پایدار برای سایر بخش ها تولید می کند .

و ) مبدل خطا ؛ که عرض پالس DC خروجی را متناسب با سطح ولتاژ ، تنظیم می نماید .

ز ) Power Factor Correction ؛ که وظیفه تصحیح هارمونیک های فرکانس خروجی و هدایت و کنترل آنها به مدار PWM رابر عهده دارد .

هریک ازقطعات سخت افزاری با چه ولتاژی تغذیه می شوند؟
می خواهیم در این مبحث شما را با نوع ولتاژ مصرفی قطعات سخت افزاری آشنا کنیم . در این مبحث و با توجه به جدول ارائه شده ، شما خواهید دید که چگونه ولتاژ مصرفی پردازشگرهای پنتیوم 3 که ازشاخه +5 V تغذیه می شدند در پردازشگرهای پنتیوم 4 به شاخه +12 V منتقل گردیده است . همین جهش و تغییرنوع توان مصرفی، اکنون نیز به نوعی در پردازشگرهایIntel Prescott و  AMD Athlon 64  و نیز سایر قطعات سخت افزای به وجود آمده است.
در سخت افزارهای جدیدی که امروزه به کار گرفته می شود توان مصرفی اصلی به شاخه  +12  منتقل گردیده است و شرکت آینده سیما همسو با تغییر تکنولوژی در ساختار مصرفی سخت افزارهای جدید ، اقدام به واردات و تولید پاور های متناسب با این تکنولوژی نموده است.
پاورهای جدید این شرکت ، در بالانس شاخه های خروجی خود ، توان اصلی را به  +12 V هدایت و در دو شاخه خروجی مجزا ( DUAL LINE +12V ) ارائه داده است. در ادامه توجه شما را به نوع ولتاژ مصرفی قطعات سخت افزاری که در جدول 1 درج گردیده است ، جلب می نماییم ؛ 


جدول 1

تفاوت پاور های 20 پین با پاورهای 24 پین چیست ؟
همانطور که در مطالب قبلی اشاره گردیده است پاورهای ویرایش 1.3 از شاخه  +12 V ضعیف تری برخوردار و کانکتور خروجی در این مدل ها دارای 20 پین می باشد . ولی پاورهای ویرایش  2.0 که از  +12 V پرقدرت تری برخوردار می باشند دارای کانکتور 24 پین می باشند. متاسفانه در بازار فروش کامپیوتر بارها دیده شده است که با استفاده از تبدیل 20 پین به 24 پین ، جهت راه اندازی اینگونه سیستم ها استفاده شده است ، چرا که اکثر کسانی که در ایران سیستم مونتاژ می نمایند ، روشن شدن یک سیستم را ملاک سالم بون و راه افتادن آن می دانند ، حال آنکه دانسته یا ندانسته به اشتباه بزرگی دست زده اند و اینگونه سیستم ها دیر یا زود با مشکلات بزرگی اعم از کارکرد و یا راندمان برخورد خواهند نمود . یعنی اگر خوش شانس باشند و مشکلاتی  مانند از بین رفتن قطعات سخت افزاری برای آنها به وجود نیاید ، قطعاً سرعت پردازش و پارامترهای وابسته به آن ، که اغلب برای ارتقای آنها حاضریم مبالغ هنگفتی پرداخت نماییم  به طرز چشمگیری کاهش می یابد .

شکل 5 : نمونه ای از کانکتور 24 پین

شکل 6 : نمونه ای از یک کانکتور 24 پین با قابلیت تبدیل به 20 پین


مطابق بررسی های مجله معتبرTHG اکثر افراد حاضرند برای ارتقای 20 % سرعت پردازنده خود مبالغ زیادی را صرف نمایند حال آنکه عدم توجه به تناسب توان پاور وهمچنین کیفیت پاور خریداری شده ، که حدودا 20 % قیمت یک پردازنده می باشد آنها را با مشکلات عدیده ای روبرو می کند .
در کشور ما با توجه به محدودیت های سخت افزاری که در مبانی واردات و توزیع وجود دارد، اکنون در محدودیت زمانی قرار گرفته ایم که مجبور به ارائه پاورهایی با قابلیت استفاده در هر دو حالت 20 پین و 24 پین می باشیم تا بتوایم نیاز هر دو طیف متقاضی را در این پروسه زمانی، تامین نماییم. شرکت آینده سیما در ابتکاری جدید، اقدام به عرضه پاورهای 24 پین با قابلیت استفاده در مادربردهای 20 پین نموده است. در این سری از پاورها همسو با افزایش توان شاخه +12V از توان شاخه +5V کاسته نشده است ولی این پاورها کماکان از یک شاخه در خروجی +12V برخوردار می باشند و نمی توانند جزو گروه پاورهای ویرایش 2.0 قرار بگیرند.
توجه شما را به کانکتور خروجی و نوع تبدیل 24 پین به 20 پین در عکس شماره جلب می نماییم.
همچنین در این مدل ها، سعی شده است تا از کانکتورهای جدید خروجی، مانند S.ATA و PCI.Express نیز استفاده شود. اما در عین حال توصیه گروه فنی شرکت آینده سیما، استفاده از پاورهای ویرایش 2.0 در سخت افزارهای حرفه ای جدید می باشد. چرا که این سری از قطعات سخت افزاری جدید مصرفی بیش از 18 آمپر از شاخه +12V که توانی در حدود 200W می باشد، نیاز به حداقل دو شاخه مجزا در خروجی +12V دارد.

شکل 7 : نمونه ای از کانکتورهای جدید


چگونه پاور متناسب با توان مصرفی سیستم خود انتخاب نماییم؟
هر یک از قطعات سخت افزاری مقدار توان مصرفی خاص خود را دارند که می توان با جمع نمودن مقدار توان ها ، توان مصرفی کلی سیستم خود را محاسبه نمایید. تولیدکنندگان پاور در سراسر جهان توصیه  می کنند پاوری را انتخاب نمایید که حداقل 10%  بالا تر از توان حداکثر سیستم شما ، قدرت داشته باشد ! چرا که راندمان و کارآیی یک پاور در مصرف بالاتر از حداکثر 90%  توان واقعی آن در دراز مدت ، به طور چشمگیری کاهش می یابد و کاربر را با مشکلات عدیده ای روبرو می نماید.
واحد فنی و خدمات پس ازفروش شرکت آینده سیما  ( GREEN )طبق تحقیقات گسترده و با همکاری تعدادی از مراکز تحقیقاتی کشور در زمینه الکترونیک و انفورماتیک و همچنین چندین سایت معتبر از جمله Intel و  AMDموفق به تعیین حدود توان مصرفی قطعات سخت افزاری گردیده است که شما را به مطالعه دقیق آن و محاسبه توان مصرفی سیستم از روی جداول 2 تا 7  ، دعوت می نماییم .


جدول 2  تا 7


مشخصات فنی یک منبع تغذیه با کیفیت مطلوب چیست ؟
شاید برای شما این مسئله به وجود آمده باشد که صرفاٌ توان خروجی در منبع تغذیه ملاک مناسبی جهت کارآیی آن می باشد در حالی که نکات مهم دیگری نیز در بحث منبع تغذیه وجود دارد. به طور مثال اگر توان پاور متناسب با توان مصرفی سیستم باشد ولی مقدار نویز و ریپل خروجی از منبع تغذیه ، بالاتر از حد استاندارد باشد ، سرعت پردازش اطلاعات در سیستم به طور چشمگیری کاهش می یابد و سیستم ممکن است در حین کار بارها خاموش شود و شما را با دردسر های زیادی مواجه نماید بطوریکه پس از تست های مختلف و جابجایی قطعات ، در نهایت به این نتیجه خواهید رسید که منبع تغذیه دارای اشکال می باشد . در این رابطه شما را با مختصری از نکات فنی یک منبع تغذیه با کیفیت مناسب ، آشنا می نماییم ؛

• MTBF TEST : مطابق با استاندارد ، طراحی مدار ، کیفیت قطعات داخلی و دور فن به گونه ای باشد که باعث بالا رفتن عمر مفید منبع تغذیه گردد .

• EMC TEST : مطابق با استاندارد ، منبع تغذیه دارای ضربه گیر ورودی و لاین فیلتر به همراه خازن های X,Y با علامت درج شده استاندارد باشد .

•  BURN IN TEST : حرارت قطعات داخلی از محدوده مجاز تعیین شده در استاندارد تجاوز نکرده و در صورت از کار افتادن فن ، منبع تغذیه به طور خودکار خاموش شود .

• LOW NOISE : نویزبه وجود آمده ، از محدوده مجاز تعیین شده دراستاندارد ، تجاوزننماید ، که این مورد در کارایی رایانه و همچنین بالا رفتن عمر مفیدقطعات متصل به منبع تغذیه تاثیر بسیار زیادی دارد .

• SILENT PC : طراحی مدار به گونه ای باشدکه دوران فن ها ، متناسب با حرارت داخلی ، تغییر یابد . این مورد باعث پایین آمدن نویز صوتی و بالا رفتن عمر مفید فن می گردد .

•  HI-POT TEST : در حدود تعیین شده در استاندارد ، در صورت افزایش ناگهانی ولتاژ در ورودی ، منبع تغذیه دچار آسیب جدی نشود .

•  THERMINAL EARTH : مطابق با استاندارد ، منبع تغذیه دارای ترمینال تخلیه بار الکتریکی و همچنین درج علامت مربوطه بر روی بدنه داخلی باشد .

• PCB FIRE TEST : مطابق استاندارد آتش سوزی ، برد اصلی منبع تغذیه دارای کلیه موارد و نکات ایمنی لحاظ شده در استاندارد آتش سوزی باشد .

•  HOLD UP TIME  : مدت زمانی که به طول می انجامد تا ولتاژ +5V پس از وقفه انرژی درورودی ، ازمرز 90% مقداراولیه خود پایین تر بیاید، مطابق با استاندارد باشد .

•  POWER GOOD TIME : مدت زمانی که به طول می انجامد تا ولتاژ +5V پس از روشن شدن  منبع تغذیه ، از مرز 95%  مقدار اولیه خود عبور کند ، ‌مطابق با استاندارد باشد .

•  SHORT CIRCUIT PROTECTION : در صورت به وجود آمدن اتصال کوتاه در هر یک از شاخه های خروجی ، منبع تغذیه به صورت خودکار خاموش شود .

• OVER POWER PROTECTION : در حدود تعیین شده در استاندارد ، در صورت افزایش بار مصرفی خارج ازتوان حداکثر ، منبع تغذیه به صورت خودکار خاموش شود.

• OVER VOLTAGE PROTECTION : در حدود تعیین شده در استاندارد ، در صورت افزایش ولتاژ در هر یک از شاخه های خروجی،منبع تغذیه به صورت خودکار خاموش شود .
•  UNDER VOLTAGE PROTECTION : در حدود تعیین شده در استاندارد ، در صورت کاهش ولتاژ در هر یک از شاخه های خروجی ،منبغ تغذیه به صورت خودکار خاموش شود .
•  OVER CURRENT PROTECTION : در حدود تعیین شده در استاندارد ، در صورت اضافه بار خارج از توان بر روی هر یک از شاخه های خروجی ، منبع تغذیه به صورت خودکار خاموش شود . 

• SCAN DISC FREE PROTECTION : مطابق استاندارد و  جهت  جلوگیری  از آسیب اطلاعات ، مدت زمانی که منبع تغذیه پس از دستور SHUT DOWN به طور کامل خاموش می شود ، بیشتر از 2 ms  به طول انجامد ، تا از اجرای SCAN DISK پس از راه اندازی مجدد سیستم عامل جلوگیری شود .( PS-OFF#>2ms )

•  POWER FACTOR CORRECTION : در حدود تعیین شده دراستاندارد ، هارمونیک های فرکانس خروجی توسط مدار PWM تصحیح شود ، که این امر باعث افزایش راندمان منبع تغذیه و کاهش مصرف انرژی می گردد .

