نگاهی کارشناسانه به موارد استفاده ازکارت های گرافیک

 

بهمن ماه 84 شماره 20

اشاره :
صنعت گرافیک روز به روز در حال رشد و پیشرفتی فزاینده است. این پیشرفت با اضافه شدن چیپ های قوی و افزایش مقدار حافظه ، موجب افزایش سرسام آور قیمت کارت های گرافیک شده است، قیمتی بالغ بر 500 هزار تومان یا بیشتر که برابر با قیمت کامپیوتر های معمولی می باشد!


با این اوصاف آیا به راستی این ویژگی های جدید کارت های گرافیکی گران قیمت به کار می آیند؟ و آیا نبود این کارت ها در یک کامپیوتر معمولی و ارزان آن را بی استفاده می سازد؟
جواب این سوال مطمئنا منفی است.
کامپیوتر های معمولی هر آنچه که برای کار با برنامه های آفیس ، مونتاژ تصاویر ، گوش دادن به موسیقی ، تماشای فیلم و استفاده از اینترنت، نیاز است را ارائه می دهند. این کارها ، نه نیاز به یک کارت گرافیکی سریع دارد و نه به یک CPU با قدرت بالا. تماشای DVD و تصاویر ویدیویی نیز مشکل نیست. حتی ساده ترین کارت های VGA امروزی نیز نیازهای ضروری را برآورده می سازند.
با این وجود، معیار انتخاب یک کارت گرافیک به انتظارات شخص کاربر بستگی دارد. اگر موارد استفاده از کامپیوتر صرفا به کار های از قبیل تایپ ، تماشای فیلم ، گوش دادن به موسیقی و استفاده از اینترنت است در اینصورت تمام کارت های گرافیکی موجود از عهده این کار بر می آید.
با توجه به آنچه گفته شد، پس چگونه می توان علت قیمت بالای کارت های گرافیکی را توضیح داد؟ چه چیزی می تواند قیمت 500 و 600 هزار تومانی کارت های گرافیکی را توجیه کند؟ جواب این سوال واقعاً آسان است: گیم ها !
طراحان بازی های کامپیوتری می کوشند تا با استفاده از حرکات سه بعدی بسیار پیچیده محیط بازی را به گونه ای فضا سازی کنند که تا حد ممکن واقعی به نظر برسد. آنها برای رسیدن به این هدف، نیاز به قدرت محاسباتی بسیار بالایی دارند تا بتوانند از عهده محاسبات لازم و حجم بالای اطلاعات پردازش شده برآیند. به بیان ساده، کارت های گرافیک جدید، تجهیزاتی واقعا خاص و خودکفای هستند که اساساً بعنوان کامپیوتری درون کامپیوتر عمل می کنند.

هزینه سرسام آور 3D
استانداردهای صنعت 3D ، ویژگی ها و قابلیت هایی که پردازشگرهای گرافیکی باید دارا باشند را تعریف می کنند.
 معمول ترین این استانداردها، Direct3D مایکروسافت ( بخشی از Direct X ) است که تاکنون برای چندین نسل تعریف شده است. سازندگان چیپ گرافیکی در تعریف مشخصه های استانداردهای 3D با مایکروسافت همکاری نزدیکی دارند.
قدرت محاسباتی پردازشگرهای گرافیکی دائماً در حال افزایش است تا با استفاده از استاندارد 3D ، خروجی های تصویری را بیش از پیش به واقعیت نزدیک کنند. با افزایش قدرت کارت های گرافیک علاوه بر بالا بردن فرکانس ، افزایش تعداد ترانزیستورها نیز تاثیر بسزای دارد که نتیجه آن ، سیر صعودی قیمت  چیپ ها می باشد. بطور مثال مدل Geforce 256 که NVIDIA در اواخر سال 1999 به بازار عرضه نمودشامل 22 میلیون ترانزیستور می باشد اما یکی از  پیچیده ترین  کارت های گرافیک موجود در بازار ، مدل NVIDIA Geforce 6800  است که دارای 222 میلیون ترانزیستور است.

جدول 1


اما این همه تلاش برای چیست؟ مطمئنا باز هم پاسخ گیم است.زیرا که آنها تنها
نرم افزارهای مصرفی ای هستند که به واقع از قابلیت های 3D یک کارت سود می برند و این حقیقتی است که تا مدتها تغییر نخواهد کرد. البته نرم افزارهای حرفه ای هم وجود دارند مانند نرم افزار های AutoCAD ،  انیمشن سازی و مونتاژ تصاویر که نیاز به یک کارت گرافیکی سریع و با قابلیت 3D دارند.
دو کمپانی بزرگ ATI و NVIDIA  کارت هایی را ارائه می کنند که دارای  قابلیت های بسیار عالی و خاص برای نرم افزارهایی نظیر  AutoCAD, Maya, Avid, Catia, Lightwave, Softimage, 3DSMax  و غیره می باشد.
همانطور که در شماره 18 نیز به آن اشاره شد ویندوز " Vista " ، ویژگی جدیدی دارد که نیازمند یک کارت گرافیکی 3D پیشرفته می باشد با این وجود، انتظار نداریم که برای کارهای معمولی کارت های گرافیکی حتماً خیلی قوی باشند بخصوص اینکه بسیاری از کارها به هیچ وجه نیاز به کارت 3D پیشرفته ندارد.

