نگاهی اجمالی به موقعیت کسب‌وکار زنان در ایران

برای ورود به بحث کارآفرینی زنان فارغ‌التحصیل دانشگاهی، نگاهی کوتاه به تصویر اشتغال آنان لازم می‌آید. جمعیت ایران براساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۷۵) بیش از ۶۰ میلیون نفر بوده است که تعداد زنان اندکی کمتر از مردان است. در مقابل هر ۱۰۰ زن ۱۰۳ مرد وجود دارد.

 

  نتایج یک پژوهش که موضوع آن «بررسی عوامل اجتماعی ـ اقتصادی موثر بر اشتغال زنان» است پنج فرضیه را مطرح می‌کند و پس از آمارگیری آنها را به اثبات می‌رساند.   نتایج اطلاعات بدست آمده نشان می‌دهد که: ۱ ـ بین سطح تحصیلات زنان و میزان تمایل آنها به اشتغال رابطه معنی‌داری وجود دارد. ۲ ـ هرچه نیازهای مالی خانواده بیشتر باشد به همان میزان تمایل زنان به اشتغال بیشتر می‌شود. ۳ ـ هر چه برخورداری از استقلال مالی برای زنان اهمیت بیشتری داشته باشد، تمایل آنها به اشتغال بیشتر است. ۴ ـ هر چه میزان برخورداری از وجهه اجتماعی برای زنان شاغل بیشتر باشد تمایل به اشتغال زنان بیشتر است. ۵ ـ هر اندازه افزایش روابط اجتماعی برای زنان مهمتر باشد، تمایل آنها به داشتن شغل بیشتر است. طبق آمار ارائه شده از سوی مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران بیکاری زنان دارای تحصیلات دانشگاهی در پنج سال اخیر از ۷/۴ درصد به ۲۲ درصد رسیده است که این رقم در مورد زنان کل کشور ۲۰ درصد است. (BBC، ۱۳۸۲  روند روبه‌رشد درصد دانشجویان زن مشکلاتی به همراه دارد که از آن میان می‌توان به دو مورد مهم اشاره کرد: (تحلیل افزایش سهم زنان در آموزش عالی ـ ۱۳۸۱(  ۱ ـ مهمترین مشکلی که در این زمینه ایجاد می‌شود عدم تعادل در بازار کار است. حجم بیش از حد زنان جویای کار سبب می‌شود که آنان برای بدست آوردن شغلی مناسب حاضر باشند در مشاغل مساوی با مردان دستمزد کمتری دریافت کنند و امکانات رفاهی کمتری نیز طلب کنند. این فرایند به تدریج زنان را در بازار کار جایگزین مردان خواهد کرد و در آینده با درصد بالای بیکاری مردان مواجه خواهیم بود. ۲ ـ بهم ریختن تعادل فرهنگی میان زنان و مردان جامعه که از جایگزینی زنان در دانشگاهها و عدم رغبت مردان برای ورود به دانشگاه ایجاد می‌شود. در مواجهه با بحران‌های موجود توسعه کارآفرینی زنان فارغ‌التحصیل دانشگاهی اهمیت ویژه‌ای در تعیین مسیر برای برون رفت از آن را دارد. نگاهی کلی به تصویر جایگاه جامعه زنان فارغ‌التحصیل دانشگاهی در نظام آموزشی و بازار کار ایران این امر را روشن‌تر می‌سازد: ۲/۱۲ درصد زنان فعال اقتصادی هستند. (مرکز آمار ایران ـ ۱۳۸۰( ۶۸/۹ درصد زنان شاغل هستند. ۹۹/۱ درصد زنان شاغل۱۰ ساله و بیشتر قانونگذار، مقام عالی‌رتبه و مدیر هستند. ۲۲/۰۴ درصد زنان شاغل۱۰ ساله و بیشترمتخصص هستند. ۴۶/۳۴ درصد زنان شاغل۱۰ ساله و بیشترکارگر فامیلی بدون مزد هستند. ۲۹/۱۵ درصد زنان شاغل۱۰ ساله و بیشتر مزد و حقوق‌بگیر بخش عمومی هستند. ۱۹/۵ درصد زنان شاغل۱۰ ساله و بیشتر کارگر مستقل هستند. ۱۵/۸۴ درصد زنان شاغل۱۰ ساله و بیشتر مزد و حقوق‌بگیر بخش خصوصی هستند. ۰/۸۳ درصد زنان شاغل ۱۰ ساله و بیشتر کارفرما هستند. ۵۷ درصد زنان فارغ‌التحصیل دوره‌های عالی شاغل هستند. ۶۲ درصد ورودی دانشگاهها را زنان تشکیل می‌دهند. ورودی زنان در سال ۱۳۸۰ در برخی رشته‌ها مانند کشاورزی و رشته‌های هم گروه آن بیش از ۷۰ درصد بوده است. (تحلیل افزایش سهم زنان در آموزش عالی ـ ۱۳۸۱) با این تصویر ورود زنان به بازار کسب‌وکاررا میتوان تا حدود زیادی از طریق کارآفرینی هموار ساخت و به شرط ایجاد بسترهای مناسب کارآفرینی در سطح جامعه تا حدود زیادی می‌توان بحران‌های مورد اشاره را تعدیل کرد.    نقش دولت در حمایت از زنان کارآفرین و فارغ‌التحصیلان تاکنون قانون معینی در جهت حمایت از کارآفرینان تدوین و تصویب نشده است. و تنها در حد سیاست‌های موردی در برخی از دستگاههای دولتی اتخاذ تصمیم شده و تحت ضوابطی خاص و منابع محدود و در مواردی بسیار اندک به اجرا گذاشته می‌شود. در این بخش وظایف، نقش و حمایت‌های سازمان‌های مرتبط با کارآفرینی و با هدف تمرکز بر تسهیلات و ضوابط خاص زنان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی مورد بررسی قرار گرفته است. سازمان‌های مورد مطالعه شامل وزارت صنایع و معادن، وزارت تعاون، وزارت کار و امور اجتماعی، وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری، جهاد دانشگاهی و بانک کشاورزی است.   وزارت صنایع و معادن این وزارتخانه از طریق سازمان صنایع کوچک و طرح کارورزی و طرح خودرو امکانات اعتباری و مالی و آموزشی در اختیار متقاضیان (اعم از زن و مرد ) قرار می‌دهد. سازمان صنایع کوچک: سازمان صنایع کوچک به منظور افزایش اشتغال صنعتی و حمایت از واحدهای کوچک بخش غیردولتی در جهت توسعه مناطق کمتر توسعه یافته و هم‌چنین سیاستگذاری و تنظیم حمایت‌های لازم از صنایع کوچک تشکیل شده است که البته اخیراً این سازمان با شرکت شهرک‌های صنعتی ادغام شده است. (اساسنامه سازمان صنایع کوچک)از جمله اولویت‌های اول در اعطای تسهیلات این سازمان از محل بند «ج» و «ل»، تبصره ۳ قانون بودجه ۱۳۸۱ کارآفرینان جوان دارای مدرک دانشگاهی است. طرح کارورزی: وزارت صنایع و معادن به منظور توسعه زمینه‌های اشتغال و کارآفرینی طرح کارورزی فارغ‌التحصیلان را از ۳ سال پیش در بخش صنعت و معدن به اجرا گذاشته است. مطابق این طرح فارغ‌التحصیلان دانشگاهی داوطلب می‌توانند با دریافت یارانه برای مدت حداکثر ۱۱ ماه در واحدهای صنعتی و معدنی بدون تعهد به استخدام آنها مشغول به کار شوند. این طرح با تأمین مالی سازمان‌ گسترش و نوسازی صنایع ایران اجرا می‌شود. در این طرح واحدهای متقاضی می‌توانند با جذب فارغ‌التحصیلان دانشگاهی از حمایت‌ مالی سازمان گسترش که شامل ۵۰ درصد دستمزد پرداختی به هر کارورز خواهد بود، بهره‌مند شوند. (نظام‌نامه اجرائی طرح کارورزی فارغ‌التحصیلان جوان دانشگاهی)  طرح خودرو: وزارت صنایع و معادن در طرح ایجاد و تجهیز مراکز آزمایش، تحقیق و استاندارد نمودن قطعات خودرو تسهیلاتی در قالب بلاعوض تا سقف ۳ میلیون ریال برای پروژه‌های دانشجوئی و پایان‌نامه‌های فارغ‌التحصیلان در نظر گرفته است. موضوع این پروژه‌ها باید در رابطه مستقیم با صنعت خودروسازی باشد.