•  STABLE REGULATION : مطابق استاندارد ، ولتاژ در شاخه های خروجی +3.3V , + 5V , + 12V  حد اکثر تا  +/- 5% و ولتاژ خروجی شاخه های -5V , -12V حداکثر  تا +/-10% نوسان داشته باشد .

• CREEPAGE DISTANCE : مطابق استاندارد ، قطعات داخلی و فواصل ما بین آنها ، براساس جریان خزشی ، عایق کاری شده باشد که این مورد باعث جلوگیری از آسیب دیدگی کاربر و یا سایر قطعات جانبی می گردد .

•  INTERACTION & CROSS REGULATION : مطابق  استاندارد ، با اعمال بار متقابل بر روی هر یک از خروجی ها ، تغییر ولتاژ سایر  خطوط در  گستره معین و هماهنگ با سخت افزار به کاربرده شده باشد . این مورد در سال های اخیر با توجه به تغییرات مکرر تکنولوژی به طور مرتب رو به تغییر بوده و عدم رعایت آن باعث بروز مشکلات اساسی گردیده است .

•  CONDUCTED EMI : در صورتی که منبع تغذیه به فیلترهای مناسب ورودی و خروجی مجهز باشد ، تداخل فرکانس های رادیویی  بر روی پایانه های ورودی و خروجی ، باید در محدوده مجاز تعیین شده در استاندارد باشد .

•  RADIATED EMI : مطابق با استاندارد ، تشعشعات مغناطیسی که از داخل منبع تغذیه به بیرون و بالعکس در جریان است، باعث بروز مشکل درکارکرد منبع تغذیه و نیز سایر وسایل الکترونیکی مجاور آن نگردد .

•  ESD PERSONNAL : مطابق استاندارد ، در صورت باردار شدن بدن کاربر به الکتریسیته ساکن و تماس کاربر با منبع تغذیه ، مشکلی در کارکرد منبع تغذیه به وجود نیاید .

مشخصات ظاهری یک منبع تغذیه با کیفیت مطلوب چیست ؟
شاید این سوال برای شما پیش آمده باشد که چگونه می توان یک پاور مناسب را از نظر ظاهری شناخت ؟ چرا که برای مصرف کننده نهایی امکان انجام تست های فنی وجود ندارد . در اینجا شما را با تعدادی از موارد ظاهری یک منبع تغذیه مناسب و استاندارد آشنا می کنیم که قطعاٌ در صورت رعایت شدن آنها توسط تولید کننده ، شمااین اطمینان را پیدا می کنید که منبع تغذیه مورد اشاره مناسب و در محدوده ای که استاندارد مشخص نموده ، تولید شده است و شما را در آینده با مشکلات ناشی از منبع تغذیه غیر استاندارد مواجه نمی نماید ؛

1 ) جهت استفاده در ایران پاوری مناسب است که حتماٌ کلید روشن و خاموش داشته باشد .

2 ) حداقل دارای استاندارد CE باشد وعلامت آن برروی برچسب نصب شده، درج شده باشد .

3 ) کابل برق پاور در سه قسمت اصلی آن شامل ؛ دوشاخه ، کابل و مادگی  حتماٌ دارای علامات استاندارد باشد . 
                                                                                                                                                        
4 ) ضخامت کابل های خارج شده از منبع تغذیه متناسب با توان منبع تغذیه و کانکتورهای متصل به آنها حتماٌ دارای علامات استاندارد باشند . به طور مثال یک پاور با توان واقعی 300 وات حتماٌ باید دارای کابل های خروجی ، با ضخامت حداقل 18 AWG باشد .
AMERICAN WIRE GAUGE ) AWG ) : واحد اندازه گیری قطر کابل، بدون در نظر گرفتن مقیاس متریک میباشد. به نمونه های تبدیل شده این واحد به مقیاس متریک توجه نمایید:
16 AWG  -    1.291 mm
18 AWG  -    1.024 mm
20 AWG  -    0.8128 mm
22 AWG  -    0.6426 mm

شکل 8


5 ) دارای کارت گارانتی شرکت تولیدکننده باشد و حتما تاریخ اتمام گارانتی درآن ذکرشده باشد.

6 ) علاوه بر مقدار توان حداکثر که بر روی برچسب ذکر شده است ، حتماٌ مقدار توان واقعی آن در قسمتی از برچسب و یا مدل ذکر شده باشد . چرا که برای کاربر فقط و فقط مقدار توان واقعی پاور اهمیت دارد .

7 ) حد اکثر  تفاوت میان توان واقعی و توان حداکثر درج شده بر روی برچسب از 50% تجاوز نکرده باشد .

8 ) مهمترین قسمتی که از نظر ظاهری می توان یک پاور مناسب را شناخت،ا رتفاع ترانس های به کار برده شده در مدار داخلی آن می باشد . ارتفاع ترانس سوئیچینگ در پاورهای استانداردی که توان مناسبی دارند معمولاٌ بیشتر از 4 سانتیمتر می باشد ، حال آنکه ارتفاع ترانس در پاورهای ضعیف بازار در حدود  2 تا 3 سانتیمتر می باشد . از نظر فنی هرچه ارتفاع ترانس بیشتر باشد قدرت وتحمل آن دربرابر آمپراژ عبوری بیشتر می شود .

9 ) برچسب نصب شده بر روی جعبه پاور ، خوانا و شامل موارد زیر باشد :
- محدوده ولتاژ ورودی ، جریان ورودی و فرکانس کاری بر روی آن درج شده باشد .
- علاوه بر مقدار توان خروجی حداکثر ، مقدار توان خروجی واقعی نیز بر روی آن درج شده باشد .
- نام کارخانه تولید کننده به همراه علامت تجاری آن ، بر روی برچسب درج شده باشد .
- نام آزمایشگاه های تایید کننده و همچنین کلیه علامات استانداردهای کسب شده ، بر روی آن درج شده باشد
- مشخصات ولتاژ های خروجی و همچنین مقدار آمپراژ عبوری هر یک ازآنها به طور مجزا ، برروی آن درج شده باشد .

شکل 9 :  نمونه لیبل منبع تغذیه


آشنایی با تاییدیه ها و استاندارد های مربوط به منبع تغذیه : 
بحث در مورد استاندارد های مربوط به منبع تغذیه بسیار گسترده می باشد که نمی توان به طورکامل به آنها اشاره نمود. هر یک از کشور های صنعتی برای خود استاندارد هایی به منظور کسب اطمینان از ایمنی کامل کاربر در هنگام استفاده از منبع تغذیه دارند. واژه ایمنی برای تجهیزات الکترونیکی به معنای آن است که محصولات تولید شده ، ایجاد شوک نکند ، آتش نگیرد و یا حالات نا خواسته را به کاربر تحمیل ننماید. در مورد منبع تغذیه موارد ایمنی  مضاعفی در نظر گرفته شده است  ، چرا که  منبع تغذیه نه تنها نیازهای ایمنی خود ، بلکه نیازهای ایمنی کلیه قطعاتی که از آن تغذیه می شوند را نیز تامین می نماید. در این مورد قصد داریم تا شما را با تعدادی از این استانداردها آشنا نماییم ؛
CUL ,D ,N ,S , FI ,VDE ,NKO ,EMI ,BSI ,CSA ,FCC ,TUV ,CB ,UL ,CE
همچنین شرکت های معتبری مانند  Intel و  AMD نیز دارای آزمایشگاه های بسیار پیشرفته ای می باشند که قادر می باشند شرایط بسیار دشواری را جهت تست راندمان یک پاور به وجود آورند و در صورت احراز این شرایط تاییدیه خاص خود را صادر می نمایند . به طور مثال شرکت Intelتمرکز بسیار زیادی بر روی نویز و ریپل خروجی منابع تغذیه دارد و این به دلیل آن است که نویز و ریپل خروجی پاور تاثیر مستقیم بر روی بازدهی و سرعت پردازشگرهای  Intel دارد . همچنین تمرکز شرکت  AMD  برروی مسئله تخلیه حرارت داخلی پاور و کیس می باشد ، چرا که این سری از پردازشگرها حرارت بسیار بالایی تولید می نمایند و مسئله تخلیه این حرارت به جهت افزایش راندمان پردازشگر AMD  ، بسیار حائز اهمیت می باشد .
در ایران نیز، مرکزتحقیقات صنایع انفورماتیک ( معتبرترین موسسه استاندارد کشور در زمینه الکترونیک ) مسئولیت بررسی و انجام آزمایشات ایمنی و کیفی رابرعهده دارد که براساس آن برای منابع تغذیه ای که این بررسی ها را با موفقیت پشت سر گذاشته باشند ، تاییدیه خاص خود را صادرمی نماید .

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٢۸ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها : منبع تغذیه


نگاهی با حافظه‌های DDR2

 
پیام حداد
مرداد ماه 85 شماره 24

اشاره :
هم زمان با انتشار چیپ‌های سری 900 اینتل و گسترش پردازنده هایLGA 775 ، اینتل استفاده از حافظه‌های DDR2 را در کامپیوترهایDesktop نیز معرفی کرد. این برای اولین بار بود که این نوع از حافظه‌ها در کامپیوتر‌های رومیزی به عنوان حافظه‌های RAM مورد استفاده قرار می‌گرفت. در مقالات مختلف چاپ شده در ماهنامه رایانه خبر، در مورد SDRAM‌ها و نیز DDR صحبت شده است. اما بد نیست نگاه کوتاهی بر این دو ساختار داشته باشیم تا بتوانیم مفهوم DDR2 را به درستی درک کنیم.


SDRAM و DDR
همانطور که می‌دانیم در حافظه‌هایSD همزمان با لبه بالا رونده، انتقال داده صورت می‌گیرد.فرکانس پایه مورد استفاده برای این حافظه برابر با 66 و 100 و نهایتا 133 مگاهرتز بود. (به شکل 1 توجه نمایید.)

شکل 1


باتوجه به شکل1  به این نکته توجه داشته باشید که فرکانس کاری این حافظه دقیقا با فرکانس پایه برابر است.اما با پیشرفت و توسعه پردازنده‌ها در سرعت و پهنای باند، این ساختار جای خود را به DDR داد .
DDR همانطور که از نامش پیداست ( Double Data Rate  ) در یک سیکل توانایی ارسال دو بار داده را دارد.به عبارتی دیگر هم در لبه بالا رونده و هم در لبه پایین رونده داده‌ها را ارسال می‌کند(شکل 2).

شکل 2


در اینجا توجه شما را به 2 نکته مهم جلب می‌کنیم :
• فرکانس پایه با فرکانس کاری حافظه برابر است.
• نسبت به ساختار قبل تواناییPrefetch  به دو بیت در لحظه ارتقا یافته است. (به بافر حافظه دقت کنید).
جدول1، توضیحات بیشتری در خصوص DDR ارائه می‌کند.

جدول 1


اما این تکنولوژی نیز نتوانست در مقابل سرعت پردازنده‌ها و پهنای باند بیشتر، پاسخگو باشد.نهایتا طراحان سیستم توانستند DDR2 را تولید و ارایه کنند .
ظهور DDR2
این نوع حافظه در مقایسه با DDR ، دارای فرکانس کاری دو برابر (با توجه به فرکانس پایه ثابت) می‌باشد.
دقت در این تعریف بسیار مهم است. قبلا اشاره شد که در حافظه‌های DDR فرکانس کاری با فرکانس پایه برابری می‌کند. اما در DDR2 چنین نیست و فرکانس کاری دو برابر فرکانس پایه است.همین امر سبب افزایش پهنای باند در حافظه‌های DDR2 نسبت به DDR شده است (شکل 3). نکته قابل توجه دیگر توانایی چهار  Prefetch بیت در لحظه است (به بافر حافظه دقت کنید).

شکل 3


جدول 2 ، توضیحات بیشتری در خصوص DDR ارائه می‌کند.