تعداد کسانی که با کامپیوتر بازی می کنند
دوباره باید بپرسیم که آیا گیم ارزش این همه هزینه و زحمت را دارد؟ برای پاسخ به این سوال، اجازه دهید نگاهی داشته باشیم به تعدادی از افرادی که از کامپیوتر بعنوان وسیله بازی استفاده می کنند.
طبق تخمین Jon Peddie Research  بین 5  تا  7 میلیون مشتاق و طرفدار به اصطلاح
« سرسخت » بازی های کامپیوتر وجود دارند که از کامپیوترشان صرفا برای بازی استفاده می کنند. طی یک سال، آنها بطور منظم بین 1500 تا 2000 دلار صرف سخت افزار و 300 دلار هم روی بازی ها سرمایه گذاری می کنند.
اما تعداد پیش بینی نشده افرادی که گیم بازی می کنند (جریان غالب ) بسیار بزرگ تر است و تقریباً از 30 میلیون کاربر بیشتر است. این گروه  در حالیکه بازی های کامپیوتری را دوست دارند اما بعداز ظهرهایشان به غیر از گیم با سرگرمی های دیگری نیز می گذارنند. این افراد از کامپیوترهایشان برای انجام کارهای دیگر نیز استفاده می کنند. این گروه  ، سالانه 100 تا 1500 دلار صرف سخت افزار کامپیوتر و 50 تا 100 دلار را هم روی بازی ها سرمایه گذاری می کنند.
اگر این دو گروه را با هم ترکیب کنیم، به بازاری می رسیم که تحت بهترین شرایط شامل 40 میلیون کاربر است که وسواس خاصی نسبت به کارت گرافیکی خود دارند. طبق آماری که اوایل سال 2005 اعلام شد ، تا پایان سال 2004 ، صد و هشتاد میلیون کامپیوتر شخصی در سراسر جهان فروخته شده است. فعلاً از این سوال که آیا این کامپیوترهای شخصی ، دستگاه های آماده بودند و یا توسط خریداران مونتاژ شده اند صرف نظر می کنیم.این آمار بدان معنی است که تقریباً 20 درصد کل بازار را  کاربرانی تشکیل می دهند که از کارت های گرافیک پیشرفته استفاده کرده اند. با بررسی مقدار پول و تلاشی که ATI, NVIDIA صرف ارتقای کارت هایشان می کنند در می یابیم که این رقم واقعاً بسیار پایین است.
موقعیتی که سازندگان بزرگ کارت گرافیک در آن قراردارند ناشی از  تفاوت بین اهداف آنها (پیشرفت تکنولوژی 3D) و نیازهای واقعی بیشتر کاربران می باشد. طبق بررسی دیگری که توسط Jon Peddie Research انجام شد، هر کامپیوتر شخصی که امروزه فروخته می شود کارت گرافیکی ای با شتاب دهنده 3D خواهد داشت ، حال چه کاربر واقعاً به آن نیاز داشته باشد و چه نداشته باشد.