( مهندس میرزائی مدیر پروژه)    وزارت تعاون حمایت وزارت تعاون از طریق تشکیل تعاونی و تسهیلاتی از محل تبصره ۳ قانون بودجه ۱۳۸۱ برای زنان انجام می‌شود.  وزارت تعاون در بخش مربوط به سرمایه‌گذاری بخش تعاونی و خصوصی تصریح می‌کند که تعاونی‌هایی که ۷۰ درصد از اعضای آن را زنان تشکیل می‌دهند حسب مورد با تأیید وزارت تعاون یا وزارت جهاد کشاورزی و دیگر نهادهای ذیربط، از پرداخت تمام سهام آورده معاف هستند. موافقت‌نامه وزارت تعاون و نهاد ریاست جمهوری: در راستای اجرای ماده ۱۵۸ قانون برنامه و بودجه، طی سال‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱ براساس موافقت‌نامه میان وزارت تعاون و نهاد ریاست‌جمهوری، بودجه‌‌ای به منظور اجرای چند پروژه در اختیار وزارت تعاون گذاشته شده است. در سال ۱۳۸۰، مبلغ ۱۱۰۰ میلیون ریال و در سال ۱۳۸۱ مبلغ ۱۵۰۰ میلیون ریال اعتبار برای اجرای ۸ پروژه زنان در اختیار وزارت تعاون قرار گرفت. پروژه‌های مزبور عبارتند از: ۱ ـ تشکیل حداقل ۳۰ تعاونی از زنان دانش آموخته (شامل دیپلم و مقاطع بالاتر) ۲ ـ حمایت و تقویت ۲۰ تعاونی برای زنان ـ ۱۳۸۰ ۳ ـ بازاریابی و بازاررسانی تولیدات تعاونی‌های زنان در قالب ۱۵ بازارچه دائمی و فصلی در ۱۵ استان ـ ۱۳۸۰ ۴ ـ برگزاری نمایشگاه تولیدات تعاونی‌های زنان در ۶ استان ـ ۱۳۸۰۵ ـ تشکیل ۳۰ تعاونی جدید ـ ۱۳۸۱  ۶ ـ آموزش بازاریابی و مدیریت برای مدیران زن در تعاونی‌های زنان برای حداکثر ۲۰۰ نفر ۷ ـ تشکیل اتحادیه تعاونی سراسری از تشکل‌های زنان ۸ ـ ایجاد سایت بازاریابی و فروش تولید تعاونی‌های زنان   وزارت کار و امور اجتماعی این وزارتخانه از طریق اعطای تسهیلات صندوق حمایت از فرصت‌های شغلی در ترویج خوداشتغالی و کارآفرینی فعالیت دارد.  صندوق حمایت از فرصت‌های شغلی: طرح خوداشتغالی با هدف فراهم نمودن زمینه اشتغال برای افرادی که دارای توان بالقوه تولیدی بوده، اما به دلیل عدم سرمایه کافی، ابزار تولید و مکان مناسب برای عرضه تولیدات کالا و خدمات خود در زنجیره کار و توسعه کشور قرار ندارند، مطرح شد. اولویت دریافت وام در صندوق به ترتیب زیر است:۱ ـ زنان سرپرست خانوار ۲ ـ فارغ‌التحصیلان دانشگاهی ۳ ـ افرادی که مدرک از سازمان فنی و حرفه‌ای دارند در ضمن صندوق در نظر دارد از سال جاری اعتباری را از منابع داخلی به طرح‌های کارآفرینان اختصاص دهد. (مهندس عباس‌زاده مسئول اعتبارات صندوق)  وزارت علوم، تحقیقات، فن‌آوری این وزارتخانه از طریق سازمان سنجش آموزش کشور و مشخصاً طرح توسعه کارآفرینی در دانشگاههای کشور (طرح کارآد) ترویج کارآفرینی را برای دانشجویان و فارغ‌التحصیلان ( اعم از زن و مرد ) دنبال می‌کند. سازمان سنجش آموزش کشور (طرح کارآد): براساس برنامه سوم توسعه، طرحی تحت عنوان طرح توسعه کارآفرینی در دانشگاههای کشور که به اختصار کارآد نام گرفته تدوین شده است و اجرای آن با نظر سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری در ۱۲ دانشگاه کشور شروع و مسئولیت پیگیری، اجرا و امور