جدول 2


همانطور که در جداول 2 مشاهده می‌شود نام‌گذاری حافظه ( چه DDR و چه DDR2 ) بر اساس دو ویژگی زیر صورت می‌گیرد :
• حداکثر سرعت Clock که چیپ‌های حافظه از آن پشتیبانی می‌کنند که با DDR2-xxx نمایش داده می‌شوند.
• حداکثر سرعت انتقال حافظه که با PC yyyy نمایش داده می‌شود. همانطور که مشاهده می‌شود،حافظه‌های DDR2 با حداکثر فرکانس‌های  400 و 533 و 667 و 800 مگاهرتز کار می‌کنند. اما باید دقت داشت که این مقدار در واقع Clock اسمی آنهاست. برای بدست آوردن Clock واقعی بایستی این اعداد را بر دو تقسیم کرد (تقسیم بر دو  به دلیل ارسال دوبار داده در یک سیکل است).
اما مقدار حداکثر سرعت انتقال به‌ صورت زیر بدست می‌آید:
حداکثر سرعت انتقال اطلاعات = ( تعداد بایت انتقال یافته در هر سیکل) Clock x  

توجه داشته باشیدکه مقدار Clock در این فرمول Clock اسمی است نه واقعی.
از آنجا که در یک لحظه 64 بیت و یا به عبارت ساده‌تر 8 بایت منتقل می‌گردد، فرمول بصورت زیر خلاصه می‌شود:
حداکثر سرعت انتقال اطلاعات = Clock x 8  

برای مثال DDR2-533 دارای حداکثر سرعت انتقال 4200 MB/s است.
تفاوت‌های ظاهری بین DDR و  DDR2
پس از معرفی DDR2، به بیان تفاوت‌های ظاهری آن با DDR می‌پردازیم:

• DDR2 با ولتاژ 8 / ‌‌1 ولت کار می‌کند اما این مقدار برای DDR برابر با 2.5 ولت است. همین امر سبب توان مصرفی کمتر در DDR2 می‌شود.

• ‌DDR2  دارای240 پایه و DDR دارای 184 پایه است.

• یک پایان دهنده مقاومتی ( Resistive Termination ) در این نوع حافظه‌ها وجود دارد که برای کارکرد صحیح حافظه‌ها مورد نیاز است. این قطعه در DDR بر روی مادربرد اما در DDR2 داخل چیپ‌های ماژول است (تکنیک On-Die Termination).

• نهایتا اینکه نوع چیپ‌های ماژول‌های DDR2 از نوع BGA است اما در DDR از نوع TSOP می‌باشد. البته انواعی از DDR با چیپ BGA نیز موجود می‌باشد( شکل 4).

شکل 4


آخرین نکته‌ای که می‌توان در مورد انواع رم‌های DDR و DDR2 ذکر کرد مسئله Timing است.اگر مجالی باشد مقاله‌ای در این رابطه تقدیم حضورتان خواهد شد اما به دلیل اهمیت Timing  نگاهی کوتاه بر این مسئله خواهیم داشت. (به شکل 5 دقت کنید.)

شکل 5

مقداری که در شکل مشخص شده است ترکیبی است از اعداد بصورت 5.5.4.9 .
این مقدار در پشت ماژول‌های رم نوشته شده و معرف Timing رم می‌باشد.
اما عددی که در اینجا برای ما مهم است مقدار اول از سمت چپ  یعنی عدد 5 می‌باشد.
این مقدار تحت عنوانCAS Latency )CL) نمایانگر تاخیری است که رم پس از دریافت یک درخواست از CPU تا زمان ارایه داده مربوط به آن درخواست خواهد داشت. مسلما هر چه این مقدار کمتر باشد سرعت پاسخگویی رم بیشتر و کارآیی آن بیشتر خواهد بود.

نکته : CL بر مبنای تعداد سیکل محاسبه می‌شود: CL 4 یعنی 4 Clock Cycle  تاخیر.

در حافظه‌های DDR2 این مقدار معمولا یکی از اعداد 3 ، 4 و یا 5 است.همچنین در این حافظه‌ها یک مقدار تاخیر اضافی ( Additional Latency یا AL ) نیز وجود دارد که به CL اضافه می‌شود و تاخیر کل را بوجود می‌آورد.
در مورد DDR نیز مقدار CL یکی از مقدار‌های 2 ، 5‌.‌2 و یا 3 را به خود می‌گیرد و همچنین AL نیز ندارد . برای تنظیم تایمینگ رم ، نیاز است که در Seup مادربرد ،تنظیمات مربوط به آن را انجام داد(‌شکل 6‌) .  

شکل 6 : در صورت تنظیم اشتباه تایمینگ سیستم ممکن به خوبی کار نکند.


در انتها با یک مثال بحث را به پایان می‌بریم:همانطور که می‌دانید T یا پریود زمانی ( زمانی که هر سیکل طول می‌کشد ) برابر است با 1/f(f  همان فرکانس واقعی است). برای دو ماژول زیر زمان تاخیر به این ترتیب محاسبه می‌شود:DDR400    CL3  DDR2-533 CL4  برای DDR400 داریم : 1/200Mhz = 5 ns5ns * 3 = 15 nsتاخیر کل برابر است با 15نانو ثانیه. همچنین برای DDR2-533 داریم :1/266Mhz = 3.75 ns3.75ns * 4 = 15 ns تاخیر کل برابر است با 15نانو ثانیه.(در محاسبات انجام شده مقدار تاخیر اضافی ، صفر فرض شده است در غیر اینصورت بایستی مقدار AL را نیز به CL اضافه شود). همانطور که مشاهده شد این دو ماژول متفاوت ، دارای تاخیر یکسانی هستند. قبلا نیز اشاره شد که Latency در DDR2 بیشتر است . اما آیا می‌توان گفت DDR2 کندتر از DDR است؟ لزوما خیر . زیرا که گفته‌ایم این مقدار تاخیر برابر است با تعداد سیکل کلاک نه لزوما زمان بیشتر و نیز می‌دانیم که فرکانس کاری DDR2 نسبت به DDR ( با توجه به فرکانس پایه ثابت ) دو برابر است.پس در خرید ماژول‌های DDR2 برای افزایش کارآیی سیستم خود شک نکنید ...!!

جدول3 : مقایسه کلی بین DDR و DDR2


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها : رم


راهنمای خرید دوربین عکاسی دیجیتال ( قسمت اول )

 

مرداد ماه 85 شماره 24

اشاره :
ورود شما را به دنیای عکاسی دیجیتال تبریک می‌گوییم! لازم نیست حتما یک متخصص و هنرمند عکاسی باشید تا بتوانید لذت هنر عکاسی را احساس کنید. عکاسی دیجیتال یعنی عکاسی مردمی! یعنی اکنون دیگر عموم مردم می‌توانند با اندکی آگاهی و کمی مطالعه بهترین عکس‌ها را در زندگی خود ثبت کنند. خوشحالیم از اینکه قصد دارید به جمع علاقه‌مندان عکاسی دیجیتال بپیوندید. ماهنامه رایانه خبر قصد دارد امسال شما را به دنیای هیجان انگیز عکاسی دیجیتال ببرد. پس با ما باشید!


هفت نکته مهم هنگام خرید دوربین دیجیتال
بسیار خوب! بی‌مقدمه یکراست می‌رویم سراغ مهمترین موضوعی که ذهن هر آماتور را در بدو ورود به دنیای عکاسی دیجیتال مشغول می‌کند: چه دوربینی بخرم؟
مسلما این موضوع قبل از اینکه به جزئیات فنی و تکنیکی عکاسی دیجیتال علاقه‌مند شوید، برایتان مهم است که بتوانید با توجه به بودجه‌ای که در اختیار دارید بهترین دوربین را بخرید. در اینجا می‌توانید هفت نکته مهم هنگام خریدن دوربین دیجیتال را به خاطر بسپارید.

1ـ کیفیت و قیمت دوربین:
بدون تردید اولین مساله‌ای که شما را در انتخاب یک دوربین محدود می‌کند میزان بودجه‌ای است که برای اینکار کنار گذاشته‌اید. شاید مدت‌هاست که از خود سوال می‌کنید با این پولی که پس‌انداز کرده‌ام واقعا چه دوربین و چه کیفیتی را به‌دست می‌آورم؟
اولین نکته‌ای که در رابطه با قیمت دوربین‌های دیجیتال باید بدانید اینست که مقایسه آنها با قیمت دوربین‌های آنالوگ (فیلم) به هیچ وجه کار درستی نیست. اگر با تفکری مبتنی بر قیمت دوربین‌های فیلم به بازار دوربین دیجیتال مراجعه کنید حتما مایوس خواهید شد چون طیف قیمت‌های دوربین دیجیتال اصولا خیلی بالاتر از دوربین‌های فیلم است. یک دوربین عکاسی خیلی خوب آنالوگ را می‌توان حتی با 300 الی 400 هزار تومان نیز فراهم کرد در حالی که با این مبلغ فقط می‌توانید یک دوربین دیجیتال مخصوص مصارف خانگی تهیه کنید. دلیل این تفاوت هم خیلی ساده است: فناوری به‌کاررفته در دوربین‌ها دیجیتال خیلی پیچیده‌تر و گرانتر است. اما شما می‌توانید اینطور تصور کنید که اگرچه دوربین فیلم به نسبت ارزان‌تر است اما در عوض هزینه ظهور و چاپ عکس هزینه تمام شده شما را در دراز مدت خیلی بالا می‌برد در حالی که هزینه عکاسی دیجیتال نسبتا پایین است هرچند که خود دوربین دیجیتال گران‌ است.
در حال حاضر شما می‌توانید دوربین‌های بازار را از نظر قیمت به سه دسته تقسیم کنید. دسته اول که بین 200 الی 400 هزار تومان قیمت دارند برای مصارف خانگی و خانوادگی مناسبند. دوربین‌هایی که قیمت‌شان بین 400 الی 800 هزار تومان است در طیف دوربین‌های نیمه حرفه‌ای قرار می‌گیرند و دوربین‌هایی با قیمت بالاتر را می‌توان در خانواده دوربین‌های حرفه‌ای قرار داد. البته خود دوربین‌های حرفه‌ای چه از نظر امکانات و چه از نظر قیمت تفاوت‌های بسیاری ممکن است با هم داشته باشند چنانکه شما می‌توانید با دو سه میلیون تومان هم یک دوربین حرفه‌ای خیلی خوب بخرید.
توجه کنید که تفاوت قیمت دوربین‌های یک رده بیشتر به معنی تفاوت در قابلیت‌های جزئی آنهاست و نه کیفیت عکاسی. اگر دنبال کیفیت بهتری هستید باید به قیمت‌های رده بعدی جهش کنید.

2ـ مگاپیکسل
اغلب مردم وقتی می‌بینند دوست یا بستگانشان دوربین دیجیتال خریده‌اند اولین چیزی که می‌پرسند اینست که رزولوشن دوربین چند مگاپیکسل است. این در واقع معیار مناسبی برای سنجش کیفیت عکس‌هایی که یک دوربین می‌گیرد نیست. مگاپیکسل بیشتر هرگز به معنی کیفیت بیشتر نیست، بلکه در اغلب اوقات صرفا به این معنی است که عکس بزرگتری می‌توان گرفت. بنابراین می‌توان دوربین هایی را یافت که علی‌رغم مگاپیکسل پایین‌تر عکس‌های زیباتری می‌گیرند. یک نکته مهم تعیین کننده در کیفیت عکس، قدرت لنز دوربین است.

3ـ لنز دوربین و زوم دیجیتال
لنز دوربین اهیمت بسیار زیادی دارد. توجه کنید که فقط زوم اپتیکال (نوری) مهم است و هرچه بیشتر باشد بهتر است. زوم دیجیتال عملا هیچ ارزشی ندارد جز اینکه بتوانید از فواصل خیلی دور که خارج از قدرت بزرگنمایی لنز است، تصویری ثبت کنید. این تصاویر به دلیل ماهیت زوم دیجیتال حتما کیفیت بسیار پایینی خواهند داشت ولی به هرحال قابل تحمل هستند.
در عین حال هنگام بررسی لنز معیار قضاوت خود را صرفا این نکته که لنز دوربین تا چه مسافت دورتری را میتواند رصد کند و قدرت بزرگنمایی آن چقدر است قرار ندهید. یک نکته مهم دیگر اینست که این لنز در یک فاصله معین چه عرض تصویری را می‌تواند رصد کند.