Intel پیشتاز بازار گرافیک
دو پیشتاز بخش گرافیک یعنی ATI و  NVIDIA، مدتهاست که با افزایش توانایی کارت هایشان و ارتقای آنها با قطعات 3D برای حضور در بازار باهم به رقابت می پردازند.
با این وجود، شرکتی که پیشتاز بازار است، در رویارویی با حجم وسیعی از راه حل های گرافیکی، روش متفاوتی را اتخاذ کرده است.اینتل ، کارت گرافیکی نمی فروشد بلکه در عوض پردازشگرهای گرافیکی را در چیپ های مادربرد قرار می دهد. این روش که Intel Extreme Graphics II نام دارد بسیار هم موفق بوده است.
این موفقیت در حالی حاصل شد که عملکرد3D این راه حل ، بسیار تاثیر گذار بود. البته این روش ، راه حل خوبی برای بازی های حرفه نیست اما کاربرانی که تنها نیاز به کارت های گرافیکی معمولی برای کارهای اداری، استفاده از اینترنت و تماشای تصاویر و فیلم دارند با قیمتی خیلی مناسب به همه آنچه که نیاز دارند خواهند رسید.این روش اینتل که چیپ کارت گرافیک را در چیپ اصلی مادربرد داده است با استقبال فراوانی روبرو شد زیرا خریدار عملاً بطور رایگان به یک کارت گرافیک دست می یابد.
کارت گرافیک رایگان ؟ این چیزی است که اینتل را موفق تر کرده است !
راز موفقیت اینتل را با توجه به توضیح زیر درک خواهید کرد:
سازندگان مادربرد 41 دلار برای چیپ i915 اینتل با یک هسته گرافیکی  GMA 900 میپردازند که تنها 4 دلار از قیمت مدل i915P بدون گرافیک بیشتر است.این یعنی شما به جای خرید یک کارت با حداقل قیمت (30 هزار تومان) یک مادر برد با کارت گرافیک Onboard تهیه می کنید که فقط 5 هزار تومان گرانتر است.
اینتل ، با این کار راه حل ایده آلی را در اختیار مشتریانی که چندان علاقه ای به گیم نداشته و تنها مایلند یک کامپیوتر شخصی با حداقل قیمت ممکن داشته باشند قرار می دهد.بطوریکه می توان در هر زمان ، تنها با نصب یک کارت گرافیکی سریع بر روی اسلات AGP و یا PCI Express ، سیستم را وارد دنیای گیم شد.
این روش یک روش جدید نیست . از مدتها پیش شرکت های  Intel ، VIA و SiS  این عمل را انجام می دادند.آنها چیپ کارت گرافیک را در چیپ اصلی مادر برد( پل شمالی یا همان North Bridge )  ادغام می کردند.در حال حاضر نیز شرکت های NVIDIA و ATI نیز رو به تولید چیپ های مادربرد کرده اند و سعی دارند با ادغام کارت گرافیک در چیپ مادر برد به بازار بزرگی که هم اکنون در دست اینتل است نزدیک شوند.

جدول 2: مقایسه سهم کمپانی‌ها در بازار کارت های گرافیک


کارت مناسب برای کار مناسب
هنگام انتخاب یک کارت گرافیکی باید کاربرد مورد نظر  برای آن کارت را درنظر گرفت.
آیا از سیستم تنها برای کارهای اداری، جستجو در اینترنت و ایمیل استفاده خواهد شد و یا باید آخرین بازی های کامپیوتری را هم اجرا کند؟
واقعاً کارت گرافیک چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟ این مقاله شما را در یافتن پاسخ به این سوالات کمک خواهد کرد. در ادامه به بررسی اجمالی (هر چند ناقص) گروه های کاربری مختلف و آنچه که سازندگان مختلف کارت های گرافیکی برای هر کدام ارائه می دهند، می پردازیم.

کاربران آفیس و اینترنت
این کامپیوترها هیچگاه با بازی های 3D برخورد نخواهند کرد این تعریف در خصوص یک کاربر آفیس و اینترنت نیز صادق است. در اینجا عملکرد 3D کارت گرافیکی خارج از موضوع بحث ما است.
هم کارت های گرافیکی ادغام شده در چیپ مادربرد)  و هم کارت های گرافیک قدیمی تر (Radeon 7000, Geforce 4MX) عملکرد مناسبی را در نرم افزارهای 2D ، مانند کارهای  اداری، جستجوی وب و موارد مشابه ارائه می دهند.این نکته را در نظر داشته باشید که کارت های گرافیک معمولی و ارزان قیمت و مادر بردهایی که کارت گرافیک Onboard دارند ، فقط گیم های سنگین و پیشرفته را نمی توانند اجرا کنند وگرنه بسیاری از گیم های معمولی را می توانند راه اندازی کنند.
توصیه : برای مصارف آفیس و اینترنت از مادر بردهایی که کارت گرافیک Onboard دارند استفاده کنید( با این کار حداقل بین 15 تا 20 هزار تومان صرفه جویی کرده اید)  در غیر اینصورت از کارت های گرافیک معمولی ATI و یا NVIDIA 32 مگابایتی استفاده نمایید. 