ستادی آن از سوی وزارت علوم در اواخر سال ۱۳۷۹ به سازمان سنجش آموزش کشور واگذار شده است. اهداف طرح شامل ترویج روحیه و فرهنگ کارآفرینی، ترغیب جامعه دانشگاهی به اجرای دوره‌های آموزش کارآفرینی و گسترش تحقیقات تفصیلی در زمینه کار‌آفرین است. برنامه‌ریزی محتوای آموزش، بسترسازی و حمایت‌های مالی، اطلاعاتی، شناسایی و تشویق کارآفرینان برگزیده، رفع محدودیت‌های قانونی، فرهنگی، سیاسی، اداری و مالی از برنامه‌های طرح می‌باشد.    جهاد دانشگاهی  جهاد دانشگاهی از طریق سازمان همیاری اشتغال فارغ‌التحصیلان با هدف ایجاد زمینه‌های مناسب برای اشتغال فارغ‌التحصیلان دانشگاهی (اعم از زن و مرد ) فعالیت می‌کند. سازمان همیاری اشتغال فارغ‌التحصیلان: این سازمان در ۳ بخش آموزش و پژوهش و اطلاع‌رسانی فعالیت می‌کند. در بخش آموزش کلیه فارغ‌التحصیلان دانشگاهها و دانشجویان سال آخر حائز شرایط فراگیری دوره‌ها هستند.راه‌اندازی سایت Jobiran امکان دیگری است که در اختیار فارغ‌التحصیلان دانشگاهها گذاشته شده تا از طریق ثبت نام در این سایت بتوانند مشاغل مورد نظر خود را جستجو کنند. در طی ۲ سال فعالیت سازمان همیاری اشتغال حدود ۴۰.۰۰۰ نفر فارغ‌التحصیل جویای کار در این سایت ثبت‌نام کرده‌اند. امکان معرفی کارفرمایان نیز با ضوابط خاص در این سایت فراهم شده است. به منظور فراهم نمودن بخشی از شرایط توسعه خوداشتغالی، اعتباری به مبلغ ۵ میلیارد ریال از محل بند الف تبصره ۱۱ قانون بودجه سال ۱۳۸۰ کل کشور جهت اعطای تسهیلات مالی به طرحهای الگویی، اشتغال، در اختیار سازمان همیاری اشتغال قرار گرفته است. تا براساس ضوابط و شرایط خاص در اختیار دانش‌آموختگان بیکار قرار گیرد.  بانک کشاورزی بانک کشاورزی عمده‌ترین منبع رسمی تأمین اعتبارات کشاورزی است و در جهت فقرزدائی و بهبود وضعیت مالی زنان سرپرست خانوار روستائی و نیز زنان شهرنشین، تسهیلات مالی خود را در قالب دو طرح «زینب کبری» و «ایران» به ترتیب تا سقف حداکثر ۵ و ۳ میلیون ریال اعطا می‌کند. بانک کشاورزی در جهت توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی اولویت خاصی را برای جوانان و فارغ‌التحصیلان رشته‌های کشاورزی و کارآفرینان در نظر گرفته است. کلیه افراد بیکار که حداقل دارای مدرک لیسانس کشاورزی از دانشگاههای داخل و یا خارج از کشور هستند، می‌توانند با ارائه مدرک تحصیلی معتبر از تسهیلات مذکور استفاده نمایند.  نمونه‌های زنان کارآفرین مورد مطالعه   آشنائی با زنان کارآفرین برای بررسی محیط و محدودیت ها، ابتکارات و تدابیر و فرصت های ایجاد شده در محیط کسب و کار توسط زنان کارآفرین فارغ التحصیل دانشگاهی، ۱۰ نفر از کارآفرینان که از مرحله تأسیس عبور کرده و اینک در فرایند بقاء و توسعه قرار دارند، انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند.به عبارتی داستان کاری هر یک از آنان به صورت موردی (case study ) مطالعه و تدوین شده است. نگاهی کلی برای آشنائی با آنان تصویر زیر را ارائه می دهد. ۱ _ سال تأسیس کسب و کار آنان در فاصله سال های ۱۳۷۱ تا ۱۳۸۱ است. ۲ _ متوسط سن آنان در حال حاضر ۶/۴۰ سال می باشد.