اصولا در عکاسی معمولی سه نوع لنز وجود دارد: یکی لنز معمولی که روی خود دوربین سوار است. دو مدل دیگر عبارتند از لنز تله و واید. لنز تله برای مواقعی که می‌خواهیم عکسی بگیریم که پنهای وسیعتری را پوشش دهد سودمند است. لنز تله برعکس، هنگامی استفاده می شود که می‌خواهیم از فواصل دورتری عکس بگیریم و نیاز به بزرگنمایی بیشتر داریم. البته یک نوع خاص از این نوع لنزها نیز وجود دارد که کلوز آپ نام دارند و برای بزرگنمایی خیلی زیاد در فواصل نزدیک هستند. مثلا شاید بخواهید دوربین را به یک شاخه گل نزدیک کنید تا یک عکس خیلی بزرگ و دقیق از یک زنبور عسل بگیرید.

علاوه براین تقسیم بندی، در دوربین‌های دیجیتالی سه نوع دیگر لنز نیز به‌کار برده می‌شود که معیار تقسیم بندی آنها متفاوت است. یکی ‌لنز‌های زوم ثابت و فوکوس ثابت که معمولا در دوربین‌های ارزان قیمت استفاده می‌شوند و بسیاری از گوشی‌های موبایل و دوربین‌های ساده وب‌کم از این لنزهای ثابت استفاده می کنند. دیگری ‌لنز‌های زوم اپتیکال با فوکوس اتوماتیک هستند که در دوربین‌های فیلم‌برداری معمولی استفاده می‌شوند. این لنزها می‌توانند تاحدودی از قابلیت تله و واید‌کردن عکس بهره بگیرند. و دسته سوم ‌لنز‌های قابل تعویض هستند که خود به دو دسته اصلی واید و تله تقسیم می‌شوند.

زوم اپتیکال چیست؟
زوم اپتیکال خیلی ساده یعنی بزرگنمایی تصویر از طریق چند عدسی. وقتی که چند عدسی پشت سرهم داخل لنز قرار می‌گیرند، به نوبت تصویر دریافت شده از دیگر را بزرگتر می‌کنند. به این ترتیب حاصل کار برروی سنسور دوربین واقعا چند برابر بزرگتر می‌شود. اما در زوم دیجیتال ابعاد عکس گرفته شده چند برابر بزرگتر می‌شود که افت کیفیت تصویر را به دنبال دارد. این قابلیت ارزش اندکی دارد زیرا کاریست که خود شما نیز می‌توانید در کامپیوتر  به کمک فتوشاپ و نرم‌افزارهای مشابه آن انجام دهید.

لرزه‌گیر تصویر چیست؟
وقتی که شرایط عکاسی ایجاب می‌کند که سرعت شاتر دوربین پایین باشد، اگر هنگام عکاسی دوربین را با دست نگه دارید احتمالا عکس تار می‌شود. این وضعیت بخصوص در مواقعی که نور کافی برای روشن کردن سوژه وجود ندارد اتفاق می‌افتد. علت تار شدن تصویر لرزش میلیمتری دست شما در لحظه عکاسی است. به همین دلیل است که بنا به عادت، هنگام عکاسی از فلاش استفاده می‌کنیم. فلاش نور صحنه را زیاد می‌کند و دوربین مجبور نیست در سرعت پایین عکس بگیرد بنابراین وقتی دست شما بلرزد، سرعت شاتر آنقدر بالا است که دوربین مدت زمان کمتری تحت تاثیر لرزش دست شما قرار می‌گیرد و تصویر واضح و درخشان ثبت می‌شود. راه‌ برطرف کردن این مشکل، ا‌ستفاده ازسه‌پایه یا قراردادن دوربین برروی مکانی ثابت است ولی مشکل اینجاست که این امکان همه جا وجود ندارد و حمل کردن سه پایه نیز شاید چندان راحت نباشد. سازندگان دوربین‌های دیجیتال پیشرفته برای حل این معضل از سیستم لرزه‌گیر یا Image Stabilizer استفاده می‌کنند. این تکنیک با بهره‌گیری از سنسورهای حساس به نیروی گرانش می‌تواند لرزش‌های ریز دست را تا اندازه‌ای خنثی کند و عکس‌های بهتری تولید کند اما دامنه تاثیر گذاری آن محدود است و نمی‌توانید زیاد روی آن حساب کنید.


گاهی اوقات لازم می‌شود که خریدار به امکان نصب لنزهای اضافی روی دوربین توجه کند. مثلا اگر قصد دارید از دوربین‌تان برای عکس‌برداری از صحنه‌های عریض استفاده کنید به  یک لنز واید نیاز خواهید داشت. اگر یک دوربین دیجیتالی SLR که قابلیت تعویض لنز دارد می‌خرید حتما از موجود بودن لنز آن در بازار اطمینان حاصل کنید تا بعدا پشیمان نشوید.

یک نکته دیگر را هم درباره قابلیت بزرگنمایی تصویر در دوربین فراموش نکنید. اگر یک دوربین دارای قابلیت فوکوس ماکرو باشد (اصطلاحا بتواند تصاویر ماکرو بگیرد) این امکان در اختیار شما هست که از سوژه‌هایی با فاصله خیلی نزدیک مثلا چهره یک انسان یا تصویر یک گل عکس‌های بسیار زیبایی بگیرد.

4ـ مساله باتری
مساله باتری یک موضوع مهم است ولی زیاد جای نگرانی نیست. بعضی از دوربین‌ها علی‌رغم تمام محاسنی که دارند باتری زیادی مصرف می‌کنند. در این صورت اگر شارژر و باتری قابل شارژ استفاده نکنید، ممکن است ورشکست شوید! ولی خوشبختانه دوربین‌های دیجیتال میانه خوبی با باتری‌های قابل شارژ دارند. بهتر است دوربینی را انتخاب کنید که با باطری‌های قلمی معمولی (AA size) کار می‌کنند. این روزها باطری‌های قابل شارژ خیلی خوبی به بازار آمده‌اند که تا چند صد بار می‌توانند دوباره شارژ شوند. به هرحال تهیه یکی دو بسته باتری قابل شارژ و یک شارژر حدود 30 الی 50 هزار تومان به هزینه شما اضافه می‌کند. اگر این موضوع برایتان مهم است قبلا درمورد کم مصرف بودن دوربین اطمینان حاصل کنید.

5 – حافظه
اغلب دوربین‌های دیجیتال هنگامی که به فروش می‌رسند مقدار حافظه خیلی کمی همراه خود دارند. از این موضوع ناراحت یا شوکه نشوید. این رسم بازار است. معمولا باید پول بیشتری خرج کنید و حافظه جانبی بخرید. این یکی از خریدهایی است که هیچگاه از بابت آن پشیمان نخواهید شد. پیشنهاد ما اینست که اگر دوربینی می‌خرید که امکان تعویض و افزایش حافظه را در اختیارتان قرار می‌دهد، حداقل 512 مگابایت رم بخرید.

6- قابلیت فیلمبرداری
هرگز دنبال قابلیت هایی به غیر از عکاسی خوب در یک دوربین دیجیتال نباشید. البته خیلی خوب است که یک دوربین عکاسی دیجیتال ، فیلم هم بگیرد ولی فراموش نکنید که دوربین عکاسی برای فیلمبرداری ساخته نشده است و این بیشتر جنبه سرگرمی و تفریحی دارد و یک قابلیت جدی در دوربین‌های عکاسی محسوب نمی‌شود. دوربین‌های فیلم‌برداری که عکس می‌‌گیرند نیز هیچگاه جای یک دوربین عکاسی دیجیتال را نمی‌گیرند. اگر یک از دوستانتان به شما گفت من دوربینی می‌شناسم که هم عکس خیلی خوب می‌گیرد هم فیلم، با دیده تردید به این موضوع نگاه کنید. توجه کنید که دوربین‌های WebCam و بعضی مدلهای گوشی‌های موبایل هم می‌توانند عکس بگیرند ولی اگر واقعا کیفیت عکس برایتان مهم است، فقط دنبال دوربین عکاسی دیجیتال باشید و سایر گزینه‌ها را فراموش کنید.

7- ابعاد دوربین و بدنه دوربین
این روزها دوربین‌های خیلی خوبی به بازار آمده‌اند که علی‌رغم جثه کوچک‌شان خیلی عالی عکس می‌گیرند. بنابراین، این فرضیه قدیمی که دوربین‌های بهتر از نظر ابعاد بزرگتر و حجیم‌ترند، به تدریج اعتبارش را از دست می‌دهد. فقط به قابلیت‌ها ذکر شده در مشخصات دوربین و اعتبار مارک آن توجه کنید و نه هیکل و حجم دوربین. بدیهی است که با این پیش فرض دوربینی که کوچکتر و کم حجم‌تر باشد ارجحیت دارد.
اما جنس بدنه دوربین موضوع دیگری است. بعضی از دوربین‌ها دقیقا به دلیل داشتن بدنه قوی‌تر گرانترند و این موضوع درباره دوربین‌های آنالوگ نیز صادق است. بعضی دوربین‌ها بدنه فلزی دارند و دوربین را در برابر ضربه ، خراش و صدمات احتمالی محافظت می‌کنند. به همین دلیل بدنه دوربین‌های حرفه‌ای خبرنگاری از آلیاژهای فلزی مخصوص ساخته می‌شوند تا از محتویات دوربین محافظت کنند.

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۱٦ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤


تغییرات در صنعت آنتی ویروس

 
پدرام پناهی
شهریور ماه 85 شماره 25

اشاره :
در چند سال گذشته، صنعت آنتی ویروس دستخوش تغییرات اساسی شده است. پیشروان بازار تغییر یافته اند (McAfee جای خود را به Symantec واگذار کرده است)، تعدادی از شرکت‌های سازنده آنتی‌ویروس یا از بازار رخت بربسته‌اند یا توسط شرکت‌های دیگر تصاحب شده‌اند (شرکت رومانیایی RAV و شرکت استرالیایی VET از آن جمله‌اند)، و همچنین بازیگران جدیدی در بازار حضور یافته اند (مانند BitDefender و ClamAV). با این حال پیش از اینکه به بحث در این خصوص بپردازیم، موارد زیر می‌بایست مورد توجه قرار گیرند .


• این مقاله صرفاً راهکارهای استاندارد ضد ویروس ارائه شده برای کامپیوترهای خانگی، ایستگاه‌های کاری و ایمیل سرور و فایل سرورهای (File & Mail Servers) در شبکه‌های بزرگ را مورد بحث قرار می‌دهد. با این استدلال می‌توان آنتی ویروس‌های عرضه شده برای دستگاه‌های موبایل را نیز در بحث وارد نمود. حملات ویروسی که دستگاه‌های موبایل را هدف قرار می‌دهند ممکن است اکنون چندان معمول نباشند ولی احتمالاً این شرایط در چند سال آینده دستخوش تغییرات بنیادین می‌گردد. این مقاله راهکارهای سخت افزاری آنتی ویروس (همانند Gatewayها و مسیریاب‌های دارای امکان اسکن ویروس‌ها) یا راهکارهایی برای سیستم‌های بزرگ Unix را مورد بررسی قرار نمی‌دهد؛ ضمن آنکه سایر فیلترهای آنتی ویروس را که برای منظورهای خاص طراحی شده‌اند را نیز تحت پوشش ندارد.

• بعلاوه، بحث حاضر ارتباطی با جنبه تجاری این صنعت نخواهد داشت. بی شک، چگونگی بازاریابی بر میزان سهم بازار هر شرکت مستقل تاثیر گذار است، اما راهکارهای امنیتی (که آنتی ویروس از آن جمله است) همانند پودر لباسشویی یا خمیر دندان نیستند. کاربران نهایی یک راهکار امنیتی را به دلیل شیوه بازاریابی آن انتخاب نمی‌نمایند.
واضح است که راهکارهای استاندارد آنتی ویروس راه رشد را در پیش می‌گیرند. برای درک طبیعت چنین راهکارهایی و شناسایی گرایشات، به شناخت فاکتورهای تاثیرگذار بر صنعت آنتی ویروس نیاز خواهیم داشت.

