درس سوم( َ Actor )

در این درس به بررسی انواع عاملها (Actor ها ) می پردازیم . همانگونه که قبلاً گفته شد Actor ها کسانی هستند که با سیستم کار می کنند ، از آن اطلاعات می گیرند و به آن اطلاعات می دهند . یک Actor در واقع کسی است که UseCase در جهت سرویس دادن به آن عمل می کند . معمولاً Actor ها از این بابت مهم می باشند که سیستم ساخته شده باید جوابگوی نیازهای آنها باشد . می توان گفت که شناسایی Actor ها اولین قدمی است که برای رسم UseCase دیاگرام برداشته می شود . از دیدگاه کلی انواع Actor ها عبارتند از :1)    Actor های اصلی2)    Actor های فرعی از دیدگاه دیگر می توان گفت که Actor ها عبارتند از :1)    کاربران سیستم2)    سیستمهای دیگر3)    زمانActor های اصلی :Actor های اصلی معمولاً کسانی هستند که از سیستم اطلاعات می گیرند یا به آن اطلاعات تزریق می کنند . مثلاً در سیستم صدور بلیت ، متصدی فروش همان گونه که در تصویر مشاهده می کنید یک Actor اصلی است زیرا مستقیم پشت سیستم کامپیوتری نشسته و با درخواست بلیت ، صدور بلیت و تمامی UseCase های ارتباط مستقیم دارد فردی است که مستقیماً از طریق صفحه کلید اطلاعات مربوط به مشتریها را وارد سیستم می کند . در این گونه Actor ها بر ارتباط و رابطه مستقیم بسیار تاکید می شود .

Actor های فرعی : Actor هایی هستند که مستقیماً با سیستم در ارتباط نیستند ، ولی وجودشان برای فعال نگه داشتن سیستم ضروری می باشد . در مثال قبل مشتری یا مسافر یک Actor فرعی است زیرا تا زمانی که مسافری نباشد متصدی فروش بلیت به عنوان یک Actor اصلی نمی تواند اطلاعاتی وارد سیستم کند . همانگونه که گفته شد وجود مسافر به عنوان یک Actor فرعی جهت فعال نگه داشتن سیستم ضروری است . مشخص نمودن اینکه کدام Actor اصلی و کدام Actor فرعی است از بابت مورد توجه است که یک سیستم در نهایت جهت استفاده Actor های اصلی تهیه می شود و نیازمندیهای آنها بالاترین اولویت را برای تولید سیستم برای ما ایجاد می کند .نکته : اولین قدم برای تهیه نیازمندیها سیستم شناسایی Actor ها می باشد زیرا اگر ما بدانیم Actor کیست و چه می خواهد به راحتی می توانیم UseCase های مورد نظر را استخراج کنیم .با اتکا به مطالب بالا می توان گفت که کابران سیستم جزء Actor های اصلی می باشند . همچنین سیستمهای دیگر می توانند برای سیستم ما یک Actor باشند مثلاً در سیستم محاسبه کارکرد پرسنل ، سیستم محاسبه حقوق می تواند به عنوان یک Actor باشد که از نتیجه سیستم محاسبه کارکرد پرسنل برای محاسبه حقوق استفاده می کند . و بالاخره از زمان می توان به عنوان یک Actor استفاده کرد ؛ مثل زمانبند سیستم عامل که ما مشخص می کنیم در یک زمان خاص عملی صورت بپذیرد . چگونه Actor ها را بیابیم ؟ راههای متفاوتی برای تشخیص Actor ها وجود دارد که در زیر به چندتای آنها اشاره می کنیم .·        کسی که مستقیماً از سیستم استفاده می کند·        کسی که مسئول نگهداری سیستم است·        یک سخت افزار خارجی که با سیستم استفاده می شود·        سیستم دیگری که برای کار کردن نیازمند به این سیستم می باشدعلاوه برا موارد گفته شده در بالا رسم دیاگرام متن ( Context Diagram ) که از دیاگرامهای متدولوژی SSADM می باشد در این رابطه می تواند کمک زیادی به ما کند . دوستان به این نکته توجه کنند که دیاگرام متن جزء دیاگرامهای استاندارد UML نیست ولی ما در جهت درک و شناسایی بهتر Actor ها از آن استفاده می کنیم. به شکل زیر توجه کنید .

البته دوستان به این نکته باز توجه داشته باشید  که شکل بالا ترکیبی از دیاگرام متن و دیاگرام متن منطقی می باشد ( مباحث مربوط به متدولوژی SSADM ) . حال برای درک دیاگرام بالا به توضیح آن می پردازیم . ما سیستم صدور بلیت را بدون در نظر گرفتن جزئیات در وسط ، داخل مربع قرار داده ایم و بررسی می کنیم که این سیستم با چه سازمانها یا افرادی در ارتباط است . همنگونه که مشاهده می کنید سیستم فروش بلیت با مسافر و متصدی فروش بلیت در ارتباط است که به عنوان موجودیت خارجی در نظر گرفته و در درون بیضی قرار داده ایم . البته لازم به ذکر است ارتباط سیستم با موجودیتهای دیگر بسته به سطح انتزاع می باشد . مثلاً در یک سطح انتزاع دیگر از دیاگرام فروش بلیط ، سازمان بیمه و راهنمایی و رانندگی علاوه بر مسافر و متصدی فروش بلیط می توانند به عنوان موجودیتهای خارجی با سیستم در ارتباط باشد . با توجه به دیاگرام متن بالا ما متوجه می شویم که سیستم را برای متصدی فروش بلیط تهیه می کنیم و مسافر برای بقای سیستم لازم می باشد پس متصدی فروش بلیط Actor اصلی و مسافر Actor فرعی می باشد . خوب دوستان این مطالب را فعلاً داشته باشید تا در درس بعد طریقه رسم UseCase دیاگرام و روابط بین UseCase ها و Actor ها را توضیح بدم.

 فایل pdf درس سوم

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۳:٤٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/۱