۳ _ نوع فعالیت آنان شامل سه مورد تولیدی و بقیه خدماتی است.۴ _ کلیه آنان به غیر از یک نفر متأهل هستند.۵ _ هشت نفر آنان دارای درجه تحصیلی لیسانس، یک نفر فوق لیسانس و یک نفر دکتری است.۶ _ تحصیلات همسر آنان در ۲ مورد بیشتر از تحصیلات آنان ،در ۵ مورد هم سطح آنان و در ۲ مورد کمتر از سطح زنان کارآفرین است.۷ _ از ۹ نفر کارآفرین متأهل ۷ نفر از همکاری همسرانشان به نسبت های متفاوت در کسب و کار خود استفاده می کنند.  نتیجه گیری مطالعات موردی  نتایج حاصل از مطالعات موردی ۱۰ زن کارآفرین موفق فارغ التحصیل دانشگاهی را می توان در سه بخش محیط و محدودیت‌ها، تدابیر و ابتکارات و نیازها و انتظارات تقسیم نمود. ۱ _ محیط و محدودیت هامحیط و محدودیت‌های نمونه‌های مورد مطالعه در دو سطح خانوادگی و اجتماعی قابل تأمل است. ۱ _ ۱ _ خانوادگی: در محیط خانواده ۹ نفر از کارآفرینان مورد مطالعه که متأهل هستند عموماً برای نگهداری از فرزندان خود در سنین کودکی تا نوجوانی مشکل داشته‌اند. برخی از آنان فرزندان خود را نزد آشنایان و برخی در مهدکودک نگهداری می کردند. تعداد اندکی از آنان فرزندان خود را به محل کار خویش می‌بردند. دو نفر از آنان به هنگام تولد فرزندان تا حدود یکسال خود را از کار تمام وقت منفک کردند. اکثر آنان به تربیت و رسیدگی به امور تحصیلی و پرورشی فرزندان خود حساس هستند و سعی می کنند تا حدودی وقت کیفی برای همراهی با آنان بگذارند. علاوه بر آن برخی از همسران (۷ نفر) در کسب و کار کارآفرینان همکاری می‌کنند، ۲ نفر از آنان هیچگونه همکاری نمی کنند و ضمناً مانعی هم برای آنان بوجود نمی‌آورند. نتایج مطالعه در مورد کلیه نمونه های زنان کارآفرین نشان می دهد آنان بدلیل آنکه زمان زیادی را برای حضور در محیط کسب و کار و خارج از خانه صرف می کنند سعی کرده‌اند تا کانون خانواده حفظ و تفاهم در مناسبات خانوادگی شکل محکمتری به خود گیرد. به همین دلیل قریب باتفاق آنان حتی رسیدگی به امور خانه را شخصاً به عهده می‌گیرند. ۲ _ ۱ _ اجتماعی: محیط اجتماعی حاکم بر کسب و کار زنان کارآفرین را می توان از دو منظر فرهنگ و قانون مورد بررسی قرار داد: ۱ _ ۲ _ ۱ _ فرهنگ: در بسیاری از نمونه های مطالعه شده چنین مشاهده می شود که زنان کارآفرین در مراحل شکل گیری کسب و کار خود با مشکلات عدیده ناشی از نگرش منفی نسبت به زن مواجه بوده اند که آنان را به ناچار ملزم به صرف انرژی بیشتر برای اثبات توانائی‌ها و قابلیت‌های خود کرده است. به عنوان نمونه یکی از کارآفرینان مورد مطالعه می گوید در ابتدای فعالیت خود برخی مشتریان وقتی پی می بردند که مدیرعامل شرکت یک زن است برخورد منفی می کردند و به همین دلیل اسم کوچک خود را به صورت مخفف در نامه ها منعکس می کردم تا کسی زن بودن من را مواجه نشود. اما اکنون پس از اثبات موفقیت خود در این شرکت حدود ۸۰ درصد ارتباطات با مشتریان توسط خودم انجام می شود. ۲ _ ۲ _ ۱ _ قوانین: محدودیت های ناشی از فقدان و یا نارسا بودن قوانین و یا حتی عدم اجرای قوانین در چند لایه برای نمونه های مورد مطالعه مطرح است.  