طرفداران نیمه حرفه ای گیم
بخش بزرگی از کاربران،گروهی هستند که از کامپیوترشان  نه تنها برای کارهای اداری و خانگی بلکه برای بازی نیز ( البته نه بصورت حرفه ای ) استفاده می کنند.
این بخش بازار ، تحت سلطه سازندگان چیپ های  NVIDIAو ATI است. هر دوی این کمپانی ها نقش بسزایی در توسعه تکنولوژی های کارت های گرافیک داشته و به عنوان بزرگترین تولیدکنندگان کارت های گرافیکی عمل می کنند. عمده فروش کارت های گرافیکی (به غیر از کارت های Onboard)  در دست این دو شرکت است.
قاعده « قیمت بالاتر، کیفیت بهتر» نیز در خصوص کارت های گرافیک صدق می کند.(البته تفاوت های دیگری هم وجود دارند).
توجه داشته باشید که مقدار RAM در کارت گرافیک ، مهمترین عامل تعیین کننده نیست.این تصور اشتباهی است که بسیاری از خریداران و فروشندگان دارند که برای انتخاب کارت گرافیک مناسب گیم ، فقط مقدار رم آن را در نظر می گیرند در صورتیکه مدل و  فرکانس چیپ و همچنین اینترفیس ( AGP یا PCIe ) و 128 و 256 بیتی بودن memory interface نیز بسیار اهمیت دارد.

مشتاقان بازی با کامپیوتر
تکنولوژی SLI که مختص NVIDIA می باشد چیزی شبیه تکنولوژی Cross Fire کمپانی ATI است .
اگر بخاطر داشته باشید در شماره 17 در مقاله " مقایسه 7 کارت گرافیکی " توضیحاتی در خصوص تکنولوژی SLI ارائه کردیم.
( SLI ( Scalable Link Interface  تکنولوژی مختص کارت های گرافیک NVIDIA است که در آن دو کارت گرافیک بصورت همزمان وظیفه رندر کردن تصاویر و ارسال به یک خروجی را بر عهده دارند. برای استفاده از تکنولوژی SLI هم مادربرد و هم کارت های گرافیک باید آن را پشتیبانی کنند. در این تکنولوژی از دو کارت PCI Express 16X استفاده می شود بطوریکه دو کارت بر روی مادربرد و روی دو اسلات PCI Express نصب شده و توسط کابل مخصوصی از داخل به هم متصل می شوند. تکنولوژی SLI موجب می شود که در بازی های سنگین و گرافیک بالا و انیمیشن های سه بعدی مسئولیت رندر کردن تصاویر به طور مساوی بر روی کارت تقسیم گردد.
و این چیزی که مشتاقان سرسخت گیم را به سمت این کارت های گرافیک می کشاند.

توجه داشته باشید که برای کار با نرم افزار هایی حرفه ای مانند AutoCAD، نرم افزار های ساخت انیمیشن های کامپیوتری (مانند 3D Max ،  MAYA برای کارهای نیمه حرفه ای) حتما باید از کارت گرافیک حرفه ای و با مقدار RAM بالا استفاده کرد( اصولا برای کارهایی که نیاز به رندر کردن تصاویر و ساخت حجم دارند باید مقدار رم آن زیاد باشد)  اما برای طراحی های 2 بعدی مانند فتوشاپ ، مقدار رم کارت گرافیک و سرعت چیپ آن چندان اهمیت ندارد .

سخن پایانی
جاه طلبی مشترک NVIDIA و  ATI به عبارت دیگر رسیدن به بالاترین سطوح عملکرد، باعث شده که قیمت کارت های گرافیکی بطور حیرت آوری بالا رود و به نظر می رسد که به این زودی ها پایین نخواهد آمد. البته مشتاقان بازی های کامپیوتری از این پیشرفت سریع  بسیار خوشحالند، شتابی که  باعث بالا رفتن مداوم سرعت و کیفیت تصویری می شود. با این وجود، اکثر کاربران از کامپیوتر های خود برای کارهای معمولی و کار با اینترنت استفاده می کنند و هیچ بهره ای از ویژگی های 3D جدید و ابتکاری کارت های گرافیکی گران قیمت امروزی نمی برند. در واقع آنها می توانند مادربردهایی را تهیه کنند که دارای کارت گرافیک Onboard است.
هر دو شرکتATI و NVIDIA مدل های متنوعی از کارت های گرافیکی را برای بازیکنان حرفه ای متفاوت ( و با بودجه های مختلف ) ارائه می کنند،از کارت های
 Entry – Level گرفته تا پیشرفته ترین محصولات با بالاترین قدرت. با این تعدد محصول ، دو کمپانی  NVIDIAو  ATI تقریباً به 40 میلیون کاربر خدمات رسانی می کنند که بر طبق محاسبات ما تقریباً 20 درصد کل و بازار جهانی است. اگر شما هنوز با این وجود به راه حل کارت های گرافیکOnboard و ارزان قیمت می خندید، پس احتمالاً جزو آن 20 درصد هستید، 80 درصد دیگر دلیلی ندارند که پولشان را روی کارت های گرافیک 3D گران و پیشرفته سرمایه گذاری کنند.


  
نویسنده : ali gooliof ; ساعت ۱٢:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٢/٢٤
تگ ها :