فاکتور شماره 1 : تداوم جنبه های جرم خیز اینترنت
هر جامعه‌ای با هر اندازه‌ای (مانند یک شهر یا یک کشور) دارای عناصر مرتبط با جرایم است. سطوح جرایم بر اساس مولفه‌های زیر شناخته می‌شوند:
• اندازه جامعه (هر چقدر اندازه بزرگتر باشد میزان جرایم بالقوه و بالفعل بیشتر است).
• میزان توسعه یافتگی اقتصادی (در کشورهای توسعه یافته، کسب درآمد از راه‌های مشروع آسان‌تر است).
• میزان توانایی‌های سازمان‌های اعمال قانون (همانند پلیس) جهت بررسی جرایم و به زندان افکندن مجرمین.
اینترنت نیز از این قاعده مستثنی نیست. اندازه آن بسیار بزرگ است و بسیاری از کشورهای تشکیل دهنده این جامعه (اینترنت) از دیدگاه اقتصادی توسعه نیافته‌اند. از دلایل ممکن برای این نوع نگرانی می‌تواند برنامه «کامپیوتر ارزان برای کشورهای فقیر جهان سوم» به شمار آید. چنین برنامه هایی بطور مضاعف تشویق کننده فعالیت‌های مجرمانه در فضای اینترنت هستند.
آمارهای مربوط به تعداد برنامه های مخرب، برآمده از کشورهایی خاص، بیانگر این موضوع است. کشور چین به عنوان پیشرو در میان نویسندگان ویروس شناخته می‌شود؛ به دنبال آن آمریکای لاتین  و روسیه و کشورهای اروپای شرقی با فاصله کمی‌ قرار گرفته‌اند.
از دیدسازمان‌های اعمال قانون، نظر به نبود هیچ نوع مرزی برای اینترنت، عمدتاً، عملیات بازرسی و بررسی جرایم فضای سایبر، کار پیچیده‌ای است.
مطالب و خبرهای پیرامون سه سطح پیش گفته، به روشنی اظهار می‌دارند که میزان جرایم اینترنتی نه تنها بسیار زیاد بلکه در حال ازدیاد است. گواه این مدعا، دو برابر شدن تعداد برنامه های جُرم افزار( Crime Ware ‌)‌در طی چند سال گذشته است که این خود بیانگر دو چندان شدن فعالیت‌های مجرمانه اینترنتی در مدت زمانی یاد شده می‌باشد و هیچگونه چشم اندازی هم برای کند شدن این میزان رشد در آینده وجود ندارد.
نتیجه : نظر به نیازمندی بیشتر جهت بررسی کدهای مخرب، فشار وارده به شرکت‌های سازنده آنتی ویروس افزایش خواهد یافت. شرکت‌هایی که نتوانند به سرعت برنامه های مخرب جدید را شناسایی نموده و در تنیجه مشتریان خود را در برابر این برنامه های پشتیبانی ننمایند، با کاهش سهم بازار روبرو شده و نخواهند توانست در این رویارویی حرفه‌ای حضور داشته باشند.

فاکتور شماره 2: افزایش تعداد گونه‌های برنامه‌های مخرب و روش‌های حمله
ده سال پیش از این، یعنی سال 1996 میلادی برنامه‌های مخرب به دو دسته تقسیم بندی می‌شدند: ویروس‌ها و تروجان‌ها.
در آن زمان چیزی به نام Malware که مورد استفاده آن در امور مجرمانه است وجود نداشت. در طول دهه گذشته برنامه‌های مخرب(Malware) بسیار پیچیده و متنوع شده‌اند:
• کرم‌های شبکه‌ای
• گستره بسیار وسیعی از تروجان‌ها و نرم‌افرارهای جاسوسی(‌ Spyware)
• نرم‌افزارهای تبلیغاتی (Adware )
• برنامه‌های خرابکار مرتبط با امور معمول (همانند برنامه‌های درج کننده کلیدهای زده شده ـ Key Logger ـ و ابزارهای مدیریت از راه دور)
• گستره وسیعی از هرزنامه‌ها( Spam ) ، از نامه های درخواست پول تا نامه های تهدید کننده.
• فیشینگ(Phishing که نوع آشکاری از خرابکاری‌های مرتبط با امور مالی است )
• حملات محیط شبکه
• دیگر موارد
بیشترین میزان برنامه‌های مخرب برای سیستم‌های ویندوز 32 بیتی نوشته شده‌اند. تعداد برنامه های مخربی که سیستم‌های عامل Linux، Mac OS و تلفن‌های هوشمند (مشتمل بر گستره‌ای از سیستم‌های عامل) مورد هدف قرار می‌دهند تاکنون قابل توجه نبوده است. ضمن آنکه ویروس‌های محیط‌های ویندوز 64 بیتی نیز انگشت شمارند.
نتیجه: شرکت‌های سازنده آنتی ویروس می‌بایست برروی گونه‌های گسترده‌ای از برنامه‌های مخرب فعالیت نمایند. این موضوع نه تنها به معنای ایجاد محصولات جدید، بلکه ارائه پشتیبانی آنهاست (آزمودن و انتشار نسخه روزآمد شده رده کامل محصولات). شرکت‌هایی که توانایی همراهی و دنبال کردن فناوری‌های جدید را نداشته باشند، نخواهند توانست در صنعت جدید جایگاهی را از آن خود نمایند. بعلاوه، این شرکت‌ها، بازار فعلی خود را از دست داده و رقبای کنونی و یا بازیگران جدید این عرصه از مزایای بازار و فرصت‌های جدیدی که بدست می‌آورند بهره خواهند برد.

فاکتور شماره 3 : شرکت مایکروسافت
مایکروسافت در صدد است که به طور جدی بر بازار راهکارهای امنیتی تمرکز نماید و این در برگیرنده راهکارهای کنونی آنتی ویروس نیز می‌باشد. به همین دلیل صنعت آنتی ویروس در شوک به سر می‌برد. همه به یاد می‌آورید که شرکت‌هایی نظیر NetScape پس از تولید محصولات مشابه محصولات آنها توسط مایکروسافت، سهم بازار خود را از دست داده و یا همگی محو شدند. مایکروسافت در نظر دارد که محصولات زیر را وارد بازار نماید:
• آنتی ویروس برای کامپیوترهای خانگی
• آنتی ویروس برای ایستگاه‌های کاری (برنامه ریزی شده برای آینده)
• راهکارهایی برای نرم افزار MS Exchange (که از محصول Multi-Engine شرکت Sybari با نام Anti-Gen استفاده می‌نماید)
این موضوع که حضور این غول تجاری همچون تند بادی است برای سایر تولید کنندگان کاملاً واقعی است؛ اما این تندباد چقدر شدت خواهد داشت؟
کاربران از دیدگاه بزرگی و شکل، گوناگون اند. بر این اساس چه فاکتورهایی در مورد خرید یک راهکار آنتی ویروس، برای آنها اهمیت دارد؟
1ـ ظاهر کالا: کاربر ارزانترین نوع و یا جذابترین نوع بسته بندی را انتخاب می‌نماید.
2ـ نام تجاری: کاربر ممکن است نام تجاری را که به آن وفادار است و یا بازاریابی خوبی بر روی آن صورت گرفته انتخاب نماید.
3ـ نام تجاری: کاربرانی که فرض را بر نخریدن محصولات مایکروسافت گذاشته اند، به راهکارهای آنتی ویروس تولید شده توسط این تولید کننده اعتماد نخواهند داشت.
4ـ کارایی: کیفیت عمومی‌محصول ، مورد نظر کاربر خواهد بود.
واضح است که این فاکتورها و گونه‌های مختلف کاربران که به آن اشاره شد، به صورت مطلق وجود ندارند. در واقع فاکتورهایی که بر روی انتخاب کاربران تاثیر می‌گذارند مجموعه ای از موارد یاد شده هستند. در بحث کاربران خانگی، مورد شماره 2 ، بیشترین تاثیر را بر بازار خواهد داشت. در بحث کاربران شبکه های بزرگ، موارد دوم و چهارم بیشترین تاثیر را بر بازار دارند. به منظور پیش بینی سهم بازار مایکروسافت در آینده و نیز بازارهای از دست رفته سایر شرکت‌ها که موجب زیان آنها خواهد شد، بررسی دقیق موارد فوق الزامی‌است. این کار عملیات ساده‌ای است که با بررسی مصرف کنندگان و کاربران می‌تواند به انجام رسد.

نتایج
همانگونه که اشاره گردید، سه فاکتور اساسی تاثیر گذار بر صنعت آنتی ویروس وجود دارند:
• جرم خیزی اینترنت
• گونه‌های متفاوت اعمال مجرمانه
• حفاظت در برابر ویروس‌ها بر اساس نرم افزارهای شرکت مایکروسافت
بازار آنتی ویروس در آینده به میزان فراوانی توسط این سه فاکتور تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
پس آیا زمان آن فرا رسیده که از کار دست کشید؟
پاسخ به این پرسش چندان واضح نیست. ما می‌بایست نخستین تلاش شرکت مایکروسافت برای ساختن یک راهکار یکپارچه آنتی ویروس در سال 1994 با نام MSAV برای سیستم عامل DOS را به خاطر بیاوریم. این تلاش ناموفق بود. بندرت اتفاق می‌افتد که یک اشتباه دوبار تکرار شود. از سال 1994 تاکنون 12 سال گذشته و از آن زمان تاکنون چیزهای زیادی تغییر کرده است. مهمترین مطلب آنست که تقاضای مصرف کنندگان برای کیفیت مطلوب محصولات در مواردی از قبیل میزان شناسایی، سرعت واکنش به تعداد فراوان حملات، تناوب روزآمد سازی و فناوری‌های محافظت پیشگیرانه افزایش یافته است.
اگر محصولی از دیدگاه فنی سر و صدای فراوانی به پا کرده ولی محفاظت آن در برابر ویروس‌ها بهتر از محصولات مایکروسافت نباشد، احتمالاً توسط مصرف کنندگانی که تحت تاثیر فاکتور شماره 3 قرار گرفته اند، خریداری می‌گردد. در صورتی که محصول ارائه شده، حفاظت بهتر و قیمت پایین تری نسبت به محصولات مایکروسافت داشته باشد، می‌تواند نظر خریداران از هر طبقه و دسته ای را به خود جلب نماید. بعلاوه اگر Engine مورد استفاده یک شرکت سازنده آنتی ویروس با محصول Antigen یکپارچه سازی گردد، تا زمانی که آن Engine مورد استفاده است، نیازی به نگرانی از آینده وجود نخواهد داشت. ]محصول Antigen از چند Engine آنتی ویروس در کنار یکدیگر استفاده می‌کند و مورد حمایت شرکت مایکروسافت است[. مایکروسافت در بازار تولید و فروش محصولات تنها نخواهد بود، بلکه درصدی از این کار را از طریق سایر مودیان انجام می‌دهد. زیبایی کار مایکروسافت در اینجاست که خود در کناری قرار گرفته و نظاره‌گر سود عایدی خود باشد. ایده استفاده از چند Engine در یک محصول سبب انتقال تجارت آنتی ویروس از محصولات به Engine خواهد گردید.
برای شرکت‌هایی که آنتی ویروس آنها در محصول Antigen یکپارچه سازی نشده است، شرایط متفاوت است. توجه به این نکته ضروری است که در بازار شلوغ IT نظر به نبود راهکاری که بتواند حفاظت صد در صد  را در مقابله با تهدیدات ارائه دهد، این شرکت‌ها نباید از بازار کنار گذاشته شوند. همه می‌دانیم که هر چقدر یک بیماری سخت تر باشد، داروهای بیشتری برای مقابله با آن بکار می‌رود؛ به طور مشابه، کاربرانی که دچار ویروس‌های کامپیوتری شده‌اند، آماده بکارگیری فناوری‌های جدید برای رهایی از مشکل هستند، و این به معنای آمادگی آنها برای بکارگیری گونه های متفاوتی از آنتی ویروس‌ها و نه فقط محصولات ارائه شده توسط بزرگان نرم افزار است. پیامی‌که این وضعیت برای شرکت‌های آنتی ویروس دارد کاملاً واضح است: اگر شرکت نه تنها تمایل به حفظ بقا داشته بلکه به سودآوری نیز فکر می‌کند، موضوعات مرتبط با سازگاری(Compatibility ) می‌بایست حل شوند.
 Engineهای تولید شده توسط تولیدکنندگان گوناگون باید با قابلیت سازگاری طراحی گردند. چاره دیگر آنست که حفاظت در برابر ویروس‌ها را در چند لایه پیاده سازی نمود.
نهایتاً اینکه می‌توان امیدوار بود که امور بطور نامناسبی پیش نخواهد رفت. با این حال لازم است که برخی از شرکت‌ها بودجه خود را کاهش داده و تعداد کارمندان خود را نیز تقلیل دهند. شرکت‌های عمومی‌ درخواهند یافت که ورود مایکروسافت به بازار آنتی ویروس بر روی سهم بازار آنها تاثیر گذار خواهد بود و کاهش سهم بازار این نتایج منفی را در پی خواهد داشت:
• جذب سرمایه گذاری دشوارتر خواهد بود
• سهیم شدن کارکنان در سرمایه و سود شرکت از میان خواهد رفت
یکی دیگر از نتایج منفی ممکن، خالی شدن شرکت از کارکنان توسط مدیران میانی و ارشد شرکت باشد.