سیاست های حمایتی از کارآفرینی: نبود سیاست های حمایتی از کارآفرینان در برنامه های توسعه و برنامه بودجه سالانه خاصه برای زنان کارآفرین موجب می شود تا در عمل نسبت به ترغیب و ترویج کارآفرینی زنان اقدام جدی رخ ندهد. قوانین محیطی: نابسامانی نرخ ارز در برخی سال ها، تحریم اقتصادی ،نوسانات روابط بین‌المللی کشور و نظیر آن تأثیراتی منفی در کسب و کار آنان به جای گذاشته است . تسهیلات بانکی: مواردی که از طرف عموم زنان کارآفرین مورد مطالعه در بخش تسهیلات بانکی طرح موضوع شده است عبارتند از: وقفه و یا کندی در ارائه تسهیلات بانکی بالا بودن نرخ بهره بانکی کم بودن فاصله اقساط بازپرداخت دریافت ضمانت‌های سنگین توسط بانک که بعضاً در وسع زنان کارآفرین نیست پائین بودن میزان تسهیلات بانکی در مقایسه با نیاز زنان کارآفرین ناآگاهی برخی از زنان کارآفرین نسبت به منابع و تسهیلات بانکی ۲ _ تدابیر و ابتکارات عموم نمونه‌های مطالعه شده علیرغم محدودیت های موجود با اتکاء به قوه خلاقه خود و کسب مهارت‌های جدید توانسته اند با تدابیر و ابتکارات خود نسبت به کاهش و یا رفع محدودیت‌های موجود اقدام کنند. برخی از این موارد در محیط‌های خانوادگی و اجتماعی عبارتند از: ۱ _ ۲ _ محیط خانواده  همکاری مشترک با همسر و یا جلب مشارکت وی در بخش هائی از کسب و کار برای کاهش مخالفت های او و ایجاد فضای همبستگی در خانواده تنظیم روابط خانه و کسب‌و‌کار و رعایت حضور در جمع خانواده، خاصه رسیدگی و مراقبت از فرزندان برحسب نیازهای آنان در سنین مختلف. ۲ _ ۲ _ محیط اجتماعی اثبات شایستگی‌ها و موفقیت‌های خود برای کاهش و یا رفع ذهنیت منفی جامعه نسبت به نقش اجتماعی، اقتصادی زنان  استفاده از روش کار گروهی از طریق مشارکت جمعی در ایجاد کسب و کارهای جدید به طور مثال یکی از نمونه‌های مورد مطالعه توانسته است یک کسب و کار جمعی با مشارکت ۶ نفر دیگر از فارغ‌التحصیلان دانشگاه خود تأسیس کند. از این طریق ضمن آنکه این امکان فراهم می‌شود تا کمبود منابع مالی به طور نسبی تأمین شود، مهارت‌ها و قابلیت‌های گوناگون به طور مکمل می توانند در ثمربخشی و تحقق ایده‌ها موثر واقع شوند.  ارتباط موثر در دو سطح داخلی و خارجی به منظور ایجاد و گسترش بازار هدف و نیز تحقق خواسته‌ها و انتظارات از اشخاص حقیقی و حقوقی مرتبط با موضوع کسب و کار خود. عموم نمونه‌های مورد مطالعه با استفاده از خصلت صبر و بردباری و بکارگیری روش مدارا و گفتگو توانسته‌اند ضمن برقراری ارتباط موثر بسیاری از خواسته‌های خود را به سرانجام برسانند. ۳ _ نیازها و انتظارات نیازهای زنان کارآفرین مورد مطالعه بعنوان بخشی از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در سه زمینه خلاصه می‌شود. ۱ _ ۳ _ یادگیری تقریباً کلیه کارآفرینان مورد مطالعه در رشته اصلی کار خود تبحر کافی دارند. تعداد اندکی در طول کسب و کار خود آموزش‌های کوتاه مدیریتی را طی کرده‌اند. اما اکثر آنان چنین مطرح کرده‌اند که مدیریت شرکت یا مؤسسه خود را صرفاً به صورت تجربی انجام داده‌اند و در مواردی روش آزمون و خطا را بکار گرفته‌اند و معتقد هستند که چنانچه در مراحل ابتدائی کسب و کار از دانش و مهارت کافی برخوردار بودند‌،می‌توانستند با هزینه زمانی و مالی کمتری طی مسیر کنند. اساسی‌ترین نیازهای آموزشی آنها در این مرحله عبارتند از: مدیریت مالی مدیریت منابع انسانی راههای تأمین منابع مالی بازاریابی بین الملل و صادرات ۲ _ ۳ _ منابع و امکانات کلیه نمونه های مطالعه شده برای توسعه کسب و کار خود نیازمند منابع مالی می‌باشند و به طور مشخص استفاده از تسهیلات بانکی مدنظر آنان است. طولانی بودن مسیر درخواست وام تا دریافت آن ضمن سایر ضوابطی که برای آنان محدود کننده می باشد مانند ضمانت‌های سنگین در برخی موارد وقفه ای در کار آنان ایجاد نموه است. نیاز اصلی آنان در این زمینه تسهیل در اخذ وام با شرایط معتدل تر است. حتی یکی از کارآفرینان مورد مطالعه پیشنهاد نمود که این تسهیلات با برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند از طریق دانشگاهها انجام شود. ۳ _ ۳ _ انتظار از نظام آموزش عالی عموم زنان کارآفرین مورد مطالعه در مورد تقویت تأثیر نقش دانشگاهها در محیط کسب و کار ( اعم از زن و مرد ) نظر داشتند که مهم ترین آنها عبارتند از: ۱ _ ۳ _ ۳ _ محتوای درسی دانشگاهها در بیشتر رشته ها صرفاً نظری (تئوری) است و به تنهائی نمی تواند در محیط کسب و کار قابلیت اجرائی پیدا کند. کاربردی شدن دروس دانشگاهی از جمله اقدامات ضروری و اساسی در اصلاح نظام آموزش عالی است. ۲ _ ۳ _ ۳ _ بسیاری از آنان مطرح کردند که در محتوای رشته‌های دانشگاهی دروسی گنجانده شود تا دانشجویانی که زمینه و قابلیت حضور در فرآیند کارآفرینی را دارند، در مسیر مناسبی هدایت شوند. ۳ _ ۳ _ ۳ _ رابطه ای منطقی میان دانشگاهها و محیط کسب و کار تنظیم شود به گونه ای که از یک سمت با درک نیازهای بازار کار برنامه های آموزشی تنظیم گردد و از سوی دیگر با درک پایه‌های علمی و کارشناسی محیط کسب و کار به صورت سیستمی اصلاح و توسعه یابد. ۴ _ ۳ _ ۳ _ تحقیقات دانشگاهی بر مبنای نیازهای محیط کسب و کار اولویت بندی شود به گونه ای که کارآفرینان بتوانند از نتایج آن در عمل و در محیط کسب و کار بهره لازم ببرند. ۵ _ ۳ _ ۳ _ ایجاد بانک اطلاعاتی دانشجویان و فارغ التحصیلان برای برقراری ارتباط متقابل میان کارآفرینان در جذب نیروی کار و دانشجویان و فارغ التحصیلان در ورود به بازار کار. ۶ _ ۳ _ ۳ _ ارائه تسهیلات مورد نیاز کارآفرینان از طریق دانشگاهها به جای وزارتخانه های دولتی به منظور حفظ و توسعه ارتباطات فارغ التحصیلان و کارآفرینان با نظام آموزش عالی کشور. ۷ _ ۳ _ ۳ _ دعوت از کارآفرینان در سمینارها، سخنرانی ها و حتی برگزاری کارگاههای آموزشی برای دانشجوان و فارغ التحصیلان دانشگاهی به منظور الگوسازی کارآفرینان موفق. ۸ _ ۳ _ ۳ _ تقویت فرهنگ کار گروهی در دانشگاهها به منظور ترویج و اشاعه کارآفرینی جمعی در میان دانشجویان و فارغ التحصیلان. 

  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱۱:۳۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٥
تگ ها :