خلاصه
تغییرات در صنعت آنتی ویروس آغاز گردیده و تا مدتی دیگری نیز ادامه خواهد داشت. چندان غیر محتمل نخواهد بود که ورود مایکروسافت به بازار محصولات امنیتی یک فاکتور قطعاً تاثیر گذار بر شرایط در حال تغییر باشد. ورود غول نرم افزار به بازار، بدون شک بر بازیگران شناخته شده این صنعت تاثیر داشته و سهم بازار کنونی آنها احتمالاً بصورت بنیادین تغییر خواهد کرد. طبیعتاً تاثیر پذیری هر شرکت از این وضعیت با دیگران متفاوت است. برای برخی، چنین وضعیتی همچون تند بادی است در حالی که دیگران تا اندازه ای تاثیر می‌پذیرند و برخی دیگر نیز از ورود مایکروسافت به بازار استقبال می‌نمایند.
ناگوارترین پیامدها نصیب این مراکز خواهد شد:
1ـ شرکت‌های سهامی ‌عام.
2ـ تجارت‌های مبتنی بر درآمد از بازاری که مایکروسافت قصد ورود به آن را دارد.
3ـ تولیدکنندگان Engine با کیفیت پایین‌تر از محصولات مایکروسافت
4ـ تولید کنندگانی که Engine تولیدی آنها در محصول Anti-Gen مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.
روشن ترین آینده در انتظار این مراکز است:
1ـ شرکت‌های خصوصی
2ـ تولیدکنندگانی با رده گسترده ای از محصولات
3ـ تولیدکنندگان Engine با کیفیت خوب
4ـ تولید کنندگانی که Engine تولیدی آنها در Anti-Gen مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خوشبختانه ورود غول نرم افزار به بازار امنیت IT بر توسعه این زمینه در آینده اثر گذاشته و کیفیت راهکارهای امنیتی را افزایش خواهد داد. و در نتیجه امید است که اینترنت تبدیل به محیط امن تری شود. در چنین محیطی بر روی هر میز نه تنها یک کامپیوتر وجود دارد بلکه آن کامپیوتر یک کامپیوتر امن خواهد بود.
منبع : لابراتوار کسپرسکی

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۱۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤


ویروس‌ها را جدی بگیرید

 
حسین بقالیان
تیر ماه 85 شماره 23

اشاره :
شاید بارها و بارها درباره ویروس و تعریف آن در این ماهنامه و دیگر مجلات خوانده باشید. اهمیت موضوع و اخباری که هر روزه از آلوده شدن رایانه ها به گوش می رسد باعث شد بار دیگر و از زاویه ای دیگر بطور مختصر به این پدیده مزاحم و خرابکار بپردازیم تا شاید اگر تاکنون برنامه آنتی ویروس روی کامپیوترتان نصب نکرده اید فورا به نصب یکی از برنامه های ویروس یاب موجود اقدام نمایید و یا اگر نصب کرده اید و عادت به آپدیت کردن ( Update ) آن ندارید آن را آپدیت کنید. در این مقاله می‌خوانید: ـ تعریف و عملکرد ویروس به زبان ساده ـ علت گسترش ویروس ـ چرا کاربران توصیه‌های ایمنی را جدی نمی‌گیرند؟


ویروس چیست؟
ویروس یک نوع از برنامه‌هایی است که به منظور تخریب و لطمه زدن به رایانه‌ها نوشته می‌شود.
ویروس‌ها به یکی از زبان‌های کلاسیک برنامه نویسی مثل زبان ویژوال بیسیک (‌ VB ) یا جاوا ( Java ) نوشته می‌شوند. یک ویروس باید بتواند از یک رایانه به رایانه دیگر سرایت کند و به راحتی در رایانه‌های دیگر انتشار یابد.
اولین ویروس رایانه‌ای در اواسط دهه80 میلادی ظاهرگردید، اما چون تعداد رایانه‌ها و توان شبکه‌های رایانه‌ای در مقایسه با امروز بسیار محدود بود تاثیر آن ناچیز بود.
تاخیر در اختراع رایانه‌های شخصی و عدم راه‌اندازی شبکه اینترنت در بین مردم به محدود بودن آثار تخریبی اولین ظهور ویروس کمک کرد.
یک ویروس می‌تواند به شکل یک فایل مستقل باشد و یا در داخل یکی ازدرایوها و یا به یکی از فایل‌ها چسبیده باشد. زمان یکه کاربر با یکی ازفایل‌های ] آلوده [ به ویروس کار می‌کند ویروس یک نسخه از‌ خود را در حافظه اصلی ( RAM )  قرار می‌دهد که این امر باعث می‌شود هر فایل یا برنامه ‌ای که برای اجراء به رم منتقل می‌شود مورد حمله ویروس قرار بگیرد.

 

چرا ویروس‌ها گسترش پیدا کردند؟
در عصر حاضرشرایط تغییرکرده است، تعداد رایانه‌های شخصی در جهان به صدها میلیون رسیده است و بیش از یک میلیارد کاربر توسط رایانه‌های شخصی به اینترنت متصل می‌شوند، که این امر قدرت ویروس‌ها را بسیار بالا برده است. ویروس‌ها با سوء استفاده از اینترنت و به عنوان یک وسیله سریع، اهداف شوم ویروس‌نویسان را محقق می‌سازند. بعنوان مثال کارشناسان شمار رایانه‌هایی که در سال 2004 میلادی مورد حمله ویروسMydoom  قرارگرفتند را بالغ برچندین میلیون تخمین زده‌اند. این درحالی است که ویروس Mydoom فقط در مدت کوتاهی توانست با حضور در شبکه اینترنت به این تعداد رایانه سرایت کنند.
ویروس خطرناک‌ترازMydoom ویروس میلسا بود که در ماه مارس سال 1999 در شبکه اینترنت منتشر شد. این ویروس شرکت مایکروسافت و شمار زیادی ازشرکت‌های بین المللی اینترنتی را مجبور کرد به منظور شناسایی این ویروس جدید و اتخاذ تدابیر لازم جهت ممانعت از سرایت آن به صندوق‌های پستی الکترونیکی، خدمات پست الکترونیکی خود را برای چند ساعتی متوقف کنند.
خطر ویروس Love که به نام I Love You نیز شناخته می‌شود، کمتر از خطرات دو ویروس قبلی نبود. این ویروس در سال 2000 انتشار یافت و حدود چندین ملیارد دلار خسارت مادی بجای گذاشت. این ویروس تا اندازه زیادی مشابه ویروس میلسا بود.
 در دسامبر 2004 شرکت سوفوس ( Sophos ) نیز بیش از ده ویروس خطرناک دنیا را معرفی کرد. که در میان آنها ویروس Zafi در صدر لیست ویروس‌های خطرناک قرار داشت و به40 درصد از رایانه‌هایی که در سال 2004 مورد حمله قرار گرفته بودند سرایت کرد.
پس از گذشت یک سال در دسامبر 2005 همان شرکت مجددا لیست معروفترین وفعالترین ویروس‌های 2005 را منتشر کرد و جالب این است که ویروس Zafi برای دومین بار در صدر لیست جای گرفته بود. و این نشان از عدم اهمیت کاربران به مقوله ویروس و ویروس‌یابی می‌دهد.
اما سوال اینجاست که چرا اینگونه برنامه‌های مخرب را  ویروس می‌نامند؟
علت این است که برنامه‌های مخرب را به خاطر تشابه با ویروس‌های طبیعی ، ویروس می‌نامند.
ویروس‌های رایانه‌ای در موارد زیر با ویروس‌های طبیعی تشابه دارند:
ـ قدرت سریع انتشار
ـ برجا گذاشتن آثار منفی
ـ قابل دید نبودن
ـ مقاوم بودن
ـ پنهان ماندن برای مدتی قبل از بروزعلائم ابتلا
ـ مقاومت کردن آنها با تغییر شکل دادن، که این موضوع  کار سیستم دفاعی بدن ونرم‌افزارهای ضد ویروس را در شناسایی ویروس‌ها دشوار می‌سازد.
همه این موارد، برنامه‌های مخرب رایانه‌ای را شبیه به ویروس‌های طبیعی ساخته و بخاطر همین، اینگونه برنامه‌ها را ویروس می‌نامند.

چرا کاربران به خطرات ویروس اهمیت نمی دهند؟
آنچه تعجب کارشناسان را برانگیخته این است که چرا کاربران با وجود اینکه از وجود ویروس‌ها و ضرورت نصب برنامه‌های ضد ویروس آگاهی دارند، توصیه‌های ایمنی را جدی نمی‌گیرند؟
موسسه ملی حمایت اینترنت در ایالات متحده آمریکا با انجام یک تحقیق اذعان کرد که نیمی از کاربران اینترنت در جهان یا مجهز به برنامه‌های ضد ویروس نیستند و یا برنامه‌های ضد ویروس خود را به روز نمی‌کنند.
یافته‌های این موسسه آمریکایی نشان می‌دهد که80 درصد از کاربران شبکه اینترنت طعمه آسانی برای تهدیدات موجود در شبکه هستند. از سوی دیگر یک منبع آگاه در شرکت سوفوس تاکید کرد اگرکاربری توسط رایانه فاقد نرم‌افزار ضد ویروس، به اینترنت وصل شود به احتمال زیاد ( 90 درصد ) ظرف یک ساعت مورد هجوم یکی از ویروس‌ها قرار می‌گیرد.
کارشناسان علاوه بر دعوت کاربران به نصب نرم‌افزارهای ضد ویروس و به روزکردن آنها، توصیه می‌کنند به نامه‌هایی که از طریق پست الکترونیکی دریافت می‌شوند و کاربر را به دادن اطلاعات شخصی دعوت می‌کنند، با احتیاط برخورد شود. این دعوت در حالی صورت می‌گیرد که برخی از نامه‌های الکترونیکی به بهانه اینکه از پایگاه‌های معروفی مثل YAHOO یا Ebay و یا از آدرس وب سایت یکی از بانک‌ها ارسال شده‌اند، کاربر را فریب و به محض بازشدن آنها، رایانه را مورد هجوم ویروس قرار می‌دهند.

ویروس پست الکترونیکی
ویروس‌های پست الکترونیکی به خاطر داشتن قدرت بالا در انتشار از مشهورترین ویروس‌های مخرب به حساب می‌آیند. این نوع از ویروس‌ها ازطریق فایل‌های ضمیمه به نامه‌های الکترونیکی بدست کاربر می‌رسد. ویروس نویسان با متنوع کردن عناوین نامه های آلوده به ویروس، کاربران را به دریافت و بازکردن آن تشویق و تحریک می کنند. عناوینی همچون:
ـ شما هزار دولاربرنده شده اید، نامه ضمیمه شده را بازکنید تا ازمراحل دریافت جایزه آگاه شوید.
ـ یا عکس‌هایی که نباید فرصت دیدن آنها را ازدست بدهی.
ـ فایل ضمیمه را بازکن و ...
می تواند نمونه‌ای از عناوین ویروس‌های پست الکترونیکی باشد.
به محض اینکه فایل ضمیمه باز می‌شود ویروس فعال گردیده و رایانه را مورد حمله قرار می‌دهد. اولین کاری که این نوع از ویروس‌ها انجام می‌دهند این است که همه آدرس‌های پست الکترونیکی که کاربر با آنها نامه‌نگاری می‌کند را جمع می‌کند، تا از این طریق برای هر کدام از آدرس‌ها یک نسخه از خود را ارسال کند.
به عنوان مثال اگر ویروس بداند که در کامپیوتر100 آدرس پست الکترونیکی وجود دارد معنای آن این است که 100 رایانه را یکباره مورد حمله قرار خواهد داد، و این موضوع قدرت انتشار سریع ویروس‌های پست الکترونیکی را افزایش داده است.

کرم یاWorm
کرم یک نوع از ویروس‌هایی است که شبکه ‌ها را مورد هجوم قرار می‌دهد. قدرت بالای انتشار این نوع از ویروس‌ها در شبکه از ویژگی‌های برجسته آنان به شمار می‌آید. کرم‌ها از طریق تماس بین رایانه‌های یک شبکه منتقل می‌شوند و با سوء استفاده از خاصیت فایل و پوشه ای اشتراکی موجود درشبکه، یک نسخه از خود را به رایانه‌های مرتبط دیگر ارسال می‌کنند.     

سخن پایانی
انصاف نیست که تنها کابر را سرزنش کنیم و وی را مسئول سرایت تهدیدهای پنهان اینترنت بحساب آوریم، وباز هم منصفانه نیست فقط کاربر خانگی را به آپدیت کردن نرم‌افزارهایی مانند آنتی ویروس ملزم کنیم زیرا شرکت‌های فروشندگان رایانه‌های شخصی نیز در این زمینه مسئول هستند که رایانه های خود را به نرم‌افزارهای ضروری مجهز سازند تا کاربر در دستیابی و بکارگیری اینگونه نرم‌افزارها دچار مشکل نشود.
امروزه و با توجه به بازار کامپیوتر در کشورمان، کاربر مسئول قصور شرکت‌ها در تجهیز نرم‌افزاری رایانه‌ها می‌باشد. البته اگر بخواهیم ریشه موضوع را بررسی کنیم در این مقاله نخواهد گنجید.
در هر حال کارشناسان به کاربران سفارش می‌کنند که همواره از نرم افزار های آنتی ویروس ، پچ های اصلاحی مایکروسافت ، فایروال و نرم افزار های ضد جاسوسی استفاده و حداقل هر 2 روز یکبار نرم افزار های امنیتی را آپدیت کنند .

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:٠۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :


افزایش امنیت در شبکه

 
سهراب بهروزیان
اردیبهشت ماه 85 شماره 21

اشاره :
امروزه علاوه بر افزایش تعداد کامپیوترها و تجهیزات در ادارات و شرکت‌ها ، مبحث نصب و راه‌اندازی شبکه در آنها و استفاده بهینه از منابع نیز رشد فزاینده‌ای داشته است.گاهی اوقات وسواس در استفاده بهینه از منابع اشترکی ( Shared Resources ) باعث فراموش کردن بحث امنیت در شبکه می شود. به هرحال اگر شبکه‌ای را مدیریت می‌کنید می‌بایست خطرات و راه‌هایی مقابله با آنها را حتماً بشناسید. در محیط شبکه باید اطمینان حاصل شود که داده‌های مهم و حساس به صورت خصوصی باقی بمانند تا فقط کاربران مجاز اجازه دسترسی به آن را داشته باشند. از طرف دیگر نه تنها امن ساختن اطلاعات حساس مهم می‌باشد بلکه حفاظت از عملیات در بستر شبکه‌ها نیز دارای اهمیت خاصی می‌باشد. با رعایت کردن اصول امنیت شبکه، هر شبکه‌ای می‌تواند از صدمات آگاهانه و نا آکاهانه در امان بماند. در هر صورت یک مدیر شبکه توانا باید در برقراری امنیت شبکه دارای تعادل باشد. اگر چه شبکه‌ها اکثر اطلاعات با ارزش و حساس تجاری و کاری را مدیریت می‌کنند اما نیازی نیست که یک شبکه آنقدر امنیت داشته باشد که افراد برای به انجام رساندن کارهای خود دچار مشکل شوند. بعنوان مثال افراد نباید برای در دسترسی به فایل‌های خود دچار مسائل پچیده و بغرنج شوند.


خطرات احتمالی
براساس تحقیقات صورت گرفته چند موضوع تهدید کننده اصلی امنیت در یک می‌باشد که عبارتند از:
• دستیابی غیر مجاز افراد داخلی و خارجی
• تهدید الکترونیکی
• سرقت اطلاعات محرمانه و غیرمحرمانه
• خسارت آگاهانه و ناآگاهانه

راه‌های بالابردن امنیت در شبکه
برای بالا بردن امنیت شبکه راه‌های گوناگونی وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از:
•‌ آموزش شبکه و مبانی آن به کاربران
•‌ تعیین سطوح امنیت
• نصب نرم افزارهای محافظت از شبکه
• تنظیم سیاست‌های شبکه
• به رسمیت شناختن یا Authentication
• امنیت فیزیکی تجهیزات
• امنیت بخشیدن به کابل

آموزش
یک کاربر مجرب شبکه احتمال کمتری دارد که یک منبع شبکه را تخریب کند. Admin (مدیر شبکه) باید مطمئن شود که همه افرادی که از شبکه استفاده می‌کنند با رویه‌های کاری و امنیت شبکه آشنا باشند.
برای به انجام رساندن این مهم Admin باید یک راهنمایی کوتاه و ساده و کاملا" واضح به کاربرانی که دچار مشکلی هستند یا آنهایی که کاربران جدیدی می‌باشند ارائه کند.

تعیین سطوح امنیت
درجه و سطح امنیت شبکه بستگی به نوع محیطی که شبکه قرار است در آن فعالیت کند دارد. به طور مثال شبکه‌ای که دارای سرورهای بانک اطلاعاتی مانند SQL Server است بیشتر از شبکه‌ای که فقط کامییوترهای افراد را به یکدیگر متصل می‌کند به امنیت نیاز دارد.

تنظیم سیاست‌ها
امنیت شبکه نیاز به مجموعه‌ای از قوانین و سیاست‌ها ( Policies ) دارد تا چیزی برای تغییر دادن باقی نماند. تعیین و تنظیم سیاست امنیتی اولین گام یک شرکت یا سازمان برای اطمینان از امنیت داده‌ها می‌باشد. سیاست‌ها خط مشی شبکه و مدیر را ارائه می‌کنند و گام اصولی برای راه‌اندازی یک شبکه موفق می‌باشد.

به رسمیت شناختن یا Authentication
قبل از این که شما بتوانید به یک شبکه دسترسی داشته باشید باید نام کاربری و رمزعبور مجاز را وارد کنید. به دلیل اینکه کلمات عبور به حساب کاربران مرتبط می‌باشند. یک کامپیوتر که وظیفه ارزیابی نام کاربری و رمز عبور را در شبکه دارد اولین حفاظ مدیر شبکه در مقابل ورود افراد غیر مجاز می‌باشد.

امنیت فیزیکی تجهیزات
اولین نقطه نظر در امن ( Secure ) کردن داده‌ها ، امنیت فیزیکی سخت افزارهای شبکه می‌باشد. درجه امنیت بستگی به عوامل زیر خواهد داشت:
ـ اندازه شرکت یا سازمان
ـ اهمیت داده‌ها
ـ منابع موجود

بسته به عوامل فوق و در یک اداره مهم یکی از راه‌های بالا بردن امنیت دور نگهداشتن سخت‌افزارها و تجهیزات از دسترس افراد غیرمجاز می‌باشد. برای این منظور باید برای بخش کامپیوتر یک اتاق جداگانه برای نگهداری سرورها فراهم گردد. برای اتاق سرور وسایل و تجهیزات امنیتی مانند سیستم کنترل ورود و خروج پرسنل ، سیستم کنترل حریق و دوربین‌های مداربسته و ... لازم می باشد.
اما بعنوان مثال در یک شبکه نظیر به نظیر (  Peer-To-Peer ) ممکن است هیچ نوع سیاست سازمان یافته‌ای برای امنیت سخت‌افزاری وجود نداشته باشد. در این نوع شبکه کاربران برای امنیت کامییوترها و داده‌های خود مسئول هستند و کسی به نام مدیر شبکه در این نوع شبکه مفهومی ندارد.
بر خلاف شبکه‌های نظیر به نظیر ( Peer-To-Peer ) در سیستم‌های متمرکز جایی که داده‌های شرکت و کاربران مجزا اهمیت ییدا می‌کند ، Server ها باید از صدمه فیزیکی تصادفی یا عمدی در امان باشند. در هر گروهی همیشه افرادی یافت می‌شوند که وقتی Server ها دچار مشکلی شدند می‌خواهند قابلیت‌های فردی خود را به نمایش بگذارند. ممکن است آنها هم بدانند و هم ندانند در هر حال انجام چه کاری مهمی هستند. بهترین راه حل این است که از ورود این افراد برای تعمیر Server ها جلوگیری به عمل آید. همانطور که گفته شد یکی از راه حل این است که Server ها را در یک اتاق کامییوتر با دسترسی محدود قرار داده و درب آن را قفل کنید. بر حسب اینکه اندازه شرکت چقدر باشد ممکن است این راه‌حل عملی نباشد. اما به هر حال گذاشتن Server در یک دفتر یا یک کمد بزرگ و قفل کردن درب آن گام صحیحی در جهت امنیت بخشیدن به Server می‌باشد.

امنیت بخشیدن به کابل
کابل‌های مسی مانند کابل Coaxial همانند یک رادیو عمل می‌کنند. سیگنال‌های الکترونیکی از خود صاتع می‌کنند که باعث تقلید و تکرار اطاعات حمل شده می‌شود. این اطلاعات می‌توانند با تجهیزات مناسب الکترونیکی گوش داده شوند. همچنین ممکن است کابل مسی خدچه‌دار شود و اطلاعات مستقیما از کابل به سرقت روند. قطعات کابلی که داده‌های حساس را حمل می‌کنند باید تنها توسط افراد دارای مجوز قابل دستیابی باشند. این کابل‌ها باید از معماری ساختمان به گونه‌ای عبور کنند که قابل دستیابی نباشند مثلا" از طریق سقف ها ، دیوارها و کف زمین.

مدل‌های امنیتی
بعد از ییاده‌سازی امنیت برای اجزای فیزیکی شبکه مدیر شبکه باید مطمئن شود که منابع شبکه هم از دستیابی غیر مجاز و هم از صدمه تصادفی یا عمدی در امان اند. برای این منظور مدیر شبکه باید داده‌ها و منابع اشتراکی را توسط مدل‌های امنیتی موجود از دسترس افراد غیرمجاز دور نگه‌ دارد.

دو مدل امنیتی برای امن نگه داشتن داده‌ها و منابع سخت‌افزاری وجود دارد:
• منابع اشتراکی محافظت شده توسط کلمات عبور یاPassword Protected Share  یا(Share Level Security )
• مجوزهای دستیابی (Access Permissions )

منابع اشتراکی محافظت شده توسط کلمات عبور
ییاده سازی منابع اشتراکی محافظت شده توسط کلمه عبور در واقع دادن یک کلمه عبور با هر منبع اشتراکی است . در این مدل ، دستیابی به یک منبع اشتراکی وقتی حاصل می‌شود که کاربر کلمه عبور صحیح را وارد کند. در بعضی از سیستم‌ها ، منابع می‌توانند با انواع مختلف مجوزها به اشتراک گذارده شوند. به عنوان مثال در هنگام استفاده از Windows 9x پوشه ها می‌توانند به شکلFull  و Read Only  یا وابسته به کلمه عبور به اشتراک گذارده شوند.
در ادامه برای کاربرانی که با اصطلاحات Read Only و Full در هنگام اشتراک منابع آشنا نیستند توضیحات مختصری ارائه شده است.

Read Only : اگر منبع به اشتراک گذاشته شده به صورت Read Only تنظیم شده باشد کاربرانی که کلمه عبور را می‌دانند به فایل‌های آن دایرکتوری دستیابی فقط برای خواندن اطلاعات را خواهند داشت. آنها می‌توانند مستندات را نگاه کنند و آنها را بر روی ماشین خود کپی کنند یا آنها را چاب کنند ولی نمی‌توانند مستندات اصلی را تغییر دهند.

Full : در این نوع کاربرانی کلمه عبور را می‌دانند دستیابی کامل به فایل‌های درون پوشه ها خواهند داشت.به عبارت دیگر آنها می‌توانند فایل‌های داخل دایرکتوری اشتراکی را نگاه کرده ، تغییر داده و اضافه و پاک نمایند.

Depends Of Password ( وابسته به کلمه عبور ) : این بدان معنی است که یک منبع اشتراکی را طوری تنظیم کنیم که از دو سطح کلمه عبور استفاده کند. کلمه عبور برای دستیابی خواندن و کلمه عبور برای دستیابی کامل. کاربرانی که کلمه عبور دستیابی خواندن را بدانند فقط می‌توانند داده‌ها را بخوانند و کاربرانی که کلمه عبور دستیابی کامل را در اختیار دارند می‌توانند دستیابی کامل به اطلاعات داشته باشند.

مجوزهای دسترسی  (Access Permissions )
یکی از راه‌های اعمال امنیت در شبکه ، اعطای مجوزهای دستیابی بر اساس قوانین وضع شده به تک تک کاربران است. یک کاربر وقتی به شبکه Login می‌کند یک کلمه عبور تایب می‌نماید. دستگاه Server این ترکیب نام کاربر و کلمه عبور را ارزیابی می‌کند و از آن برای دادن اجازه دستیابی به منابع اشتراکی توسط چک کردن یک بانک اطلاعاتی مربوط به اجازه دستیابی کاربران به منابعی که بر روی دستگاه Server قرار دارد استفاده می‌نماید. امنیت با استفاده مجوز دسترسی سطح بالاتری از نظارت و کنترل بر قوانین دستیابی و همانطور امنیت فشرده بر روی سیستم نسبت به روش حفاظت از کلمات عبور ارائه می‌دهد. برای یک فرد آسانتر خواهد بود که کلمه عبور یک دستگاه چاپگر را به شخص دیگری بگوید تا اینک مجبور شود کلمه عبور شخصی خود را به فرد دیگری بگوید.

امنیت منابع
بعد از آنکه کاربر بر روی شبکه به رسمیت شناخته شد یعنی به شبکه Login کرد سیستم امنیتی به کاربر اجازه دستیابی به منابع مناسب و مجاز که توسط مدیر شبکه تنظیم شده است را می‌دهد.
کاربران کلمه عبور دارند ولی منابع مجوز دستیابی دارند. به عبارت بهتر هر منبع با یک حسار امنیتی محافظت می‌شود. این حصار چندین لایه یا در دارد که کاربران می‌توانند آن حصارهای امنیتی را پشت سرگذاشته و به منابع دستیابی داشته باشند. بعضی از این درها اجازه دستیابی بیشتری به کاربر می‌دهند. وظیفه Admin این است که مشخص کند کدام کاربران می‌توانند از کدام درها عبور کنند. مثلا یک در اجازه دستیابی کامل به کاربر می‌دهد در حالی که در دیگر اجازه دست یابی Read Only به کاربر می‌دهد.
هر منبع یا فایل اشتراکی با لیستی از کاربران یا گروه‌ها و مجوزهای مربوط به آنان ذخیره می‌گردد. شکل 1 مجوزهای مربوط به فایل‌ها و دایرکتوری‌های اشتراکی را نشان می‌دهد.

شکل1


وظیفه مدیر شبکه است که به هر کاربر مجوز دستیابی مناسب به هر منبع را دهد. بهترین راه برای پیاده سازی این موضوع از طریق گروه‌ها می‌باشد یعنی ابتدا مدیر یک گروه تعریف می‌کند سپس کاربران را به عضویت آن گروه در می‌آورد و حالا به آن گروه مجوز لازم را می‌دهد. مخصوصا در یک سازمان بزرگ که تعداد کاربران و منابع زیاد می‌باشد این موضوع باعث بالا رفتن سرعت کار و راحت شدن کار مدیر شبکه می‌شود. خانواده سیستم عامل‌هایWindows به مدیر اجازه می‌دهند که فایل یا پروندهایی را که میخواهند به افراد و کاربران زیادی مجوز استفاده دهند از امکان گروه‌ها استفاده کنند.

روش‌های دیگر برای امنیت بیشتر
روش‌های متفاوتی وجود دارد که مدیر شبکه می‌تواند سطح امنیت در یک شبکه را به وسیله آنها افزایش دهد. که برخی از آنها عبارتند از:
ـ استفاده از فایل‌های Log سیستم عامل شبکه ( Auditing )
ـ استفاده از کامپیوترهای بدون دیسک ( Diskless )
ـ به رمز درآوردن داده‌ها
ـ استفاده از آنتی ویروس برای محافظت در برابر ویروس‌ها

Auditing
Auditing انواع حوادث انتخاب شده را در فایل Log امنیتی شبکه بر روی یک دستگاه Server ثبت می‌کند.
این رویه فعالیت شبکه را که توسط Account کاربران انجام می‌شود را دنبال می‌نماید. Auditing باید بخشی از امنیت شبکه باشد زیرا رکوردهای اطلاعات رسیدگی نشان می‌دهند که کاربران به یک منبع خاص دستیابی بیدا کرده‌اند یا قصد دستیابی داشته‌اند. Auditing به Admin ها کمک می‌کند تا فعالیت‌های غیر مجاز یا غیر عمدی را شناسایی کنند. همچنین می‌تواند اطلاعات مفیدی در وضعیت‌هایی که سازمان می‌خواهد خود را به منابع شبکه جدیدی مجهز کند و نیاز به روشی برای تشخیص هزینه منابع دارد ارائه کند. Auditing اطلاعاتی در هنگام فعالیت‌های زیر در هنگام کار عادی شبکه ثبت می‌کند که در موقع لزوم برای مدیر شبکه این اطلاعات ثبت شده جنبه حیاتی دارد:

ـ اقدام کاربران به Log on  یا  Log off به شبکه
ـ ارتباط یا قطع ارتباط با یکی از منابع موجود
ـ به پایان رسیدن ارتباط
ـ غیر فعال کردن Account ها
ـ باز یا بسته کردن فایل‌ها
ـ اعمال تغییرات روی فایل‌ها
ـ ایجاد یا حذف پوشه ‌ها
ـ تغییر پوشه ‌ها
ـ حوادث و تغییرات در Server
ـ تغییرات کلمه عبور
ـ تغییر پارامترهای Log on

رکوردهای رسیدگی (Auditing Records ) به امنیت می‌توانند شامل این باشند که شبکه چگونه استفاده شده است. Admin می‌تواند با توجه به این اطلاعات گزارش‌هایی تهیه کند که هر تعداد فعالیت مشخص را با تاریخ و ساعت آن قید کند. به عنوان مثال تلاش‌های تکراری ناموفق برای Log on کردن به شبکه یا تلاش برای Log on کردن در ساعت‌های غیر مجاز می‌تواند نشان دهنده این باشد که یک کاربر غیر مجاز در حال تلاش برای دستیابی به شبکه در ساعت غیر مجاز می‌باشد.

کامپیوترهای بدون دیسک
کامپیوترهای بدون دیسک ( Diskless ) همانطور که از نامشان بر می‌آید دارای هیچ درایوی مانند هارد و فلاپی نمی‌باشند این نوع کامپیوترها همه کاری که یک کامپیوتر هارد دار می‌تواند انجام دهد ، را انجام می‌دهد به غیر از ذخیره داده‌ها بر روی هارد دیسک یا فلابی دیسک. این نوع کامپیوترها ایده‌آل سیستم‌های امنیتی می‌باشند زیرا کاربران نمی‌توانند داده‌ها را دانلود کنند و از آن استفاده کنند.
همچنین بعضی از شرکت‌ها به دلیل ارزان‌تر بودن کامپیوترهای بدون دیسک در مقایسه با کامپیوترهایی که کاملا" تجهیز شده‌اند از این نوع دستگاه‌ها استفاده می‌کنند. کامپیوترهای بدون دیسک نیاز به دیسک راه‌انداز ( دیسک Bootable ) ندارند. آنها قادر به Log on   کردن و ارتباط با Server می‌باشند زیرا نوع مخصوصی از تراشه ROM بر روی کارت شبکه این نوع دستگاه‌ها نصب شده است که می‌تواند عملیات راه‌انداری از دور را انجام دهد.

به رمز درآوردن داده‌ها
یک ابزار به رمز در آوردن داده‌ها قبل از اینکه اطلاعات بر روی شبکه ارسال شود آنرا به صورت به هم ریخته در می‌آورد. این عمل باعث می‌شود که داده‌ها غیرقابل خواندن شود حتی اگر یک فرد اقدام به خراش دادن کابل و اطلاعات از روی آن شود. وقتی که داده‌ها به کامپیوتر مورد نظر می‌رسد یک کلید ( Key ) که کد رمزگشایی اطلاعات به رمز درآمده می‌باشد بیت‌های داده‌های رسیده را کدگشایی کرده و به اطلاعات قابل فهم تبدیل می‌کند. الگوهای بیشرفته به رمز درآوردن داده‌ها به رمزرسانی و کلیدها را به صورت خودکار در آورده‌اند. بهترین سیستم‌های رمزگذاری سخت‌افزاری می‌باشند و تقریبا گران تمام می‌شوند. استاندارد معمول برای رمزگذاری ، استاندارد داده‌ها یا DES نام دارد. این سیستم تشریح می‌کند که داده‌ها چگونه باید به رمز در بیایند و کلیدها شامل چه مشخصه‌هایی باشند. DES در حال حاضر توسط دولت ایالات متحده آمریکا مشخص شده است. هم گیرنده و هم فرستنده نیاز به دستیابی به کلید دارند. در اینجا مشکلاتی بروز می‌کند زیرا تنها راه گرفتن کلید از یک مکان به مکان دیگر انتقال آن است که باعث می‌شود DES آسیب پذیر گردد. اما به هر حال دولت ایالات متحده همچنین در حال استفاده از استاندارد جدیدتری بنام ( CCEP ) است که ممکن است جایگزین DES شود. آژانس امنیت ملی آمریکا CCEP را عرضه کرده است و به سازندگان اجازه داده که به آن بپیوندند. تولید کنندگان مجازند تا با الگوریتم‌های طبقه‌بندی شده‌ایی در سیستم‌های اتباطی خود کار کنند. آژانس امنیت ملی این هدف را دنبال می‌کند که تولید کنندگان خودشان کلیدها را به استفاده کنندگان نهایی چنین سیستم‌هایی بدهند.

محافظت در برابر ویروس
ویروس‌های مخرب بیشتر در محیط‌های امروزی بیشتر معمول شده‌اند. بنابراین در هنگام برنامه‌ریزی رویه‌های امنیتی شبکه باید آنها را به حساب آورد. اگرچه هیچ برنامه محافظ در مقابل ویروس نمی‌تواند جلوی همه ویروس‌ها را بگیرد اما برنامه‌های ضد ویروس می‌تواند بعضی از کارهای زیر را انجام دهد: